Ge\u00e7en g\u00fcn Ali Nesin\u2019in bir kitab\u0131 ge\u00e7ti elime. Galiba uzun bir zamand\u0131r kitapl\u0131\u011f\u0131mda duruyormu\u015f ama fark\u0131nda de\u011filmi\u015fim. Saate bakt\u0131m ge\u00e7 olmu\u015f. Yar\u0131n da i\u015f g\u00fc\u00e7 var. Ayr\u0131ca \u201cMatematik ve Oyun\u201d isimli bir kitab\u0131 okurken sa\u00e7malanabilecek bir saat\u2026<\/p>\n
Masaya b\u0131rakt\u0131m ama birka\u00e7 saniye sonra geri ald\u0131m ve kitab\u0131 okumaya ba\u015flad\u0131m.<\/p>\n
Daha ilk sayfalarda c\u00fcmlelerin ak\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ele ald\u0131\u011f\u0131 konular\u0131n ilgi \u00e7ekicili\u011fiyle kitap beni i\u00e7ine do\u011fru \u00e7ekti. Ve bir solukta aniden bitiverdi. Saat gece yar\u0131s\u0131n\u0131 da ge\u00e7mi\u015f, uyanaca\u011f\u0131m saate d\u00f6rt saat yakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Yata\u011fa yatt\u0131m mutluydum, i\u00e7imde nedeni bilinmez bir mutluluk biraz da gece yar\u0131s\u0131 sarho\u015flu\u011fu. Kitaptan hat\u0131r\u0131mda kalan en \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcm \u201cD\u00fcnya\u2019n\u0131n en zeki insan\u0131 matematik\u00e7ilere kar\u015f\u0131\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcyd\u00fc. Heba olmu\u015f uykumdan bir saati de bu b\u00f6l\u00fcmde anlat\u0131lanlar yedi.<\/p>\n
Esasen bu b\u00f6l\u00fcme kadar anlatt\u0131klar\u0131mda size aktaracaklar\u0131m bu bir saatlik d\u00fc\u015f\u00fcncelerimin kan\u0131t\u0131d\u0131r. Okudu\u011fum kitaplardan al\u0131nt\u0131 yaparak ya da onlar\u0131 tamamen anlatarak hem kitaba hem yazara sayg\u0131s\u0131zl\u0131k yapmak istemem. \u0130steyen al\u0131r okur fakat oradaki konuya k\u0131saca de\u011finece\u011fim.<\/p>\n
Anlatacaklar\u0131m Amerika\u2019da bir d\u00f6nem Amerika\u2019n\u0131n zekisi olarak (IQ su y\u00fcksek biri) tan\u0131nan ki\u015fi ve matematik\u00e7iler aras\u0131nda tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7an bir problem. Problemde bir yar\u0131\u015fma var ve \u00f6n\u00fcn\u00fczde \u00fc\u00e7 kap\u0131 var birinin ard\u0131nda araba var ve sizde bir kap\u0131 se\u00e7tiniz. Daha sonra sunucu siz isteseniz de istemeseniz de o kap\u0131lardan araba olmayan birini a\u00e7\u0131yor. Daha sonra size bir se\u00e7me \u015fans\u0131 daha veriyor. Siz bu durumda ne yapard\u0131n\u0131z? Bu soru zeki insana y\u00f6neltiliyor ve o da ilk kap\u0131y\u0131 se\u00e7tikten sonra sunucu bir kap\u0131y\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131nda tercihimi de\u011fi\u015ftirir \u00f6b\u00fcr kap\u0131y\u0131 s\u00f6ylerdim diyor. Yani \u00f6zetlersek \u201c1\u201d, \u201c2\u201d, \u201c3\u201d diye \u00fc\u00e7 kap\u0131 var yar\u0131\u015fmac\u0131n\u0131n ilk ba\u015fta \u00fc\u00e7 kap\u0131dan 1. yi se\u00e7ti\u011fini varsayal\u0131m sunucu 2. kap\u0131y\u0131 a\u00e7t\u0131 yar\u0131\u015fmac\u0131 son hakk\u0131nda fikrini 3. kap\u0131y\u0131 a\u00e7t\u0131rmak y\u00f6n\u00fcnde de\u011fi\u015ftirdi. \u0130\u015fte ABD\u2019nin ak\u0131ll\u0131 insan\u0131 b\u00f6yle s\u00f6yleyince matematik\u00e7iler aya\u011fa kalkm\u0131\u015f her hal\u00fckarda olas\u0131l\u0131k bir b\u00f6l\u00fc ikidir diye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015flar. Evet Halep ordaysa ar\u015f\u0131n burada matematik\u00e7iler hakl\u0131 olas\u0131l\u0131k bir b\u00f6l\u00fc iki ve kesinlikle kad\u0131nca\u011f\u0131z\u0131n dedi\u011fi gibi bir a\u00e7\u0131klama yap\u0131lamaz! \u00a0Fakat matematik\u00e7ilere \u00fcz\u00fclerek s\u00f6yl\u00fcyorum ki b\u00f6yle bir a\u00e7\u0131klama yap\u0131l\u0131r ve burada ak\u0131ll\u0131 insan\u0131n s\u00f6yledi\u011fi do\u011frudur. Her zaman a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 kap\u0131y\u0131 sonradan de\u011fi\u015ftirirse \u015fans\u0131 daha da artar. Peki, bunu nas\u0131l s\u00f6yl\u00fcyorsun diyorsunuz. Deney yapt\u0131k kan\u0131tlad\u0131k.<\/p>\n
