{"id":10586,"date":"2009-07-01T11:02:01","date_gmt":"2009-07-01T08:02:01","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=10586"},"modified":"2017-05-29T12:07:06","modified_gmt":"2017-05-29T09:07:06","slug":"darwinin-unlu-kesif-gezisinin-oykusu-beaglela-evrim-kuramina-yolculuk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2009\/07\/01\/darwinin-unlu-kesif-gezisinin-oykusu-beaglela-evrim-kuramina-yolculuk","title":{"rendered":"Darwin\u2019in \u00fcnl\u00fc ke\u015fif gezisinin \u00f6yk\u00fcs\u00fc Beagle\u2019la Evrim Kuram\u0131\u2019na yolculuk\u2026"},"content":{"rendered":"

Gen\u00e7 Charles Darwin, Beagle gemisiyle 5 y\u0131l s\u00fcreyle d\u00fcnyay\u0131 dola\u015f\u0131r. \u0130ngiltere\u2019den ba\u015flayan yolculuk, G\u00fcney Amerika\u2019n\u0131n do\u011fu ve bat\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131na, \u00e7evresindeki adalara, ard\u0131ndan Pasifik Okyanusu\u2019na, \u00fcnl\u00fc Galapagos Adalar\u0131\u2019na, Yeni Zelanda\u2019ya, Avustralya\u2019ya, oradan Afrika k\u0131y\u0131lar\u0131na uzan\u0131r. Beagle, bu muhte\u015fem ara\u015ft\u0131rma gezisine ba\u015flad\u0131ktan 4 y\u0131l 9 ay 5 g\u00fcn sonra \u0130ngiltere\u2019ye geri d\u00f6ner. Beraberinde Darwin, koleksiyonlar\u0131, notlar\u0131 ve yeni d\u00fc\u015f\u00fcnceler vard\u0131r. Darwin \u00e7ekine \u00e7ekine fikir y\u00fcr\u00fctmektedir: \u201cT\u00fcrler de\u011fi\u015fiyor!\u201d Galilei\u2019nin \u201cD\u00fcnya d\u00f6n\u00fcyor!\u201dundan sonra bilimsel devrimin ikinci at\u0131l\u0131m\u0131 kap\u0131dad\u0131r. <\/em><\/p>\n

Prof. Dr. Mehmet Sak\u0131n\u00e7<\/strong><\/p>\n

\u0130T\u00dc Avrasya Yerbilimleri Enstit\u00fcs\u00fc<\/p>\n

200 y\u0131l \u00f6nce 12 \u015eubat 1809\u2019da insan\u0131n ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnebilmesini sa\u011flayacak at\u0131l\u0131mlar\u0131n \u00f6nc\u00fclerinden, g\u00f6r\u00fc\u015fleri ve hipotezleri ile halen de tart\u0131\u015f\u0131lan bir ki\u015fi d\u00fcnyaya merhaba diyecektir. Bu Charles Robert Darwin\u2019dir.<\/p>\n

\u00c7ocukluk y\u0131llar\u0131 k\u0131rlarda do\u011fa ile i\u00e7 i\u00e7e bitkilere ve k\u00fc\u00e7\u00fck b\u00f6ceklere ilgi ile ge\u00e7er. Gelecekte papaz olmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Ailesinin \u0131srar\u0131 ile doktor olmay\u0131 zor da olsa kabul eder, ama ameliyatlarda g\u00f6rd\u00fckleri onu bu meslekten so\u011futur. O, k\u0131rlarda kelebekler, ku\u015flar, b\u00f6cekler, bitkiler, ta\u015flar, fosiller ile u\u011fra\u015fmal\u0131, koleksiyonlar\u0131n\u0131 yapmal\u0131, onlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmelidir.<\/p>\n

\u00dcniversitedeki e\u011fitimi s\u0131ras\u0131nda hocas\u0131 botanik\u00e7i (bitki bilimci) ve jeolog Profes\u00f6r John Stevens Henslow ile \u00e7ok yak\u0131nd\u0131r. Henslow onu jeoloji ile ilgili toplant\u0131lara \u00f6zellikle davet ederek, bu konulardan uzak kalmamas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. O, hayat\u0131n\u0131n bi\u00e7imlenmesinde en etkin rol\u00fc oynayan ki\u015fidir.<\/p>\n

\"\"
John Stevens Henslow<\/figcaption><\/figure>\n

Cambridge\u2019deki teokratik e\u011fitim sonras\u0131 1831 y\u0131l\u0131nda diplomas\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131nda aylardan A\u011fustos\u2019tur. Darwin papaz olmak i\u00e7in haz\u0131rl\u0131klara ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r bile. Ancak son olarak yaz\u0131 nas\u0131l ge\u00e7irece\u011fini d\u00fc\u015flerken ayn\u0131 \u00fcniversitenin jeoloji profes\u00f6r\u00fc Adam Sedwick ile Galler\u2019de araziye \u00e7\u0131kar. Orada hocas\u0131 ile birlikte b\u00f6lgenin hem jeoloji haritas\u0131n\u0131 yapacaklar hem de tart\u0131\u015facaklard\u0131r. Darwin de f\u0131rsattan istifade ederek yaz tatilini bir \u015fekilde ge\u00e7irmi\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n

Ay\u0131n sonunda elinde diplomas\u0131 evine d\u00f6ner. Ancak onu bir s\u00fcrpriz beklemektedir. Hocas\u0131 Henslow\u2019dan bir mektup gelmi\u015ftir. Zarf\u0131n i\u00e7inde ikinci bir zarf daha vard\u0131r. O da matematik\u00e7i ve astronom George Peacock\u2019tand\u0131r. Darwin\u2019e bir teklif yapmaktad\u0131r. \u0130ngiliz Kraliyet Donanmas\u0131na ait HMS Beagle II. ke\u015fif gezisi i\u00e7in G\u00fcney okyanuslar\u0131na \u00f6zellikle G\u00fcney Amerika\u2019n\u0131n do\u011fu ve bat\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131 ile Pasifik Okyanusu\u2019nda bir\u00e7ok ada k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131 haritalama ve batimetri \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapmak \u00fczere hareket edecektir. Bunun i\u00e7in gen\u00e7 bir do\u011fa bilimciye ve kaptanla konu\u015farak ona vakit ge\u00e7irtecek birine ihtiya\u00e7 vard\u0131r. \u0130ngiliz Donanmas\u0131nda kaptanlar a\u015fa\u011f\u0131 seviyedeki ki\u015filerle konu\u015fmad\u0131klar\u0131ndan bu gezide FitzRoy i\u00e7in bu i\u015fi yapacak bir ki\u015fi gereklidir. Bu nedenle Henslow, Peacock\u2019a Darwin\u2019i teklif eder.<\/p>\n

\"\"
Beagle’\u0131n kaptan\u0131 FitzRoy<\/figcaption><\/figure>\n

Darwin gezi fikrini kabul edecektir ama \u00f6nce Beagle\u2019\u0131n kaptan\u0131 FitzRoy ile g\u00f6r\u00fc\u015fmesi gerekmektedir, \u00e7\u00fcnk\u00fc son s\u00f6z kaptana aittir. \u0130lk kar\u015f\u0131la\u015fmada Darwin\u2019in FitzRoy \u00fczerinde b\u0131rakaca\u011f\u0131 izlenim \u00e7ok \u00f6nemlidir. Ancak korktu\u011fu ba\u015f\u0131na gelmez ve her ikisi de k\u00fc\u00e7\u00fck detaylar d\u0131\u015f\u0131nda birbirlerinden ho\u015fnut kal\u0131rlar. Kaptan\u0131n otoriter ki\u015fili\u011fi Darwin\u2019e g\u00fcven vermi\u015f, ancak yer darl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle ayn\u0131 kamaray\u0131 kullanacak olmalar\u0131 pek fazla s\u0131k\u0131nt\u0131ya gelemeyen Darwin i\u00e7in s\u00fcrpriz olmu\u015ftur. Sefere \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce yan\u0131nda g\u00f6t\u00fcrmesi gerekli olan e\u015fyalar\u0131n bir listesini yapar. 12 adet g\u00f6mlek, y\u00fcr\u00fcme ayakkab\u0131s\u0131, jeolog \u00e7ekici, kamera lusida (\u00e7izim t\u00fcp\u00fc), jeolog pusulas\u0131, taksidermi kitab\u0131 ve di\u011ferleri\u2026 Ayr\u0131ca en \u00f6nemlisi de yol boyunca okuyaca\u011f\u0131 kitaplard\u0131r. \u00d6zellikle Humbolt ve Lyell\u2019\u0131n Jeolojinin Prensipleri<\/em> adl\u0131 kitab\u0131 \u00f6nemli e\u015fyalar\u0131n\u0131n aras\u0131ndad\u0131r. T\u00fcm gezi boyunca Lyell\u2019in kitab\u0131 elinden d\u00fc\u015fmeyecektir.<\/p>\n

\"\"
Charles Lyell<\/figcaption><\/figure>\n

Darwin i\u00e7in bu gezinin ama\u00e7lar\u0131ndan biri de kutsal kitaptaki yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131, ke\u015ffedece\u011fi bir\u00e7ok do\u011fa objesiyle ispatlamak olacakt\u0131r. Yarat\u0131l\u0131\u015fta s\u00f6z\u00fc edilen tufanla ilgili baz\u0131 ke\u015fiflerde bulunabilir, hatta canl\u0131lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 ile ilgili bir\u00e7ok kan\u0131t\u0131 elde edebilmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Darwin bu teokratik d\u00fc\u015f\u00fcnceler i\u00e7inde geziye kat\u0131l\u0131yordu. Dedesi Erasmus\u2019dan \u00e7ok etkilenmi\u015fti, do\u011fal olarak onun bir\u00e7ok eserini de okumu\u015ftu. Lamarck ve Buffon\u2019un evrimsel de\u011fi\u015fim modelleri hakk\u0131nda \u00e7ok \u015fey biliyordu. Ayr\u0131ca do\u011fa bilimlerine olan duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 bu konuda bir\u00e7ok kitab\u0131 okumas\u0131n\u0131 ve ortaya at\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fleri \u00f6\u011frenmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. Bunlar\u0131n aras\u0131nda Nicolaus Steno\u2019nun (1631-1686) S\u00fcperpozisyon teorisi, Carlous Linnaeus\u2019un (1708-1778) Binominal Nomenklat\u00fcr\u2019\u00fc, James Hutton\u2019\u0131n (1726-1797) Gradualizm\u2019i, J.B. Lamarck\u2019\u0131n (1744-1829) Lamarkizm\u2019i, Georges Cuvier\u2019in (1769-1832) Katastrofizm hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fleri, en \u00f6nemlisi de Charles Lyell\u2019\u0131n (1797-1875) Uniformitarianizm\u2019i, Darwin\u2019i etkileyen d\u00fc\u015f\u00fcncelerdi. Gezi, tahminine g\u00f6re uzun s\u00fcrecekti. Bu birka\u00e7 y\u0131l olabilirdi. Seyahatin zorlu ge\u00e7ece\u011fi muhakkakt\u0131, ama her zorlu\u011fa ra\u011fmen bu ka\u00e7\u0131r\u0131lacak bir gezi de de\u011fildi. Para konusuna gelince, kraliyet kendisine bir \u00f6deme yapmayacakt\u0131. Masraf\u0131n\u0131 ailesi kar\u015f\u0131layacakt\u0131. Tahminine g\u00f6re 500 sterline bu yolculu\u011fu tamamlayabilirdi.<\/p>\n

Darwin\u2019in bu muhte\u015fem gezisinin tek bir kahraman\u0131 vard\u0131, o da Beagle\u2019d\u0131. Bu nedenle kendisi k\u00fc\u00e7\u00fck ama yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015f \u00e7ok b\u00fcy\u00fck olan ve tarihe alt\u0131n harflerle yaz\u0131lan, okyanuslar\u0131n o muazzam dalgalar\u0131na g\u00f6vdesi \u00e7at\u0131rdayarak kar\u015f\u0131 koyan, be\u015f y\u0131l s\u00fcreyle Darwin gibi bir do\u011fa bilimciyi, o ada senin bu ada benim dercesine okyanuslarda dola\u015ft\u0131ran bu geminin \u00f6zelliklerinden s\u00f6z etmeden ge\u00e7ilemez. Beagle\u2019\u0131n kelime anlam\u0131 olduk\u00e7a ilgin\u00e7tir. K\u00fc\u00e7\u00fck ve hareketli \u0130ngiliz taz\u0131s\u0131na verilen isimdir. Beagle\u2019\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck olmas\u0131 hareket \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kolayla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. HMS Beagle \u0130ngiliz Donanmas\u0131na ait Cheeroke s\u0131n\u0131f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck bir yelkenlidir. S\u00fcratli hareket edebilen, her t\u00fcrl\u00fc manevray\u0131 kolayl\u0131kla yapabilen, \u00fc\u00e7 direkli, 10 topu olan Beagle, 1802\u2019deki Napolyon sava\u015flar\u0131 i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Sava\u015f sonras\u0131nda batimetri ve k\u0131y\u0131 haritalamalar\u0131 gibi \u00f6nemli g\u00f6revler \u00fcstlenen Beagle, okyanuslara yapt\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 ke\u015fif gezisi ile tarihin sayfalar\u0131ndaki yerini alm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak Beagle\u2019\u0131n ikinci seferi ve sonras\u0131 insanl\u0131k tarihi i\u00e7in bilimde ve d\u00fc\u015f\u00fcncede \u00f6nemli geli\u015fmeleri de beraberinde getirecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu seferin en \u00f6nemli yolcusu, do\u011fa bilimci Charles Robert Darwin\u2019dir. Beagle\u2019\u0131n yap\u0131sal \u00f6zellikleri \u015f\u00f6yleydi: Uzunlu\u011fu 27,50 m, geni\u015fli\u011fi 07,50 m ve sudan y\u00fcksekli\u011fi 3,80 m dir. R\u00fczg\u00e2r\u0131 ve yelkenlerini itici g\u00fc\u00e7 olarak kullanmaktad\u0131r. Donan\u0131m\u0131nda 10 top ve 6 t\u00fcfek bulunur. Sefer kapasitesi 70 ki\u015fi ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

HMS Beagle Darwin ile \u00fcnlenmi\u015ftir ama kaptan\u0131 Amiral Robert FitzRoy\u2019u da unutmamak gerekir. Aristokrat bir ailenin \u00fcyesidir. 12 ya\u015f\u0131nda Portsmout\u2019taki Kraliyet Deniz Akademisi\u2019ne kay\u0131t olacak ve daha sonraki y\u0131llarda da Kraliyet Deniz Kuvvetlerine girecektir. FitzRoy otoriter ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc yetenekleri olan tam bir asker ve de kaptan olarak bilinir. Ancak hi\u00e7bir \u015feyden taviz vermeyen davran\u0131\u015flar\u0131 \u00e7o\u011fu zaman etraf\u0131ndakilere ters gelmektedir. Bu davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 gezi s\u00fcresince de sergileyen FitzRoy, Darwin ile aralar\u0131nda zaman zaman so\u011fuk r\u00fczg\u00e2rlar\u0131n esmesine de neden olmu\u015f, ancak Darwin\u2019in \u0131l\u0131ml\u0131 tav\u0131rlar\u0131 m\u00fcnaka\u015falar\u0131n \u00e7ok daha ileriye gitmesine engel olmu\u015ftur. FitzRoy\u2019un en \u00f6nemli \u00f6zellikleri aras\u0131nda, askerli\u011fin de vermi\u015f oldu\u011fu a\u015f\u0131r\u0131 disiplinli ya\u015fam nedeniyle her t\u00fcrl\u00fc belirsizli\u011fe kar\u015f\u0131 son derece ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcz olmas\u0131 say\u0131labilir. Bu \u00f6zelli\u011fi be\u015f y\u0131ll\u0131k gezi s\u00fcresi i\u00e7inde fazlas\u0131yla hissedilecektir.<\/p>\n

