Ana sayfa 130. sayı İnsanlar arasında beyin arayüzü

İnsanlar arasında beyin arayüzü

163
PAYLAŞ

Çeviren: Erdinç Yakut

Bazen kelimeler iletişimi zorlaştırabiliyor. Peki ya beyinlerimiz dil ihtiyacını ortadan kaldırarak doğrudan iletişime geçse nasıl olurdu?

Washington Üniversitesi araştırmacıları çiftler arasında doğrudan beyinden beyine iletişimi bir süre önce başarılı bir şekilde uyguladılar. Altı kişiden oluşan araştırmacı grubu, bir insanın beyninden gelen sinyalleri, interneti kullanarak transfer etmişti. Bu sinyal başka birinin el hareketi kontrolünü, diğer beyinden gönderilen sinyalin hemen ardından sağladı. 2013 Ağustos ayındaki ilk deneyden sonra, araştırmacılar beyinden beyine ara yüzünü birçok kapsamlı çalışmayla test ettiler ve geçtiğimiz ay Plos One dergisinde yayımladılar.

Çalışmanın yardımcı yazarı, Washington Ünv. Öğrenme ve Beyin Bilimleri Enstitüsü’nden Yard. Doç. Andrea Atocco, “Yeni çalışmalar, beyinden beyine ara yüz örneğinin teknolojik uygulamaları olasılığını ortaya çıkarmıştır. Şimdi kendi yöntemlerimizi, arayüzlerin güvenilir bir şekilde herkeste çalışacağını bilerek çoğaltıyoruz” diyor. Araştırmanın başyazarı, Washington Ünv.  Bilgisayar Bilimi ve Mühendisliği’nden Yard. Doç. Rajesh Rao.

Takım, iki insanın beyninin gerçek zamanlı iletişimini sağlamak için müdahale gerektirmeyen araçları ve ince ayarlı bir yazılımı birleştirmiş. Bir katılımcıyı beyin aktivitelerini okuyan ve webden ikinci katılımcıya elektrik sinyali olarak gönderen beyin dalgaları çizim aygıtına (elektroansefalografi) bağlamışlar. İkinci katılımcının ise bu elektrik sinyallerini alabilmek ve el hareketlerinin beyin kontrolü için kenarında transkraniyal manyetik simülasyon bobini bulunduran yüzücü bonesi takması gerekiyor.  Bu kurulum yoluyla biri, diğerinin elini hareket ettirmek için, elinı hareket ettirmeyi düşünerek, diğerine kolayca komut gönderebilir.

Çalışmalara üçer çift katılmış. Her çift farklı rol ve sınırlamalarla bir alıcı ve bir göndericiden oluşmaktadır. Katılımcılar kampüsteki yarım millik uzaklıktaki ayrı binalara yerleştirimiş. beyinleri arası kurulan iletişim hariç, diğer tüm yollarla iletişim kurmaları engellenmiş.

Her gönderici şehri savunmak için, korsan gemiden yollanan roketi durdurmak için topu ateşlemeyi hedefleyen bir oyunu oynamış. Göndericinin oyunla fiziksel bir etkileşimi olmadığı için,  şehri savunmasının tek yolu, topu ateşlemek için elini hareket ettirmeyi düşünmek.

Kampüsün diğer tarafındaki alıcıların her biri, karanlık bir odada bulunuyorlar, oyunu görebilme ihtimalleri yok, sağ elleri topu ateşleyen dokunmatik farenin üzerine yerleştirilmiş. Eğer beyinden beyine olan ara yüz başarılı olursa, alıcının eli hareketlenerek dokunmatik fareye basacak ve topun ateşlenmesi, kampüsün diğer ucundaki göndericinin bilgisayarının ekranında görüntülenecekti.

Araştırmacılar bu testte, doğruluk oranının yüzde 25 ile 83 arasında değişiklik sergilediğini buldu. Kayıpların çoğunluğu programın işletilmesi sırasındaki gönderici hatasından kaynaklandı. Araştırmacılar iki beyin arasında transfer edilebilen bilgi oranını tam olarak ölçebilme yetisine sahip.

Bu çalışmanın yayımlandığı Plos One dergisinin aynı sayısında, Barcelona’daki Starlab şirketinden başka bir araştırma takımı da, iki beyin arasındaki iletişime dair bulgularını yayımladı. Fakat bu çalışma sadece bir gönderici ile web üzerinden çevrimdışı olarak test edilmişti.

Şimdilerde Washington Üniv. araştırma takımı W. M. Keck Vakfı tarafından hibe edilen 1 milyon dolar ile daha karmaşık beyin süreçlerinin iletimi için çalışıyor. Çalışmalarını beyinden beyne daha karmaşık görsel ve psikolojik fenomenleri aktarabilmek için genişletecekler. Uyanma ve uyuyakalma durumlarının, beyin dalgalarına verilen cevabı nasıl etkilediği üstüne çalışıyorlar. Örneğin, uçak kontrolü sırasında uykulu pilotun beynini uyandırabilmek için yardımcı pilotun beyni bir alarm olarak kullanılabilir. Öğretmenin beyninden öğrenciye bilgi transfer edilmesi sağlanabilir. Washington Ünv. Öğrenme ve Beyin Bilimleri Bölümü Üyesi Chantel Prant, parlak bir biliminsanı olan, fakat pek de parlak bir öğretme becerisi olmayan kişiler açısından, zor ve karmaşık bilgilerin öğrencilere aktarılmasında kolaylık sağlayacağını söylüyor. Çalışma Amerikan Ordusu tarafından da fonlanıyor.