Ana sayfa 73. Sayı Türkiye yayıncılık tarihinin önemli kitap dizilerindendi: “100 soruda…”

Türkiye yayıncılık tarihinin önemli kitap dizilerindendi: “100 soruda…”

278
PAYLAŞ

Özlem Özdemir

“100 Soruda” dizisi, Gerçek Yayınevi tarafından, Fethi Naci editörlüğünde, 1968-1992 yılları arasında yayımlandı. Türkiye’nin önemli aydınları tarafından kaleme alınan 60’a yakın kitabı içeren dizi, yayımlandığı dönemde ve sonrasında, özellikle gençliği, üniversite öğrencilerini yaşadıkları ülkenin tarih ve güncelliğinin her boyutu hakkında bilgilendirdi, bilinçlendirdi.

Özlem Özdemir

 

Bilim ve Gelecek Kitaplığı, “50 Soruda…” dizisinin ilk kitabını yayımladı: 50 Soruda İnsanın tarihöncesi evrimi

“50 Soruda” dizisi denildiğinde belki birçoğumuzun aklına sahaflardan tek tük bulup aldığımız “100 Soruda” dizisinin kitapları geliyor. Biz de, bu vesileyle, Türkiye yayıncılık tarihinin en başarılı dizilerinden biri olan “100 Soruda” kitaplarının hangi dönemde, nasıl bir düşünceyle ve kimler tarafından çıkartıldığını incelemek istedik. Çünkü bu dizi yayımlandığı dönemde ve sonrasında, gençliği, üniversite öğrencilerini yaşadıkları ülkenin tarih ve güncelliğinin her boyutu hakkında bilgilendirdi, bilinçlendirdi.

 

Gerçek Yayınevi kuruluyor…

“100 Soruda” dizisi, 2008’de kaybettiğimiz ülkemizin önde gelen edebiyat eleştirmeni Fethi Naci’nin Türkiye yayıncılığına bir armağanı. Fethi Naci 1959’da askerliğini yaptıktan sonra Bakırköy’de bir fabrikada Personel İşleri Sorumlusu olarak çalışmaya başlar. Aynı zamanda TİP’in gazete ve dergilerinde yazılar yayımlar. Patronlar, personel işlerine bakan İbrahim Kalpakçıoğlu ile yazar Fethi Naci’nin aynı kişi olduğunu öğrenince, Fethi Naci’nin işine son verilir. Fethi Naci’nin işten atılması, Gerçek Yayınevi’nin kurulmasını sağlar:

“100 Soruda” dizisinin editörü ve Gerçek Yayınevi’nin sahibi Fethi Naci

“1965 Mayıs’ının sonunda bana on bin lira işten çıkarma tazminatı verdiler. Bankada da dört bin küsur liram vardı. Sümerbank işten atmıştı, Emayetaş işten atmıştı (ikisi de siyasal görüşlerim yüzünden!). İşten atılmamak için tek çare vardı: kendi işimi kurmak. Ben de 1965’in Haziran’ında Gerçek Yayınevi’ni kurdum. İlk kitap hazırdı: Yön’de yazdığım yazılardan, incelemelerden bazılarını Az Gelişmiş Ülkeler ve Sosyalizm adıyla toplamıştım. Böylece1965 Haziranında ilk kitap yayınlanmış oldu. Baskı sayısı: 6000.” (1)

Fethi Naci Gerçek Yayınevi’nin ilk kitabını 1965’de yayımlar ancak 1968’e kadar yayıneviyle fazla ilgilenemez. Çünkü 1967 yılının sonunda Doğan Özgüden ve Yaşar Kemal’le birlikte Ant dergisini çıkarırlar. Fethi Naci, Ant’a “Macaristan’dan İnsan Manzaraları” adıyla, beş hafta sürecek olan röportajlar yapar. “100 Soruda” dizisinin kaynağı aslında bu röportajlardır.