Hareket<\/em><\/strong><\/p>\n

Demir alma okyanuslara a\u00e7\u0131lma zaman\u0131 gelmi\u015ftir. Ancak haz\u0131rl\u0131klar daha t\u00fcm\u00fcyle bitmemi\u015ftir. Belli bir s\u00fcre daha Londra\u2019da kalacaklard\u0131r. Bu zaman her ikisi i\u00e7in de birbirlerini tan\u0131malar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan yararl\u0131 olacakt\u0131r. Nihayet hareket g\u00fcn\u00fc kesinle\u015fir ve HMS Beagle 27 Aral\u0131k 1809\u2019da, Noel \u015fenliklerinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 so\u011fuk ve ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 bir g\u00fcn\u00fcn sabah\u0131nda \u0130ngiltere\u2019nin Devonport Liman\u0131\u2019ndan g\u00fcney okyanuslar\u0131na do\u011fru g\u00fc\u00e7l\u00fc kuzey r\u00fczg\u00e2r\u0131n\u0131 arkas\u0131na alarak yelken a\u00e7ar. \u00d6nlerinde u\u00e7suz bucaks\u0131z okyanus ve onlar\u0131 bekleyen maceralar vard\u0131r.<\/p>\n

\u0130lk g\u00fcnler Darwin i\u00e7in bir azapt\u0131r. \u015eiddetli deniz tutmas\u0131 Darwin\u2019i yata\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Bitkinli\u011fi had safhadad\u0131r. Elini kolunu k\u0131p\u0131rdatamaz hale gelmi\u015ftir. Bu arada ba\u015fka bir \u00fcz\u00fcnt\u00fcs\u00fc daha vard\u0131r. FitzRoy acaba bu durumu nas\u0131l de\u011ferlendirecektir? Do\u011frusu bu ya Darwin, kaptan taraf\u0131ndan zay\u0131f, dayan\u0131ms\u0131z, nanemolla olarak bilinmesini istemez ama yapacak bir \u015feyi de yoktur. Zaman ge\u00e7tik\u00e7e bu zorluklara al\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir.<\/p>\n

\u0130lk g\u00fcnlerini Kaptan\u2019\u0131n hama\u011f\u0131nda uyuyarak ge\u00e7irir. Beagle Atlantik\u2019in f\u0131rt\u0131nalar\u0131 aras\u0131nda g\u00fcneye do\u011fru yol al\u0131rken ko\u015fullar daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fir. Daha \u00f6nce FitzRoy\u2019la yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada \u201cherhangi bir zor durumda kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kendisinin ba\u015fka bir gemiyle \u0130ngiltere\u2019ye geri d\u00f6nmede h\u00fcr olabilece\u011finin s\u00f6ylenmesi\u201dni hat\u0131rlad\u0131k\u00e7a \u00fcz\u00fcnt\u00fcs\u00fc bir kat daha artar. Ancak d\u00fc\u015f\u00fcnceleriyle yanl\u0131z kald\u0131\u011f\u0131nda, bu durumu asla kabul etmeyece\u011fini ve de geri d\u00f6nmeyece\u011fini kendi kendine telkin eder.<\/p>\n

\u0130lk durak Madeira Adas\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n

Beagle yeni y\u0131l\u0131n ilk g\u00fcnlerinde 4 Ocak 1832\u2019de Madeira Adas\u0131\u2019na gelir. Darwin burada \u00e7ok k\u0131sa notlar almakla yetinir. \u0130ki g\u00fcn sonra Kanarya Adalar\u0131\u2019na var\u0131rlar ve Tenerife\u2019ye demirlerler. Ancak karaya \u00e7\u0131kamazlar. Nedeni \u0130ngiltere\u2019deki kolera salg\u0131n\u0131d\u0131r. Ada yetkilileri 12 g\u00fcn karantinada beklemeleri gerekti\u011fini kaptana ilettiklerinde, FitzRoy bu kadar s\u00fcre burada kalamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek Cape Verde\u2019ye do\u011fru yelken a\u00e7ar.<\/p>\n

Cape Verde Adalar\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n

Beagle 16 Ocak\u2019da Verde Tak\u0131madalar\u0131\u2019ndan biri olan Santiago\u2019n\u0131n Porta Praya koyuna demirler. Darwin ilk ciddi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na Santiago Adas\u0131\u2019n\u0131n falezlerinde yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemlerle ba\u015flar. K\u0131y\u0131 boyunca yapt\u0131\u011f\u0131 incelemelerde yatay tabakalar \u015feklinde deniz kabuklar\u0131ndan olu\u015fan bir zonun deniz seviyesinden 14 metre y\u00fckseklikte oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr. Deniz kabuklu zonun bir zamanlar okyanusun alt\u0131nda oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr; ancak bu tabakalar \u015fimdi deniz k\u0131y\u0131s\u0131ndan 14 metreye nas\u0131l y\u00fckselmi\u015ftir? Olas\u0131l\u0131kla k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015fey hareketlerin karay\u0131 y\u00fckseltmesi sonras\u0131 bu tabakalar da beraber y\u00fckselmi\u015ftir ya da bu hareketler \u00e7ok \u015fiddetli olup bunlar\u0131 y\u00fckseltmi\u015ftir. Bu konu Lyell\u2019in Jeoloji Prensipleri<\/em> kitab\u0131nda anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Lyell\u2019in teorisine g\u00f6re (Uniformitarianizm) d\u00fcnya yava\u015f yava\u015f hareket etmekte ve de\u011fi\u015fmektedir. Bu de\u011fi\u015fim son derece uzun bir zaman i\u00e7inde olmaktad\u0131r. \u0130lk ciddi g\u00f6zlemini yapm\u0131\u015f olmas\u0131 Darwin\u2019i mutlu edecektir.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

St Paul Kayal\u0131klar\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n

Beagle 7 \u015eubat\u2019ta Santiago\u2019dan demir al\u0131r. Yelkenler bir kez daha r\u00fczg\u00e2rla dolar. \u00d6nlerindeki ilk ada St. Paul Kayal\u0131klar\u0131\u2019d\u0131r. Burada bir g\u00fcn demirli kalacaklard\u0131r. Kaptan burada baz\u0131 kronometrik \u00f6l\u00e7\u00fcmler yapacakt\u0131r. Darwin iki bot ve birka\u00e7 ki\u015fiyle karaya \u00e7\u0131kar ve hi\u00e7bir detay\u0131 ka\u00e7\u0131rmadan yapt\u0131\u011f\u0131 o dikkatli g\u00f6zlemlerine ba\u015flar. Devaml\u0131 not tutmaktad\u0131r. Kayal\u0131klar deniz seviyesinden 25 metre kadar y\u00fckselmi\u015ftir. Her taraf deniz ku\u015fu g\u00fcbresi ile kapl\u0131d\u0131r. Burada iki ku\u015f tan\u0131mlar. Biri s\u00fcms\u00fck ku\u015fu, di\u011feri ise deniz k\u0131rlang\u0131c\u0131d\u0131r. Darwin notlar\u0131nda \u015f\u00f6yle der: \u201cBunlar insan\u0131 o kadar tan\u0131m\u0131yorlard\u0131 ki yan\u0131ma kadar yakla\u015f\u0131p benimle birlikte y\u00fcr\u00fcmekten korkmad\u0131lar.\u201d<\/em><\/p>\n

Kayal\u0131klarda tuza dayan\u0131kl\u0131 yosunlar, mantarlar dikkati \u00e7ekmektedir. Darwin buradan olabildi\u011fince fazla \u00f6rnek al\u0131p, notlar tutacakt\u0131r. Yava\u015f yava\u015f ortama al\u0131\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Gergin g\u00fcnler geride kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u00a0<\/strong>Fernando De Noranha<\/em><\/strong><\/p>\n

16 \u015eubat 1832\u2019de Beagle, \u0130ngiltere\u2019den ayr\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan yakla\u015f\u0131k bir ay sonra Ekvator \u00e7izgisini ge\u00e7ip Brezilya a\u00e7\u0131klar\u0131ndaki Fernado De Noronha Adas\u0131\u2019na demirler. Burada d\u00f6rt g\u00fcn kalacaklard\u0131r. Bu s\u00fcre i\u00e7inde Darwin \u00f6zellikle adan\u0131n jeolojisi ile ilgilenir. Ada t\u00fcm\u00fcyle volkaniktir. Alt\u0131gen k\u00f6\u015feli devasa bazalt s\u00fctunlar\u0131 dikkati \u00e7ekmektedir. Deniz seviyesinden 300 m y\u00fcksekliktedir. Ku\u015flar\u0131n \u00e7o\u011fu endemiktir. Yapraks\u0131z a\u011fa\u00e7lar, \u00e7al\u0131lar ve k\u00fc\u00e7\u00fck koruluklar bu tip ya\u015fam i\u00e7in uygundur.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Salvador ve Azizler Koyu<\/em><\/strong><\/p>\n

28 \u015eubat\u2019ta Beagle Salvador\u2019a (Bahaia) gelir ve Azizler Koyu\u2019na demirler. Darwin tropikal ya\u011fmur ormanlar\u0131na birka\u00e7 g\u00fcnl\u00fck ara\u015ft\u0131rma gezileri d\u00fczenleyecektir. Burada Kaptan Fitzroy ile k\u00f6lelik konusunda tart\u0131\u015f\u0131r. Kaptan\u0131n k\u00f6leli\u011fi \u015fiddetle savunmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k Darwin\u2019in bu konudaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bellidir; kesinlikle k\u00f6lelikten yana de\u011fildir.<\/p>\n

Abralhos resifleri<\/em><\/strong><\/p>\n

Salvador ile Rio de Janeiro aras\u0131ndaki bu mercan kayal\u0131klar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli sualt\u0131 hazinelerinden biri olma \u00f6zelli\u011fine sahiptir. Darwin\u2019in bu ke\u015fif gezisinde skuba yapma \u015fans\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in denizalt\u0131 ya\u015fam\u0131 hakk\u0131nda bir bilgisi ve g\u00f6zlemi de yoktur. Ancak k\u0131y\u0131dan ve gemiden at\u0131lan a\u011flarla sualt\u0131 d\u00fcnyas\u0131 hakk\u0131nda bilgi sahibi olabilmektedir. 18 Mart\u2019ta Salvador\u2019dan demir alan Beagle, navigasyon ve haritalama yapmak i\u00e7in resiflerin etraf\u0131nda iki hafta ge\u00e7irir. Bu s\u00fcre i\u00e7inde Darwin mikroskobunu kullanarak okyanus y\u00fczeyinde kahverengi bir tabaka olu\u015fturan t\u00fcp \u015fekilli organizmalar\u0131 inceler. Ayr\u0131ca toplad\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok \u00f6rne\u011fi alkolle sabitleyerek getirdi\u011fi \u00f6rnek \u015fi\u015feleri i\u00e7inde koruma alt\u0131na al\u0131r. Daha sonra bu \u00f6rnekler Londra Do\u011fa Tarihi M\u00fczesi\u2019ne tan\u0131mlanmak i\u00e7in g\u00f6nderilecektir.<\/p>\n

Rio De Janerio, Maldonado, Montevideo, Bahia Blanca ve Tijuca Ya\u011fmur Orman\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n

Beagle 3 Nisan 1832\u2019de Rio\u2019ya var\u0131r. Tayfalar \u0130ngiltere\u2019den gelen ilk mektuplar\u0131n\u0131 burada al\u0131rlar. Darwin \u00fc\u00e7 gemici ile birlikte iki g\u00fcn ge\u00e7irece\u011fi Rio Macea\u2019ya kadar yakla\u015f\u0131k 200 km kadar s\u00fcrecek bir kara yolculu\u011fu planlar. Uzun s\u00fcren bu yolculuk s\u0131ras\u0131nda bir\u00e7ok k\u00f6ye u\u011frar. Ge\u00e7ti\u011fi yerlerden ender bitki, b\u00f6cek ve hayvan \u00f6rnekleri toplar ve bunlar\u0131 koleksiyon haline getirir. 23 Nisan\u2019da geri d\u00f6ner. Ancak Beagle eksik kalan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 yapmak i\u00e7in Salvador\u2019a hareket etmi\u015ftir.<\/p>\n

Darwin 710 m y\u00fcksekli\u011findeki Granit domu \u015feklindeki Corcavado Da\u011f\u0131\u2019n\u0131n eteklerinde kiralad\u0131\u011f\u0131 evin bah\u00e7esinde mutlu g\u00fcnler ge\u00e7irmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir.<\/p>\n

Hemen yak\u0131ndaki Tijuca Tropikal Ya\u011fmur Ormanlar\u0131\u2019nda birka\u00e7 kez g\u00f6zlem yapmak i\u00e7in k\u0131sa eksk\u00fcrs\u00fcyonlar d\u00fczenler. Toplad\u0131\u011f\u0131 \u00f6rnekleri evinin bah\u00e7esinde tasnif ederek onlar hakk\u0131nda detayl\u0131 notlar tutar. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar, yorucu g\u00fcnlerin verdi\u011fi tatl\u0131 stresi \u00fczerinden \u00e7abucak atmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. Burada sanki yeniden do\u011fmu\u015f gibidir. \u0130klim ve ko\u015fullar o kadar iyidir ki, ayr\u0131lmak istemez.<\/p>\n

Ya\u011fmur orman\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemlerde ilgin\u00e7 sonu\u00e7lara var\u0131r. Bunlar ortaya ataca\u011f\u0131 teori ile ilgili ilk d\u00fc\u015f\u00fcncelerdir. Darwin notlar\u0131nda \u015f\u00f6yle demektedir. \u201cB\u00fct\u00fcn bu g\u00fczellik ayn\u0131 zamanda sonsuz bir tehdidi de i\u00e7ermektedir. Ormanda hi\u00e7bir g\u00fcvence yoktu. Avlamak ya da avlanmak: Var olmak buna ba\u011fl\u0131d\u0131r.\u201d<\/em><\/p>\n

Darwin orman\u0131n derinliklerinde en korkun\u00e7 yok etme sahnelerinden birine tan\u0131k olur. Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f halindeki siyah parlak ba\u015fl\u0131 asker kar\u0131ncalardan olu\u015fan 30 metre uzunlu\u011funda bir konvoy s\u00fcratle hareket etmektedir. Yollar\u0131 \u00fcst\u00fcnde bulunan t\u00fcm canl\u0131lar aras\u0131nda inan\u0131lmaz bir panik ba\u015flar. Manzara muhte\u015femdir. Korkudan \u00e7\u0131ld\u0131rm\u0131\u015f gibi s\u00fcratle hareket eden kertenkeleler, hamamb\u00f6cekleri, \u00f6r\u00fcmcekler ve daha ne varsa sa\u011fa sola ka\u00e7\u0131\u015f\u0131rken kar\u0131nca ordusu ani bir ku\u015fatmayla ka\u00e7\u0131\u015fanlar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc bir anda keser ve a\u00e7l\u0131ktan \u00e7\u0131ld\u0131rm\u0131\u015f\u00e7as\u0131na sald\u0131r\u0131r. Sonu\u00e7 korkun\u00e7tur, etrafta canl\u0131 hi\u00e7bir \u015fey kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Her \u015fey bir anda olup bitmi\u015ftir.<\/p>\n

Darwin\u2019in yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fu g\u00f6zlem ilgin\u00e7tir: Kuru bir dal par\u00e7as\u0131na benzemeye \u00e7al\u0131\u015fan peygamberdevesi, ya da ku\u015flardan korunmak i\u00e7in zehirli bir meyvenin renklerini alan coleopter, bunlar zay\u0131f olanlar\u0131n ve av olmak istemeyenlerin korunmak i\u00e7in geli\u015ftirdikleri y\u00f6ntemlerdir. Darwin burada \u015funu g\u00f6r\u00fcr. \u201cG\u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn zay\u0131f\u0131 ezdi\u011fi do\u011fa ac\u0131mas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 insanlar i\u00e7in de ge\u00e7erliydi.\u201d<\/em><\/p>\n

Tujica, Darwin i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir deneyim olmu\u015ftur. Buradan olu\u015fturdu\u011fu \u00e7ok \u00e7e\u015fitli canl\u0131 t\u00fcrlerinden ve \u00f6zellikle bitkilerden olu\u015fan koleksiyonu \u0130ngiltere\u2019ye, Henslow\u2019a g\u00f6nderir. Darwin burada yarat\u0131l\u0131\u015fla ilgili d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin ilk kez sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayacakt\u0131r ve bundan gezi s\u00fcresince FitzRoy\u2019a s\u00f6z etmemeye karar verir.<\/p>\n

