HHÇ site için ilan 2

Çin ilk uzay tabanlı X-ışını teleskobunu uzaya fırlattı

Çin uzay teleskobu1

Görevi Samanyolu’nu tarayıp X-ışını kaynaklarını gözlemlemek olacak CZ-4B roketi ile bütünleşik olan ilk Çin yapımı X-ışını teleskobu, Modülasyon Sert X-Işını Teleskobu (HXMT) Haziran ayında Çin yerel saati ile 11:00’de Çin’in kuzeybatısında yer alan Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezinden fırlatıldı.

Biliminsanları, teleskobu, karadeliklerin evrimi ve nötron yıldızlarının güçlü manyetik alanları gibi hâlâ gizemini koruyan astrofiziksel olayları çözmekte ve Çin’in bu alanlardaki yeterliliğini arttırmak için kullanmayı umut ediyorlar.

Çin Bilimler Akademisi (CAS) Yüksek Enerji Fiziği Bölümü Key Parçacık Astrofiziği Laboratuvarı (IP) Yöneticisi ve HXMT Projesinin baş yürütücüsü olan Prof. Zhang Shuangnan, “Teleskop, gökyüzünün en hassas sert X-ışını haritasını oluşturmayı ve  Samanyolu’nda bulunan yeni tür kaynaklar da dahil olmak üzere yeni sert X-ışını kaynaklarını keşfetmeyi amaçlıyor” diyor.

Zhang ayrıca, HXMT’nin, X-ışını kaynaklarının fiziğini , o anda gerçekleşen ışıma kaynaklı salma mekanizmalarının doğasını ve temel fiziğin başka konularını anlamak açısından kilit bir rol üstleneceğini söylüyor.

HXMT’nin enstrümanlarından sorumlu Prof. Lu Fangjun  “HXMT, üç adet enstrümandan oluşuyor ve bu üç enstrüman ile beraber uzaya gönderilecek. Bunlar, yüksek enerji X-ışını teleskobu (20-250 keV enerji aralığına duyarlı ve gökyüzünün 5100 cm2’lik alanını gözlemleyebilecek), orta enerji X-ışını teleskobu (5-30keV, 952 cm2) ve düşük enerji X-ışını teleskobu (1-15 keV, 384 cm2) olacak” şeklinde açıklıyor.

 

Çin uzay teleskobu2

Modülasyon Sert X-Işını Teleskobu’nun (HXMT) bir betimi. ©IHEP

 

Lu, “Diğer üç teleskop birbirlerine paralel enstrümanlar.  HXMT, yeni doğrudan çözme tekniği ve tarama gözlemleri yaparak gözlemlenen alanların yüksek kalitede X-ışını görüntülerini elde etmesinin yanı sıra, geniş gözlem alanıyla teleskopların doğrudan alandaki herhangi bir kaynağı  bilimsel olarak en kaliteli biçimde görüntülemesine izin veriyor” diyor.

IHEP, Çin’in ilk X-ışını Teleskobu olan HXMT’nin geliştirilmesine liderlik ediyor.  IHEP’te çalışan Li Tibei ve Wu Mei tarafından önerilen bu proje, aynı biliminsanlarının yenilikçi, yeniden yapılandırılmış görüntü çözme metoduna dayanıyor.

Haziran 2016’da HXMT teleskobu ekibi, kabul edilen çekirdek bilimsel prolerin duyurularını yayımladı. Yaklaşık olarak 7 yıllık toplam gözlem süresi istenen, 6’ı CAS enstitülerinden, 10’u da lise ve üniversitelerden olmak üzere toplamda 60 çekirdek gözlem projesi toplandı. Bilimsel değerlendirmeler ve seçimler sonucunda, HXMT’nin ilk yılında yapacağı gözlemler tarihlendirildi.

Fırlatmadan sonraki 5. günde teleskobun enstrümanları takip eden beş gün içerisinde tam kapsamlı bir test için çalıştırıldı. Performans testi, yörüngedeki kalibrasyon gözlemleri ve test gözlemleri ilerleyen 140 gün içerisindeki ana görevleri olacak.

Teleskobun ilk düzenli bilimsel gözlem turunun Kasım 2017’de; ikinci tur bilimsel gözlemler için ise projelerin 2018 yılının ortası gibi toplanması planlanıyor.

 

Çeviren: Ecem Gülfem Dağdeviren

Erciyes Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü YL Öğr.

 

Kaynak: http://english.cas.cn/head/201706/t20170615_178199.shtml

 

Marie Curie

Eve Curie

Marie curie_kapak

“Marie Curie” derken sözünü ettiğimiz değer, iki Nobel Ödülü almak ve gelmiş geçmiş en büyük bilimcilerden biri olmak değil. Bunlar […]

Neden, Hangi, Nasıl Matematik

Ahmet Doğan

kapak_Matematik

‘Matematik Yaramazdır’ kitabının yazarı matematik öğretmeni Ahmet Doğan, kendi deneyimlerinden yola çıkarak, matematik öğretmenin ve öğrenmenin inceliklerini ve hazzını ele […]

50 Soruda Evren

Çağlar Sunay

50 soruda evren

Ülkemizin az sayıdaki nitelikli popüler bilim yazarlarından Çağlar Sunay, “50 Soruda” dizisinin onuncu kitabı olan 50 Soruda Evren’de, bilimin geçmişindeki […]

502824b

Orta Çağ, Hıristiyanlığın karanlık çağı, İslamiyet’in altın çağıydı. Avrupa, İslam uygarlığından birçok şey aldı. Hatta denebilir ki, Modern Batı’nın temelinde […]