“Macaristan’a çağrılı olarak gitmiştim. Gitmeden İstanbul’daki kültür işleriyle uğraşan Macar’la konuştum. Kimlerle konuşmak istediğimi yazdım: Din adamından spor işleriyle uğraşanlara kadar. Konuşacaklarımın adlarını ve adreslerini yazıyordum, kısa sorularla kısa cevaplarla konuşmamı yapıyordum. Gevezeliğe yer yoktu. ‘100 soruda dizisi’ni hazırlarken soru-cevap biçimini birçok arkadaşla konuştum. Bir konuşmamızda Cemal Süreyya dizinin adını ‘100 soruda’ yapmamı istedi. ‘100 soruda bir kesinlik var’, diyordu. Böylece Cemal Süreyya, dizinin isim babalığını benimle bölüşmüş oldu.” (2)

Fethi Naci ilk kitap için dönemin en önemli iktisat hocalarından ve aynı zamanda TİP yöneticisi olan Prof. Dr. Sadun Aren’e başvurur. Dizinin ilk kitabı olan 100 Soruda Ekonomi El Kitabı 1968’de Gerçek Yayınevi tarafından yayımlanır.

“100 soruda” dizisinin ikinci kitabı Fethi Naci’nin yazdığı Atatürk’ün Temel Görüşleri adlı kitap olacaktır. Fethi Naci bir yandan yazacağı bu kitabın hazırlıklarını sürdürürken bir yandan da dizinin diğer kitaplarını ve bu kitapları yazacak isimleri belirlemeye çalışır.

“1968 yazında bir yandan Atatürk’ün Temel Görüşleri kitabı üzerinde çalışıyor, bir yandan da ‘100 soruda’ dizisinin hazırlıklarıyla uğraşıyordum. Aşağı yukarı 20 kitap tasarlamıştım. Bunları yazabilecek olanlara Soru-Cevap yöntemini açıklayan mektuplar yazıyor, konular öneriyordum. Bunlar arasında ‘ağabey’ diyebileceğim bilim adamları da vardı, bana ‘ağabey’ diyen gençler de, arkadaşlarım da… Bu dizinin tutacağından emindim; çünkü Türkiye gerçeklerini inceleyen kitaplar yoktu ya da yok denecek kadar azdı.” (3)

Gerçekten de “100 Soruda” dizisinin basıldığı dönemde Türkiye ile ilgili araştırma kitapları oldukça azdı. “100 Soruda” dizisinin etkili ve önemli olmasının nedeni de buydu. Dizi iktisat tarihinden Türkiye’de yaşanan kentleşme sorunlarına, Türkiye sanat tarihinden dünya devrimlerine, Spor tarihinden tasavvufa kadar birçok farklı alanda yapılan araştırmaları içeriyordu.

 

Aydınlar “100 Soruda” dizisinde buluşuyor…

“100 Soruda” dizisinin kitapları özellikle 1969’dan sonra peş peşe basılmaya başlandı. Dizi Fethi Naci’nin hedeflediği gibi özellikle üniversite gençliği tarafından takip ediliyor ve yayımlanan kitaplar gençler arasında tartışılıyordu. Kitap dizisinin yazar kadrosu da dizinin etkisini arttırdı. Dönemin en önemli aydınları, üniversite hocaları –ki bu isimlerin çoğunluğunun toplumcu ve aydınlanmacı bir düşünceyi savunduğu açıktı- dizinin yazarları arasına katılıyorlardı.

12 Eylül darbesinden sonra, dizi kitap çıkarmaya devam etse de yavaşladı. Dizinin en son kitabı 1992’de ekonomist Mustafa Sönmez tarafından hazırlandı. 2003 yılında 100 soruda dizisinin yayın haklarına Koç Kültür Sanat Yayınları Yayınları talip oldu ve Fethi Naci dizinin kitaplarının tekrar yayımlanması için bu yayıneviyle anlaştı. Ancak dizinin tamamını tekrar yayımlayacağını duyuran yayınevi, 6 kitabı yayımladıktan sonra, Yapı Kredi Yayınları ile birleşerek bir anlamda kendini feshettiği için, yayıma devam etmedi. Son yıllarda, dizinin kimi kitapları, İmge Kitabevi Yayınları tarafından basılmaktadır.