Tijuca\u2019dan Pampalara<\/em><\/strong><\/p>\n

1832\u2019ye kadar G\u00fcney Amerika paleontolojisi hakk\u0131nda \u00e7ok fazla bir bilgi yoktur. 50 y\u0131l \u00f6nce Arjantin\u2019de bulunan Megatherium<\/em> fosili yap\u0131lan en son ke\u015fiflerdendir. Fosil \u015fu anda Madrid M\u00fczesi\u2019ndedir. Bundan ba\u015fka Mastodon<\/em> di\u015flerinin varl\u0131\u011f\u0131 da bilinmektedir. Patagonya d\u00fczl\u00fckleri, \u00f6zellikle de nehirlerin a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 vadi yama\u00e7lar\u0131ndaki gen\u00e7 \u00e7\u00f6keller bir\u00e7ok fosil i\u00e7ermektedir. Darwin, Bahia Blanca ve Punta Alta\u2019da yapt\u0131\u011f\u0131 arazi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda \u00f6nemli fosiller bulur Bunlar iri memeli hayvanlara ve b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu Edantata\u2019ya (Di\u015fsizler) ait taksonlard\u0131r.<\/p>\n

\"\"\u00d6rne\u011fin: Dev yer tembel hayvan\u0131 Megatherium<\/em>, Mylodon<\/em>\u00a0Macrouchenia<\/em>, Scelidontherium<\/em>, Mylonyx<\/em> ve dev bir kemirici olan Taxodon<\/em> dikkati \u00e7ekmektedir. Bunlar\u0131 koleksiyonuna dahil eder. Daha sonra fosiller konusundaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na \u00f6nemli katk\u0131 yapacak ve yarat\u0131l\u0131\u015f fikrine ters d\u00fc\u015fen ke\u015fiflerini, Tierra Del Fuega\u2019dan tekrar kuzeye d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde Rio Negro\u2019dan ba\u015flay\u0131p General Rosas\u2019\u0131n kamp alan\u0131ndan Rio Colarado, Bahia Blanca ve Punta Alta g\u00fczerg\u00e2h\u0131 boyunca yapaca\u011f\u0131 ke\u015fif gezilerinde ger\u00e7ekle\u015ftirecektir.<\/p>\n

\"\"
Rio Colarado, Bahia Blanca ve Punta Alta fosil g\u00fczergah\u0131.<\/figcaption><\/figure>\n

Tierra del Fuega ve Falkland Adalar\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n

Beagle bir y\u0131l sonra bulan\u0131k k\u00f6rfezlerden kurtulup, daha da g\u00fcneye, daha so\u011fuk, daha f\u0131rt\u0131nal\u0131 sulara ilerleyecektir. Beagle gemideki Fuegianlar\u0131n \u00fclkesi Tierra del Fuego\u2019ya do\u011fru yelken a\u00e7ar ve girintili \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131 olan binlerce irili ufakl\u0131 adadan olu\u015fan de\u011fi\u015fik co\u011frafyadaki kara par\u00e7as\u0131na geldiklerinde burada ya\u015fayanlar Darwin\u2019in dikkatini \u00e7eker. Bir defa \u00e7ok iridirler. Sa\u00e7lar\u0131 uzun ve da\u011f\u0131n\u0131kt\u0131r, y\u00fczleri kadavra gibi zay\u0131f ve koyu renklidir. Y\u00fczleri de\u011fi\u015fik \u015fekilde boyal\u0131d\u0131r. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00f6zlerinin \u00e7evresinde beyaz boyal\u0131 halkalar, yanaklar\u0131nda k\u0131rm\u0131z\u0131 ve siyah renkli \u00e7izgiler dikkati \u00e7ekmektedir.<\/p>\n

\"\"
Fuegianlar<\/figcaption><\/figure>\n

Darwin\u2019in Fuegianlar\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde ilk d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc, bunlar\u0131n uygar insanlardan \u00e7ok vah\u015fi hayvanlara daha yak\u0131n olduklar\u0131d\u0131r. \u0130nsan\u0131n k\u00f6keni hakk\u0131nda yazarken ona en \u00e7arp\u0131c\u0131 gelenler, bu y\u00f6rede ya\u015fayan insanlar olmal\u0131d\u0131r. Bunlar uygar ya\u015famdan o kadar uzak kalm\u0131\u015flard\u0131r ki, sakallar\u0131n\u0131 ve ka\u015flar\u0131n\u0131 keskin deniz kabuklar\u0131yla t\u0131ra\u015f etmektedirler. Omuzlar\u0131na att\u0131klar\u0131 bir guanoca derisi giysi olarak kabul edilmezse genelde \u00e7\u0131plakt\u0131rlar.<\/p>\n

Burada ge\u00e7mi\u015fi 3 y\u0131l \u00f6ncesine ait ve Darwin i\u00e7in \u00f6nemli bir olay ya\u015fanacakt\u0131r. Kaptan FitzRoy HMS Beagle\u2019\u0131n ilk seferinde Tierra Del Fuega kabilelerinden ikisi erkek biri 18 ya\u015f\u0131ndaki bir k\u0131z \u00fc\u00e7 yerliyi e\u011fitmek ve misyoner yapmak i\u00e7in Londra\u2019ya getirir. Kral ve Krali\u00e7e ile tan\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan Fuegianlar\u0131n k\u0131l\u0131k k\u0131yafetleri ve hatta lisanlar\u0131 de\u011fi\u015ftirilip s\u00f6zde modern d\u00fcnyaya uyum sa\u011flayacaklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr. Beagle\u2019\u0131n Darwin\u2019li ikinci gezisinde bu \u00fc\u00e7 Fuegian misyoner olarak g\u00f6rev yapacaklar\u0131 \u00fclkelerine b\u0131rak\u0131l\u0131r. Ancak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen ger\u00e7ekle\u015femez. Beagle Montevideo\u2019dan tekrar Tierra Del Fuega\u2019ya d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde de\u011fi\u015fecekleri \u00fcmit edilen Fuegianlar\u0131n 3 y\u0131l \u00f6nce al\u0131nd\u0131klar\u0131 vah\u015fi hayata geri d\u00f6nd\u00fckleri g\u00f6r\u00fclecektir. Darwin bu de\u011fi\u015fimi ya da de\u011fi\u015fmezli\u011fi, insan\u0131n k\u00f6keni \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131 eserinde belirtecektir.<\/p>\n

Falkland Adalar\u0131\u2019ndan tekrar kuzeye Montevideo\u2019ya<\/em><\/strong><\/p>\n

Falkland Adalar\u0131\u2019ndaki \u00e7al\u0131\u015fma sonras\u0131 Beagle tekrardan kuzeye do\u011fru yelken a\u00e7ar. Eksik kalan i\u015fleri tamamlamak ve \u0130ngiltere\u2019den gelen postalar\u0131 almak i\u00e7in bu geriye d\u00f6n\u00fc\u015f ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir. Darwin gezinin bu k\u0131sm\u0131nda daha \u00f6nce gidemedi\u011fi yerlere ke\u015fif gezileri d\u00fczenleyecektir.<\/p>\n

\"\"
Rea darwinii<\/figcaption><\/figure>\n

Darwin\u2019li Beagle Maldonado k\u0131y\u0131lar\u0131na 2 Nisan 1833\u2019de gelir. Burada 12 g\u00fcn s\u00fcrecek bir ke\u015fif gezisine ba\u015flayacakt\u0131r. Kiralad\u0131\u011f\u0131 iki rehber ve bir d\u00fczine at ile yola \u00e7\u0131kar. Yolculuk s\u0131ras\u0131nda ekzotik hayvanlar, ku\u015flar, reptillerden olu\u015fan bir koleksiyon yapmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca buradaki d\u00fczl\u00fcklerde (Pampa) s\u00fcr\u00fcler halinde dola\u015fan deveku\u015flar\u0131n\u0131 da g\u00f6zleyecektir. Gezi s\u0131ras\u0131nda G\u00fcney Amerika yerlilerinin avlar\u0131n\u0131 yakalamak i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 Bolas ad\u0131 verilen ucu \u00fc\u00e7 topuzdan olu\u015fan ipleri nas\u0131l kulland\u0131klar\u0131n\u0131 uygulamal\u0131 olarak inceler. Sonu\u00e7 muhte\u015femdir. Daha sonra ekibi ile birlikte Maldonado\u2019ya geri d\u00f6ner. Olu\u015fturdu\u011fu koleksiyonda egzotik tropikal ku\u015flar, birbirinden farkl\u0131 y\u0131lan t\u00fcrleri, b\u00f6lgeye \u00f6zg\u00fc geyik, fareler ve Capybara (Domuza benzer kemirici) ile Tucutuco (Memeli, kemirgen) bulunmaktad\u0131r. Darwin, Maldonado\u2019dan Henslow\u2019a 18 Haziran 1833\u2019de \u00f6nemli say\u0131lacak bir koleksiyon daha g\u00f6nderecektir. Koleksiyonda 20 memeli hayvan derisi, kurutulmu\u015f bitkiler, baz\u0131 bal\u0131k \u00f6rnekleri ile jeolojik \u00f6rnekler (kayalar ve fosiller) bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

\"\"
Falkland Adalar\u0131<\/figcaption><\/figure>\n

Beagle ve di\u011fer gemi Adventure 11 A\u011fustos\u2019ta Rio Negro\u2019ya gelir. Darwin burada ba\u015fka bir geziye daha ba\u015flayacakt\u0131r. Bu gezi i\u00e7in yan\u0131na be\u015f gauchos al\u0131r ve nehrin ak\u0131\u015f\u0131 boyunca Patagonya k\u00f6ylerine do\u011fru yola \u00e7\u0131kar. Yol boyunca d\u00fczl\u00fcklerde benekli Guanaco (vah\u015fi Lama), geyik ve \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir kemirici olan Agouti\u2019lere rastlar ve bunlar\u0131 not eder. Pampalarda gece y\u0131ld\u0131zlar\u0131n alt\u0131nda Gaucho\u2019lar ile birlikte \u015fark\u0131 s\u00f6yleyerek, sigara ve i\u00e7ki i\u00e7erek vakit ge\u00e7irir.<\/p>\n

13 A\u011fustos\u2019ta Rio Colorado\u2019ya ula\u015f\u0131r. Burada General Juan Manuel Rosas\u2019\u0131n kamp\u0131nda birka\u00e7 g\u00fcn kal\u0131r ve ay\u0131n 17\u2019sinde Colorado nehrini takiben Bahia Blanca\u2019ya gelir.<\/p>\n

\u00a0<\/strong>Punta Alta<\/em><\/strong><\/p>\n

Punta Alta sahilleri Darwin i\u00e7in \u00f6nemli ke\u015fif yerlerinden biri olacakt\u0131r. Burada \u00e7ok ilgin\u00e7 bulgularla kar\u015f\u0131la\u015facakt\u0131r. \u00c7\u00f6kellerin \u00fcst\u00fcnde t\u00fcm\u00fcyle \u00f6rt\u00fclmemi\u015f tam fosil halinde dev bir tembel hayvan kal\u0131nt\u0131s\u0131na rastlayacakt\u0131r. Bu fosille\u015fmi\u015f kemikler beyaz renkli deniz kabuklar\u0131ndan olu\u015fan tabakalar\u0131n aras\u0131nda bulunmaktad\u0131r. Darwin bu beyaz renkli deniz kabuklu tabakalara bir y\u0131l \u00f6nce Santiago Adas\u0131\u2019n\u0131n falezlerinde rastlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlar. Bu ili\u015fki \u015f\u00fcphesiz ki Darwin\u2019in d\u00fc\u015f\u00fcncelerine yenilikler katacakt\u0131r. Bu dev hayvanlar \u015fimdi G\u00fcney Amerika\u2019da ni\u00e7in ya\u015famamaktad\u0131r? Bunlar\u0131 yok eden ko\u015fullar nelerdir? Bu ko\u015fullar neden de\u011fi\u015fmi\u015ftir? Bu sorular Darwin\u2019in d\u00fc\u015f\u00fcncelerini zorlayacakt\u0131r. Bu varl\u0131klar ne zaman \u00f6lm\u00fc\u015flerdir? Lyell\u2019e g\u00f6re kara son derece yava\u015f bir \u015fekilde y\u00fckselmektedir. O zaman bu canl\u0131lar nerededir? Muhtemelen bunlar binlerce y\u0131l \u00f6nce \u00f6lm\u00fc\u015f olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Beagle 1 Eyl\u00fcl\u2019de Rio Negro\u2019dan ayr\u0131l\u0131r ve kuzeye do\u011fru ara\u015ft\u0131rma yapaca\u011f\u0131 Plate Nehri\u2019nin a\u011fz\u0131na gelir. Darwin burada Buenos Aires\u2019e do\u011fru kapsaml\u0131 bir geziye daha ba\u015flayacakt\u0131r.<\/p>\n

\"\"
Dev yer tembel hayvan\u0131.<\/figcaption><\/figure>\n

Sahil boyunca plaj kumlar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde bir\u00e7ok fosil bulur. Bunlardan bir tanesi tam korunmu\u015f bir Megatherium<\/em> kafas\u0131d\u0131r. Ba\u015fka bir yerde bir di\u015f, farkl\u0131 bir yerde armadillo ya da kar\u0131ncayiyene ait fosille\u015fmi\u015f kemikler dikkati \u00e7ekmektedir. Ayr\u0131ca Taxodon benzeri b\u00fcy\u00fck bir hayvana ait kemikler ile fosille\u015fmi\u015f dev bir Armadillo kabu\u011fu ve domuza benzer kal\u0131nt\u0131lar vard\u0131r. Hatta ata benzer hayvan kal\u0131nt\u0131lar\u0131, k\u0131rm\u0131z\u0131 renkli \u00e7\u00f6keller i\u00e7inde \u00e7ok say\u0131dad\u0131r. Fosillerin bulundu\u011fu yere 20 km uzakl\u0131kta k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7\u00f6keller i\u00e7eren falezlerde rodent (kemirici) di\u015fleri ve bir Ctenomys (Tucutuco rodent benzeri) kafatas\u0131 fosilleri dikkati \u00e7eker bi\u00e7imde yayg\u0131nd\u0131r. Bahia Blanca ile Buenos Aires ars\u0131ndaki sahil \u015feridi tam bir fosil mezarl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu b\u00f6lge Pliyosen \u00e7\u00f6kelleri ile \u00f6r\u00fcl\u00fcd\u00fcr. Darwin zaman\u0131m\u0131zdan yakla\u015f\u0131k 5-2 milyon y\u0131l \u00f6nce ya\u015fayan memelilerin fosille\u015fmi\u015f kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 ilk kez burada ke\u015ffetmi\u015ftir. Bu bulu\u015f fosillerin evrim ger\u00e7e\u011fi \u00fczerindeki g\u00fcc\u00fcn\u00fc bir kez daha ortaya koymakt\u0131r.<\/p>\n

Darwin\u2019in bu fosil mezarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffettikten sonraki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc \u015f\u00f6yledir: Buradaki hayvanlar\u0131n boyutlar\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Bu nedenle b\u00f6lgedeki besin maddelerinin bu hayvanlar\u0131n ya\u015fayabilmeleri i\u00e7in \u00e7ok zengin olmas\u0131 gerekir ki fosillerin bulundu\u011fu yerde b\u00f6yle bir \u015fey s\u00f6z konusu de\u011fildir. B\u00f6lgenin bitki potansiyeli \u00e7ok zay\u0131ft\u0131r. Darwin\u2019e g\u00f6re bu \u00f6nemli bir sorudur. Hayvanlar besini nereden bulmu\u015flard\u0131r? Yoksa zaman i\u00e7inde ortam de\u011fi\u015fmi\u015f, bunlar beslenemez duruma m\u0131 gelmi\u015ftir? Bu dev hayvanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde b\u00f6lgenin zengin ve bereketli bitki toplulu\u011funa sahip olmas\u0131 gerekmez miydi? Darwin \u015funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr: Burada dramatik olarak ortam de\u011fi\u015fmi\u015f, bu de\u011fi\u015fikli\u011fe uyum sa\u011flayamayanlar yok olmu\u015flard\u0131r. Darwin bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma daha yapar. Afrika\u2019da ya\u015fayan modern hayvanlar zay\u0131f bir bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcyle kapl\u0131 bir b\u00f6lgede ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Koleksiyonunu yapt\u0131\u011f\u0131 G\u00fcney Amerika Pampalar\u0131\u2019ndaki fosiller ile beslenmeleri aras\u0131nda bir ili\u015fki bulunmamaktad\u0131r. Bu nedenle ortam de\u011fi\u015fikli\u011fi bu hayvanlar\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn nedeni olamaz. O zaman bu hayvanlar\u0131 yok eden nedir?<\/p>\n

