Ana sayfa 151. Sayı Prof. Dr. Yaman Örs’ün yaşamöyküsü

Prof. Dr. Yaman Örs’ün yaşamöyküsü

325
PAYLAŞ

Liseyi bitirdiği yıl Yaman Örs (1954).

Dr. Yaman Örs, 12 Ocak 1936’da Mukadder ve Suphi Örs’ün oğlu olarak Ankara’da doğmuştur. Babası yargıçlık, adliye müfettişliği, Yargıtay üyeliği görevlerinde bulunmuş; Yüksek Hakimler Kurulu’nun ilk başkanlığını yapmıştır. Dr. Örs, Bahçelievler Orta Okulu’ndan sonra gittiği Ankara Atatürk Lisesi’ni 1954 yılında, Ankara Tıp Fakültesi’ni ise 1960’ta bitirmiştir. Bu fakültenin 1961 yılı sonlarında girdiği Patoloji Kürsüsü’ndeki uzmanlık çalışmalarını “Endometriyum Hiperplazisinin Histopatolojik İncelemesi” başlıklı teziyle 1965 yılı başlarında tamamlamıştır.

Yaklaşık bir yıl Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi Kürsüsü’nde asistan olarak bulunan Yaman Örs, sonra Ankara Tıp Fakültesi’ne dönerek; 1973 yılı ilkbaharında, “Tıp ve Eğitimi. Beş öğretim üyesiyle” adlı tez çalışmasıyla deontoloji uzmanlığını almıştır.

Yaman Örs, büyük oğlu Evren ile birlikte (1972).

Yine bu dalda 1974-1984 yılları arasında öğretim görevliliği yapan Dr. Örs, zamanla daha çok Tıbbi Etik alanına eğilmiş; 1985 yılında Deontoloji ve Tıp Tarihi doçenti, 1991 yılı sonlarında profesör olmuş, 1988’den itibaren Ankara Tıp Fakültesi Deontoloji Anabilim Dalı’nda öğretim üyesi olarak çalışmıştır. Burada 1993 yılı yazında Anabilim Dalı Başkanlığını üstlenen Dr. Örs, 2003 yılı başında yaş sınırından emekli olmuştur.

Tıp fakültesinin dışında dişhekimliği fakültesinde, sağlık eğitimi fakültesi ile sağlık hizmetleri meslek yüksek okulunda değişik dersler veren Yaman Örs, fakültesindeki doktora izlencelerinin geliştirilmesinde ve yürütülmesinde sürekli görev almış; bu bağlamdaki derslerinde ise etik ve tarih konularını özellikle felsefe ve temel yöntembilgisi açısından işlemeye çaba göstermiştir.

Yaman Örs, Fulbright ile gittiği ABD’de New York Smithsonian Institute’nin bahçesinde (1987).

Yaman Örs, Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nin Felsefe Bölümü’nde 1982 yılında başladığı doktorasını, “Is the ‘Biological’ Reducible to the ‘Physical’? – An overall critical analysis of the concept of reduction in Biology” başlıklı teziyle bitirmiştir. Bu arada aynı üniversitenin Biyoloji Bölümünde “Canlılık Bilimleri Felsefesine Giriş”, Felsefe Bölümünde “Biyoetik ve Biyopolitika: Değerler Felsefesinde Yeni Boyutlar”; A.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde “Bilimsel Felsefe, Biyoetik ve Biyopolitika” dersleri vermiştir. Emekli olduktan sonra, Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde “Tıp Felsefesi” dersleri vermiştir.

Dr. Yaman Örs, 1987-88 döneminde Tıbbi Etik alanında Fullbright araştırma burslusu olarak Amerika Birleşik Devletleri’nde (Teksas Üniversitesi ve Georgetown Üniversitesi, ayrıca New York eyaletindeki The Hastings Center’da) çalışmalar yapmıştır. 1989-1993 yılları arasında Türkiye temsilcisi olarak Avrupa Konseyi Biyoetik Kurulu (CDBI) üyeliği görevini yürütmüştür.

Serap Şahinoğlu, N. Yasemin (Oğuz) Yalım, Selim Kadıoğlu, Funda G. Taşdemir Kadıoğlu “2. Kuşak” yeterlik sınavı sonrası Yaman Örs ile birlikte.

Tıbbi Etik’le Etik ve Biyoetik’in yanında tıp tarihinin ve tarihin, tıbbın, bu arada psikiyatrinin, bilim ve felsefenin özellikle yöntembilgisel, “felsefi” ve eğitime ilişkin yönlerine ilgi duymuş olan Dr. Örs, bunlarla birlikte patolojinin ve biyolojinin kuramsal yanlarıyla ilgilenmiş, bu arada evrim süreci ve kuramından yola çıkarak bir ‘evrim’ kavramı geliştirmiştir. Bu sonuncu noktayla ilgili olarak, “Tıp Evrimi” olarak adlandırdığı ve Tıp Tarihi alanındaki çalışmalarının çekirdeğini oluşturan bir kavram da oluşturmuş; buna benzer biçimde, Felsefe Tarihinin yanında geliştirilebilecek bir Felsefe Evrimi kavramı üzerinde de çalışmıştır.

Yaman Örs ailesiyle birlikte bir dinlence
sırasında.

Bunlara ek olarak son yıllarda, Felsefe ve Psikiyatri (ülkemizdeki adıyla Psikiyatri ve Felsefe) disiplinlerarası alanına ilgi göstermiştir. Bu arada, değişik akademik alan ve konumlardaki, çoğu Ankara’da bulunan akademisyenlerle birlikte üç yıl kadar önce kurduğu Bilim ve Bilimsel Felsefe Çevresi’nin etkinliklerini onlardan bir bölümü ile birlikte yürütmüştür. Bütün bu alanlarla birlikte, dil sorunları, laiklik ve başkaca toplumsal-siyasal konular, tıbbın toplumsal yönleri, insan-doğa ilişkisinin etik yönleri ve doğal çevrenin korunması gibi konularda da, akademik düzeyde ve aydın okuyucuya yönelik yazılar yazmış, etkinlikler göstermiştir.

Prof. Dr. Yaman Örs’ün eserleri.

İngilizce, Fransızca ve Almanca bilen Dr. Yaman Örs evli ve iki erkek çocuk babasıydı. Patoloji uzmanı eşi Prof. Dr. Ülken Yarkın Örs Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji-Embriyoloji Anabilim Dalı’ndan emekli olmuştur. ODTÜ Makine mühendisliğini bitirmiş olan büyük oğlu Evren finans alanında öğretim üyesi olarak yurt dışında çalışmakta; yine bu üniversitede eğitim görmüş ve mimar olan küçük oğlu Kuyaş, İstanbul’da mimarlık alanında yayıncılık yapmaktadır.

Yaman Örs, Bilim ve Gelecek’in Ankara Yemeği’nde konuşma yapıyor (14 Nisan 2016).