“100 Soruda” dizisi temel konular hakkında, önemli aydınlar tarafından yapılan güncel araştırmalarla ve kolay okunan, soru-cevap, biçiminde hazırlanan 60’a yakın kitaptan oluşuyor. Dizinin bazı kitapları güncelliğini kaybetmiş olsa da, birçoğu hâlâ başvuru kaynağı olmaya devam ediyor.

“100 Soruda” dizisiyle 15 yaşındayken “100 soruda ekim ihtilali” kitabıyla tanıştım. Dizinin ancak sahaftan bulabildiğim diğer kitaplarından da çok şey öğrendim. Bu nedenle Bilim ve Gelecek Kitaplığı’nın bilim ve felsefe alanlarında çıkarttığı “50 Soruda” dizisinin bu geleneği devam ettirdiğini ve tarihsel bir önemi olduğunu düşünüyorum. “50 Soruda” dizisi de, tıpkı “100 Soruda” dizisi gibi çeviri kitaplardan değil, bu toprakların yetiştirdiği aydınların yazdığı kitaplardan oluşuyor, toplumu -özellikle gençleri- bilim ve felsefe alanlarında bilgilendirmeyi, bilimsel düşünceyi yerleştirmeyi amaçlıyor.

Yazıyı Fethi Naci’nin 100 soruda dizisi ile ilgili hoş bir anısıyla sonlandıralım:

“Soru-cevap biçimini okurlar sevdi. Atatürk’ün Temel Görüşleri kitabı 6 baskı yaptı. Üniversite çevresinden bazı dostlar bu kitaptan pek memnun kaldılar; ben epey çalışmıştım kitabım için, oysa onlar açıyorlardı kitabı, öğrenmek istedikleri sorunun cevabını kolaylıkla, hiçbir zahmete katlanmaksızın öğreniyorlardı. Bunu da şakayla karışık dile getiriyorlardı: ‘Sen yeterince çalışmışsın, biz yeniden niçin okuyalım…’”(4)

Solda Fethi Naci gençlik yıllarında.
Sağda Sultanahmet Cezaevi avlusunda arkadaşlarıyla. (Ayaktakiler, soldan sağa; Aziz Nesin, İst. Yüksek Tahsil Gençlik Derneği üyeleri Cenap Karakaya,
Necdet Eker. oturanlar soldan sağa; Enver Aytekin ve Fethi Naci.)

 

“100 SORUDA” YAZARLARINDAN GÖRÜŞLER

Mustafa Sönmez

(ekonomist, yazar)

 

“100 Soruda” dizisinin benim için okuru olmak ve yazarı olmak gibi iki dönemi var.
1970’li yıllarda, üniversite gençliğinin aydınlanma çabasında “100 Soruda” dizisi önemli bir yer tutardı. Çoğu Ankara SBF ve İstanbul İktisat Fakültesi’nden hocalara yazdırılmış “100 Soruda” kitapları, temel kaynak niteliğindeydi.
100 soru formatı, giderek sendikal eğitimlerde, sol parti, örgüt eğitimlerinde önemli bir kaynak haline geldi. Üniversitelerde, hocaların verdiği okuma listelerinde “100 Soruda” kitapları önemli bir yer tutardı.
12 Eylül, birçok şeyde olduğu gibi, “100 Soruda” kitaplarında da kesinti yarattı.
“100 Soruda” dizilerini tavsiye edecek hoca kalmadı fakültelerde… Dizi kitaplarında 12 Eylül, 24 Ocak kırılmasını, güncelleyecek motivasyon ve yönlendirmeler de yaşanamadı.
1980 sonrası “100 Soruda” dizi üretimi sınırlı kaldı. 1980 öncesi üretimlerini güncellemek gerekiyordu. Yazarlar belki de buna çok yanaşmadılar. Gerçek Yayınevi, “100 soruda” dizisi yerine, yazarlarından yeni katkılar sağladı… (Korkut Boratav’ın yazdığı kitaplar gibi)
Ama daha önemlisi, 12 Eylül öncesinin talebi olmadığı için Fethi Naci de üretim temposunu koruyamadı. Bazı kitaplar, gazetelerin promosyonu olarak yeniden üretildi ama sınırlı sayıda… Benim “100 Soruda” dizisine katkım, 1991 sonunda oldu. Fethi Naci’den “1980-1990 döneminde dışa açılan Türkiye kapitalizminin ‘100 Soruda’ analizi” ile ilgili bir öneri aldım ve günde 3 soru sorup 3 cevap yazarak 1 ay gibi bir sürede teslim edince biraz da şaşırttım Fethi Beyi…
Her şeye rağmen “100 Soruda” iyi bir formattı. Seçilen temalar, döneminde isabetliydi, ihtiyaca cevap veriyordu. Geleneğin sürdürülememesi, Türkiye’nin zihinsel erozyonuyla, kuşaklar arası köprünün 12 Eylül vahşeti ile dinamitlenmiş olmasıyla ilgili.
Her şeye rağmen, o geleneğin sürdürülmesini gönlüm çok arzu ediyor…

