{"id":10737,"date":"2011-05-01T22:22:03","date_gmt":"2011-05-01T19:22:03","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=10737"},"modified":"2017-05-29T22:25:01","modified_gmt":"2017-05-29T19:25:01","slug":"beyazsineklerde-aninda-evrim-bakteri-eklemek-yeterli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2011\/05\/01\/beyazsineklerde-aninda-evrim-bakteri-eklemek-yeterli","title":{"rendered":"Beyazsineklerde an\u0131nda evrim Bakteri eklemek yeterli"},"content":{"rendered":"

Rickettsia bakterileri, zararl\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclen tatl\u0131 patates beyazsinekleri (Bernisia tabaci<\/em>)\u00a0 pop\u00fclasyonu i\u00e7inde yaln\u0131zca alt\u0131 y\u0131l i\u00e7ersinde yay\u0131lma g\u00f6sterdi. Bakteri ile enfekte olmu\u015f olan b\u00f6ceklerin daha fazla yumurta b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131, daha h\u0131zl\u0131 geli\u015fti\u011fi ve enfekte olmam\u0131\u015f di\u011fer \u00fcyelere k\u0131yasla eri\u015fkinlik d\u00f6neminde hayatta kalma oran\u0131n\u0131n daha fazla oldu\u011fu g\u00f6zlemlendi.<\/p>\n

Arizona \u00dcniversitesi b\u00fcnyesindeki bilim insanlar\u0131nca y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucunda yap\u0131lan bu ke\u015fif, Science<\/em> dergisinin 8 Nisan say\u0131s\u0131nda yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n

Arizona \u00dcniversitesi entomoloji profes\u00f6r\u00fc ve yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rman\u0131n ba\u015fkan\u0131 olan Molly Hunter ara\u015ft\u0131rmay\u0131 \u201can\u0131nda evrim\u201d olarak tan\u0131mlayarak, yap\u0131lan deneyler sonucunda, eklenen bakterilerin bir b\u00f6cek pop\u00fclasyonunu \u00e7ok k\u0131sa bir zamanda transforme edebildi\u011fi sonucuna var\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Mikroplar\u0131n zaman zaman konak\u00e7\u0131 organizmalar\u0131na yararl\u0131 olabilece\u011fi normal kabul edildi\u011fi halde, deney sonucunda elde edilen veriler beklenenden olduk\u00e7a s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 bulundu.<\/p>\n

Bu tespitlere ek olarak, bakteri varl\u0131\u011f\u0131nda evrimsel a\u00e7\u0131dan olduk\u00e7a \u00f6nemli avantajlar elde edildi\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Uygunluk yararlar\u0131 (fitness benefits) olarak adland\u0131r\u0131lan bu avantajlardan biri de pop\u00fclasyondaki cinsiyet oran\u0131n\u0131n enfeksiyon ile de\u011fi\u015fmesi, enfeksiyon sonucunda di\u015fi sineklerin do\u011fum oran\u0131n\u0131n erkeklere g\u00f6re daha fazla olarak hesaplanmas\u0131 olarak bulundu. Hunter\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalara g\u00f6re bakteriler yaln\u0131zca anneden yavruya ge\u00e7ebildi\u011finden, erkekten \u00e7ok di\u015fi sineklerin do\u011fmas\u0131n\u0131n bakteriler a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha avantajl\u0131 oldu\u011fu belirtildi. Ancak bu durumun nas\u0131l olu\u015ftu\u011fu halen bilinmiyor.<\/p>\n

Makalenin ba\u015fyazar\u0131 olan Anna Himler, ara\u015ft\u0131rma sonucunda en \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rd\u0131klar\u0131 durumun bakterilerin pop\u00fclasyon i\u00e7indeki yay\u0131lma h\u0131z\u0131n\u0131n fazlal\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi. 2000 y\u0131l\u0131nda ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Rickettsia pop\u00fclasyonunu yaln\u0131zca y\u00fczde 1 olarak tespit etmi\u015flerdi. 2003 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde ise pop\u00fclasyonun yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131nda mikroplar\u0131n yay\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise Arizona b\u00f6lgesinde bulunan neredeyse t\u00fcm beyazsineklerin bu bakteriyi i\u00e7erdi\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n