Darwin 8 Eyl\u00fcl\u2019de Bahia Blanca\u2019ya d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde Beagle daha gelmemi\u015ftir. Beagle\u2019\u0131 beklerken bo\u015f duraca\u011f\u0131na yan\u0131na Gaucholardan b\u00f6lgeyi bilen rehberleri al\u0131p Rio Sauce ve oradan da Sierra Ventana Da\u011f\u0131\u2019na bir ara\u015ft\u0131rma gezisi d\u00fczenler. Da\u011f\u0131n zirvesine kadar \u00e7\u0131kar, \u00f6zellikle da\u011f\u0131n jeolojisi ile ilgilenir ve notlar al\u0131r.<\/p>\n

27 Eyl\u00fcl 1833 ak\u015fam\u0131 Darwin baz\u0131 rehberleri de yan\u0131na alarak Parana Nehri \u00fczerindeki St. Fe \u015fehrine gider. Buradan birka\u00e7 g\u00fcn sonra da Rio Tererco\u2019ya hareket eder. Buradaki yerliler kanoyla nehri takip ederek Darwin\u2019i fosil lokalitesine g\u00f6t\u00fcr\u00fcrler, ama buras\u0131 son derece fakir bir b\u00f6lgedir. Fosiller vard\u0131r, ama hem \u00e7ok az hem de iyi korunmam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

05 Ekim 1833\u2019de Rio Parana\u2019y\u0131 ge\u00e7ip St. Fe Bajada k\u00f6y\u00fcne gelir. Burada be\u015f g\u00fcn ge\u00e7irecektir. Bu s\u00fcre i\u00e7inde yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalarda birka\u00e7 tane son derece iyi korunmu\u015f fosil bulur. Bunlar aras\u0131nda dev armadilloya ait d\u00f6rt ayak kemi\u011fi ve mastodont\u2019a ait molar di\u015fleri dikkati \u00e7ekmektedir.<\/p>\n

Darwin burada \u00e7ok \u00f6nemli g\u00f6zlemlerde de bulunur. Buldu\u011fu fosillere benzeyen canl\u0131lar, bug\u00fcn yery\u00fcz\u00fcnde \u00e7ok daha k\u00fc\u00e7\u00fck formlar \u015feklinde ya\u015famaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin bug\u00fcn ya\u015fayan tembel hayvanlar k\u00fc\u00e7\u00fck olduklar\u0131 halde ayn\u0131 biyolojik hiyerar\u015fi i\u00e7inde yer alan Darwin\u2019in buldu\u011fu fosil tembelhayvan neden bu kadar b\u00fcy\u00fckt\u00fc? Ayn\u0131 b\u00f6lgede ya\u015fayan ile yok olmu\u015f olan canl\u0131lar aras\u0131ndaki ili\u015fki, Darwin\u2019in daha ileride t\u00fcrlerin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 ile yok olu\u015flar\u0131 konusuna a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemliydi. Buradaki \u00f6nemli bir ba\u015fka bulgu da ata ait kemik ve di\u015flerin varl\u0131\u011f\u0131 idi. 16. y\u00fczy\u0131lda \u0130spanyollar geldi\u011finde at burada bilinmiyordu. O halde at fosillerinin burada ne i\u015fi vard\u0131? Bu sorular Darwin\u2019in yarat\u0131l\u0131\u015f konusundaki d\u00fc\u015f\u00fcncelerini sars\u0131yordu. Acaba t\u00fcrler devaml\u0131 de\u011fi\u015fiyor muydu? Ortama uyum sa\u011flayamayanlar yok mu oluyordu?<\/p>\n

Darwin Rio Negro B\u00f6lgesi\u2019nde uzun bir ke\u015fif gezisi daha d\u00fczenler. Bu g\u00fczerg\u00e2hta San Jose, Santa Lucia Canelones ve Montevideo lokaliteleri bulunmaktad\u0131r. Buradan toplad\u0131\u011f\u0131 \u00f6rnekleri Cambridge\u2019e g\u00f6nderir. Bunlar\u0131n i\u00e7inde iki y\u00fcz kadar hayvan derisi, baz\u0131 fare derileri, bir kavanoz bal\u0131k \u00f6rne\u011fi ile jeolojik \u00f6rnekler de vard\u0131r.<\/p>\n

26 Kas\u0131m\u2019da Montevideo\u2019ya d\u00f6ner ve Sarandis Nehri civar\u0131nda baz\u0131 fosillerin bulundu\u011fu duyumunu al\u0131r. Buradaki fosil \u00a0b\u00f6lge k\u00f6yl\u00fclerin elindedir ve iri bir kafatas\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenmektedir. Darwin k\u00f6yl\u00fclere 18 pence \u00f6deme yapar ve fosili al\u0131r. Daha sonra Richard Owen bu kafatas\u0131n\u0131n Taxodont\u2019a ait oldu\u011funu belirtecektir. B\u00f6lgede bunun yan\u0131 s\u0131ra b\u00fcy\u00fck bir armadillo fosili de dikkati \u00e7eker. Bu koleksiyonlar bug\u00fcn Londra Do\u011fa Tarihi M\u00fczesi\u2019nde sergilenmektedir.<\/p>\n

Rio Santa Cruz <\/em><\/strong><\/p>\n

Buradaki \u00e7al\u0131\u015fmalar, Beagle ba\u015fka bir okyanusa ge\u00e7meden \u00f6nceki ke\u015fif gezilerinin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcm\u00fc olu\u015fturur. Darwin Santa Cruz Nehri boyunca ciddi jeolojik ara\u015ft\u0131rmalar yapacakt\u0131r. Santa Cruz ke\u015fif gezisi i\u00e7in Beagle tayfalar\u0131ndan olu\u015fan bir ekip kurar, amac\u0131 320 km\u2019lik vadiyi takip ederek And Da\u011flar\u0131\u2019na ula\u015fmakt\u0131r. Ancak 12 g\u00fcn botlarla s\u00fcren bu gezide amac\u0131na ula\u015famaz ve geri d\u00f6ner. Yolculuk s\u0131ras\u0131nda, daha \u00f6nceleri de bir\u00e7ok yerde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc deniz kabuklar\u0131 i\u00e7eren tabakalar\u0131n vadinin her iki yamac\u0131nda bulunmas\u0131 dikkatini \u00e7eker. Deniz k\u0131y\u0131s\u0131ndan kilometrelerce i\u00e7eride ve metrelerce y\u00fckseklikte deniz kabu\u011fu i\u00e7eren bu tabakalar neden bu kadar karadan i\u00e7eridedir ve neden bu kadar y\u00fckselmi\u015flerdir t\u00fcr\u00fcnden sorular Darwin i\u00e7in \u00f6nemlidir. Bu soruyu kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 benzer tabakalar i\u00e7in de defalarca kendi kendine sormu\u015ftur. Darwin\u2019e g\u00f6re And Da\u011flar\u0131 yava\u015f bir \u015fekilde y\u00fckselmektedir. Bu g\u00f6zleme g\u00f6re de gezegen dura\u011fan de\u011fil, hareketlidir.<\/p>\n

\u00a0<\/strong>Pasifik Okyanusu\u2019na do\u011fru<\/em><\/strong><\/p>\n

Beagle Rio Santa Cruz\u2019da \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 bitirdikten sonra, Kaptan FitzRoy geminin burnunu bir kez daha Tierra Del Fuega\u2019ya do\u011fru \u00e7evirir. Beagle art\u0131k Atlantik\u2019i terk etmek \u00fczeredir. Magellan Bo\u011faz\u0131\u2019na girer, arkas\u0131nda muhte\u015fem manzaralar\u0131 b\u0131rakarak ilerlemektedir. 9 Haziran\u2019da zirveleri karla kapl\u0131 Sarmiento Da\u011f\u0131\u2019n\u0131, di\u011fer tarafta muhte\u015fem g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcyle ve tam anlam\u0131yla buz mavisi rengindeki Tierr del Fuega buzullar\u0131n\u0131 ve 10 Haziran 1834\u2019de de Magdelen ve Cockburn ge\u00e7idini ve nihayet 11 Haziran\u2019da da Skyring Da\u011f\u0131\u2019n\u0131 arkas\u0131nda b\u0131rakarak Atoller veya Resifler Okyanusu da diyebilece\u011fimiz Pasifik Okyanusu\u2019na ge\u00e7er.<\/p>\n

Chiloe Adas\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n

Darwin 21 Kas\u0131m 1834\u2019de San Carlos K\u00f6rfezi\u2019ne demirleyen Beagle\u2019dan adaya ayak basar. Adan\u0131n okyanusa bakan bat\u0131 kesimleri bu b\u00f6lgeye \u00f6zg\u00fc Valdivian Ya\u011fmur Ormanlar\u0131 ile kapl\u0131d\u0131r. Bu tip ormanlar t\u00fcm \u015eili k\u0131y\u0131s\u0131 boyunca And\u2019lar ile sahil aras\u0131nda yer al\u0131r. Darwin kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece bu adadan nefret edecektir. Durmaks\u0131z\u0131n ya\u011fan ya\u011fmur ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 engellemektedir. Bir de bu olumsuzluklara ilave olarak gemide para i\u015flerine bakan ve uzun zamand\u0131r hasta olan 38 ya\u015f\u0131ndaki George Rowlett\u2019i kaybederler. Cenazesi Pasifik Okyanusu\u2019nun siyah derinliklerine b\u0131rak\u0131l\u0131r. Beagle bu k\u00f6t\u00fc g\u00fcnleri geride b\u0131rakarak adadan ayr\u0131l\u0131r ve 23 Temmuz ak\u015fam\u0131 Valparaiso \u015fehrine gelir. Burada iklim daha \u0131l\u0131mand\u0131r, ya\u011fmur da fazla ya\u011fmamaktad\u0131r, deniz de \u00e7ok sakindir. Bu olumlu ko\u015fullar Darwin\u2019i mutlu etmi\u015ftir. Kasaban\u0131n son derece sakin olmas\u0131, masmavi g\u00f6ky\u00fcz\u00fc ve k\u0131y\u0131n\u0131n hemen arkas\u0131nda y\u00fckselen tepeler Darwin\u2019i cezbedecektir. Geminin k\u00fc\u00e7\u00fck tamiratlar\u0131 i\u00e7in birka\u00e7 hafta kalmaya karar verilir. Darwin bu g\u00fczel yerin ve civar\u0131n\u0131n fauna ve floras\u0131n\u0131 incelemek ve koleksiyonlar olu\u015fturmak i\u00e7in k\u0131sa s\u00fcreli ke\u015fif gezileri d\u00fczenler. Ancak b\u00f6lgedeki biyo\u00e7e\u015fitlilik o kadar ilgi \u00e7ekici de\u011fildir.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Beagle k\u0131y\u0131larda g\u00f6zlem ve batimetri \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yaparken, Darwin And Da\u011flar\u0131\u2019na birka\u00e7 ke\u015fif gezisi d\u00fczenleyecektir. Bu gezilerin sonu\u00e7lar\u0131 k\u0131talar\u0131n y\u00fckselmesi konusunda ona \u00f6nemli ipu\u00e7lar\u0131 verecektir.<\/p>\n

 <\/p>\n

Concepcion\u2019da deprem<\/em><\/strong><\/p>\n

Darwin karalar\u0131n y\u00fckselmesi ile ilgili g\u00f6zlemlerini yaparken ba\u015f\u0131na bir talih ku\u015fu konar. 20 \u015eubat 1835\u2019de \u015eili\u2019nin \u00f6nemli kentlerinden biri olan Concepcion\u2019da sabah saat 11.00\u2019de yer b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcr\u00fclt\u00fcyle sars\u0131l\u0131r. Darwin o s\u0131rada elma bah\u00e7elerinin yayg\u0131n oldu\u011fu yerde g\u00f6zlem yapmaktad\u0131r. Toprak s\u0131v\u0131 \u00fczerinde y\u00fczen bir kabuk gibi ayaklar\u0131n\u0131n alt\u0131ndan kayar. Sahildeki Beagle demirinden kurtulmu\u015f da denizin dibine vuruyormu\u015f gibidir. Talcahuano liman\u0131na vard\u0131klar\u0131nda i\u015fin ne boyutta oldu\u011funu ve deh\u015fetini anlayacaklard\u0131r. Deniz b\u00fct\u00fcn \u015fiddeti ile geri \u00e7ekilmi\u015f, limanda demirli gemiler yosunlu bir zemin \u00fczerinde yan yatm\u0131\u015flard\u0131r, i\u00e7 kesimlerdeki Concepcion k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde t\u00fcm\u00fcyle tahrip olmu\u015ftur. Olu\u015fan tsunami dalgalar\u0131 liman kentini bir anda yerle bir etmi\u015ftir. Depremden bir ay \u00f6nceki olaylar ise \u00e7ok daha ilgin\u00e7tir. K\u0131y\u0131dan 150 km i\u00e7eride olan Osorno Yanarda\u011f\u0131 patlam\u0131\u015ft\u0131r. Sonradan Aconcagua ve Coseguina Yanarda\u011flar\u0131\u2019n\u0131n da ard\u0131 s\u0131ra patlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendiklerinde Darwin\u2019in \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 bir kat daha artacakt\u0131r.<\/p>\n

And Da\u011flar\u0131 ke\u015fif gezileri<\/em><\/strong><\/p>\n

Darwin G\u00fcney Amerika\u2019n\u0131n bat\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131nda bulundu\u011fu s\u00fcre i\u00e7inde b\u00f6lge jeolojisi i\u00e7in son derece \u00f6nemli \u00fc\u00e7 ke\u015fif gezisi d\u00fczenleyecektir. Aylar s\u00fcren bu ke\u015fif gezilerinin \u00fc\u00e7\u00fc de And Da\u011flar\u0131\u2019nad\u0131r (Cordillera). Bu gezilerden elde etti\u011fi sonu\u00e7lar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc jeoloji ile ilgilidir. \u00d6zellikle k\u0131talar\u0131n y\u00fckselmesi konusunda \u00f6nemli kan\u0131tlar elde eden Darwin\u2019in bu konuda notlar\u0131 ve kendi \u00e7izimi olan jeolojik kesitleri vard\u0131r.<\/p>\n

    \n
  1. Ke\u015fif Gezisi:<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

    Darwin, 14 A\u011fustos 1834\u2019de ilk And gezisine Navidad\u2019dan ba\u015flar. K\u0131y\u0131 boyunca s\u00fcrecek olan bu gezide, sahilde deniz seviyesinden metrelerce y\u00fcksekte bulunan deniz kabuklu tabakalar\u0131 inceleyecektir. Darwin\u2019in fikrine g\u00f6re k\u0131tan\u0131n bat\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131 yava\u015f yava\u015f y\u00fckselmektedir. Buna benzer olu\u015fumlar\u0131, k\u0131tan\u0131n do\u011fu kesiminde \u00f6rne\u011fin Santa Cruz Vadisi\u2019nde de g\u00f6zlemi\u015ftir.<\/p>\n

    Darwin sahildeki y\u00fckselen falezlerdeki g\u00f6zlemlerini bitirdikten sonra k\u0131ta i\u00e7ine do\u011fru hareket eder ve kuzeydeki 2000 m y\u00fckseklikteki Campana Da\u011f\u0131\u2019na t\u0131rman\u0131r. Burada bambu topluluklar\u0131ndan \u00f6rnekler toplar ve zirveye t\u0131rmanarak nefis manzara e\u015fli\u011finde geceyi kurdu\u011fu kampta ge\u00e7irir. Da\u011fdan indikten sonra San Felipe\u2019ye do\u011fru vadi i\u00e7inden yoluna devam eder. Burada be\u015f g\u00fcn ge\u00e7irir ve bir \u0130ngiliz\u2019in i\u015fletti\u011fi bak\u0131r madenini (Cornwall) ziyaret eder. Darwin, 21-25 A\u011fustos aras\u0131nda zorlukla \u00f6rnekleme ve g\u00f6zlem yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc hastad\u0131r ve zorlukla ayakta durmaktad\u0131r.<\/p>\n

