Zahit Atam, yeni kitab\u0131 “Ele\u015ftiri Nedir?” ile sinemam\u0131z\u0131n y\u00fcz\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131n\u0131 kutluyor. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz sinema ele\u015ftirmenleri aras\u0131nda \u00f6zg\u00fcn duru\u015fu ile Atam yine dopdolu bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 sinema ile ilgili ya da sinemay\u0131 merak eden okurlar\u0131n ilgisine sunuyor.<\/p>\n
Ele\u015ftiri konusundaki temel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 ge\u00e7mi\u015f bir yaz\u0131s\u0131nda (1) \u015fu \u015fekilde ifade etmi\u015fti Zahit Atam: “… insanlar farkl\u0131 \u015feyler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlarsa, farkl\u0131 de\u011ferleri ta\u015f\u0131yorlarsa, o zaman ele\u015ftiri mekanizmalar\u0131 devreye giriyor. \u00dcretilen eseri yorumlayan ve bunlar\u0131 niteleyerek-\u00e7\u00f6z\u00fcmleyerek insanl\u0131\u011f\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na sunan bir ele\u015ftiri mekanizmas\u0131, sanat\u00e7\u0131n\u0131n yeti\u015fmesine de yard\u0131m eder, izleyicinin eserleri al\u0131mlayabilmesine de ve bunlar\u0131 ya\u015fam\u0131nda daha etkin olarak ya\u015fatabilmesine de. …”. “Ele\u015ftiri Nedir?” kitab\u0131 bu anlamda sinema tarihinin yerli ve yabanc\u0131 \u00f6rnekleri ile bir sanat ve bir end\u00fcstri olan sineman\u0131n tarihsel, ekonomik ve sosyolojik olarak ele\u015ftirisini ve sinema sanat\u0131na g\u00f6n\u00fcl vermi\u015f \u00e7e\u015fitli sanat\u00e7\u0131lar\u0131 bu kitab\u0131nda g\u00fcndeme al\u0131yor.<\/p>\n
Cadde Yay\u0131nlar\u0131\u2019nca yay\u0131nlanan kitap alt\u0131 b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fuyor. \u0130lk b\u00f6l\u00fcmde be\u015f filmin k\u0131sa ele\u015ftirisi var. \u0130kinci b\u00f6l\u00fcmde ise 6 film analizi ve bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yer al\u0131yor. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm T\u00fcrkiye Sinema tarihine ayr\u0131lm\u0131\u015f. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm ise Y\u0131lmaz G\u00fcney filmlerine. Bir sonraki b\u00f6l\u00fcm \u00fc\u00e7 sinemac\u0131 \u00fczerinden sanat ve yarat\u0131c\u0131 kavramlar\u0131n\u0131 inceliyor. Son b\u00f6l\u00fcm ise Tarihsel D\u00f6nemi Analiz Etmek ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile Yeni T\u00fcrkiye Sinemas\u0131 \u00fczerine e\u011filiyor.<\/p>\n
Sinema ele\u015ftirisini yaln\u0131zca bir tan\u0131t\u0131m yaz\u0131s\u0131 olarak g\u00f6rmeyen, bir filmi ya da sanat\u00e7\u0131y\u0131 pazarlama ya da yerin dibine ge\u00e7irme arac\u0131 olarak kullanmayan, filmi ve sanat\u00e7\u0131y\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015fan, eseri \u00e7\u00f6z\u00fcmleyerek hem izleyiciye, hem sanat\u00e7\u0131ya hem de sinema sanat\u0131na katk\u0131 sa\u011flamaya \u00e7abalayan bir anlay\u0131\u015f\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc bu \u00e7al\u0131\u015fma. Kendisi de bir y\u00f6n\u00fcyle toplum ele\u015ftirisi olan sanat\u0131 ele\u015ftirirken bir yandan da sanat\u0131n arkas\u0131ndaki toplumsal dinamikleri g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131larak izleyicinin eser ve sanat\u00e7\u0131 ile zengin ve derinlikli bir ili\u015fki kurabilmesine yard\u0131mc\u0131 oluyor.<\/p>\n
Bu Zahit Atam\u2019\u0131n \u00fcniversite y\u0131llar\u0131ndan beri geli\u015ftirdi\u011fi bir yakla\u015f\u0131m. Bo\u011fazi\u00e7i y\u0131llar\u0131nda yay\u0131nlanan G\u00f6r\u00fcnt\u00fc dergisi ve daha sonra Yeni Sinema dergilerindeki yaz\u0131lar\u0131 ve d\u00fczenledi\u011fi s\u00f6yle\u015filer ile kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 panellerle ortaya koydu\u011fu kendine has ele\u015ftiri bi\u00e7imi onun alameti farikas\u0131. Sinema yaz\u0131n\u0131na yazar ve \u00e7evirmen olarak kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kitaplara son olarak \u00fc\u00e7 kitapl\u0131k Y\u0131lmaz G\u00fcney\u2019i anlatt\u0131\u011f\u0131 \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin Ruhu Direnmenin Trajedisi\u201d roman\u0131n\u0131 eklemi\u015ftir. Halen sinema ele\u015ftirmeni ve tarih\u00e7isi olarak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na devam etmekte ve Birg\u00fcn gazetesinde sinema merkezli k\u00f6\u015fe yaz\u0131lar\u0131 kaleme almaktad\u0131r.<\/p>\n
