{"id":10257,"date":"2010-02-01T09:50:14","date_gmt":"2010-02-01T07:50:14","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=10257"},"modified":"2017-05-25T09:53:22","modified_gmt":"2017-05-25T06:53:22","slug":"altin-oran-kuantum-dunyasinda-da-bulundu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2010\/02\/01\/altin-oran-kuantum-dunyasinda-da-bulundu","title":{"rendered":"Alt\u0131n Oran kuantum d\u00fcnyas\u0131nda da bulundu"},"content":{"rendered":"

\"\"Helmholtz-Zentrum Berlin f\u00fcr Materialien und Energie (HZB), Oxford ve Bristol \u00dcniversiteleri ile Rutherford Appleton Laboratuar\u0131ndan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu bir grup, ilk defa kat\u0131 haldeki maddelerde nano \u00f6l\u00e7ekte bir simetri ke\u015ffetti.<\/p>\n

Par\u00e7ac\u0131klar, atomik d\u00fczeyde makro d\u00fczeyde oldu\u011fu gibi davranmazlar. Heisenberg Belirsizlik \u0130lkesi olarak adland\u0131r\u0131lan bir etkinin sonucu olarak yeni \u00f6zellikler ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Nano \u00f6l\u00e7ekte olan bu kuantum etkilerini ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in, ara\u015ft\u0131rma grubu kobalt niyobat ad\u0131 verilen manyetik malzeme \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Bu malzeme birbirine tek s\u0131ra ile ba\u011fl\u0131 manyetik atomlardan olu\u015fmaktad\u0131r. Di\u011fer bir deyi\u015fle, tek bir atom kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda olan bir manyetik zincir gibidir ve kat\u0131 maddelerde, demir m\u0131knat\u0131slanmay\u0131 (ferromanyetizma) \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in ideal bir malzemedir.<\/p>\n

Bu malzemeden yap\u0131lan burgu \u015feklindeki bir yap\u0131ya, do\u011fru a\u00e7\u0131dan manyetik alan uyguland\u0131\u011f\u0131nda, manyetik zincirin kuantum d\u00f6n\u00fcm\u00fc ad\u0131 verilen yeni bir duruma ge\u00e7ti\u011fi g\u00f6zlenmi\u015f. Ara\u015ft\u0131rma grubu, sistemi ayarlay\u0131p yapay olarak daha fazla kuantum belirsizli\u011fi eklediklerinde, atom zincirinin nano \u00f6l\u00e7ekte bir gitar teli gibi davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark etmi\u015fler. Ara\u015ft\u0131rma ekibinin lideri olan Prof. Alan Tennant, sistemin kuantum belirsizli\u011fi ad\u0131 verilen duruma ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sistemi kuantum d\u00f6n\u00fcm\u00fcne \u00e7evirmek i\u00e7in ayarlad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rman\u0131n fikir babas\u0131 olan ve uluslararas\u0131 olan projenin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan itibaren y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapan Oxford \u00dcniversitesi\u2019nden Dr. Radu Coldea, sistemdeki gerilimin burgular aras\u0131ndaki etkile\u015fimden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu gerilimin, burgular\u0131n manyetik titre\u015fimlerine neden oldu\u011funu belirtiyor. Titre\u015fimlerin frekans oranlar\u0131 1,618 ve bu oran sanattan mimariye kadar bir\u00e7ok yerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan alt\u0131n oran\u0131n ta kendisi. Dr. Coldea bu oran\u0131n tesad\u00fcf olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kuantum sisteminde gizlenmi\u015f olan bir simetriyi ke\u015ffettiklerini belirtiyor. Ara\u015ft\u0131rma ekibi, bu sonu\u00e7lara ula\u015fmak i\u00e7in n\u00f6tron sa\u00e7\u0131c\u0131 ad\u0131 verilen \u00f6zel bir ara\u00e7 kullanm\u0131\u015f. Bu ara\u00e7, bir sistemin atomik d\u00fczeydeki ger\u00e7ek titre\u015fimlerinin \u00f6l\u00e7\u00fclmesine olanak sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n

Kobalt niyobatta ke\u015ffedilen bu titre\u015fim durumlar\u0131n\u0131n nano bilimde ve son olarak gelece\u011fin teknolojisinde uygulama alan\u0131 bulaca\u011f\u0131na kesin g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131l\u0131yor. Kuantum belirsizli\u011finde d\u00fczensizlik yerine b\u00f6yle m\u00fckemmel bir uyumun ke\u015ffedilmesi, atomik d\u00fczeyde \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir uyumun oldu\u011funu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor.<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

KAYNAKLAR<\/strong><\/p>\n

1) R. Coldea, D. A. Tennant, E. M. Wheeler, E. Wawrzynska, D. Prabhakaran, M. Telling, K. Habicht, P. Smeibidl, K. Kiefer; Quantum Criticality in an Ising Chain: Experimental Evidence for Emergent E8 Symmetry<\/strong>, Science<\/em>, Jan. 8, 2010.<\/p>\n

2) Helmholtz Association of German Research Centres (2010, January 7), Golden ratio discovered in quantum world: Hidden symmetry observed for the first time in solid state matter, ScienceDaily<\/em>, http:\/\/www.sciencedaily.com\u00ad \/releases\/2010\/01\/100107143909.htm<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Helmholtz-Zentrum Berlin f\u00fcr Materialien und Energie (HZB), Oxford ve Bristol \u00dcniversiteleri ile Rutherford Appleton Laboratuar\u0131ndan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu bir grup, ilk defa kat\u0131 haldeki maddelerde nano \u00f6l\u00e7ekte bir simetri ke\u015ffetti. Par\u00e7ac\u0131klar, atomik d\u00fczeyde makro d\u00fczeyde oldu\u011fu gibi davranmazlar. Heisenberg Belirsizlik \u0130lkesi olarak adland\u0131r\u0131lan bir etkinin sonucu olarak yeni \u00f6zellikler ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Nano \u00f6l\u00e7ekte olan bu kuantum […]<\/p>\n","protected":false},"author":348,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[109,19,26],"tags":[328],"class_list":["post-10257","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-72-sayi","category-bilim-gundemi","category-fizik","tag-kuantum-fizigi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10257","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/348"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10257"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10257\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10257"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10257"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10257"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}