{"id":10205,"date":"2010-02-01T15:56:43","date_gmt":"2010-02-01T13:56:43","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=10205"},"modified":"2017-05-24T16:21:11","modified_gmt":"2017-05-24T13:21:11","slug":"felsefe-siyaset-ve-guncellik-uzerine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2010\/02\/01\/felsefe-siyaset-ve-guncellik-uzerine","title":{"rendered":"Felsefe, siyaset ve g\u00fcncellik \u00fczerine\u2026"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>Felsefe g\u00fcnceldir\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Felsefeyi g\u00fcncel k\u0131lan en temel olgu, insanl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu ve giderek daha vahim bir noktaya do\u011fru giden durumudur.<\/p>\n<p>Felsefe her zaman g\u00fcnceldir. Her ne kadar bir\u00e7ok insan fark\u0131nda olmasa da, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda felsefeye daha \u00e7ok ihtiyac\u0131m\u0131z var. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanl\u0131k ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131 ancak felsefe arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla anlayabilir ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretebilir. Giderek daha da a\u011f\u0131rla\u015fan ya\u015fam zorluklar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn bir di\u011fer yolu da aya\u011f\u0131m\u0131z\u0131n siyasete basmas\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczdendir ki, felsefe ve siyaset, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz d\u00fcnyay\u0131 ve onun sorunlar\u0131n\u0131 anlama, tahlil etme ve \u00e7\u00f6zme s\u00fcrecinin temel yol g\u00f6stericileri olarak \u00e7\u0131kar kar\u015f\u0131m\u0131za.<\/p>\n<p>Ulu\u011f Nutku, \u201cFelsefenin \u2018genelli\u011finde g\u00fcncel, g\u00fcncelli\u011finde de genel\u2019 niteli\u011fine\u201d vurgu yapar, felsefe ve g\u00fcncellik aras\u0131ndaki ili\u015fkiye de bu a\u00e7\u0131dan yakla\u015farak; \u201cFilozofun siyaset\u00e7ili\u011fi, kendi g\u00fcncelli\u011fi i\u00e7inden insanl\u0131\u011fa bir \u00e7a\u011fr\u0131 iletmektir\u201d der. (1)<\/p>\n<p>Bu y\u00fczden felsefe g\u00fcnceldir, g\u00fcncel olan ve olmas\u0131 gereken de yine felsefedir. Ona g\u00f6re, \u201cd\u00fcnyay\u0131 bilerek kendini bilmek\u201d bilgeli\u011fi, hem hakikat \u201coldu\u011fu gibi\u201dyi bilmek, hem de uygulamada yalana kanmamak sorumlulu\u011funu i\u00e7erir.\u201d (2)<\/p>\n<p>Buna g\u00f6re de, kendini ve d\u00fcnyay\u0131 bilmenin yolu felsefe \u00f6\u011frenmekten, daha do\u011frusu felsefe eylemekten ge\u00e7iyor.<\/p>\n<p>Felsefe g\u00fcnceldir. Felsefe ve siyaset aras\u0131nda kopmaz bir ili\u015fki oldu\u011fu bir ger\u00e7ek. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7a\u011f\u0131n olaylar\u0131na ve geli\u015fmelerine ancak felsefe ve siyasetin merce\u011finden bakarak ger\u00e7ek\u00e7i ve bilimsel olarak yorumlayabiliriz. Bu nedenle felsefe, g\u00fcnceli\u011fi de gelece\u011fi de kavramada gereklidir. Asl\u0131nda g\u00fcncel sorunlar diye tarif etti\u011fimiz \u015feyler d\u00fcn g\u00fcndemde olan bug\u00fcn g\u00fcndemden d\u00fc\u015fen \u015feyler de\u011fildir. Hemen her \u00e7a\u011f\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc g\u00fcncel sorunlar\u0131 olmakla birlikte, on hatta y\u00fcz y\u0131llard\u0131r g\u00fcndemde olmas\u0131 nedeniyle g\u00fcncelli\u011fini koruyan \u00e7ok say\u0131da konu ve sorun bug\u00fcnde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Bunlar aras\u0131nda insanl\u0131\u011f\u0131n ortak sorunlar\u0131 olan a\u00e7l\u0131k, yoksulluk, sava\u015flar, e\u015fitsizlik, ekoloji, etnik \u00e7at\u0131\u015fmalar, s\u00f6m\u00fcr\u00fc ile yabanc\u0131la\u015fma vb. say\u0131labilir. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n ortak sorunu olarak tarif edilebilecek bu sorunlar g\u00fcncelli\u011fini korumakta ve \u00e7\u00f6z\u00fcm beklemektedir. Felsefe, s\u00f6z konusu sorunlar\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131n orta yerinde durmas\u0131 nedeniyle g\u00fcnceldir.