 

Korkut Boratav

(İktisatçı, yazar)

Fethi Naci, Fransız yayın dünyasını yakından bilir ve izlerdi. Fransa’da çok popüler bir dizi olan “Que sais-je?” (“Ne Biliyorum?”) kitaplarını “100 soruda” dizisine örnek aldığını sanıyorum. Böylece, Türkiye’de aydınları, dünyayla, Türkiye’yle ilgilenmeye başlayan genç okurları, öğrenmek tutkusunda olan insanları, edebiyattan tarihe, iktisattan felsefeye kadar uzanan çok geniş bir “insani bilimler” alanı içinde kitap okumaya çekmeyi amaçlıyordu. Ayrıca, çeviri değil telif eser yeğlemekte; böylece “yerli üretimi” teşvik etmekteydi. Seçtiği yazarlar genellikle ilerici insanlardan oluştuğu için, dizi en genel anlamıyla sol düşüncenin yaygınlaşmasına da yol açacaktı. Ancak, bu sonuncu hedefin arka planda kaldığı; dizinin hiçbir yapıtında politik gündemin önde tutulmadığı da belirtilmelidir.

“100 Soruda” dizisi, Aydınlanma geleneğini ve bu geleneğin sol akımını Türkçe yazan düşünür ve bilim insanlarının kalemiyle Türkiye’ye taşıyan yayınlardan biridir. Toplum üzerindeki etkisini belirleyemeyiz; ancak, çok genel anlamda “ileri doğrultuda, olumlu” diyebileceğimizi düşünüyorum.

Naci, aslında iktisatçıdır. Özelikle Ankara’da 1958-59 yıllarında askerliğini yaparken dost olduk. Ben birkaç yıl sonra akademik mesleğe geçtim ve doktoramı gelir dağılımı üzerinde yaptım. Naci, bu konunun Marksist iktisadın temel sorunsalını oluşturduğunu biliyordu. Beni “gelir dağılımı” üzerinde “100 Soruda” dizisi için yazmaya teşvik etti. O dizinin 9. kitabı böylece oluştu. Daha sonra 1962’de tamamladığım “Türkiye’de Devletçilik” araştırmasını, bu dizi için yeniden gözden geçirdim. Böylece dizinin iki kitabı benim kalemimden çıktı. “100 Soruda” formatına pek uygun olmayan iki kitabım ise (Türkiye İktisat Tarihi: 1908-1985 ve 1980’li Yıllarda Türkiye’de Sosyal Sınıflar ve Bölüşüm ) 1988 ve 1991 tarihlerinde Gerçek Yayınevi tarafından yayımlandı.