    6 Eyl\u00fcl\u2019de Santiago yolu \u00fcst\u00fcndeki Talguen Da\u011f\u0131\u2019n\u0131 ge\u00e7erek s\u0131cak su kaynaklar\u0131, \u00fcz\u00fcmleri ve \u015faraplar\u0131 ile \u00fcnl\u00fc Rancogua\u2019ya gelir. Burada birka\u00e7 g\u00fcn ge\u00e7irir. Ald\u0131\u011f\u0131 termal banyo kendisini biraz olsun rahatlatacakt\u0131r.<\/p>\n

    \"\"
    Darwin’in And da\u011flar\u0131 ke\u015fif gezileri.<\/figcaption><\/figure>\n

    13 Eyl\u00fcl\u2019de San Fernado\u2019dan ini\u015fli \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 ovalardan ge\u00e7erek sahile do\u011fru y\u00fcr\u00fcr. Yolunun \u00fcst\u00fcndeki Tagua G\u00f6l\u00fc ilgisini \u00e7eker. Buradaki alt\u0131n madenleri ile \u0130nca harabelerini ziyaret eder. Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn 18\u2019ine kadar burada kal\u0131r. Ay\u0131n 21\u2019inde Navidad\u2019a ula\u015f\u0131r. Ayakta duracak hali olmamas\u0131na ra\u011fmen, b\u00f6lgede k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6zlemlerde bulunur. 24 Eyl\u00fcl\u2019de Valparaiso\u2019ya g\u00fc\u00e7l\u00fckle gelir ve Ekim\u2019in sonuna kadar burada Cornfield\u2019\u0131n evinde kal\u0131r ve dinlenir. Bu s\u00fcre i\u00e7inde And Da\u011flar\u0131\u2019na yapt\u0131\u011f\u0131 gezinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 yazar. Buradan ba\u015fka bir gemi ile Henslow\u2019a ku\u015f derileri, b\u00f6cek \u00f6rnekleri, baz\u0131 tohumlar ile su ve gaz \u00f6rneklerinden olu\u015fan koleksiyon kargosunu g\u00f6nderir.<\/p>\n

    Uzun s\u00fcreli dinleme kendisine iyi gelmi\u015ftir. Tam rahatlam\u0131\u015fken \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir sorun onu \u00fczecektir. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in gerekli olan Beagle yard\u0131mc\u0131 gemi olarak Adventure\u2019u kendi paras\u0131 ile alan ve bunu da Amiralli\u011fe bildirmeyen Kaptan FitzRoy, Amiralli\u011fin bu paray\u0131 \u00f6demeyece\u011fi haberini almas\u0131 nedeniyle sinir krizleri ge\u00e7irmektedir. Buna \u00e7ok \u00fcz\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr ve Adventure\u2019u sat\u0131p \u0130ngiltere\u2019ye geri d\u00f6nmeyi kafas\u0131na koyar. Te\u011fmen John Wickham\u2019dan Beagle\u2019\u0131 y\u00f6netmesini ve \u00e7al\u0131\u015fmalara son verilmesini ister.<\/p>\n

    Bu geli\u015fmeler Darwin\u2019i endi\u015felendirecektir. E\u011fer FitzRoy \u00e7al\u0131\u015fmalardan vazge\u00e7ip \u0130ngiltere\u2019ye d\u00f6necek olursa, Pasifik Okyanusu\u2019ndaki bir\u00e7ok aday\u0131 g\u00f6remeyecek, en \u00f6nemlisi Galapagos\u2019lara gidemeyecektir.<\/p>\n

      \n
    1. Ke\u015fif Gezisi:<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

      Darwin Santiago kasabas\u0131nda iken Andlar\u2019a bu b\u00f6lgeden ikinci bir gezi daha yapmay\u0131 planlar ve yard\u0131mc\u0131s\u0131 Mr. Caldcleugh\u2019den bu geziyi d\u00fczenlemesini ister.<\/p>\n

      Mart\u2019\u0131n 18\u2019inde sabaha kar\u015f\u0131 saat 04\u2019de ikinci ke\u015fif gezisine ba\u015flayacakt\u0131r. Yan\u0131nda \u0130spanyol terc\u00fcman\u0131, 10 kat\u0131r ve ya\u015fl\u0131 bir k\u0131srak bulunmaktad\u0131r. Darwin\u2019in amac\u0131 Andlar\u2019daki kar s\u0131n\u0131r\u0131na kadar t\u0131rmanmak ve etrafta jeolojik incelemelerde bulunmakt\u0131r. Bu nedenle ilk \u00f6nce Mypo Nehrini ge\u00e7erek y\u00fckselir ve Portillo Ge\u00e7idi\u2019ni ge\u00e7erek Andlar\u2019\u0131n ilk da\u011f s\u0131ras\u0131na ula\u015f\u0131r. Burada y\u00fckseklik nedeniyle zorlukla nefes almaktad\u0131r. 21 Mart\u2019ta tekrardan zirve yapmaya karar verir. B\u00f6lgenin floras\u0131 son derece zay\u0131f bitki topluluklar\u0131 i\u00e7ermektedir. Fauna ise son derece fakirdir. Hi\u00e7bir ku\u015f, b\u00f6cek ve hayvana rastlamaz. Ancak, \u00f6nemli bir ke\u015fif onu heyecanland\u0131racakt\u0131r. Nefes dahi al\u0131namayan bu y\u00fckseltide deniz kabuklular\u0131na ait fosiller bulur. Ke\u015ffi yapt\u0131\u011f\u0131 anda zaten nefes almay\u0131 da unutmu\u015ftur. Portillo Ge\u00e7idi\u2019nde 5800 metre y\u00fckseklikte bunlar\u0131n ne i\u015fi vard\u0131r? Darwin ke\u015fif sonras\u0131nda d\u00fc\u015fler d\u00fcnyas\u0131na dalm\u0131\u015f\u00e7as\u0131na heyecanlanacakt\u0131r.<\/p>\n

      Daha y\u00fckseklerde hava son derece berrak ve sakindir. K\u0131tan\u0131n do\u011fu taraf\u0131 muhte\u015fem pampa d\u00fczl\u00fckleriyle kar\u015f\u0131s\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

      Darwin Estacado\u2019ya do\u011fru hareket eder. Luxan Nehri\u2019ni ge\u00e7er ve Mart\u2019\u0131n 26\u2019s\u0131nda Mendoza\u2019ya 10 km uzakl\u0131kta g\u00fczel bir kamp yerinde konaklar. Burada sonradan ba\u015f\u0131na i\u015f a\u00e7acak bir olay meydana gelecektir. Bir ak\u015fam uyurken kan emen bir b\u00f6cek taraf\u0131ndan sokulur. Yerliler g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Vinchuga olarak bilinen bu b\u00f6ce\u011fe Benchuga demektedir. B\u00f6cek, olas\u0131l\u0131kla Triatoma hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 bula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131ndan tehlikelidir. Darwin bu b\u00f6ce\u011fi incelemek ve nas\u0131l kan emdi\u011fini \u00f6\u011frenmek i\u00e7in bir kutunun i\u00e7ine koyarak Beagle\u2019a getirir. \u0130ngiltere\u2019ye d\u00f6nd\u00fckten sonra b\u00f6cek \u0131s\u0131rmas\u0131 nedeniyle olu\u015fan komplikasyonlar\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131na etki etti\u011fi doktorlar\u0131 taraf\u0131ndan s\u00f6ylenecektir.<\/p>\n

      Darwin 29 Mart\u2019ta Mendoza\u2019n\u0131n kuzeyindeki Uspalatta Ge\u00e7idi\u2019ni ge\u00e7erek geriye d\u00f6n\u00fc\u015f yolculu\u011funa ba\u015flar. Buraya yak\u0131n bir kasaba olan Villa Vicencio\u2019da birka\u00e7 g\u00fcn kal\u0131r. Bu s\u00fcre i\u00e7inde b\u00f6lge jeolojisini inceler ve ilgisini \u00e7eken bir\u00e7ok g\u00f6zleminin notlar\u0131n\u0131 tutar. Da\u011f\u0131n t\u00fcm\u00fc denizalt\u0131 volkanizmas\u0131n\u0131 temsil eden kayalardan olu\u015fmu\u015ftur. 2000 m y\u00fckseklikte bunlar\u0131n ne i\u015fi vard\u0131r? \u00dcstelik buras\u0131 deniz k\u0131y\u0131s\u0131na yakla\u015f\u0131k 1500 km uzakl\u0131ktad\u0131r. Ayr\u0131ca Darwin\u2019i \u015fa\u015f\u0131rtan ba\u015fka bir g\u00f6zlemi daha olacakt\u0131r. \u00c7aplar\u0131 1-1,5 metre olan 30-40 adet fosille\u015fmi\u015f a\u011fa\u00e7 k\u00fct\u00fc\u011f\u00fc etrafa yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Darwin daha sonra \u00e7ok say\u0131da dev boyutlu fosil a\u011fa\u00e7lara rastlar. Bunlar \u00e7amgillere ait olmal\u0131d\u0131r. Darwin\u2019in \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 bir kat daha artar. Sualt\u0131nda olan bir yer nas\u0131l olur da ta\u015fla\u015farak fosille\u015fmi\u015f a\u011fa\u00e7 k\u00fct\u00fcklerini de bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r? Bu g\u00f6zlemleri sonras\u0131nda Lyell\u2019in Jeolojinin Prensipleri<\/em> kitab\u0131, onun bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerine ve teorisini ad\u0131m ad\u0131m olu\u015fturmas\u0131na \u0131\u015f\u0131k tutmaya devam edecektir.<\/p>\n

      Darwin 10 Nisan\u2019da Santiago\u2019ya geri d\u00f6ner. Burada arkada\u015f\u0131 Mr. Caldcleugh\u2019in evinde birka\u00e7 g\u00fcn kalacak ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ke\u015fif gezisini planlayacakt\u0131r.<\/p>\n

        \n
      1. Ke\u015fif Gezisi:<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

        Darwin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve son And gezisine 27 Nisan 1835\u2019de Valparaiso\u2019dan ba\u015flayacakt\u0131r. Yan\u0131na \u0130spanyol terc\u00fcman ve 5 at alarak yola \u00e7\u0131kar. Bu gezideki amac\u0131, g\u00fczerg\u00e2h\u0131 \u00fczerindeki bak\u0131r, alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f madenlerini ara\u015ft\u0131rmak ve baz\u0131 jeolojik incelemelerde bulunmakt\u0131r. Ancak b\u00f6lge jeolojik olarak \u00e7ok monotondur. Vadi i\u00e7leri ve tepe yama\u00e7lar\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck gezilerde fosille\u015fmi\u015f deniz kabuklar\u0131 ile silisle\u015fmi\u015f a\u011fa\u00e7 par\u00e7alar\u0131na rastlayacakt\u0131r. Ara\u015ft\u0131rma yakla\u015f\u0131k bir bu\u00e7uk ay s\u00fcrer ve Haziran\u2019\u0131n 05\u2019inde geri d\u00f6ner. Olu\u015fturdu\u011fu koleksiyonlara ait kargoyu \u0130ngiliz sava\u015f gemisi HMS Conway ile \u0130ngiltere\u2019ye, Dr Henslow\u2019a g\u00f6nderir. Bu onun Galapagoslar\u2019a gelmeden \u00f6nce g\u00f6nderdi\u011fi son koleksiyondur.<\/p>\n

        Darwin ve Beagle Pasifik\u2019e a\u00e7\u0131lmazdan \u00f6nce Lima\u2019n\u0131n yak\u0131nlar\u0131ndaki Calloa kentinde belli bir s\u00fcre kal\u0131r. Burada orijinal konumlar\u0131n\u0131 kaybetmemi\u015f fosilli teraslar Darwin\u2019in dikkatini \u00e7ekecektir. Daha \u00f6nce bir\u00e7ok yerde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bu fosilli teraslar b\u00f6lgenin zaman i\u00e7inde y\u00fckseldi\u011fini ona hat\u0131rlatacakt\u0131r. Bu g\u00f6zlemler Darwin\u2019in k\u0131taya ait son g\u00f6zlemleridir. 07 Eyl\u00fcl 1835\u2019de sabah\u0131n erken saatlerinde Beagle burnunu Galapagoslar\u2019a \u00e7evirir ve k\u0131tay\u0131 terk ederek bat\u0131ya Pasifik Okyanusu\u2019na a\u00e7\u0131l\u0131r. \u00d6n\u00fcnde mercan adalar\u0131 ve engin denizler vard\u0131r.<\/p>\n

        15 Eyl\u00fcl sabah\u0131 1835\u2019de Galapagoslar ufukta belirir. D\u00fcnya tarihinin en b\u00fcy\u00fck kuramlar\u0131ndan birinin temellerinin at\u0131laca\u011f\u0131 Galapagoslar Beagle ve Darwin\u2019i beklemektedir. Darwin k\u0131zkarde\u015fine yazd\u0131\u011f\u0131 mektupta adalar i\u00e7in \u015f\u00f6yle demektedir:<\/p>\n

        \u201cAdalar\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in can at\u0131yorum. Kan\u0131mca jeolojisi ve zoolojisi hata affetmeyecek kadar ilgin\u00e7 olmal\u0131.\u201d \u201cBu adalar\u0131n do\u011fas\u0131n\u0131n \u00e7ok ilgin\u00e7 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Buras\u0131 flora ve faunas\u0131 ile kendi i\u00e7inde k\u00fc\u00e7\u00fck bir d\u00fcnya olmal\u0131. B\u00f6yle bir d\u00fcnyay\u0131 ba\u015fka hi\u00e7bir yerde g\u00f6rece\u011fimi zannetmiyorum.\u201d<\/em><\/p>\n

        Galapagos Adalar\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n

        \u201cGal\u00e1pago\u201d Eski \u0130spanyolca\u2019da \u201csele\u201d anlam\u0131na gelir. \u00c7ok say\u0131da bulunan kaplumba\u011fa kabuklar\u0131n\u0131n \u015fekilleri nedeniyle adalara, \u0130spanyollar taraf\u0131ndan bu isim verilmi\u015ftir. Volkanlardan \u00e7\u0131kan dumanlar\u0131, de\u011fi\u015fik \u015fekilli lavlar\u0131, \u00e7o\u011funlu\u011fu d\u00fcnyan\u0131n ba\u015fka bir yerinde bulunmayan hayvanlar\u0131, kakt\u00fcs ormanlar\u0131, co\u011frafyas\u0131, iklimi, bu adalar\u0131 afsunlu (enchanted islands) adalar da yapar. Bu \u00f6zellikler ger\u00e7ekten bu adalar\u0131 afsunlu yapm\u0131\u015f, buraya gelenleri hatta Darwin\u2019i bile t\u0131ls\u0131ml\u0131 bir \u015fekilde etkilemi\u015ftir. Bu adalara gelenler karaya ayak bast\u0131klar\u0131nda kaplumba\u011falar\u0131n t\u0131slama sesinden ba\u015fka bir ses duymad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylerler. Asl\u0131nda onlara di\u011fer bir isimle \u201ct\u0131slayan adalar\u201d de diyebiliriz\u201d. Galapagos gemicilerin korkulu r\u00fcyas\u0131d\u0131r. G\u00fc\u00e7l\u00fc ak\u0131nt\u0131lar, r\u00fczg\u00e2rlar ve dalgalar burada seyir yapmay\u0131 son derece zor hale getirir. Ancak \u00e7ok iyi birer korunma yerleridir. \u00d6zelikle korsanlar, Pasifik\u2019in ana karaya en yak\u0131n kara par\u00e7alar\u0131 olan bu adalar\u0131 saklanma ve korunma yeri olarak se\u00e7mi\u015flerdir. Adalar aras\u0131ndaki y\u00fczlerce koy onlar\u0131 hem d\u00fc\u015fmanlar\u0131ndan hem de f\u0131rt\u0131nalardan korumu\u015ftur.<\/p>\n

        Galapagos\u2019un ilk ke\u015ffi, Panama d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc piskoposu Thomas de Berlanga\u2019n\u0131n Dominiklerle sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda, gemisi ile Peru\u2019ya giderken g\u00fc\u00e7l\u00fc okyanus ak\u0131nt\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 koyamay\u0131p bu adalaras\u00fcr\u00fcklenmesiyle ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Tarih 10 Mart 1535\u2019tir.<\/p>\n

