Ana sayfa 130. sayı Satürn’ün uydusu Titan’da kaybolan kara parçaları!

Satürn’ün uydusu Titan’da kaybolan kara parçaları!

190
PAYLAŞ

Çeviren: Özgür Can Özüdoğru

1997’nin Ekim ayında Florida Cape Canaveral Uzay Üssü… Biliminsanları ve mühendisler tarihi anlardan birine hazırlanmakta. İnsanlığın inşa ettiği bir öncü, Cassini uzay aracı fırlatılmakta. Kozmik okyanusun boşluğunda Satürn’e doğru yelken açacak olan bu kâşif robotumuz, Satürn’ün uydularını ve özellikle de Titan’ı inceleyecekti.

Titan Satürn’ün onlarca uydusundan yalnızca biri. Onu önemli kılan bir şeyler olduğunu anlamış ya da duymuş olabilirsiniz. Titan, Dünya’nın 3 milyar yıl önce yaşam barındırmayan zamanındaki ortamına çok benzemekte. Yaşamın kaynağı olan organik moleküller Titan’ın karmaşık yüzeyi ve basıncında sıvı halde ve denizler oluşturmuşlar! Titan adeta bir organik molekül çorbası gibi, sahilinde ise Dünya toprağına benzeyen bir yüzey ile…

2004’ten beri kendisine verilen görevi yerine getiren Cassini, Huygens uzay aracı sayesinde Titan’ın içindeki hidrokarbon okyanusları, kara parçalarını bizlere raporladı. 10 Kasım’da ise NASA’da çalşan ve Cassini verilerini inceleyen astrofizikçiler çarpıcı bir gerçeği ortaya çıkardılar: Titan’ın okyanuslarında hareket eden “nesneler” vardı. Titan’ın sahip olduğu en büyük deniz olan Kraken Mare’nin dalgalı yüzeyinde bulunan parlak nesne, Cassini Titan yörüngesinde dönüp eski noktasına geri döndüğünde, oldukça büyük olan nesneyi yerinde bulamadı.

Cassini-Huygens biliminsanları, gözlemlenen gizemli nesneye “Magic Island (sihirli ada)” adını verdiler. Görülen ışın haricinde iki farklı dalga boyunda daha ışın toplayan Cassini-Huygens aracı, gönderdiği diğer verilerde de hareket eden bir obje olduğunu gösterdi. İki farklı yerde oldukça parlak ve geniş bir “yüzey” var olup, sonra gözden kaybolmuştu. Peki bu iki obje neyin nesiydi?

Ne yazık ki gizem avcıları için kötü haber, Cassini Ocak 2015’e kadar yörüngesi gereği o bölgeden geçmeyecek. Cassini, parçanın nereye gittiği ile ilgili herhangi bir bulguya ulaşmış değil ve yeni veri almak için Ocak ayını bekleyeceğiz gibi duruyor. Şu anda elimizde olan verilere göre ise iki mantıklı açıklamamız var. Titan’da var olan büyük bir deprem kara parçasını suya batırmış olabilir. Ancak neredeyse İrlanda kadar büyük bir kara parçasının bir anda hidrokarbon denizinin altına gömülmesi için, Titan’daki volkanik faaliyetlerin çok daha fazla olması gerekirdi ancak bildiğimiz kadarıyla o kadar anormal bir tektonik hareket Titan’da var olmuyor. Bir başka olasılık da, kara parçalarının deniz üzerinde hareket ediyor olduğu. Ancak bu olasılık doğruysa da, kara parçaları çok hızlı ilerliyor olmalı; zira uydunun görüş ekseninden kaçmayı başarmışlar.

Henüz karar vermek için erken ve elimizdeki araçlar yetersiz olsa da, insanoğlu ilerlemeyi sürdürüyor. Kim bilir, belki de bundan birkaç on yıl sonra Titan’ı araştıran gemilerimiz, Titan’ın denizlerinde yüzecek. Bu söz ettiklerimiz uzak birer hayal değil, NASA ile ESA’nın planları arasında.

Kaynaklar ve ileri okuma

1) http://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?feature=4369

2) http://www.jpl.nasa.gov/

3) http://en.wikipedia.org/wiki/Cassini%E2%80%93Huygens