<\/p>\n<p>Felsefenin g\u00fcncelli\u011fi, insanl\u0131\u011f\u0131n sorunlar\u0131na dair en genel anlam\u0131yla yakla\u015farak onlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesi ve saptamalarda bulunmas\u0131, siyasetin s\u00f6z konusu sorunlara ili\u015fkin \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmesinin de \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n<p>E\u011fer ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerk\u00fcrede insanl\u0131k ciddi sorunlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya ise bu felsefe a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fcnceldir. O zaman bu sorunlar\u0131n kavranmas\u0131, irdelenmesi, sorgulanmas\u0131, neden-sonu\u00e7 ili\u015fkileriyle ortaya konularak sunulmas\u0131 da felsefenin i\u015fidir. Bu y\u00fczden felsefe g\u00fcnceldir. Felsefe g\u00fcncel olan\u0131 tarihsel ba\u011flamlar\u0131 i\u00e7inde ele al\u0131rken, siyaset de ekonomik, toplumsal ve k\u00fclt\u00fcrel \u00e7\u00f6z\u00fcmlemelerde bulunarak konuya yakla\u015f\u0131r. Felsefe daha teorik bir d\u00fczlemde kal\u0131rken, siyaset insanl\u0131\u011f\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 hem teorik hem de pratik y\u00f6n\u00fcnden ele al\u0131r.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda felsefe her daim g\u00fcnceldir. Ancak insanlar \u00e7o\u011funlukla bunun fark\u0131nda de\u011fildir.\u00a0 \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar felsefeyi pek sevmezler. Felsefe, onlara g\u00f6re soyut bir \u015feydir. (Unutulmamal\u0131d\u0131r ki, yeniden \u00fcretmek i\u00e7in, somutun soyutlanmas\u0131 gereklidir. Geli\u015fmenin dinami\u011fi, soyutlamay\u0131 diyalektik olarak yapmaktan ge\u00e7iyor) Ancak, felsefenin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z hayata ve onun sorunlar\u0131na ili\u015fkin ba\u011flar\u0131n\u0131 g\u00f6remezler. Ger\u00e7ekte felsefe somut olana, nesnelli\u011fe dairdir. Buna g\u00f6re felsefenin alan\u0131 ger\u00e7ekliktir, ger\u00e7e\u011fin bilgisidir.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan felsefe, sadece filozoflar taraf\u0131ndan insanl\u0131\u011f\u0131n sorunlar\u0131n\u0131n kavranmas\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fclmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, insanlar\u0131n bu sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan da felsefe, dolay\u0131s\u0131yla siyaset de g\u00fcnceldir.<\/p>\n<p>Farrabi, \u201cFilozof do\u011fu\u015ftan siyaset\u00e7idir\u201d diyor. Felsefe, bir\u00e7ok \u015feyi anlat\u0131rken, nesnel ile \u00f6znel olan\u0131n aras\u0131ndaki yasall\u0131klar\u0131 ve organik ba\u011flar\u0131 da ortaya koyar. \u00d6zellikle insanl\u0131\u011fa ve onun sorunlar\u0131na dair \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeler siyasetin alan\u0131na girer.<\/p>\n<p>Felsefe dolay\u0131s\u0131yla da felsefeci nereye bakarsa baks\u0131n, i\u00e7inde insan olacakt\u0131r ve olmak durumundad\u0131r. \u0130\u00e7inde insan\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 \u015fey felsefe olmayaca\u011f\u0131na g\u00f6re, o zaman felsefe insana ait, insanla olan bir \u015feydir ve do\u011fal olarak insanla birlikte onun bir par\u00e7as\u0131 olan evreni de kapsar. \u0130\u015fte felsefeci, bakt\u0131\u011f\u0131 yerde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc, sorgulad\u0131\u011f\u0131, adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir kavram, evren, insan ve sorunsal\u0131na bakarken bir somutluk \u00fczerinden hareket etmektedir. Yani kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z dilin kavramlar\u0131, do\u011fa ve insan\u0131n toplumsal ya\u015fam\u0131ndan hareket ederek felsefe yapmaya ve eylemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bunu mevcut nesnellik \u00fczerinden soyutlamaya giderek yapar.<\/p>\n<p>Felsefe, siyasetle bir ger\u00e7ekli\u011fe b\u00fcr\u00fcn\u00fcr. Soyutun somutlanmas\u0131 bir yan\u0131yla da budur. 