Ana sayfa 96. Sayı Balığı taklit eden ahtapotu taklit eden balık

Balığı taklit eden ahtapotu taklit eden balık

18

Tropik bir balık olan siyah çene balığı (Jawfish –Stalix cf. histrio) ile taklitçi ahtapot (Thaumoctopus mimicus) arasındaki iletişimi ilk kez gösteren görüntüler, doğanın “korkutma ve taklit etme oyununu bir bütün olarak gözlerimizin önüne seriyor.

Yetenekli taklitçi ahtapot, toksik yassı balığı, aslan balığı ve hatta deniz yılanlarını taklit edebilir, uzuvlarını yaratıcı bir şekilde kullanarak karakteristik hareketlere adapte olabilir ve kahverengi-beyaz renk desenleri oluşturabilir. Taklitçi ahtapot 1998 yılına kadar bilim insanlarınca bilinmeyen bu özellikleri sayesinde açık denizlerde avcı korkusu olmadan yaşamını sürdürür.

Diğer yandan çene balığı (Jawfish) küçük ve ürkek bir balıktır. Ergen hayatının büyük bölümünü avcılardan kaçabileceği kum oyuklarında geçirir.

Temmuz 2011’de Gottingen Üniversitesi’nden Godehard Kopp, Endonezya’da gerçekleştirdiği bir dalış sırasında bu iki hayvan arasındaki beklenmeyen eşleşmeyi görüntüledi.

Sanki kampüsteki iri öğrenciye dalkavukluk yapmaya çalışan bir öğrenci gibi, çene balığı da kumlarda hareket eden taklitçi ahtapotu yakından takip ediyordu. Çene balığı ahtapotta olduğu gibi kahverengi ve beyaz renkte desene sahipti ve ahtapotun kolları arasında fark edilmesi oldukça güçtü. Ahtapot ise ya fark etmemişti ya da balığı umursamıyordu.

Görüntüleri inceleyen Kaliforniya Bilimler Akademisi’nden Rich Ross ve Luiz Rocha çene balığını tanımladılar ve bu iki hayvan arasındaki ilişki ilk defa görüntülendiğinden gözlemlerini Coral Reefs dergisinde online olarak yayımladılar. Tahminlerine göre çene balığı ahtapot ile birlikte hareket ederken korunma amacını taşıyor ve oyuğundan dışarı çıkıp yiyecek bulabileceği bir yere giderken ahtapottan yararlanıyor. Bu durum fırsatçı taklitçilik olarak tanımlanabilir.

“Bu resiflerde görülen nadir bir durumdur. Bunun nedeni de sadece ahtapotun bu sefer taklit edilen taraf olması değil, çene balığının ilk defa olarak taklitte bulunduğunun gösterilmesidir. Maalesef, Güneydoğu Asya’da Coral Triangle bölgesi büyük oranda zararlı insan aktiviteleri nedeniyle yıkıma uğramakta ve burada olduğu gibi, eşsiz ilişkilerde bulunan türleri daha tanıma şansı bulamadan bile kaybedebiliriz.” diyor Dr. Luiz Rocha.

Kaynak: “Fish Mimics Octopus That Mimics Fish”, 20.01.2012,
http://www.sciencedaily.com/releases/2012/01/120104153747.htm