Ana sayfa 121. Sayı İlginç gezegenler

İlginç gezegenler

63
PAYLAŞ

Çeviren: Ertan Koç

Bizden çok uzakta bulunan gezegenleri gözlemlemek gökbilimin en yoğun çalışma alanlarından bir tanesidir. Araştırmacılar bu şekilde, hem Dünya dışı yaşam arayışlarına bir katkı sağlarlar, hem de kendi Güneş Sistemi’mizin geleceği hakkında bir tahminde bulunurlar.

Bu ay sizlere geçtiğimiz günlerde incelenen iki farklı gezegenden bahsedeceğim. Gezegenlerden bir tanesi Kepler Teleskopu tarafından keşfedildi. Sürekli yalpalayan dengesiz bir gezegen…

Kepler-413b, bizden 2300 ışık yılı uzakta Kuğu Takımyıldızı’nda bulunuyor. Kendi ekseni etrafında çılgınca dolanan bu gezegenin iki yıldızı mevcut. Bir tanesi kırmızı diğeri ise turuncu cüce olan iki yıldızın etrafında 66 günlük dönemle dolanıyor. Yıldızının önünden geçerken keşfedilen gezegeni ilginç kılansa, sıra dışı bir dönmeye ve dolanıma sahip olması ve tabii bunun yarattığı mevsimsel sorunlar.

Gökbilimcilerin “bir yanan bir donan gezegen” ismini verdikleri Kepler-413b, yaşam için oldukça sıcak. Ancak araştırmacılar hâlâ onun yukarı aşağı değişen yörüngesini çözmeye çalışıyor.

Uzay Teleskopu Bilim Enstitüsü (Space Telescope Science Institute) ve Baltimore John Hopkins Üniversitesi’nden Veselin Kostov, “1500 günlük Kepler verilerine bakıldığında gezegenin ilk 180 gün içinde üç geçiş yaptığı görüldü. Yani her geçiş 66 günlük dönemde gerçekleşiyor. İlerleyen 800 günlük dönem içerisinde ise herhangi bir geçiş izine rastlanmadı.” diyor. Kostov, Dünya’dan görülebilecek bir sonraki geçişin 2020 yılında gerçekleşmesi gerektiğini belirtiyor.

Gökbilimciler bu ilginç yörüngeye henüz keşfedilmemiş bir başka gezegenin ya da üçüncü bir yıldızın sebebiyet vereceğini düşünüyor. Yıldızlarına çok yakın bir yörüngede dolanan bu gezegen sıvı su bulunmayacak kadar yüksek bir sıcaklığa sahip bir gaz devi…

Habere konu olan diğer gezegen ise bu yıldıza çok benziyor. Star Wars serisinden hatırladığımız Tatooine isimli gezegene benzeyen bu örnek, ikili bir yıldız sistemine bağlı…

Gökbilimciler Kepler Uzay Teleskopu tarafından gözlemlenen, Kepler-34(AB)b ismi verilen gezegenin ikili yıldızdan çok uzakta oluşup daha sonraları yıldızların bulunduğu konuma doğru göç etmiş olabileceklerini düşünüyor.

Çalışma ekibinden Stefan Lines, “Böylesi gezegenlerin varlığı birçok bilimkurgu yazarı ve film yapımcılarının hayal güçlerini zorlamaktadır. Böyle gezegenler var ve daha ilginç olanları da gelecek araştırmalarda ortaya çıkarılabilir. Üstelik çalışmamıza göre böylesi sistemlerde dünya benzeri gezegenler bile oluşabilir ki keşifleri bu açıdan sürpriz olmaz.” diyor.