Atam\u2019\u0131n ele\u015ftiri dili bilinen akademik kal\u0131plar\u0131n olduk\u00e7a d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Sanki bir film hakk\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir sohbet havas\u0131nda serbest olarak ilerlemekte ve kimi zaman o an tart\u0131\u015f\u0131lan bir konu ile ilgili derinlemesine referans ve \u00e7\u00f6z\u00fcmlemelerle konu enine boyuna irdelenmektedir. Bu dil akademinin ve piyasan\u0131n etkisindeki okur i\u00e7in ba\u015flang\u0131\u00e7ta biraz al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k olabiliyor, ancak konunun g\u00f6r\u00fcnen y\u00fczeyinden derinlere dald\u0131k\u00e7a asl\u0131nda ne denli verimli bir yakla\u015f\u0131m oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Zahit Atam sinema ile ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flerini kar\u015f\u0131 tarafa dikte etmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor; evet kendisinin net g\u00f6r\u00fc\u015fleri var ve bunu cesurca ortaya koyuyor, ancak as\u0131l amac\u0131 konuyu t\u00fcm y\u00f6nleriyle verimli bir tart\u0131\u015fma zeminine \u00e7ekmek ve sanatsal \u00fcr\u00fcn\u00fc, sanat\u00e7\u0131y\u0131 ve sanat\u0131n \u00fcretim s\u00fcre\u00e7leri ile t\u00fcketim s\u00fcre\u00e7lerini farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131yla kapsaml\u0131 bir \u015fekilde ortaya koyma \u00e7abas\u0131. Sinema sanat\u00e7\u0131lar\u0131 ve end\u00fcstri i\u00e7indeki bir \u00e7ok ki\u015fi ve kurum da dahil olmak \u00fczere yerli ve yabanc\u0131 bir \u00e7ok\u00a0 kaynaktan beslenen \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla ortaya koydu\u011fu \u201cEle\u015ftiri Nedir?\u201d kitab\u0131 sinema sanat\u0131yla do\u011frudan ve dolayl\u0131 olarak ilgilenen herkesin kitapl\u0131\u011f\u0131nda bulundurmas\u0131 gereken bir eser. Ayn\u0131 zamanda da sinemam\u0131z\u0131n y\u00fcz y\u0131ll\u0131k ser\u00fcveninin de \u00f6znel ancak kapsay\u0131c\u0131 bir derlemesi.\u00a0 Atam’\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bir paradoksu vard\u0131r ve ben bunu \u00e7ok severim: genellikle sinema yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen gen\u00e7ler ve ger\u00e7ekten sinema yapan ve uluslararas\u0131 \u00fcn kazanm\u0131\u015f y\u00f6netmenlerimiz nedense onun s\u00f6zlerini \u00e7ok ciddiye al\u0131r, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve tart\u0131\u015f\u0131rlar, buna kar\u015f\u0131n sinema ele\u015ftirmenleri Atam’\u0131 afaroz etmenin yan\u0131nda onunla tart\u0131\u015fmaktan bile korkarlar. Di\u011fer ele\u015ftirmenlerin paradoksu ise \u015fu, onlar\u0131 ne kendileri ne okur ne de y\u00f6netmenler ciddiye al\u0131r.<\/p>\n
(1) Platon\u2019un Devlet\u2019inin D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrd\u00fckleri \u2013 K\u0131sa Bir Deneme (2009) http:\/\/www.cafrande.org\/?p=7613<\/p>\n
– Ele\u015ftiri Nedir?, Zahit Atam, Cadde Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2014, 400 s.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Zahit Atam, yeni kitab\u0131 “Ele\u015ftiri Nedir?” ile sinemam\u0131z\u0131n y\u00fcz\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131n\u0131 kutluyor. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz sinema ele\u015ftirmenleri aras\u0131nda \u00f6zg\u00fcn duru\u015fu ile Atam yine dopdolu bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 sinema ile ilgili ya da sinemay\u0131 merak eden okurlar\u0131n ilgisine sunuyor. Ele\u015ftiri konusundaki temel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 ge\u00e7mi\u015f bir yaz\u0131s\u0131nda (1) \u015fu \u015fekilde ifade etmi\u015fti Zahit Atam: “… insanlar farkl\u0131 \u015feyler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlarsa, farkl\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":612,"featured_media":23837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[167,29,511],"tags":[376,668],"class_list":["post-10171","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-130-sayi","category-toplum","category-yayin-dunyasi","tag-sinema","tag-yayin-dunyasi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10171","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/612"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10171"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10171\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10171"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10171"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10171"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}