        \u0130nsanla ilk kar\u015f\u0131la\u015fan bu tak\u0131madalar\u0131n bundan sonraki hik\u00e2yesi ilgin\u00e7 olaylar\u0131 i\u00e7erecektir. Galapagoslar\u2019\u0131n tarihinde korsanlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, balina avc\u0131lar\u0131, maceraperestler, harita yapan k\u00e2\u015fifler de vard\u0131r. Adalar\u0131n ilk haritas\u0131 1589\u2019da Bel\u00e7ikal\u0131 Abraham Ortelius taraf\u0131ndan Mercator projeksiyonunda \u00e7izilir ve \u201cInsulae de los Galopegos\u201d ya da Kaplumba\u011falar Adas\u0131 ad\u0131 verilir.<\/p>\n

        Adalarla ilgili ilk kaba seyir haritalar\u0131 1684\u2019de korsan Ambrose Cowley taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r. 19. y\u00fczy\u0131la kadar tak\u0131madalar, \u00f6zellikle \u0130ngiliz korsanlar taraf\u0131ndan, alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f ta\u015f\u0131yan \u0130spanyol gemilerini ya\u011fmalay\u0131p ald\u0131klar\u0131 mallar\u0131 saklamak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Adalar ke\u015ffedildikten sonra \u00f6zellikleri merak konusu olur. Bir\u00e7ok k\u00e2\u015fif, maceraperest ve harita yapan gemicilerin ak\u0131n\u0131na u\u011frar. Robinson Cruose yazar\u0131 Daniel Defoe de 1708\u2019de adalar\u0131 ziyaret edenler aras\u0131ndad\u0131r. \u0130lk bilimsel g\u00f6rev 1790\u2019da, masraflar\u0131 \u0130spanya kral\u0131 taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanan Sicilyal\u0131 kaptan Alessandro Malaspina\u2019n\u0131n bilimsel nitelikli ke\u015fif gezisidir.<\/p>\n

        1793\u2019de \u0130ngiliz kaptan James Colnett adalar\u0131n faunas\u0131 ve floras\u0131 ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcr ve -ne talihsizliktir ki- balina avc\u0131lar\u0131 i\u00e7in bir merkez olabilece\u011fini belirtir. Balina avc\u0131lar\u0131 o d\u00f6nemde ya\u011f\u0131ndan ve etinden faydalanmak i\u00e7in binlerce kaplumba\u011fa \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Kaplumba\u011fa eti y\u00fcksek oranda protein i\u00e7erdi\u011finden gemiciler i\u00e7in bulunmaz bir besin maddesidir. Darwin bile buraya geldi\u011finde bu olana\u011f\u0131 kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Burada yine insan\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 tahribat\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu muhte\u015fem biyolojik \u00e7e\u015fitlilikte yapt\u0131\u011f\u0131 faaliyetlerle ve \u00e7evreye verdi\u011fi zararlarla bir\u00e7ok t\u00fcr\u00fc azalma ve yok olma noktas\u0131na getiren yine odur.<\/p>\n

        Ekvator H\u00fck\u00fcmeti 12 \u015eubat 1835\u2019de Galapagos Adalar\u0131\u2019n\u0131 topraklar\u0131na katar. Darwin bu olaydan bir y\u0131l sonra buradad\u0131r. Bu tarihten sonra adalar\u0131n \u00fcn\u00fc giderek artar.<\/p>\n

        1904\u2019de Kaliforniya Bilimler Akademisi\u2019nin destekledi\u011fi ke\u015fif gezilerini y\u00fcr\u00fcten Rolla Beck, adalarda jeoloji, entomoloji, ornitoloji, botanik, zooloji ve herpetoloji konular\u0131nda \u00f6nemli koleksiyonlar olu\u015fturur ve bunlar\u0131 Amerika\u2019n\u0131n Do\u011fa Tarihi M\u00fczelerine verir. 1932\u2019de Templeton Corker Vakf\u0131 ara\u015ft\u0131rma gezisiyle b\u00f6cek, bal\u0131k, deniz kabuklar\u0131, fosiller, ku\u015flar ve bitkilerle ilgili \u00f6nemli koleksiyonlar elde etmek i\u00e7in Galapagoslar\u2019da bir dizi \u00e7al\u0131\u015fmalarda bulunur.<\/p>\n

          \n
        1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda adalar b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde zarar g\u00f6r\u00fcr. Ekvator H\u00fck\u00fcmeti Birle\u015fik Devletlere, Galapagoslar\u2019\u0131n d\u00fcz bir tabla \u015feklindeki volkanik Baltra Adas\u0131\u2019nda deniz \u00fcss\u00fc kurma izni verir. Bir s\u00fcre sonra havaalan\u0131 yap\u0131l\u0131r ve hava kuvvetleri adaya yerle\u015fir. Daha sonra Panama Kanal\u0131\u2019n\u0131 korumak i\u00e7in burada \u00f6nemli bir denizalt\u0131 \u00fcss\u00fc de kurulacakt\u0131r. Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda biyolojik \u00e7e\u015fitlilik yo\u011fun bombard\u0131manlar nedeniyle b\u00fcy\u00fck zarar g\u00f6r\u00fcr. \u00d6zellikle kaplumba\u011fa ve iguanalarda \u00f6nemli yok olu\u015flar meydana gelir. 1959\u2019da adalar t\u00fcm\u00fcyle do\u011fal park stat\u00fcs\u00fcne al\u0131n\u0131r. 1960\u2019dan sonra ise turizme a\u00e7\u0131lan adalarda yo\u011fun turistik kafileler, beraberinde kirlilik ve biyolojik yok olu\u015flar getirecektir.<\/li>\n<\/ol>\n

          Galapagos Adalar\u0131\u2019n\u0131n jeolojisi<\/em><\/strong><\/p>\n

          Galapagos Adalar\u0131 genelde kuzeybat\u0131-g\u00fcneydo\u011fu y\u00f6n\u00fcnde dizilim g\u00f6steren volkanik s\u0131cak noktalard\u0131r (hot spot). Bat\u0131da Isabella ve Fernandina geni\u015f volkanlard\u0131r. Derin kalderelar\u0131 i\u00e7eri \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f \u00e7orba k\u00e2sesine benzer. Do\u011fudakiler ise, k\u00fc\u00e7\u00fck kalkan \u015fekilli volkanlard\u0131r. Do\u011fuda, en d\u0131\u015fta, genelde y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcmleri \u00e7ok az olan Darwin, Wolf, Pinta, Marchena ve Genovesa adalar\u0131 bulunur. Orta kesimde Santiago, Bartolome, Rabida, Daphne, Kuzey Seymour, Baltra, Pinzon, Santa Cruz, Santa Fe ve San Cristobal; bat\u0131da ise Isabella, Fernandina, Tortuga, Santa Maria ve Espanola adalar\u0131 bulunur. Bu adalar i\u00e7inde denizat\u0131na benzeyen \u015fekli ve alt\u0131 adet volkan\u0131 ile Isabella, en b\u00fcy\u00fck olan\u0131d\u0131r.<\/p>\n

          \"\"<\/p>\n

          Darwin\u2019in evrim kuram\u0131n\u0131n temel prensiplerini olu\u015fturdu\u011fu g\u00f6zlemlerini ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bu adalar, jeolojik ve volkanolojik \u00f6zelliklerinin yan\u0131 s\u0131ra, fauna ve floras\u0131 ve endemik t\u00fcrleri ile halen gezegenin en \u00f6nemli biyolojik \u00e7e\u015fitlilik alanlar\u0131d\u0131r. Evrim ger\u00e7e\u011finin kabul\u00fcnden sonra da, bu adalarda bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rma devam etmektedir.<\/p>\n

          Levha Tektoni\u011fi alan\u0131n\u0131n ders niteli\u011findeki yerlerinden biri de Galapagos Adalar\u0131\u2019d\u0131r. Birbirleriyle transform faylarla s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00fc\u00e7 tektonik levhan\u0131n, Nazca, Coccos ve Okyanusya\u2019n\u0131n kesi\u015fti\u011fi yerdedir. Galapagoslar\u2019da yerin derinliklerinden gelen y\u00fcksek \u0131s\u0131l\u0131 lavlar\u0131n zaman zaman volkanlarla patlayarak yery\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok ada vard\u0131r. Bu \u00f6zellikleri nedeniyle, Hawaii, Azorlar ve Reunion Adalar\u0131 ile birlikte, jeolojik terminolojide s\u0131cak nokta (hot spot) diye de bilinir. Buralar\u0131 mantodan kaynaklanan s\u0131cak magma bacalar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu yerlerdir. Galapagos s\u0131cak noktalar\u0131, Nazca levhas\u0131n\u0131n G\u00fcney Amerika levhas\u0131n\u0131n alt\u0131na dalmas\u0131 sonucunda koyu gri renkli bazaltik magma \u00fcretir. Bu \u00fcretim zaman zaman volkanlarla yery\u00fcz\u00fcne kadar ula\u015f\u0131r; \u015fekilleri ve yap\u0131lar\u0131 birbirinden farkl\u0131 g\u00f6z al\u0131c\u0131 lav kat\u0131la\u015fmalar\u0131 do\u011fan\u0131n sanat eserlerini yarat\u0131r.<\/p>\n

          G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Galapagoslar\u2019\u0131n bulundu\u011fu b\u00f6lgede b\u00fcy\u00fck bir volkanik aktivite g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu aktivite zaman zaman g\u00fc\u00e7l\u00fc de olabilmektedir. \u00d6rne\u011fin 1991\u2019de Marchena ve 1995\u2019de Fernandina erupsiyonlar\u0131 dikkat \u00e7eken patlamalard\u0131r.<\/p>\n

           <\/p>\n

          Galapagos ekosistemleri<\/em><\/strong><\/p>\n

          Adalarda karasal ve okyanusal olmak \u00fczere iki ekosistem g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bunlar da kendi aralar\u0131nda bir\u00e7ok alt habitatlara ve topluluklara ayr\u0131l\u0131r. Galapagoslar\u2019\u0131n en \u00f6nemli \u00f6zelliklerinden biri de bir\u00e7ok okyanus ak\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n kesi\u015fti\u011fi b\u00f6lgede yer almas\u0131 ve tropikal okyanus tak\u0131madalar\u0131 olmas\u0131d\u0131r. Burada ya\u015fayan t\u00fcrler, b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131yla, son derece verimsiz ve ya\u015fanmas\u0131 zor olan ni\u015flere uyum sa\u011flam\u0131\u015flard\u0131r. B\u00f6yle olunca da ortamlardaki t\u00fcrler aras\u0131nda inan\u0131lmaz bir ya\u015fam m\u00fccadelesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olmu\u015ftur.<\/p>\n

          Denizel ekosistemde Galapagoslar\u2019\u0131 etkileyen bu okyanus ak\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6nemi \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. B\u00f6lgede d\u00f6rt b\u00fcy\u00fck ak\u0131nt\u0131 sistemi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Kuzeydo\u011fu y\u00f6n\u00fcnden g\u00fcneybat\u0131ya do\u011fru ilerleyen \u0131l\u0131k ve az tuzlu sulara sahip Panama ak\u0131nt\u0131s\u0131, bat\u0131dan do\u011fuya hareket eden so\u011fuk nitelikli Cromwell dip ak\u0131nt\u0131s\u0131, G\u00fcney Amerika bat\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131ndan bat\u0131ya do\u011fru ilerleyen G\u00fcney Ekvator so\u011fuk y\u00fczey ak\u0131nt\u0131s\u0131 ile g\u00fcneyden G\u00fcney Amerika k\u0131y\u0131lar\u0131ndan Galapagoslar\u2019a do\u011fru gelen so\u011fuk ve \u00e7ok tuzlu Humbolt-Peru Okyanus ak\u0131nt\u0131lar\u0131. Bunlar 14 b\u00fcy\u00fck ada ve 120 k\u00fc\u00e7\u00fck adadan olu\u015fan 138 bin kilometrekarelik da\u011f\u0131l\u0131m alan\u0131 olan Galapagos Tak\u0131madalar\u0131\u2019n\u0131n bulundu\u011fu b\u00f6lgede kar\u0131\u015f\u0131rlar ve inan\u0131lmaz \u00e7e\u015fitlilikte denizel invertebrat ve plankton nitelikli bir\u00e7ok organizmay\u0131 besin maddesi olarak buraya y\u0131\u011farcas\u0131na depolarlar. \u0130\u015fte buradaki b\u00fcy\u00fck denizel biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin k\u00f6keni bu ak\u0131nt\u0131lar\u0131n kar\u0131\u015f\u0131m\u0131nda yatar.<\/p>\n

          Ayn\u0131 zamanda denizalt\u0131 volkanizmas\u0131 nedeniyle artan deniz s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 buradaki biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin artmas\u0131nda \u00f6nemli bir etken olarak g\u00f6r\u00fclmelidir.<\/p>\n

          Galapagos\u2019taki karasal ya\u015fam ortamlar\u0131 ve onun besin potansiyeli t\u00fcm\u00fcyle b\u00f6lgesel iklimin \u00f6zelliklerine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Buradaki iklim ise t\u00fcm\u00fcyle y\u00fcksekli\u011fe ba\u011fl\u0131 \u00f6zellikler sunar. Ya\u011f\u0131\u015f g\u00fcneydo\u011fu y\u00f6n\u00fcnden esen sert r\u00fczg\u00e2rlar\u0131n etkisinde \u0131s\u0131nan havan\u0131n y\u00fckselmesine ba\u011fl\u0131 olarak geli\u015fir. Bu \u00f6zellikler nedeniyle Galapagoslar\u2019daki vejitasyon zonlar\u0131 y\u00fcksekli\u011fe ba\u011fl\u0131 olarak geli\u015fir ve d\u00f6rt \u00e7e\u015fit zon meydana getirir:<\/p>\n

          Littoral zon:<\/strong> K\u0131y\u0131lara vuran deniz dalgalar\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu tuzlu spray zon.<\/p>\n

          Kurak zon<\/strong>: En geni\u015f zondur ve bu ortamlara \u00f6zg\u00fc bitkilerle kapl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

          Ge\u00e7i\u015f zonu<\/strong>: Kurak a\u011fa\u00e7lardan olu\u015fan ormanl\u0131k alan.<\/p>\n

          Humid zon<\/strong>: Scalesia Orman\u0131, Miconia \u00e7al\u0131l\u0131klar\u0131 ve y\u00fckseklerdeki otlaklar, di\u011fer ad\u0131yla \u00e7ay\u0131rlar, Pampalar.<\/p>\n

          Littoral ve kurak zon biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin en fazla oldu\u011fu ortamlard\u0131r. Da\u011f zirvelerini ve yama\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6rten nemli hava tabakalar\u0131 bu b\u00f6lgelerde kendine \u00f6zg\u00fc biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi olu\u015fturur. \u00d6rne\u011fin, ispinozlar, dev kaplumba\u011falar, kakt\u00fcs ormanlar\u0131 ortam\u0131n karakteristik taksonlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

          Galapagos\u2019un biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi i\u00e7indeki terrestrial (karasal) gruplar, Bryophyta (karayosunlar\u0131), Fungi (mantarlar) Invertebrat (omurgas\u0131zlar), Likenler (mantar+yosun), Vask\u00fcler (damarl\u0131) bitkiler ve kara vertebral\u0131lardan (omurgal\u0131) meydana gelir. Denizel gruplar ise \u00e7ok daha de\u011fi\u015fiktir. Algler, Anemon, Hydra, Coelenterata corals (mercanlar, Gorganian ve Zoanthidler) Echinodermata (derisi dikenliler), denizel omurgal\u0131lar, planktonlar ve di\u011fer takson gruplar\u0131 bu ortamlar\u0131n temsilcileridir. Adalara \u00f6zg\u00fc flora ve fauna birbirinden farkl\u0131 ortamlarda temsil edilir.<\/p>\n