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n \u00f6nemli foto\u011fraf ustalar\u0131ndan Brassai ger\u00e7ekli\u011fin foto\u011fraftaki etkisi \u00fczerine \u015funlar\u0131 s\u00f6yler: \u201cSadece ya\u015fam\u0131n i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131p gelip g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler bellekte derin izler b\u0131rak\u0131r, orada kal\u0131r ve unutulmaz olur.\u201d (3)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Siyaset g\u00fcnceldir\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Felsefe ve siyaset. Her ikisi de ger\u00e7ekli\u011fin bilgisi \u00fczerinden hareketle yine ayn\u0131 ger\u00e7ekli\u011fin kendisinin d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesinin hem kuramsal hem de pratik disiplinleri olarak \u00e7\u0131karlar kar\u015f\u0131m\u0131za.<\/p>\n<p>Ger\u00e7ekli\u011fin merkezinde ise insan var. \u0130nsan de\u011fi\u015fimin hem \u00f6znesi hem de nesnesidir. Bu anlamda \u015fu kural ge\u00e7erlidir: her insan\u0131n, ya\u015f\u0131yor olman\u0131n y\u00fckledi\u011fi g\u00f6rev sorumluluklar\u0131 vard\u0131r. Felsefi bilin\u00e7ten toplumsal ve siyasi sorumluluk \u00e7\u0131karma zorunlulu\u011fu\u2026<\/p>\n<p>Bu durum felsefeye nereden bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131za ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015febilir. Ama olmas\u0131 gereken \u201cedilgen\u201d de\u011fil \u201ceylemci felsefe\u201ddir san\u0131r\u0131m.<\/p>\n<p>Marks\u2019\u0131n \u201cFilozoflar d\u00fcnyay\u0131 yorumlamakla yetinmi\u015fler, aslolan d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirmektir\u201d s\u00f6z\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131na daha fazla uyuyor.<\/p>\n<p>Felsefeyi ya\u015famdan uzak tutarak felsefe yap\u0131lamaz. O zaman felsefeyi bir tak\u0131m adamlar\u0131n g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne bakarak tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ayaklar\u0131 yere basmayan i\u015fler olarak g\u00f6renler hakl\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f olur. Ger\u00e7ek felsefenin bu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve de olmamas\u0131 gerekti\u011fini biliyoruz. K\u0131saca felsefe siyaset ili\u015fkisinde felsefeyi siyasete ba\u011flayan, ona hizmet eden organik bir yan var.<\/p>\n<p>Konunun di\u011fer bir \u00f6nemli yan\u0131 ise, her ne kadar felsefe kendi alan\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131z gibi durup sorular sormaya ve bunlara yan\u0131t aramaya \u00e7al\u0131\u015fsa da d\u00fcnyan\u0131n ve dahas\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu nesnel duruma dair de bir \u015feyler s\u00f6ylemesi gerekir. Felsefenin, de\u011fi\u015ftirme eylemine giri\u015fmese de bir i\u015faret etme ve \u00f6nerme durumunda da olmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz.<\/p>\n<p>2004 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de yap\u0131lan Felsefe Kongresinde ana tema \u201c\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n Durumu\u201d idi. Ama yer yer kimi do\u011fru yakla\u015f\u0131mlar ortaya konmu\u015fsa da bunlar c\u0131l\u0131z kald\u0131. Net olarak bir yere i\u015faret edilemedi ve somut bir \u00f6nermesi de yoktu.<\/p>\n<p>Oysa insanl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu e\u015fitsizlikler felsefeyi ve felsefecileri, bu gidi\u015fat\u0131 daha \u00e7ok sorgulamaya ve \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmaya iter, itmelidir. B\u00f6yle d\u00f6nemlerde istese de istemese de felsefe siyasete bula\u015fmak durumundad\u0131r.<\/p>\n<p>Felsefeyi siyasetten uzak tutma \u00e7abas\u0131 ne kadar anlams\u0131zsa, siyaseti ya da siyaset\u00e7iyi de felsefeden uzak tutmaya \u00e7al\u0131\u015fmak da o kadar anlams\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p>Felsefe ve siyaset, ya\u015fam\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme amac\u0131n\u0131n iki \u00f6nemli yan\u0131n\u0131 olu\u015fturur; kavrama ve uygulama. \u0130lkiyle, anlamaya, kavramaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r ve bir sonu\u00e7 ortaya konur. \u0130kincisiyle de, \u00e7\u0131kan bu sonu\u00e7 \u00fczerinden belirlenen ama\u00e7 ve hedeflere y\u00f6nelik bir duru\u015f ve m\u00fccadele hatt\u0131 ile toplumsal ya\u015fam\u0131 de\u011fi\u015ftirecek m\u00fccadeleyi y\u00fcr\u00fctecek bir ara\u00e7 olu\u015fturulur.