Ana sayfa Bilim Gündemi Doğuştan görme engelli olsalar bile insanların sesleri algılamasında görsel sistemin elemanları etkili

Doğuştan görme engelli olsalar bile insanların sesleri algılamasında görsel sistemin elemanları etkili

619

Biliminsanları, hayatları boyunca hiç görmeyen insanların da karanlıkta sesleri algılamak için beyinlerinin görsel işlemeyle ilgili kısımlarını kullandığını keşfetti.

Current Biology portalında yayınlanan çalışmada uluslararası araştırmacı ekibi, çalışma için gönüllü olan kişilerin gözleri bağlı olduğunda dinletilen seslere verdikleri tepkinin beyindeki hangi bölgelerin etkisiyle oluştuğunu gözlemledi. Gönüllüler gözleri bağlandıktan sonra kuş sesi, insan sesi, trafik gürültüsü gibi seslere maruz bırakıldı. Gönüllülerin beyinlerinde sesin işlenmesi için birincil görsel korteksin kullanıldığı görüldü. Aynı durum doğuştan görme engelli olan gönüllülerde de oldu. Doğuştan görme engelli olan kişilerde, normalde, birincil görsel kortekste işlenebilecek ne görsel imgelem ne de görsel deneyim bulunuyor.

Royal Holloway Psikoloji Bölümü’nden Dr. Petra Vetter, çalışmalarına ilişkin olarak “İnsanların görsel ve işitsel sistemleri arasındaki etkileşimlerin doğası hakkında daha fazla bilgi edinmek istedik. Çalışma sırasında görme yetisi olan kişiler ile göremeyenler sesi algılamak için beynin aynı bölümlerini kullandı. Bu durum, insanların görsel imgeden bağımsız olarak, görsel deneyime sahip temel bir beyin mekanizması taşıdıklarını gösteriyor. Görsel korteksin en temel ve eski bölgesi, sadece gördüklerimize değil, duyduklarımıza da duyarlı” açıklamalarında bulundu.

Beynin görme yoluyla edindiği bilgilerin nasıl işlendiği üzerine çalışmalar yapan, Glasgow Üniversitesi’nden Prof. Dr. Lars Muckli ise şunları ekledi: “İnsan beynine ulaşan görme kaynaklı uyaranların diğer duyulardan izole bir şekilde, ilk önce birincil görsel kortekste işlendiği varsayılmaktadır. Beynin bu bölümü, aydınlık ve karanlığı ya da çizgilerin farklı yönelimlerini ayırt etmekle işlevlidir. Belki beynin ilgili bölümü, gözlerden veya kulaklardan iletilip iletilmemesinden bağımsız olarak genişletilmiş uzamsal deneyimi işleyebiliyor. Ancak teorik olarak, görsel işlemenin ilk aşamasından sonra görsel bilgi, diğer duyulardan gelen bilgilerle bağlantılı olan beyin bölgelerine (hiyerarşik sırayla) taşınmaktadır.”

Çalışmaya veri analizi konusunda katkı sunan Harvard Üniversitesi’nden Dr. Lukasz Bola, “Şaşırtıcı bir şekilde, sesleri dinleyen görme engelli katılımcılardaki görsel korteks aktivitesini görebilen katılımcılardaki görsel korteks aktivitesinden daha yüksek bir kesinlikle belirleyebildik” dedi. Araştırmacılar, işitsel sinyallerin görsel sistemimizi bir anda görebileceğimiz bir nesneye hazırlamada veya dikkatimizi bir görsel sahnenin belirli kısımlarına yönlendirmede etkili olabileceğini düşünüyor.

Söz konusu mekanizmalar, doğuştan görme engelli insanlarda da korunabilecek kadar temel ve evrimsel olarak yeterince eski gibi görünüyor. Bu nedenle bulgular, beynin görme ile ilişkili organizasyonunda genetik yapının etkisini vurgulamaktadır.

Kaynak: https://medicalxpress.com/news/2020-08-humans-visual-brain-dark-born.html