 

Lale Naci

(Fethi Naci’nin eşi, avukat)

“100 Soruda” dizisini, bilindiği gibi 1968 yılında Fethi Naci yaratmıştı. Bu yaratım sürecini kendisi çeşitli kereler anlatmış, yazmıştır. Bu nedenle ben sadece şunları söyleyebilirim: “100 Soruda” dizisi bizi, bizden önce ve bizden sonraki kuşakları çok etkilemiştir. Türkiye’nin sosyal, siyasal, ekonomik, yazınsal konularını işlediğinden, hepimizin başvuru kitaplarıydı. Dizinin biçimi soru cevaba dayandığı için, okuma, algılama, öğrenme kolaylığı sağlıyordu.

Bu dizideki kitapların çıkarılmasına, 1982 yılından sonra ben de dahil oldum. Düzelti, editoryal çalışmalar vs.’de Fethi Naci’ye yardım ettim. 2002 yılında, Gerçek Yayınevi kapanana kadar…

Dizide, 59 kitap yayımlandı. Naci, hep şunu söylerdi: “Ben, geberip gidince, eleştirmenliğim unutulacak ama, ‘100 Soruda’ dizisi kalacak.” Elbette bunu söylediği sıralarda yayınevini kapatmak zorunda olacağını tahmin edememişti.

 

“100 Soruda”dizisi kitap listesi

100 Soruda Ekonomi El Kitabı (Türkiye Ekonomisinden Örneklerle), Prof. Dr. Sadun Aren,1968.
100 Soruda Atatürk’ün Görüşleri, Fethi Naci, Ekim 1968.

100 Soruda Türkiye’de Gerici Akımlar, Doç. Dr. Çetin Özek, Kasım 1968.

100 Soruda Türkiye’de İşçi Hareketleri, Kemal Sülker, 1968.

100 Soruda Türkiye’de Toprak Meselesi, Prof. Dr. Suat Aksoy, 1969.

100 Soruda Mitologya, Behçet Necatigil, 1969.

100 Soruda Türk Edebiyatı, Rauf Mutluay, 1969.

100 Soruda Türkiye’nin Dış Politika Tarihi, Prof. Dr. Edip Çelik, Haziran 1969.

100 Soruda Gelir Dağılımı, Dr. Korkut Boratav, 1969.

100 Soruda Türkiye İktisat Tarihi (I. Osmanlı Ekonomik Tarihinin Temelleri), Prof. Niyazi Berkes, Temmuz 1969.
100 Soruda Türkiye İktisat Tarihi (II. Osmanlı Devletinin Ekonomik Çöküşü), Prof. Niyazi Berkes, 1969.

