HHÇ site için ilan 2

Gözbebeği bize dille ilgili ne söylüyor?

göz bebeği

Bir sözcüğün anlamı gözbebeğinde reaksiyonun tetiklenmesi için yeterlidir. Parlaklıkla ilişkili bir sözcüğü (“güneş”, “ışık” vb. ) okuduğumuzda veya duyduğumuzda, gözbebeklerimiz daha büyük bir parlaklığa maruz kaldığı durumlarda yaptığı gibi küçülmektedir. Karanlıkla ilgili bir sözcüğü (“gece”, “karanlık” vb.) duyduğumuzda veya okuduğumuzda ise, tam tersi bir durum gözlenmektedir.

Laboratoire de psychologie cognitive (CNRS/AMU), Laboratoire  parole et langage (CNRS/AMU) ve Groningen Üniversitesi’nden (Hollanda) araştırmacıların 14 Haziran 2017 tarihinde Psikoloji Bilimi’nde yayımladıkları bu sonuçlar, beynimizin dili nasıl işlemlediğini anlamamıza yardımcı olmaktadır.

Bu çalışmada araştırmacılar, gözbebeklerinin boyutunun sadece gözlemlenen nesnelerin parlaklığına bağlı olmadığını, ayrıca yazarken veya konuşurken çağrışım yapan sözcüklerin parlaklığına da bağlı olduğunu göstermektedir. Bu araştırmacılar, beynimizin okunan veya duyulan sözcüklerin zihinsel imajını -örneğin, “güneş” sözcüğü için gökyüzünde parlak bir top gibi- otomatik olarak oluşturduğunu ileri sürmektedir. Gerçekten de sanki güneş varmış gibi, bu zihinsel imajın gözbebeklerinin küçülmesinin nedeni olduğu düşünülmektedir.

Bu yeni çalışma, önemli soruları da beraberinde getirmektedir. Bu zihinsel imajlar sözcükleri anlamak için gerekli midir? Ya da aksine bu zihinsel imajlar, refleks olarak sinir sistemimiz duyulan veya okunan sözcüğün çağrıştırdığı duruma hazırlanıyormuş gibi beynimizde gerçekleşen dil işlemlemenin dolaylı bir sonucu mudur?  Bu soruları yanıtlamak amacıyla araştırmacılar, diğer dillerde de hipotezi test etmek gibi, dil parametrelerini değiştirerek bu deneyi sürdürmeyi arzu etmektedir.

 

 

 

göz-dil

Bir sözcükle karşılaşıldığında gözbebekleri beynin genel aktivasyonuyla birlikte büyümeye başlar (0-0,5 sn). Bu ilk aktivasyondan sonra gözbebekleri kapanmaya başlar (0,5-2 s). Ancak, gözbebeğinin boyutu sözcüğün çağrıştırdığı parlaklıkla da belirlenmektedir. Gözbebekleri parlaklık kavramıyla ilgili bir sözcüğü okuduğumuz durumlarda, karanlıkla bağlantılı bir sözcük okuduğumuz durumlardan daha çok küçülmektedir (1-3 sn). © Sebastiaan Mathot, Groningen Üniversitesi.

 

 

Çeviren: Aysel Çelik

Ankara Üniv. Dilbilim Böl. Yüksek Lisans Öğr.

 

 Kaynak: https://www.sciencedaily.com/releases/2017/06/170615084852.htm

50 Soruda Yaşamın Tarihi

Deniz Şahin

50 soruda yaşamın tarihi

Bilim ve Gelecek Kitaplığı “50 Soruda” dizisinin yedinci kitabı olan 50 Soruda yaşamın tarihi, yaşamın evrimine yoğunlaşıyor. İtü Moleküler Biyoloji […]

Hz. Muhammed ve Kuran

Hasan Aydın

+Hz. Muhammed Kuran

Bu eserinde Hasan Aydın, Kuran’ın ayrıntılı bir okumasını yaparak Müslümanlığın kutsal kitabının zaman ve mekâna bağlı tarihsel niteliğini kanıtlıyor. Hz. […]

Neden, Hangi, Nasıl Matematik

Ahmet Doğan

kapak_Matematik

‘Matematik Yaramazdır’ kitabının yazarı matematik öğretmeni Ahmet Doğan, kendi deneyimlerinden yola çıkarak, matematik öğretmenin ve öğrenmenin inceliklerini ve hazzını ele […]

Evren'le Söyleşiler

Richard T. Hammond

+Evrenle söyleşiler

Yazar Richard T. Hammond, bu kitapta Evren’in en büyük, en küçük ve en ilgi çekici nesnelerini söyleşi formatında konuşturuyor. Mikrofonunu […]