<\/p>\n<p>Siyasetin dayand\u0131\u011f\u0131 yer felsefedir. Buna kar\u015f\u0131n felsefe de siyaset arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hayat bulur. Siyasetin bir anlamda, felsefenin en az\u0131ndan toplumsal alandaki \u00f6nermelerinin sa\u011flamas\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc ak\u0131l yitimi bir zamanda ya\u015f\u0131yoruz. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6nemi ak\u0131l yitimi bir zaman yapan \u015fey, kapitalist-emperyalistlerin insan\u0131 insan olmaktan \u00e7\u0131kartmay\u0131 hedefleyen projeleridir. \u0130nsanlar ya \u00e7\u0131ld\u0131rm\u0131\u015f gibi davran\u0131yor ya uyu\u015fturulmu\u015f gibi sinik ya\u015f\u0131yorlar. Bunlar bir ak\u0131l tutulmas\u0131 ya da ak\u0131l yitimidir. Ancak bu, egemen burjuva ideolojisi ve onun felsefesinin insanl\u0131\u011fa dayatt\u0131\u011f\u0131 ya\u015fam tarzlar\u0131n\u0131n birer sonucudur. Bu bir kimlik yitimidir. Bu bir k\u00fclt\u00fcr erozyonudur. Siyasetsizle\u015ftirilmi\u015f ve edilgenle\u015ftirilmi\u015f insan tipi yarat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte tam da bu karanl\u0131\u011fa do\u011fru giden tabloyu ayd\u0131nlatmak i\u00e7in felsefenin g\u00fcncelli\u011fi, siyasetin g\u00fcncelli\u011fine kap\u0131 aral\u0131yor.<\/p>\n<p>Felsefe de, siyaset de, insanlar\u0131 bu bilin\u00e7 bulan\u0131kl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kartmak i\u00e7in gerekli ve g\u00fcnceldir.<\/p>\n<p>Ad\u0131na ne dersek diyelim, nas\u0131l tan\u0131mlarsak tan\u0131mlayal\u0131m ya da nas\u0131l \u00f6rneklersek \u00f6rnekleyelim b\u00fct\u00fcn bunlardan elbette bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu vard\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu ya\u015fanan olumsuz geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda insanl\u0131k \u00e7aresiz de\u011fildir. Ne var ki, insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcndeki sis perdesinin de indirilmesi gerekmektedir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>D\u0130PNOTLAR<\/strong><\/p>\n<p>1) Nutku, Ulu\u011f, Felsefe ve G\u00fcncellik, s. 35, Bulut Yay\u0131nlar\u0131, 2005, \u0130stanbul.<\/p>\n<p>2) Nutku, Ulu\u011f, Felsefe ve G\u00fcncellik, s. 34, Bulut Yay\u0131nlar\u0131, 2005, \u0130stanbul.<\/p>\n<p>3) Mehmet Bayhan, Yaz\u0131larla Foto\u011fraf, s. 46, Ege Yay\u0131nlar\u0131, Birinci Bask\u0131, 1996 \u0130stanbul.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>U\u011fur Pi\u015fmanl\u0131k<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Felsefe g\u00fcnceldir\u2026 Felsefeyi g\u00fcncel k\u0131lan en temel olgu, insanl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu ve giderek daha vahim bir noktaya do\u011fru giden durumudur. Felsefe her zaman g\u00fcnceldir. Her ne kadar bir\u00e7ok insan fark\u0131nda olmasa da, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda felsefeye daha \u00e7ok ihtiyac\u0131m\u0131z var. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanl\u0131k ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131 ancak felsefe arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla anlayabilir ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretebilir. Giderek daha da a\u011f\u0131rla\u015fan ya\u015fam [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":729,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[109,221,535],"tags":[670],"class_list":["post-10205","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-72-sayi","category-felsefe","category-forum","tag-fe"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10205","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/729"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10205"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10205\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10205"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10205"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10205"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}