100 Soruda Anayasanın Anlamı, Mümtaz Soysal, 1969.

100 Soruda Türk Halk Edebiyatı, Prof. Pertev Naili Boratav, 1969.

100 Soruda Tasavvuf, Abdülbaki Gölpınarlı, 1969.

100 Soruda Türkiye’de Mezhepler ve Tarikatlar, Abdülbaki Gölpınarlı, Kasım 1969.

100 Soruda Sosyalist Devlet, Dr. Kurthan Fişek, Ocak 1970.

100 Soruda Türkiye’de Yabancı Sermaye, Prof. Dr. Kenan Bulutoğlu, Ocak 1970.

100 Soruda Fransız İhtilali, Doç. Dr. Murat Sarıca, Şubat 1970.

100 Soruda Ekim İhtilali, Kenan Somer, Şubat 1970.

100 Soruda Felsefe El Kitabı, Selahattin Hilav, Mart 1970.

100 Soruda XIX. Yüzyıl Türk Edebiyatı (Tanzimat ve Serveti-Fünun), Rauf Mutluay, Nisan 1970.

100 Soruda Türkiye Sanatı Tarihi, Doğan Kuban, 1970.

100 Soruda Ortak Pazar ve Türkiye, Prof. Dr. Gülten Kazgan, Ekim 1970.

100 Soruda Türk Tiyatrosu Tarihi, Metin And, Kasım 1970.

100 Soruda İlkellerde Din, Büyü, Sanat, Efsane, Doç. Dr. Sedat Veyis Örnek, Ocak 1971.

100 Soruda Planlı Kalkınma ve Türkiye, Yalçın Küçük, Şubat 1971.

100 Soruda Türkiye’de Din ve Siyaset, Dr. Ahmet Yücekök, 1971.

100 Soruda Kurtuluş Savaşımızın Tarihi, Celal Erikan, Ekim 1971.

100 Soruda Edebiyat Bilgileri, Rauf Mutluay, 1972.

100 Soruda Türkiye’de Şehirleşme, Konut ve Gecekondu, Prof. Dr. Ruşen Keleş, 1972.

100 Soruda Sinema Sanatı, Nijat Özön, Mayıs 1972.

100 Soruda Türkiye’de Kapitalizmin Gelişmesi, Özlem Özgür, Ekim 1972.

100 Soruda İslam Tarihi, Prof. Dr. Neşet Çağatay, Aralık 1972.

100 Soruda Sosyoloji El Kitabı, Doğan Ergun, 1973.

100 Soruda İktisadi Doktrinler Tarihi, Doç. Dr. Mehmet Selik, Ocak 1973.

100 Soruda Basın Tarihi, Hıfzı Topuz, Mart 1973.

100 Soruda Bilim Felsefesi, Doç. Dr. Cemal Yıldırım,1973.

100 Soruda Çağdaş Türk Edebiyatı (1908-1972), Rauf Mutluay, Mayıs 1973.

100 Soruda Siyasi Düşünce Tarihi, Prof. Dr. Murat Sarıca,1973.

100 Soruda Türk Folkloru, Prof. Pertev Naili Boratav, Aralık 1973.

100 Soruda Türkiye’de Devletçilik, Doç. Dr. Korkut Boratav, Mart 1974.

100 Soruda Türk Felsefesinin Boyutları, Nermi Uygur, 1974.

100 Soruda Bilim Tarihi, Prof. Dr. Cemal Yıldırım, Kasım 1974.

100 Soruda Estetik, Mehmet H. Doğan, Ocak 1975.

100 Soruda Kırsal Türkiye’nin Yapısı ve Sorunları, Prof. Dr. Cavit Orhan Tütengil, 1975.

100 Soruda Mantık El Kitabı, Prof. Dr. Cemal Yıldırım, Ocak 1976.

100 Soruda Siyasi Partiler (Partilerin Hukuki Rejimi ve Türkiye’de Partiler), Doç. Dr. Erdoğan Teziç, Ocak 1976.
100 Soruda Sanayileşme ve Türkiye, Özlem Özgür, Mart 1976.

100 Soruda Jön Türkler ve İttihat ve Terakki, Doç. Dr. Sina Akşin, Mart 1980.

100 Soruda Türkiye’de Roman ve Toplumsal Değişme, Fethi Naci, Kasım 1981.

100 Soruda Para ve Para Politikası, Prof. Sadun Aren, 1984.

100 Soruda Türk Devrim Tarihi, Doç. Dr. Ahmet Yücekök, Kasım 1984.

100 Soruda Türkiye’de Bankacılık, Dr. Öztin Akgüç, Aralık 1987.

100 Soruda Osmanlı-Türkiye İktisadi Tarihi 1500-1914, Doç. Dr. Şevket Pamuk, Kasım 1988.

100 Soruda Evrim Kuramı ve Bağnazlık, Doç. Dr. Cemal Yıldırım, Ekim 1989.

100 Soruda Gelişimi, Sorunları ve Özelleştirilmeleriyle Türkiye’de Kamu İktisadi Teşekkülleri (KİT), Prof. Dr. Yakup Kepenek, Ocak 1990.

