Ana sayfa Bilim Gündemi Bazı sinir hücreleri, beyinde iki temel görevi de üstleniyor: Görüntünün rengini ve...

Bazı sinir hücreleri, beyinde iki temel görevi de üstleniyor: Görüntünün rengini ve şeklini belirlemek

1711
PAYLAŞ

Çeviren: Gülseli Kırgıl

Beyindeki bazı sinir hücreleri, aynı anda birçok görevi yerine getirmek üzerine programlı bir şekilde çalışıyor. Makak maymunlarına dair yeni çalışma, renge ve şekle ilişkin yanıtların beyinde bu tip çok programlı hücreler tarafından geliştirildiğini gösterdi.

28 Haziran günü Science dergisinde yayımlanan çalışma çıktılarında, beynin arka bölümünde yer alan ve görmeyi sağlayan hücrelerin, görüşün yalnızca bir yönüne ilişkin bilgileri işlediğine ilişkin daha önceki çalışmalardan kalma bilgiler sıralandı. Bazı biliminsanları; burada sıralanan bilgilerdeki gibi bir nesnenin rengi veya o nesnenin bulunduğu çevreye uyumu, yerleşimi ile şekli unsurları gibi görmeye ilişkin aşamaların, görsel işlemin sonraki aşamalarında diğer beyin hücreleri tarafından tamamlandığı düşüncesinden yola çıkarak bu dünyanın daha eksiksiz bir resmini oluşturdular.

Gözün Retina tabakası üzerinde bulunan sinir uçlarının bağlandığı “optik sinir” ve görüntünün oluşumu ile görevli beyin bölgesine ilişkin görsel

Daha önceki çalışmalardan bilindiği gibi; insanlarda görmeyi sağlayan sinirlerin bulunduğu Retina’da, ışığı algılamak ile buradan aldığı bilgiyi aktarmaya programlı koni ve çubuk hücreleri bulunur. Bu hücrelerin temel görevi; ışığa ilişkin bilgiyi algılamak ve bu bilgiyi aktarmak olsa da, ışık ile birlikte gönderilen renge ve şekle ilişkin bilgilerin de buradan algılanıp beynin görüntüyü oluşturmak ile görevli olan bölgesine aktarıldığı biliniyordu. Ancak görüntüyü oluşturmak ile görevli bölgede bulunan hücrelerin, hem objenin rengine hem de objenin şekline ilişkin bilgileri aynı zamanda değerlendirdikleri bilinmiyordu. Üstelik bu bilgiler aynı süreçte aynı hücreler tarafından değerlendiriliyor. Yani beyinde bulunan bazı sinir hücreleri, görme üzerinde çok programlı olarak çalışıyor.

Bu çıktılara sahip yeni çalışmadaise maymunlar, ekranda hareket halinde bulunan bir dizi çizgiye baktı. Her seferinde olası 12 renkten biriyle renklendirilmiş çizgilerden biri, iki açıda dönen şeker kamışı benzeri bir etki yaratarak belirli açılarda hareket ediyordu.

Aktif hale geldiklerinde sinir hücrelerinin parlamasını sağlayan genetik hileler kullanan biliminsanları, görüşü işleyen hücrelerin bulunduğu beyin alanındaki hareketi izlediler.

V1 olarak adlandırılan, beynin arka bölgesinde bulunan kısım; görmeye ilişkin sinyallerin yorumlandığı ilk bölgelerdir. Araştırmacılar; yaptıkları çalışma ile işaret ettikleri ve favori renkleri ile boyanan hücrelerin çoğunun, çizgiler için de favori konumunda olduğunu buldu. Ekip üyeleri, “Çalışmanın önemi nedeniyle, primatların V1 bölgesine ilişkin modeller güncellenmeli. Bu alana dair yeni çalışmalar yapılmalı.” diyor.

Kaynak: https://www.sciencenews.org/article/brain-vision-cells-detect-both-color-and-shape