          Bryophyta karayosunlar\u0131, Anthocerotae, Hepaticae (ci\u011ferotlar\u0131) ve Musci (mantarlar) t\u00fcrleri ile karakteristiktir. Fungi, Ascomycota, Basidiomycota ile temsil edilir. Invertebrat s\u0131n\u0131flar\u0131nda ise olduk\u00e7a \u00e7ok \u00e7e\u015fit dikkati \u00e7eker: Arachnida, Chilopoda, Entognatha, Gastropoda. Insecta\u2019da Blattodea, Coleoptera, Diptera, Hemiptera, Hymenoptera, Formicidae, Lepidoptera, Neuroptera, Orthoptera, Psocoptera ve Thysonoptera karakteristiktir. Kara omurgal\u0131lar\u0131, Amphibia, Reptilia, Aves ve Mammalia ile bilinir. Denizel ortam\u0131 temsil eden gruplar\u0131n i\u00e7inde denizel vertebralar \u00f6nemlidir. \u00d6rne\u011fin ku\u015flar, memeliler, s\u00fcr\u00fcngenler, kemikli ve k\u0131k\u0131rdakl\u0131 bal\u0131k t\u00fcrleri endemik nitelikli taksonlar\u0131 ile karakteristiktir.<\/p>\n

          Flora, Gymnospermae (\u00e7i\u00e7eksiz bitkiler), Monocotyledon (tek \u00e7enetliler) ve Pteridophyta (e\u011fretli otlar\u0131) ile temsil edilmi\u015ftir.<\/p>\n

          Bu adalarda ya\u015fayan bir\u00e7ok endemik ku\u015f, reptil, Arthropoda, deniz ve kara memelileri ile \u00e7e\u015fitli bal\u0131k taksonlar\u0131 ve karasal-denizel ortamlara uyum sa\u011flam\u0131\u015f canl\u0131lar ile adalara \u00f6zg\u00fc bitki topluluklar\u0131, Galapagoslar\u2019\u0131n muhte\u015fem biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fini olu\u015fturur.<\/p>\n

          Tahiti\u2019ye do\u011fru<\/em><\/strong><\/p>\n

          Beagle 20 Ekim 1835\u2019de, sabah\u0131n erken saatlerinde kuvvetli r\u00fczg\u00e2r\u0131 da arkas\u0131na al\u0131r ve yelkenlerini \u015fi\u015firerek Galapagos\u2019u arkas\u0131nda b\u0131rak\u0131r. \u00d6n\u00fcnde Tahiti vard\u0131r. Darwin\u2019in geride kalan yerler ile ilgili, toplad\u0131\u011f\u0131 y\u00fczlerce \u00f6rne\u011fin yan\u0131 s\u0131ra g\u00f6zlemlerini anlatan detayl\u0131 notlar\u0131 vard\u0131r. D\u00f6n\u00fc\u015f yolculu\u011fu ba\u015flam\u0131\u015f gibidir ama yine de \u00f6nlerinde bir y\u0131l daha s\u00fcrecek bir yolculuk ve g\u00f6r\u00fclecek yerler bulunmaktad\u0131r. Beagle, 15 Kas\u0131m1835\u2019de 5150 km\u2019lik yolu, g\u00fcnde 240 km yol alarak kat ettikten sonra Tahiti Adas\u0131\u2019na ula\u015f\u0131r ve Matavai Koyu\u2019na demirler. Darwin burada 10 g\u00fcn ge\u00e7irecektir. Bu s\u00fcre i\u00e7inde adan\u0131n i\u00e7 kesimlerine ke\u015fif gezileri d\u00fczenleyen Darwin bir\u00e7ok bitki \u00f6rne\u011fi toplar.<\/p>\n

          \u00a0<\/strong>New Zealand – Adalar Koyu <\/em><\/strong><\/p>\n

          21 Aral\u0131k 1835 ak\u015fam\u0131 Beagle, New Zealand Adalar\u0131\u2019n\u0131n kuzeyindeki Adalar Koyu\u2019na demirler. Buras\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc r\u00fczg\u00e2rlara kar\u015f\u0131 korunakl\u0131 bir yerdir. Darwin 23 Aral\u0131k\u2019ta koydan 20 km i\u00e7erde olan Vaimate yerle\u015fim yerine k\u00fc\u00e7\u00fck bir bot ile hareket edecektir. Ak\u015fama do\u011fru oraya gelir. Bu yolculukta e\u011frelti a\u011fa\u00e7lar\u0131 dikkatini \u00e7ekecektir.<\/p>\n

          Avustralya k\u0131tas\u0131\u2019nda <\/em><\/strong><\/p>\n

          Beagle 30 Aral\u0131k 1835\u2019de Avustralya\u2019ya do\u011fru hareket eder. Yeni bir y\u0131l daha ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r; daha do\u011frusu bir y\u0131l daha geride kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ngiltere\u2019den ayr\u0131lal\u0131 d\u00f6rt y\u0131l olmu\u015ftur. Beagle arkas\u0131nda zorlu y\u0131llar b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r ama bunlar\u0131n de\u011feri daha sonra \u00e7ok iyi anla\u015f\u0131lacakt\u0131r. \u00dc\u00e7 Kral adalar\u0131na u\u011framadan ge\u00e7erler. 12 Ocak 1836\u2019da Sydney koyuna gelirler ve buraya demirlerler. Darwin 16 Ocak\u2019ta bir k\u0131lavuz \u00f6nderli\u011finde ve iki at ile kara i\u00e7ine do\u011fru 120 km kadar yap\u0131lacak olan ke\u015fif gezisine \u00e7\u0131kar. Buradaki bitki topluluklar\u0131 G\u00fcney Amerika bitki toplulu\u011funa g\u00f6re son derece zay\u0131ft\u0131r. Ancak Darwin b\u00f6lgesel vah\u015fi ya\u015fam\u0131 ilgin\u00e7 bulur. \u00d6zellikle acayip g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc Platypus dikkat \u00e7ekicidir.<\/p>\n

          Tasmania – Van Deiman \u00dclkesi <\/em><\/strong><\/p>\n

          30 Ocak 1836\u2019da Darwin ve Beagle Avustralya\u2019dan ayr\u0131l\u0131r. G\u00fcneye do\u011fru Tasmania, eski ismiyle \u201cVan Deiman\u2019s Land\u201de 05 \u015eubat\u2019ta demirler. Darwin burada 10 g\u00fcn kal\u0131r. Bu s\u00fcre i\u00e7inde adan\u0131n i\u00e7 kesimlerine jeolojik incelemeler i\u00e7in be\u015f ke\u015fif gezisi yapacakt\u0131r.<\/p>\n

          King George Koyu – G\u00fcney Avustralya – Cococ ve Mauritius<\/em><\/strong><\/p>\n

          Beagle 17 \u015eubat\u2019ta King George koyuna gelir. Burada k\u0131sa bir s\u00fcre kalan Beagle 250 mil g\u00fcneydo\u011fudaki Perth\u2019e hareket eder. Art\u0131k \u00fclke hasreti kendini daha s\u0131k hissettirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

          Beagle 13 Mart 1836\u2019da Avustralya\u2019dan ayr\u0131l\u0131r. Keeling Adalar\u0131 di\u011fer ad\u0131yla Cocos ve sonras\u0131nda Mauritius ve Madagascar\u2019a yelken a\u00e7ar. Bu adalar mercan resiflerinden olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

          Mercan adalar\u0131 ve atol olu\u015fumu<\/em><\/strong><\/p>\n

          Darwin, mercan resifleri hakk\u0131ndaki teorisini test etmek i\u00e7in adalar\u0131n etraf\u0131nda birka\u00e7 g\u00fcn s\u00fcren ke\u015fif gezisine \u00e7\u0131kar. Atoller, mercan kayal\u0131klar\u0131d\u0131r. Mercanlar ise \u00f6zellikle tropikal ku\u015fakta \u00e7ok fazla yay\u0131l\u0131m g\u00f6steren ve koloniler olu\u015fturarak ya\u015fayan omurgas\u0131z canl\u0131lard\u0131r. Devaml\u0131 b\u00fcy\u00fcyerek geli\u015firler. CaCo3\u2019den olu\u015fmu\u015f son derece sert yap\u0131lar\u0131 vard\u0131r. Mercan kayal\u0131klar\u0131 denizcilerin korkulu r\u00fcyas\u0131d\u0131r. Pasifik\u2019te bir\u00e7ok gemi bu kayal\u0131klara \u00e7arp\u0131p batm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

          Darwin\u2019in atollerin olu\u015fumu \u00fczerine geli\u015ftirdi\u011fi hipotez bug\u00fcn de ge\u00e7erlili\u011fini korumaktad\u0131r<\/p>\n

          Beagle ile yapt\u0131\u011f\u0131 ke\u015fif gezisi s\u0131ras\u0131nda, \u00f6zellikle Pasifik Okyanusu\u2019nda u\u011frad\u0131\u011f\u0131 ve incelemeler yapt\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok adan\u0131n (1831-1836) volkanik k\u00f6kenli oldu\u011fu ve etraflar\u0131n\u0131n da mercan resifleri ile \u00e7evrili oldu\u011fu Darwin\u2019in dikkatini \u00e7eker. \u0130ncelemeleri sonras\u0131nda (1842) volkanik adalar ile mercan resifleri aras\u0131nda \u00f6nemli bir ili\u015fki oldu\u011funu anlar. Darwin\u2019e g\u00f6re, bir\u00e7ok tropikal ada volkanikti ve etraflar\u0131 resifle \u00e7evrilmi\u015fti. Zaman i\u00e7inde \u00e7\u00f6ken volkan\u0131n etraf\u0131nda, \u00f6zellikle de hermatipik yani koloni ve resif yapan ve ahermatipiklere g\u00f6re daha s\u0131\u011fda ya\u015fayan mercanlardan olu\u015fan sa\u00e7ak resifleri olu\u015fmaktad\u0131r. Adan\u0131n batmas\u0131 devam ederken mercanlar\u0131n geli\u015fimi de devam eder ve sonunda etraf\u0131 resifle \u00e7evrili ve algler ile destekli atoll diye tan\u0131mlanan mercan g\u00f6lleri meydana gelir. Darwin\u2019in bu teorisi Pasifik Okyanusu\u2019nda ekvator boyunca tropikal nitelikli adalar\u0131n olu\u015fumu i\u00e7in ge\u00e7erli olmu\u015ftur. Atol kelimesi ilk defa 1625 y\u0131l\u0131nda \u201cAtollon\u201d olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Maldiv Adalar\u0131 yerlileri taraf\u0131ndan kullan\u0131lan Indo-Aryan dilinde bu kelime \u201catalhu\u201d olarak ge\u00e7mektedir. Kelimenin bilinmesi ise Darwin\u2019in Beagle ile yapt\u0131\u011f\u0131 ke\u015fif gezisinden sonra bu konuda olu\u015fturdu\u011fu teori sayesindedir.<\/p>\n

          Mercan atolleri kalsitlerin dolomite d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc \u00f6nemli yerlerdir. Denizlerin derinliklerinde sular kalsiyum karbonat bak\u0131m\u0131ndan doymam\u0131\u015f fakat dolomit yani sulu kalsiyum karbonat bak\u0131m\u0131ndan doymu\u015f \u00f6zelliktedir. Dolomit-kalsit de\u011fi\u015fimi ise mercan resiflerinin geli\u015fiminde son derece \u00f6nemlidir. Bu de\u011fi\u015fimde rol oynayan etmen ise volkanik aktivite ile etkilenen hidrotermal ak\u0131nt\u0131lard\u0131r.<\/p>\n

          Darwin\u2019e g\u00f6re resif \u00e7e\u015fitleri \u00fc\u00e7 tiptir:<\/p>\n

          Sa\u00e7ak resifleri<\/strong>: Volkanik adan\u0131n etraf\u0131 bir sa\u00e7ak ya da etek \u015feklinde mercanlarla \u00e7evrilidir. Bariyer ya da Engel resifleri<\/strong>: Kara ile Lagon aras\u0131nda mercanlardan olu\u015fan ve \u00e7izgisellik g\u00f6steren resiflerdir. Arada kalan b\u00f6lge kumluk, deniz algleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan yayg\u0131n, s\u0131\u011f bir b\u00f6lgedir.<\/p>\n

          Atoller<\/strong>: Y\u00fcz\u00fck ya da halka bi\u00e7imli resif olu\u015fumlar\u0131d\u0131r. \u00a0Burada halka i\u00e7inde kalan k\u0131s\u0131ma lagon ad\u0131 verilir. Bunlar volkanik adalar\u0131n batmas\u0131 sonucunda olu\u015fan sa\u00e7ak resiflerinin kal\u0131nt\u0131s\u0131 olarak da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\n

          Cocos\u2019un plajlar\u0131 hemen hemen tamamen Hindistan cevizi a\u011fa\u00e7lar\u0131 ile kapl\u0131d\u0131r. Darwin burada birka\u00e7 k\u00fc\u00e7\u00fck ku\u015f, kertenkele, \u00e7ok \u00e7e\u015fitli b\u00f6cek ve \u00e7e\u015fitli mercan kolonilerinden olu\u015fan k\u00fc\u00e7\u00fck bir ada koleksiyonu olu\u015fturur. Bunlar\u0131 gerekti\u011fi \u015fekilde koruma alt\u0131na al\u0131r.<\/p>\n

          Beagle 12 Nisan 1836\u2019da Cocos\u2019dan ayr\u0131l\u0131r. Kuzey Keeling, Chagos ve Rodriguez Adalar\u0131\u2019na u\u011framadan Mauritius\u2019a do\u011fru yoluna devam eder. 29 Nisan\u2019da adan\u0131n Port Louis liman\u0131na demirler ve burada birka\u00e7 g\u00fcn kal\u0131r.<\/p>\n

          Beagle 9 May\u0131s\u2019ta Port Louis\u2019den ayr\u0131l\u0131r ve Madagaskar Adas\u0131\u2019n\u0131n yan\u0131ndan ge\u00e7erek 31 May\u0131s\u2019ta G\u00fcney Afrika\u2019n\u0131n ucundaki Cape Town yak\u0131nlar\u0131ndaki Simons Koyu\u2019na gelir.<\/p>\n

          G\u00fcney Afrika<\/em><\/strong><\/p>\n

          Darwin 3 Haziran 1836\u2019da burada 3 y\u0131l \u00f6nce kurulan kraliyet ara\u015ft\u0131rma merkezini ziyaret eder. Ba\u015fkan do\u011fa bilimci John Herschel ile volkanlar, deprem ve k\u0131talar\u0131n y\u00fckselmesi konusunda bilgi al\u0131\u015fveri\u015finde bulunurlar. Ayr\u0131ca, insan\u0131n k\u00f6keni ve yeni t\u00fcrlerin olu\u015fmas\u0131 da bu tart\u0131\u015fmalar\u0131n i\u00e7inde yer al\u0131r.<\/p>\n

          St. Helena Adas\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n

          Beagle 18 Haziran\u2019da Cape Town\u2019da ayr\u0131l\u0131r ve burnunu kuzeye, Afrika\u2019n\u0131n bat\u0131 sahillerine \u00e7evirir. 29 Haziran\u2019da o\u011flak d\u00f6nencesini ge\u00e7en Beagle, 8 Temmuz\u2019da St. Helena Adas\u0131\u2019na demirler. Darwin burada 5 g\u00fcn ge\u00e7irecektir. Darwin\u2019e g\u00f6re ada son derece \u0131ss\u0131z ve terk edilmi\u015f bir yerdir. Ada, Atlantik\u2019in ortas\u0131nda volkanik kayalardan olu\u015fmu\u015f b\u00fcy\u00fck bir da\u011fd\u0131r. Darwin zaman\u0131n\u0131 b\u00f6lgenin jeolojisini \u00f6\u011frenerek de\u011ferlendirecektir.<\/p>\n

          Ascension Adas\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n

          Beagle, 4 Haziran 1836\u2019da \u00f6\u011flen saatlerinde Ascension Adas\u0131\u2019na do\u011fru St. Helena\u2019dan ayr\u0131l\u0131r. Haziran\u2019\u0131n 19\u2019unda ak\u015fam saatlerinde adaya ula\u015f\u0131r. Ada da \u0130ngiliz denizcileri ile k\u00f6le Afrikal\u0131lar ya\u015famaktad\u0131r. Darwin burada d\u00f6rt g\u00fcn kal\u0131r. Bu s\u00fcre i\u00e7inde 858 m y\u00fcksekli\u011findeki Green Hill\u2019e \u00e7\u0131kar ve b\u00f6lgede volkanlar hakk\u0131nda g\u00f6zlemlerde bulunur. Ada biyolojik a\u00e7\u0131dan \u00f6nemlidir. Kumsallar\u0131 ye\u015fil kaplumba\u011falar\u0131n yumurtlama yeridir.<\/p>\n