100 Soruda 1980’lerden 1990’lara ‘Dışa Açılan’ Türkiye Kapitalizmi Mustafa Sönmez, Mart 1992.

Dizinin tekrar basılan kitapları

100 Soruda Türk Folkloru, Pertev Naili Boratav, Koç Kültür Sanat Yayınları.

100 Soruda Osmanlı-Türkiye iktisadi tarihi, Şevket Pamuk, Koç Kültür Sanat Yayınları.

100 Soruda Türk Halk Edebiyatı, Pertev Naili Boratav, Koç Kültür Sanat Yayınları.

100 Soruda Sosyoloji, Doğan Ergun, Koç Kültür Sanat Yayınları.

100 Soruda Felsefe, Selahattin Hilav, Koç Kültür Sanat Yayınları.

100 Soruda Mitologya, Behçet Necatigil, Koç Kültür Sanat Yayınları.

100 Soruda Ekonomi El Kitabı, Sadun Aren, İmge Kitabevi Yayınları.

100 Soruda Sosyoloji El Kitabı, Doğan Ergun, İmge Kitabevi Yayınları.

100 Soruda Para ve Para Politikası, Sadun Aren, İmge Kitabevi Yayınları.

 

“100 Soruda” dizisinin yazar listesi

(Not: yazar isimleri bold)

Prof. Dr. Sadun Aren, A.Ü. SBF’den emekli akademisyen, TİP yöneticisi.

Fethi Naci: Edebiyat eleştirmeni, yazar.

Prof. Dr. Çetin Özek: Ceza Hukuku profesörü.

Kemal Sülker: Gazeteci, yazar, TİP Genel Sekreteri.

Prof. Dr. Suat Aksoy: Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü emekli öğretim üyesi.

Behçet Necatigil: Şair, yazar.

Prof. Dr. Edip Çelik: Hukuk profesörü.

Dr. Korkut Boratav: İktisatçı.

Prof. Niyazi Berkes: Sosyolog.

Mümtaz Soysal: Anayasa Hukuku profesörü.

Prof. Pertev Naili Boratav: Türk halkbilimcisi.

Abdülbaki Gölpınarlı: Tasavvuf ve islam tarihi uzmanı.

Dr. Kurthan Fişek: Spor yazarı, SBF emekli hocası.

Prof. Dr. Kenan Bulutoğlu: İktisat ve işletme hocası.

Doç. Dr. Murat Sarıca: İ.Ü. SBF kurucusu.

Kenan Somer: Çevirmen, gazeteci, TİP Bilim Kurulu üyesi.

Selahattin Hilav: Felsefeci, çevirmen.

Doğan Kuban: Mimar.

Prof. Dr. Gülten Kazgan: İktisatçı, akademisyen.

Metin And: Yazar, sanat tarihi araştırmacısı, hukukçu.

Doç. Dr. Sedat Veyis Örnek: Halkbilimci, oyun yazarı.

Yalçın Küçük: Ekonomist, tarihçi, yazar.

Celal Erikan: Emekli Tümgeneral.

Rauf Mutluay: Edebiyat araştırmacısı, yazar

Prof. Dr. Ruşen Keleş: SBF emekli dekanı.

Nijat Özön: Edebiyatçı, sinema tarihçisi, çevirmen.

Özlem Özgür: İktisatçı, yazar.

Prof. Dr. Neşet Çağatay: A.Ü. İslam Tarihi profesörü.

Doğan Ergun: Sosyolog, akademisyen

Doç. Dr. Mehmet Selik: İktisatçı.

Hıfzı Topuz: Araştırmacı, yazar,

Prof. Dr. Cemal Yıldırım: Felsefe profesörü.

Mehmet H. Doğan: Akademisyen, edebiyatçı

Prof. Dr. Cavit Orhan Tütengil: İ.Ü. İktisat Fakültesi hocası, 7 Aralık 1979’da silahlı saldırı sonucu öldürüldü.

Prof. Dr. Erdoğan Teziç: Hukukçu, YÖK eski başkanı.

Prof. Dr. Sina Akşin: Tarihçi akademisyen.

Doç. Dr. Ahmet Yücekök: Siyasetbilimci.

Prof. Dr. Öztin Akgüç: Ekonomist, akademisyen, yazar.

Prof. Dr. Şevket Pamuk: İktisat tarihçisi.

Prof. Dr. Yakup Kepenek: İktisatçı.

Mustafa Sönmez: Ekonomist, yazar.

KAYNAKLAR

1) Fethi Naci, Anılar Kitabı, Sel Yayıncılık, 2009.

2) Age,

3) Age,

4) Age,