Ana sayfa 123. Sayı Ay’ın yaşı ve jeolojik saat

Ay’ın yaşı ve jeolojik saat

249
PAYLAŞ

Derleyen: Murat Naroğlu

Gezegen bilimciler tarafından yapılan ve 3 Nisan’da Nature’da yayımlanan araştırmaya göre, Ay, Güneş Sistemi’nin oluşumundan yaklaşık 100 milyon yıl sonra şekillendi. Bu sonucun elde edilmesinde, Dünya’nın iç yapısına ilişkin ölçümlerle birleştirilen ve Dünya ile diğer gezegenlerin oluşum sürecini gösteren bilgisayar simülasyonlarının büyük payı var.

Fransa, Almanya ve ABD’den araştırmacıların birlikte yürüttükleri çalışmada, Güneş’in çevresinde dönen bloklardan Merkür, Venüs, Dünya ve Mars’ın nasıl oluştuğu simüle edildi. 259 adet simülasyonın analizi sırasında, Mars büyüklüğünde bir cismin Ay’ın oluşumuna sebep verecek şekilde Dünya’ya çarptığı an ile bu çarpışmada Dünya’ya tutunan madde miktarı arasında ilişki olduğu, biliminsanlarının dikkatini çekti. Çarpışma vaktini belirlemek için Dünya’nın mantosundaki elementlerin değişimi analiz edildi ve iridyum ve platin gibi demir zengini materyallerle birleşmeye eğilimli elementlerin Dünya’nın çekirdeğine olan hareketi çıkarıldı. Zamanla mantodan kaybolarak çekirdeğe inmesi gereken elementlerin bugün hâlâ mantoda bulunması, Ay’ı oluşturan büyük ve en son çarpışmanın, Güneş Sistemi’nin doğumundan 95 milyon yıl sonra yaşandığını öne sürdü. Jacabson, bu sürenin 32 milyon yıl ileri veya geriye çekilebileceğini belirterek, Dünya ile Ay arasındaki kimyasal benzerliğin de daha iyi anlaşıldığını belirtti.

Böylelikle, radyoaktif bozunmalara dayanmayan, erken Güneş Sistemi’nin ilk jeolojik saatine ulaşılmış oldu. Makalenin yazarlarından Seth Jacobson, böylesi bir “saat” bulmuş oldukları için fazlasıyla heyecanlı olduklarını belirtiyor.

Kaynaklar

1) http://www.sciencedaily.com/releases/2014/04/140402133939.htm