Yeniçağ’ın başlarında doğa yasası ve doğal durum anlayışları
17. yüzyıl özellikle doğal hukuk üzerine açıklamaların yapıldığı ve ahlak anlayışını içeren doğa yasası derslerinin verilmeye başlandığı yüzyıldır. Bu dönemin düşünürleri doğa yasalarını belirlerken ve doğal durum anlayışlarını ortaya koyarken hem insanın özyapısını göstermeye çalıştılar hem de kendi kurgusal doğal durum açıklamaları içinde uygar ya da siyasal toplumun oluşumundan önceki zamanlarda yaşadığı düşünülen insanın durumunu […]
Hitit Öncesi Anadolu’sunun etnik yapısı
Okuyacağınız makale, Prof. Dr. Önder Bilgi’nin, 26.02.2003 tarihinde, Türk Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü’nün yıllık konferansları çerçevesinde sunduğu konuşmanın geliştirilmiş şeklidir. MÖ 2. binyılın ikinci yarısında Orta Anadolu’da kurdukları siyasi birliği bir imparatorluğa dönüştüren Hititler’in Anadolu’ya MÖ 2. binyılın başlarında, kuzeydoğu Anadolu üzerinden geldikleri genellikle bilim dünyasınca kabul görmüş bir teoridir. Gerçek böyle miydi? Ben bugün sizlerle […]
Evrimsel Biyolojinin Türkiye çıkartması
2009 yılı evrimsel biyoloji açısından önemli bir yıl olacak, zira gelecek yıl Darwin’in anıtsal, bilimin doğal olguları açıklama biçimi olarak kabulünün son çivisini perçinleyen magnum opus’u Türlerin Kökeni’nin yayımlanışının 150. yılını kutlayacağız. Köken’den günümüze geçen 150 yıla baktığımızda, hem evrim-bilim karşıtlığının, hem onun kadar zararlı kaba pozitivist, evrimsel biyolojiyi avamlaştıran bir çeşit toplum mühendisliğinin yarattığı […]
Futuyama’nın “Evrim”i
Yoğun bir ayı geride bıraktık. İstanbul ve İzmir’de yazarlarımızla, okurlarımızla bir araya geldiğimiz iki yemekli toplantının yanı sıra İzmir’deki kitap fuarı ve panelimiz… Biraz yorulduk, ama tatlı bir yorgunluk bu. Böylesi etkinlikler okurlarımızla yakın iletişimi sağlıyor, eleştiri ve önerilerini birinci elden almamıza yarıyor. Deyim yerindeyse okurlarımızın dergiye “balans ayarı” yaptıkları etkinliklerdir bunlar. Artık yaz aylarına […]
“Marksizm dışındaki en önemli tarih hareketi”: Annales Okulu
Elimizdeki kitap, tarih ve tarihçilik üzerine Annales perspektifinden bir derleme. Bloch, Febvre, Braudel, Ladurie gibi Annales mensuplarının yanı sıra, Burke, Hobsbawn, Lefebvre, Mc Lennan gibi ekolle dolaylı etkileşimde bulunmuş tarihçiler de kitabı oluşturan metinlerin yazarları olarak karşımıza çıkıyor. Annales hareketi mensuplarından… Kitap iki perdeden oluşan bir tiyatro oyunu gibi. Peter Burke’ün oyunun konusu olarak Annales […]
Ünlü evrim bilimci Jerry Coyne Türkiye’deydi ‘Doğayı anlamaya çalışalım’
Dünya çapındaki evrim biyoloğu Prof. Dr. Jerry Coyne, geçtiğimiz ay içinde Türkiye’ye gelerek bir konferans verdi. Türleşme ve türleşme genetiği üzerine çalışmalar yapan Prof. Coyne’un 15 Mart’ta ODTÜ’de verdiği konferansın konusu “Doymak Bilmeyen Cehalet ve Bağnazlık: Akıllı Tasarım Evrime Karşı” idi. Sayın Coyne, konferans sonrasında söyleşi talebimizi kabul etti. Söyleşiyi Evrim Çalışma Grubu üyesi İsmail […]
Matematikte inanmak ve anlamak üzerine
Bu yazının ele alınmasının sadece bir nedeni olduğunu söyleyebilirim, o da Sn. Sait Başer Bey’in Toplumsal Aklı Anlamak kitabını daha iyi anlamak ve mümkün olursa başkalarının anlamasına da bir ölçüde katkıda bulunmaktır. Mesele şurada, herhangi bir şey anlatılırken, kafada var olan (inşa edilmiş veya hazır) belli bir modelden yola çıkılır genelde. Anlamak isteyen kişi de […]
İslam kültürü doğum kontrolüne engel olur mu?
Toplum yaşantısıyla ilgili konularda görüş belirlerken, İslam diniyle ilgili referansların dikkate alınması her geçen gün daha fazla kaçınılmaz hale geliyor. Bu açıdan ele alındığında insan ve toplum sağlığının en önemli belirleyicilerinden olan doğurganlığın kontrol edilebilmesiyle ilgili olarak, İslam dinini referans alan kültürel yaklaşımların değerlendirilmeye alınması, zorunluluk durumuna gelmiş bulunuyor. Ülkemizde İslam diniyle ilgili referansları toplum […]
Postmodernizmin fikir babası: Nietzsche
Postmodern düşünürlerin çoğunluğu Nietzsche’yi referans alırlar. “Şiirde filozof felsefede şair” olan, yetenekli bir düşünürdür Nietzsche. Yüksek soyutlama gücüne sahip bir filozoftur. Soyutlama yeteneği sayesinde yaşamdaki olguları kavramsal olarak iyi ifade etme yeteneği olan bir düşünürdür. Çok yönlü ve çok perspektifli biridir. Ama aynı zamanda eklektik ve çelişkilerle doludur. Bu nedenle Nietzsche’nin düşüncesinin gerçek içeriğinin kavranması […]
Bacakları olmayan gerçek
Babasıyla şehre çok uzak yerdeki tek katlı evlerinden yıldızları izlerlerdi yaz akşamları. Babası o kadar meraklıydı ki hemen hemen birçok yıldız takımının ismini biliyordu. Oğluna her akşam anlatırdı: “Bak bu Orion Bulutsusu. Yandaki ise Andromeda Galaksisi, bizim Samanyolu’na benziyor. Bak görüyor musun? Şu yıldızların oluşturduğu cezveye benzeyen şekilse Küçük Ayı.” Hevesle dinlerdi babasını. Onu dinlerken […]