Beyazsinekler olduk\u00e7a \u00e7e\u015fitlilik i\u00e7eren bir t\u00fcr ve biyotipler olarak adland\u0131r\u0131lan farkl\u0131 \u00e7e\u015fitleri var. \u201cB biyotipi\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan ve Akdeniz as\u0131ll\u0131 olan t\u00fcr\u00fc, t\u00fcm t\u00fcrler aras\u0131nda tar\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan en zararl\u0131 olan\u0131. \u0130simlerinden anla\u015f\u0131lan\u0131n tersine beyazsinekler Hemiptera s\u0131n\u0131f\u0131na ait b\u00f6cekler. Bu s\u0131n\u0131f\u0131n di\u011fer \u00fcyeleri gibi, beyazsinekler konak\u00e7\u0131 bulunduklar\u0131 bitkilerde delikler a\u00e7arak bu bitkilerin \u015feker i\u00e7erikli \u00f6zsuyunu emerler. Konak\u00e7\u0131 bitkinin besinlerinden yararlanmalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bitkinin \u00fczerinde bir t\u00fcr \u00f6zsu b\u0131rakarak k\u00fcf olu\u015fumuna neden olurlar ve yapraklara zarar verirler. Ayr\u0131ca beyazsinekler bitkilere vir\u00fcs de bula\u015ft\u0131rabilirler, \u00f6rne\u011fin bir tatl\u0131 patates beyazsine\u011fi konak\u00e7\u0131 bitkisini y\u00fczden fazla \u00e7e\u015fit vir\u00fcsle enfekte edebilir.<\/p>\n

Beyazsinek \u00e7e\u015fitleri \u00e7o\u011funlukla \u00f6zelle\u015fmi\u015ftir ve yaln\u0131zca belirli konak\u00e7\u0131 bitkilerde ya\u015fayabilirler. Di\u011fer beyazsinek \u00e7e\u015fitleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda tatl\u0131 patates beyazsinekleri 600\u2019den fazla bitki \u00e7e\u015fidinde konaklar, bu nedenle de mevsimler s\u00fcresince bir bitkiden di\u011ferine ge\u00e7ebilirler. Arizona\u2019daki ara\u015ft\u0131rmalarda tatl\u0131 patates sineklerinin \u00f6nce yabani otlarda, ard\u0131ndan kavunlarda, orada i\u015fleri bitince ise pamuk bitkilerine gidip yaz boyunca bu bitkilerde beslendikleri tahmin ediliyor.<\/p>\n

Beyazsineklerin boyutu yakla\u015f\u0131k 1 santimetrenin alt\u0131da biri olsa da, bu k\u00fc\u00e7\u00fck boyut say\u0131ca fazlal\u0131klar\u0131yla dengeleniyor. Beyazsinekler konak\u00e7\u0131 bitkide olduk\u00e7a fazla say\u0131da kolonile\u015ferek yapraklar\u0131 larvalar ve \u00f6zsular\u0131 ile \u00e7ok k\u0131sa bir zamanda tamamen \u00f6rtebilirler. Hunter\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re 1980\u2019lerin sonunda bu yeni biyotipin g\u00fcneybat\u0131ya gelmesiyle pop\u00fclasyon \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde art\u0131\u015f g\u00f6stermi\u015f ve geli\u015ftirilen yeni tekniklerle bir k\u0131sm\u0131 engellenmi\u015f olsa da beyazsinekler Arizona\u2019da \u00f6zellikle pamuk end\u00fcstrisinde en \u00e7ok sorun \u00e7\u0131karan zararl\u0131lar olarak belirlenmi\u015f.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rma grubu \u015fu s\u0131ralar Rickettsia varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n beyazsinek pop\u00fclasyonunu nas\u0131l etkiledi\u011fini a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fmaktalar. Vard\u0131klar\u0131 sonu\u00e7lardan en ge\u00e7erli olan\u0131 bakterilerin beyazsineklerin konak\u00e7\u0131 olarak kulland\u0131\u011f\u0131 bitki t\u00fcrlerini zay\u0131flatmas\u0131 ve bu sayede beyazsineklerin bu bitkiler \u00fczerinden daha kolay bir \u015fekilde beslenmesini sa\u011flamas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde.<\/p>\n

