HHÇ site için ilan 2

Evrenin genişlemesine neden olan ne?

170210130930_1_900x600

Albert Einstein’ın bir asır önce geliştirdiği fikir, teknolojinin yardımıyla yakında test edilebilecek.

Bilimciler, evrenin ivmeli genişlemesine neyin sebep olduğunu bulma konusunda son derece kararlılar. Yeni yapılan bir çalışma, bu genişlemenin -Einstein’ın genel görelilik teorisinde öngördüğü şekilde- karanlık enerjiden mi, yoksa güncellenmiş bir gravitasyon teorisi eksikliğinden mi kaynaklandığına cevap verebilir.

Einstein, gravitasyonu uzayzamandaki bükülmeler şeklinde açıklayan genel görelilik teorisine kozmolojik sabiti ilk olarak statik bir evren modeli için eklemiştir. Evrenin genişlediği keşfedildikten sonra ise kozmolojik sabit, Einstein’ın kendi deyimiyle en büyük hatası olarak boşa çıktı.

Günümüzden yaklaşık 20 sene önce ise evrenin ivmelenerek genişlediği gözlemlendi ve Einstein’in kozmolojik sabitinin karanlık enerjiyi tarif etmede rol oynayabileceği fikri gündeme geldi. Karanlık enerjinin genel görelilik teorisine eklenmemesi, teorinin çok büyük boyutlarda yanlış sonuçlar vermesine neden olur.

Edinburgh Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, gravitasyon dalgalarının hızını ölçerek bu bulmacaya bir çözüm bulmuş olabilir. Araştırmacıların hesaplamaları gösterdi ki eğer gravitasyonel dalgaları ışık hızında ilerliyorsa, karanlık enerjiyi dışlayan alternatif gravitasyon teorileri dışlanmış; Einstein’in kozmolojik sabiti desteklenmiş olur. Aksi halde; yani gravitasyon dalgaları ışık hızında ilerlemiyorsa, Einstein’ın teorisi revize edilmelidir.

Böyle bir deneyin, Amerika’daki Lazer Girişimölçer Gravitasyon Dalgası Gözlemevi’nde (LIGO) bu sene gerçekleştirilmesi planlanıyor. LIGO ilk olarak 2015’te gravitasyonel dalgaları gözlemlediğini kamuoyuna duyurmuştu.

Edinburgh Üniversitesi Fizik ve Astronomi Bölümü’nden Dr. Lucas Lombriser, “Gravitasyon dalgalarının doğrudan gözlemiyle birlikte evrende yeni bir pencere aralandı. Sonuçlarımız fizikteki en temel problemlerden biri hakkında nasıl bir yol izlememiz gerektiğine dair bir izlenim yaratacak” diyor.

 

Çeviren: Hakan Sert

YTÜ Fizik Böl. Doktora Öğr.

 

Kaynak: https://www.sciencedaily.com/releases/2017/ 02/170210130930.htm

Bilimden Felsefeye Akademik Bir Çevrenin Serüveni

Derleme

felsefeKapakBaski

Bu kitap, ülkemiz için oldukça sıradışı bir akademik çevre örgütlenmesi olan Bilim ve Bilimsel Felsefe Çevresi’nin, sıradışı bir ürün olarak, […]

İnsan Neden Sanat Yapar?

H.Tuğrul Atasoy

+insan neden sanat yapar

Sanat yapıtı nedir? Bize ne anlatır? İçsel bütünlüğümüzü sanatla mı sağlarız? Sanat Eylemi, insanlığın öyküsüne nerede ve ne zaman katıldı? […]

Gazzali

Hasan Aydın

gazzali_kapak

Bir İslam düşünürü olarak, klasik İslam düşüncesinin evriminin zirvesini ve en yalın ifadesini temsil eden Gazzâlî’yi inceleyen Hasan Aydın’ın bu […]

Marie Curie

Eve Curie

Marie curie_kapak

“Marie Curie” derken sözünü ettiğimiz değer, iki Nobel Ödülü almak ve gelmiş geçmiş en büyük bilimcilerden biri olmak değil. Bunlar […]