          \"\"<\/p>\n

          Tekrar G\u00fcney Amerika<\/em><\/strong><\/p>\n

          Kaptan FitzRoy, 23 Haziran 1836\u2019da San Salvador\u2019daki \u00f6l\u00e7\u00fcmlere ilavelerde bulunmak i\u00e7in b\u00f6lgeye gitmeleri gerekti\u011fini belirtir. Bu a\u00e7\u0131klama Darwin\u2019i \u00fczer. D\u00f6n\u00fc\u015f yolculu\u011funda b\u00f6yle bir de\u011fi\u015fiklik moralini bozmu\u015ftur ama pek de ald\u0131r\u0131\u015f etmez. Beagle 1 A\u011fustos\u2019ta Brezilya\u2019da Bahia da los Santos\u2019a gelir. FitzRoy yeni \u00f6l\u00e7\u00fcmler al\u0131rken, Darwin tropikal orman\u0131n i\u00e7lerine yeni ke\u015fif gezileri yapar. 17 A\u011fustos\u2019ta \u00e7al\u0131\u015fmalar biter ve Beagle tekrar kuzeye do\u011fru yelken a\u00e7ar. Yollar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde u\u011frayacaklar\u0131 birka\u00e7 ada daha vard\u0131r.<\/p>\n

          Cape Verde Adalar\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n

          Darwin \u0130ngiltere\u2019ye do\u011fru gittikleri i\u00e7in memnundur. Hastal\u0131klar, deniz tutmalar\u0131, rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 \u00e7oktan unutulmu\u015ftur. Be\u015f y\u0131l s\u00fcren biyolojik ve jeolojik g\u00f6zlemleri, onu yeni yeni d\u00fc\u015f\u00fcnceler i\u00e7ine sokmu\u015ftur. Toplad\u0131\u011f\u0131 binlerce \u00f6rnek ve olu\u015fturdu\u011fu muhte\u015fem koleksiyondan \u00e7\u0131kan sonu\u00e7lar insan d\u00fc\u015f\u00fcncesine inan\u0131lmaz boyutlar kazand\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n

          Beagle 21 A\u011fustos\u2019ta ekvatoru ge\u00e7er. 31 A\u011fustos\u2019ta Cape Verde Adalar\u0131\u2019nda Porta Praya\u2019ya demirler. Burada be\u015f g\u00fcn ge\u00e7ireceklerdir.<\/p>\n

          Azor Adalar\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n

          Beagle 05 Eyl\u00fcl\u2019de Azor Adalar\u0131\u2019na do\u011fru yelken a\u00e7ar. 09 Eyl\u00fcl\u2019de yenge\u00e7 d\u00f6nencesini ge\u00e7er. 20 Eyl\u00fcl\u2019de Azorlar\u2019a gelir ve Terceira Koyu\u2019na demirler. Darwin burada volkanizmay\u0131 inceleyecektir. Beagle 21 Eyl\u00fcl 1836\u2019da Azor Adalar\u0131\u2019n\u0131 terk eder. 25 Eyl\u00fcl\u2019de \u0130ngiltere\u2019ye do\u011fru durmaks\u0131z\u0131n yol al\u0131r. Art\u0131k son durak \u0130ngiltere\u2019dir.<\/p>\n

          \u0130ngiltere ve eve var\u0131\u015f<\/em><\/strong><\/p>\n

          Tarih 2 Ekim1836\u2019y\u0131 g\u00f6sterdi\u011finde HMS Beagle bu muhte\u015fem ara\u015ft\u0131rma gezisine ba\u015flad\u0131ktan 4 y\u0131l 9 ay 5 g\u00fcn sonra \u0130ngiltere\u2019ye d\u00f6nmektedir. Beraberinde Darwin, koleksiyonlar\u0131 ve yeni d\u00fc\u015f\u00fcnceler vard\u0131r. Falmouth\u2019a demirledi\u011finde ya\u011fmurlu ve f\u0131rt\u0131nal\u0131 bir ak\u015famd\u0131r. Darwin iki g\u00fcn sonra ailesinin yan\u0131na Shrewsbury\u2019ye hareket eder.<\/p>\n

          On y\u0131l sonra<\/em><\/strong><\/p>\n

          Darwin, 1846 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde, Beagle ile i\u015finin bitti\u011fine inanmaktad\u0131r. G\u00fcnl\u00fckleri ve be\u015f ciltlik Beagle\u2019\u0131n Zoolojisi<\/em>\u2019ni yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak getirdi\u011fi \u00f6rnekler ile de ilgilenmesi gerekmektedir. \u00d6rne\u011fin Cirripedae\u2019ler onun dikkatini \u00e7ekmektedir. Bir de g\u00fcvercinleri vard\u0131r. Onlarla daha \u00e7ok ilgilenmek i\u00e7in G\u00fcvercin Sevenler Kul\u00fcb\u00fc\u2019ne kat\u0131l\u0131r. O y\u0131llarda g\u00fcvercin yeti\u015ftiricili\u011fi \u0130ngiltere\u2019de asilzadeler aras\u0131nda \u00e7ok yayg\u0131n bir u\u011fra\u015ft\u0131r. Darwin bu al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 ile u\u011fra\u015f\u0131rken ya\u015fam\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck krizinin kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7almak \u00fczere oldu\u011funun fark\u0131nda de\u011fildir.<\/p>\n

          Yapt\u0131\u011f\u0131 geziyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken akl\u0131na gelen baz\u0131 fikirler Darwin\u2019i rahats\u0131z etmesine ra\u011fmen, yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemler, tuttu\u011fu notlar, toplad\u0131\u011f\u0131 \u00f6rnekler onu d\u00fc\u015f\u00fcnmeye sevketmektedir.<\/p>\n

          Ona g\u00f6re d\u00fcnyadaki \u00e7e\u015fitli t\u00fcrler ilk \u015fekillerinden uzakla\u015fm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. Noksans\u0131z ve de\u011fi\u015fmez olarak yarat\u0131lmalar\u0131 imk\u00e2ns\u0131z gibidir. \u00d6zellikle \u00e7evre ko\u015fullar\u0131 ve uyum, t\u00fcrleri de\u011fi\u015ftirebilmektedir. De\u011fi\u015fim konusuyla ilgili ilk notlar\u0131 1837 y\u0131l\u0131nda tutmaya ba\u015flar. Bunlar\u0131 daha da geli\u015ftirmek niyetindedir. Bu notlar sonralar\u0131 bir dizi \u015feklini al\u0131r. Hele 1798\u2019de yay\u0131nlanm\u0131\u015f olan Malthus\u2019un N\u00fcfus \u0130lkeleri \u00dczerine Bir Deneme<\/em> (An essay on principles of population) adl\u0131 kitab\u0131n\u0131 okudu\u011funda \u00f6nemli bir kuram\u0131n izinde oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Bu konudaki teorisinin bir tasla\u011f\u0131n\u0131 kaleme al\u0131r, e\u015fi Emma\u2019ya \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnde yay\u0131nlatmas\u0131n\u0131 vasiyet eder. \u00c7eli\u015fkiler i\u00e7indedir. Bir yanda ald\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc teokratik e\u011fitim vard\u0131r; \u00f6te yandan be\u015f y\u0131ll\u0131k Beagle gezisi s\u0131ras\u0131nda g\u00f6rd\u00fckleri, ya\u015fad\u0131klar\u0131 ve koleksiyonlar\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc inanc\u0131n\u0131 sarsmaktad\u0131r.<\/p>\n

          Do\u011fal se\u00e7ilim ve co\u011frafik izolasyonlar, evrim teorisi i\u00e7in ortaya \u00e7\u0131kan en \u00f6nemli kan\u0131tlard\u0131r. Darwin notlar\u0131nda \u015f\u00f6yle der: \u201cHer t\u00fcrde sa\u011f kalabilecek olandan \u00e7ok daha fazla birey \u00fcremekte ve bunlar da ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in devaml\u0131 m\u00fccadele etmek zorunda kalmaktad\u0131r. Bu nedenle herhangi bir birey kendine yararl\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck bir de\u011fi\u015fiklik ge\u00e7irdi\u011finde hayatta kalma becerisini elde etmi\u015f, b\u00f6ylece kendi bireyleri aras\u0131nda se\u00e7ilmi\u015f olacakt\u0131r. Bu do\u011fal yolla ger\u00e7ekle\u015fen bir se\u00e7ilimdir. Bu ayn\u0131 zamanda en g\u00fc\u00e7l\u00fc olan\u0131n ya\u015famda kalmas\u0131 anlam\u0131n\u0131 da ta\u015f\u0131maktad\u0131r.\u201d<\/p>\n

          Darwin t\u00fcrlerin de\u011fi\u015fimi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc i\u00e7in bir zamana gereksinimi oldu\u011funu \u00e7ok iyi bilmektedir. S\u0131radan bir H\u0131ristiyan i\u00e7in \u0130ncil<\/em>\u2019in her kelimesi do\u011fru olmal\u0131d\u0131r. Ba\u015fpiskopos Ussher ve Cambridge \u00dcniversitesi\u2019nden Dr John Lightfoot, yapt\u0131klar\u0131 mistik hesaplamalar sonucunda D\u00fcnya\u2019n\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u0130sa\u2019dan \u00f6nce 4004 y\u0131l\u0131nda 23 Ekim Pazar g\u00fcn\u00fc saat 09\u2019da ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini belirtmi\u015flerdir. \u0130ncil<\/em>\u2019in do\u011fru yorumlanmas\u0131 konusunda ne kadar tart\u0131\u015fma yap\u0131l\u0131rsa yap\u0131ls\u0131n kutsal kitapta yaz\u0131lanlar dokunulmazd\u0131r.<\/p>\n

          Darwin \u00f6zellikle And Da\u011flar\u0131\u2019na yapt\u0131\u011f\u0131 ke\u015fif gezilerinde denizlerde ya\u015fayan canl\u0131lar\u0131n fosille\u015fmi\u015f kal\u0131nt\u0131lar\u0131na 5000 m y\u00fckseklikte rastlam\u0131\u015ft\u0131r. Atlantik k\u0131y\u0131lar\u0131nda ya\u015fayan bir \u00e7amgil olan Auracaria<\/em>\u2019n\u0131n metrelerce uzunlu\u011fundaki silisle\u015fmi\u015f fosil k\u00fct\u00fckleri nas\u0131l olur da bu y\u00fckseltide bulunabilir?<\/p>\n

            \n
          1. Lyell\u2019in Principles of Geology<\/em> isimli eserinde a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 \u00fcniformitarianizme g\u00f6re her \u015fey \u00e7ok uzun zaman i\u00e7inde de\u011fi\u015fmektedir. Darwin bu eseri yolculu\u011fu s\u0131ras\u0131nda okumu\u015f ve \u00e7ok etkilenmi\u015ftir. Her \u015fey de\u011fi\u015fti\u011fine, da\u011flar y\u00fckseldi\u011fine g\u00f6re, t\u00fcrler neden de\u011fi\u015fmez kals\u0131n ki?. Onlar da \u00e7ok uzun zaman i\u00e7inde de\u011fi\u015febilir. O nedenle d\u00fcnya s\u00f6ylenildi\u011fi gen\u00e7 olamaz. D\u00fcnya\u2019n\u0131n ya\u015f\u0131 milyonlarca y\u0131l, hatta \u00e7ok daha fazla olmal\u0131d\u0131r. Bilindi\u011fi gibi, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yap\u0131lan radyometrik tarihlendirmelere g\u00f6re gezegenimizdeki en ya\u015fl\u0131 kayan\u0131n ya\u015f\u0131 4,8 milyar y\u0131l olarak hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n

            Darwin\u2019i bekleyen bir ba\u015fka tehlike daha vard\u0131r. 1858\u2019de do\u011fa bilimci Alfred Russel Wallace\u2019dan Borneo Adas\u0131\u2019nda yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemlere ili\u015fkin bir mektup ald\u0131\u011f\u0131nda ba\u015f\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131ya kaynar sular d\u00f6k\u00fcl\u00fcr. Ge\u00e7 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlar. Wallace, Lyell\u2019e \u201cFarkl\u0131 t\u00fcrlerin ilk \u015fekillerinden s\u00fcrekli olarak sapma e\u011filimleri \u00fczerine\u201d<\/em> bir makale g\u00f6ndermek istemektedir. Bu konuda \u00f6nceden Darwin\u2019e dan\u0131\u015fmak istemi\u015ftir. Darwin vakit ge\u00e7irmeden Lyell\u2019e gider ve durumu anlat\u0131r. Bundan sonras\u0131 ise \u015f\u00f6yle geli\u015fir. Lyell ve Hooker, Darwin\u2019in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yak\u0131ndan takip etmi\u015flerdir. Onu Wallace ile i\u015fbirli\u011fi yapmaya ikna ederler. Bir ay sonra Darwin ile Wallace\u2019\u0131n birlikte yazd\u0131klar\u0131 bir makale Linnean Society\u2019ye sunulur. Bir y\u0131l sonra yay\u0131nc\u0131 John Murray, Darwin\u2019in \u201cOn the Origin of the species by means of natural selection or the preservation of favoured races in the struggle for life\u201d (Do\u011fal Se\u00e7lim yolu ile t\u00fcrlerin k\u00f6keni veya ya\u015fam sava\u015f\u0131nda t\u00fcrlerin korunmas\u0131) adl\u0131 kitab\u0131n\u0131 yay\u0131nlar. K\u0131sa bir s\u00fcre sonra da k\u0131yamet kopar.<\/p>\n

            Ancak Darwin hakl\u0131d\u0131r. Be\u015f y\u0131l s\u00fcren o muhte\u015fem g\u00f6zlemleri ve vard\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar, Evrim Teorisi\u2019nin ilk temel ta\u015flar\u0131d\u0131r. Bundan sonra ise her \u015fey kendili\u011finden gelir. Mendel\u2019in geneti\u011fi Hugo Vires\u2019in mutasyonlar\u0131 teoriyi \u201cger\u00e7ek\u201d yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

            KAYNAKLAR<\/strong><\/p>\n

            1) A. Desmond ve J. Moore, Darwin, W.W Norton&Company, 1992, London, 808 p.<\/p>\n

            2) A. Moorehead, Darwin ve Bagle Ser\u00fcveni, \u00c7eviren: Nermin Ar\u0131k, T\u00fcbitak Pop\u00fcler Bilim Yay\u0131nlar – Yap\u0131kredi Yay\u0131nlar\u0131, 1996, 223 s.<\/p>\n

            3) http:\/\/www.spallek.com\/photo\/galapagos\/friday.html<\/p>\n

            4) http:\/\/www.darwinfoundation.org\/en\/<\/p>\n

            5) www.photoseek.com\/<\/a><\/p>\n

            6) http:\/\/darwin-online.org.uk\/<\/a><\/p>\n

            7) http:\/\/www.aboutdarwin.com\/index.html<\/a><\/p>\n

            8)www.kellscraft.com\/VoyageOfBeagle\/VoyageOfBea..<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

            Gen\u00e7 Charles Darwin, Beagle gemisiyle 5 y\u0131l s\u00fcreyle d\u00fcnyay\u0131 dola\u015f\u0131r. \u0130ngiltere\u2019den ba\u015flayan yolculuk, G\u00fcney Amerika\u2019n\u0131n do\u011fu ve bat\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131na, \u00e7evresindeki adalara, ard\u0131ndan Pasifik Okyanusu\u2019na, \u00fcnl\u00fc Galapagos Adalar\u0131\u2019na, Yeni Zelanda\u2019ya, Avustralya\u2019ya, oradan Afrika k\u0131y\u0131lar\u0131na uzan\u0131r. Beagle, bu muhte\u015fem ara\u015ft\u0131rma gezisine ba\u015flad\u0131ktan 4 y\u0131l 9 ay 5 g\u00fcn sonra \u0130ngiltere\u2019ye geri d\u00f6ner. Beraberinde Darwin, koleksiyonlar\u0131, notlar\u0131 ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":168,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[102,32],"tags":[461,200],"class_list":["post-10586","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-65-sayi","category-evrim","tag-darwin","tag-evrim"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10586","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/168"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10586"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10586\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10586"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10586"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10586"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}