Ana sayfa Antropoloji En iyi hançerin sırrı, insan uyluk kemiğinde saklı!

En iyi hançerin sırrı, insan uyluk kemiğinde saklı!

1061
PAYLAŞ
Yeni Gine'nin Sepik bölgesinden kemik hançerler. © Hood Sanat Müzesi, Dartmouth Üniversitesi.

Çeviren: Fıratcan Firik

Dünya üzerindeki hangi insan sağlam ve muhteşem bir bıçağı olsun istemez ki? En azından biliminsanları, böyle bir bıçak isteyen insanların yanında. Biraz ürkütücü bir biçimde olsa da… Oldukça ürpertici olan çalışmada biliminsanları, kemikten yapılma hançerlerin bazı yapısal özelliklerini test ettiler ve en iyi hançerlerin insan uyluk kemiklerinden yapılma hançerler olduğunu tespit ettiler.

Kemikten hançeler, Papua Yeni Gine’nin Pasifik Adası insanları arasında yaygın bir araçtır. Genelde, dekoratif desenlerde oyulan bu hançerler, avcılık, dövüş ve ayinsel amaçlar için kullanılırlar. Bunun yanı sıra, statünün; güçlü ve agrasifçe savaşabilme gücünün göstergesidir.

Hançerler, bu topluluk içerisinde genellikle büyük (ve çok agresif) ve uçmayan bir kuş türü olan cassowary’nın uyluk kemiklerinden yapılırlar. Ancak, bir zamanlar hançer yapımında bu sinirli kuşun uyluk kemiğinin yanı sıra, insan uyluk kemiğinin de kullanıldığı saptandı.

ABD’deki Dartmouth Üniversitesi’ndeki araştırmacıların liderliğindeki çalışmaya göre, saygı duyulan erkeklerin uyluk kemiklerinden yapılan bu hançeri kullanan insanlar genellikle toplum içerisinde iyi bir statüye sahipti.

Onbir kemik hançer üzerine yapılan çalışmaya göre, Sepik bölgesinde yaşayan insanlar tarafından yapılmış olan bu hançerlerin beş tanesi insan; altı tanesi ise cassowary uyluk kemiklerinden yapılmış olduğu tespit edildi. Bu hançerlerin arasında en güçlü olanları ise, insan uyluk kemiğinden yapılmış olanlardı.Araştırmacılar makalelerinde, “Ontanesi müze kolleksiyonundan olan onbir tane hançerin yapısal mekaniklerini incelemek amacı ile bilgisayarlı tomografi kullandık. İnsan ve cassowary kemiklerinin benzer materyal özelliklerine sahip olduklarını ve insan kemiklerinin geometrisinin yüksek eylemsizlik momentine ve bükülmeye karşı daha dayanıklı olduğuna dair sonuçlar elde ettik. Sonlu elemanlar modellerinden elde edilen veriler, insan kemik hançerlerinin üstün mekanik performanslarını doğruladı ve daha az hatalı elementle daha büyük yüklere daha fazla direnç gösterdi” diye belirtiyorlar.

Her ne kadar hançerlerin çoğunun üniversitenin Hood Sanat Müzesi’ne ait olsa da, araştırmacılar bu hançerleri mekanik stres altına sokamayacakları için, özel bir sanat simsarı ile anlaşıp testleri gerçekleştirebilmek için 1970’li yıllardan kalma cassowary bir hançer satın aldılar.

Araştırmacılar, bir cassowary hançeri insan eklemine sokulduğunda neler olacağını simüle etmek için, uzunluğunun yüzde 20’sini üretan bir kalıba yerleştirdi. Daha sonra, bir makine kullanarak kırılıncaya dek aşağıya doğru ittiler ve tamamen parçalanacağı noktayı belirlemek için bu miktarda kuvvet uyguladılar.

Ayrıca, kırılan kemiğin parçalarını gerilme mukavemetini test etmek üzere kılçık (dogbone) örnekleri yaparak kullandılar.Takım geriye kalan on hançerin mekanik stres simülasyonlarını gerçekleştirebilmek için BT taraması yaptı ve bu hançerlerden testleri yapabilmek üzere numuneler hazırladılar. Deneyin sonucunda, insan ve cassowary kemiklerinin aslında mekaniksel olarak çok benzer özelliklere sahip oldularını keşfettiler. Ancak araştırmacılar, insan kemiğinden yapılma olan hançerlerin şeklinin cassowary kemiklerinden yapılma hançerler ile karşılaştırıldığında, daha yüksek streslere dayanabildiğini ortaya çıkarmış oldular. Cassowary hançerleri, insan kemiğinden yapılma hançerler (ki bunlar, eğriliği daha fazla olacak şekilde oyulmuştu ve bu yüzden daha güçlülerdi)ile karşılaştırıldığında; kesit alanının daha düz olmasından dolayı daha zayıf ve kırılgan bir yapıya sahiptiler.

Araştırmacılar, “Yeni Gine’nin Sepik bölgesindeki insanların insan kemiği hançerlerini kırılmaya karşı dayanıklı bir şekilde tasarladıklarını ve bunları yapmalarının arkasında yatan nedenin tam güç ve sosyal statünün tam anlamıyla somutlaştırılması olabileceğini öne sürmüştük. Sonuç olarak, yaptığımız araştırmalar bu öngörünün gerçekten de somut verilerle iyi bir şekilde uyum sağladığı yönünde sinyaller veriyor ” diye ekledi.