O gece d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ve deney yaparak olay\u0131 kan\u0131tlayaca\u011f\u0131m dedim. Ali Nesin o b\u00f6l\u00fcm\u00fcn sonunda ak\u0131ll\u0131 insan\u0131n dedi\u011fi do\u011frudur deyip ku\u015fkuyu at\u0131p ka\u00e7t\u0131 ya deneyini yapmak art\u0131k olmazsa olmaz oldu. \u00d6ncelikle bir arkada\u015f\u0131mla yolda k\u0131saca bu deneyi yapt\u0131k ve fark ettik ki ger\u00e7ekten sonradan fikrini de\u011fi\u015ftirince genelde do\u011fru oluyordu. Tabi bunla da yetinmedik, say\u0131sal verilerle de bir deney yapt\u0131k. Emre arkada\u015f\u0131m sa\u011f olsun y\u0131lmadan 20 kere bu i\u015fi tekrar etti. Ve \u015fu sonu\u00e7lara ula\u015ft\u0131k. 20 deneme sonunda 12 kere do\u011fruyu buldum. Yani 1. kap\u0131y\u0131 tuttum sonra o 2. kap\u0131y\u0131 a\u00e7t\u0131 ve ben 3. kap\u0131 dedim ve do\u011fru bildim. Bu denemelerin 8\u2019inde yanl\u0131\u015f yapt\u0131m, fakat bu yanl\u0131\u015flara bir a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmek isterim. Bu olay tuttu\u011funuz kap\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131rsa fazla i\u015fe yaram\u0131yor, i\u015fte o zaman matematik\u00e7ilerin dedi\u011fi bir b\u00f6l\u00fc iki i\u015fin i\u00e7ine giriyor galiba diye i\u00e7inden ge\u00e7iriyor insan. Ama genelde o durumda art\u0131k bir b\u00f6l\u00fc ikinin bask\u0131s\u0131n\u0131 \u00fczerinizde daha \u00e7ok hissetti\u011finizden galiba. Deney s\u0131ras\u0131nda 6 defa bu olay oldu ve 3\u2019\u00fcnde do\u011fru 3\u2019\u00fcnde yanl\u0131\u015f cevap verdim.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak tabi ki bu deney i\u00e7in 20 deneme de\u011fil sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in en az 100 deneme laz\u0131m bence. Fakat sizde de merak uyand\u0131rmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu \u015fekilde k\u0131s\u0131tl\u0131 ama sonucu yans\u0131tan bir deneme yapt\u0131k. Son olarak \u015funu s\u00f6ylemek isterim ki, deneyle de g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilmi\u015f oldu\u011fu gibi ak\u0131ll\u0131 kad\u0131n\u0131n verdi\u011fi cevap do\u011frudur; \u015fans y\u00fczde elliye d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde tercihi de\u011fi\u015ftirmek \u00e7o\u011fu zaman do\u011fruya ula\u015ft\u0131r\u0131r. Se\u00e7ti\u011finizi se\u00e7memesi i\u00e7in de \u015fans\u0131n\u0131z yan\u0131n\u0131zda olsun.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ge\u00e7en g\u00fcn Ali Nesin\u2019in bir kitab\u0131 ge\u00e7ti elime. Galiba uzun bir zamand\u0131r kitapl\u0131\u011f\u0131mda duruyormu\u015f ama fark\u0131nda de\u011filmi\u015fim. Saate bakt\u0131m ge\u00e7 olmu\u015f. Yar\u0131n da i\u015f g\u00fc\u00e7 var. Ayr\u0131ca \u201cMatematik ve Oyun\u201d isimli bir kitab\u0131 okurken sa\u00e7malanabilecek bir saat\u2026 Masaya b\u0131rakt\u0131m ama birka\u00e7 saniye sonra geri ald\u0131m ve kitab\u0131 okumaya ba\u015flad\u0131m. Daha ilk sayfalarda c\u00fcmlelerin ak\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ele […]<\/p>\n","protected":false},"author":833,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[111],"tags":[],"class_list":["post-10899","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-74-sayi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t