\u00d6nceki ara\u015ft\u0131rmalarda bulunan bulgular do\u011frultusunda ara\u015ft\u0131rma grubu mikroplar\u0131n bu kadar h\u0131zl\u0131 yay\u0131lmas\u0131n\u0131n yaln\u0131zca yatay transferle yani bireyden bireye olmas\u0131n\u0131n, dikey transferden yani anneden yavruya ge\u00e7i\u015ften daha m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Bu do\u011frultuda yapt\u0131klar\u0131 deneyler sonucunda bir sonuca ula\u015famayan deney grubu e\u015fzamanl\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 sonucunda enfekte olmu\u015f beyazsinek kolonileri ile enfekte olmam\u0131\u015f olan koloniler aras\u0131ndaki farklar\u0131 tespit ettiler. Himler\u2019in a\u00e7\u0131klamas\u0131na g\u00f6re evrimde uyum sa\u011flama (fitness), para gibidir. Bu nedenle deney s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131lan bitki yapraklar\u0131ndan yatay ge\u00e7i\u015fte kullan\u0131lan bir k\u0131s\u0131m \u00f6rne\u011fin d\u00f6l i\u00e7eri\u011fini inceleyen Himler, Rickettsia-pozitif \u00f6rneklerden olu\u015fan d\u00f6l say\u0131s\u0131n\u0131n kontrol grubundan daha fazla oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc. Rickettsia ile enfekte olmu\u015f beyazsineklerin daha fazla yumurta \u00fcretti\u011fi, bu yumurtalar\u0131n hayatta kalma oran\u0131n\u0131n daha fazla oldu\u011fu ve yeni d\u00f6llerde di\u015fi say\u0131s\u0131n\u0131n erkek say\u0131s\u0131ndan daha fazla oldu\u011funu tespit eden ekip, bunun kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilir bir durum oldu\u011funun fark\u0131nda, ancak bulunan de\u011ferler olduk\u00e7a y\u00fcksek. Hunter\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalara g\u00f6re bu durum Rickettsia-pozitif ve Rickettsia-negatif beyazsinekleri aras\u0131nda bir sava\u015f gibi. Normalde bir konak\u00e7\u0131n\u0131n cinsiyet oran\u0131ndaki kontrol\u00fc elinden almak o konak\u00e7\u0131y\u0131 k\u00f6t\u00fc etkilemektedir ve bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc pop\u00fclasyonlarda cinsiyetler e\u015fit olarak da\u011f\u0131l\u0131r. Di\u015filerin \u00e7ok olmas\u0131 durumunda erkek \u00fcreten bireyler daha \u00e7ok \u00fcremeye ba\u015flar. Bu da do\u011fadaki birebir cinsiyet da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n nedenlerinden biridir.<\/p>\n

\"\"
Tatl\u0131 patates beyazsinekleri genellikle yukar\u0131daki resimde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi \u00e7iftler halinde bulunur. Arizona \u00fcniversitesi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan bulunan sonu\u00e7lara g\u00f6re Rickettsia bakterileriyle enfekte olmu\u015f olan bu k\u00fc\u00e7\u00fck canl\u0131lar, enfekte olmayanlar\u0131na g\u00f6re evrimsel a\u00e7\u0131dan daha avantajl\u0131 oluyor.<\/figcaption><\/figure>\n

Ara\u015ft\u0131rma grubu, mikroplar\u0131n enfeksiyonuyla bir b\u00f6cek pop\u00fclasyonunda b\u00f6yle bir de\u011fi\u015fikli\u011fin bu kadar h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fclmesinin nedenlerinin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n, zararl\u0131 organizmalarla ba\u015fa \u00e7\u0131kma konusunda \u00f6nemli bir ad\u0131m olaca\u011f\u0131na inan\u0131yor. Hunter\u2019\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131na g\u00f6re bir mikrobun nas\u0131l bu kadar b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fime neden olabildi\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak, mikroplar\u0131n etkilerini tersine \u00e7evirip bu t\u00fcr bitkiler i\u00e7in zararl\u0131 organizmalar\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc sa\u011flayabilme y\u00f6n\u00fcnde ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 devam edecek.<\/p>\n

Kaynak<\/strong>: http:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2011\/04\/110407141328.htm<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rickettsia bakterileri, zararl\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclen tatl\u0131 patates beyazsinekleri (Bernisia tabaci)\u00a0 pop\u00fclasyonu i\u00e7inde yaln\u0131zca alt\u0131 y\u0131l i\u00e7ersinde yay\u0131lma g\u00f6sterdi. Bakteri ile enfekte olmu\u015f olan b\u00f6ceklerin daha fazla yumurta b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131, daha h\u0131zl\u0131 geli\u015fti\u011fi ve enfekte olmam\u0131\u015f di\u011fer \u00fcyelere k\u0131yasla eri\u015fkinlik d\u00f6neminde hayatta kalma oran\u0131n\u0131n daha fazla oldu\u011fu g\u00f6zlemlendi. Arizona \u00dcniversitesi b\u00fcnyesindeki bilim insanlar\u0131nca y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucunda yap\u0131lan […]<\/p>\n","protected":false},"author":823,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[124,19],"tags":[493,200],"class_list":["post-10737","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-87-sayi","category-bilim-gundemi","tag-bakteri","tag-evrim"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10737","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/823"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10737"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10737\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10737"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10737"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10737"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}