{"id":10919,"date":"2010-04-01T15:19:18","date_gmt":"2010-04-01T12:19:18","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=10919"},"modified":"2017-05-31T15:25:58","modified_gmt":"2017-05-31T12:25:58","slug":"kuzey-buz-denizi-kiyilarindan-atmosfere-milyonlarca-ton-metan-siziyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2010\/04\/01\/kuzey-buz-denizi-kiyilarindan-atmosfere-milyonlarca-ton-metan-siziyor","title":{"rendered":"Kuzey Buz Denizi k\u0131y\u0131lar\u0131ndan atmosfere milyonlarca ton metan s\u0131z\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p>5 Mart tarihli <em>Science<\/em> dergisinde yay\u0131mlanan, Alaska Fairbanks \u00dcniversitesi\u2019nden Rus bilimciler Natalia Shakhova ve \u0130gor Semilotov liderli\u011finde y\u00fcr\u00fct\u00fclen uluslararas\u0131 bir ara\u015ft\u0131rman\u0131n bulgular\u0131, Kuzey Buz Denizi\u2019nde yer alan, i\u00e7erisinde donmu\u015f metan gaz\u0131 hapsolmu\u015f deniz taban\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131nda k\u0131r\u0131klar olu\u015ftu\u011funu ve hapsolmu\u015f metan\u0131n \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc miktarlarda bu k\u0131r\u0131klardan okyanusa, oradan da atmosfere s\u0131zmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermekte.<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-10920 aligncenter\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/1-72-300x166.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"166\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/1-72-300x167.jpg 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/1-72.jpg 301w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n <em>Science<\/em> dergisinde yay\u0131mlad\u0131klar\u0131 bulgulara g\u00f6re, s\u0131z\u0131nt\u0131n\u0131n tespit edildi\u011fi ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar s\u0131zd\u0131rmazl\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphe duyulmayan Do\u011fu Sibirya Arktik Deniz Sahanl\u0131\u011f\u0131\u2019nda 100 farkl\u0131 noktada belirlenen metan gaz\u0131 s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131, d\u00fcnyan\u0131n t\u00fcm okyanuslar\u0131ndan \u00e7\u0131kan metan miktar\u0131na e\u015fit durumda (y\u0131lda 7,7 milyon ton) ve baz\u0131 b\u00f6lgelerde yaz\u0131n ortalaman\u0131n 250, k\u0131\u015f\u0131nsa 1400 kat \u00fczerine \u00e7\u0131kmakta.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n jeolojik ge\u00e7mi\u015findeki so\u011fuk d\u00f6nemlerde atmosferdeki metan i\u00e7eri\u011finin milyonda 0,3-0,4, s\u0131cak d\u00f6nemlerdeyse milyonda 0,6-0,7 oldu\u011funu kaydeden ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bug\u00fcnse Arktik b\u00f6lgedeki metan konsantrasyonunun, son 400.000 y\u0131l\u0131n en y\u00fcksek de\u011feri olan milyonda 1,85 de\u011ferine vard\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekiyorlar.<\/p>\n<p>Do\u011fu Sibirya Arktik Deniz Sahanl\u0131\u011f\u0131, 50 metre ya da daha s\u0131\u011f derinliklerde s\u00fcrekli donmu\u015f (permafrost) durumdaki toplam 2 milyon kilometrekarelik bir sahil alan\u0131n\u0131 kaps\u0131yor. B\u00f6lgede s\u00fcrekli don halinde bulunan deniz taban\u0131na hapsolmu\u015f metan rezervlerinin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve metan\u0131n k\u00fcresel \u0131s\u0131nmaya en \u00e7ok neden oldu\u011fu iddia edilen karbondioksitten 30 kat daha etkili bir sera gaz\u0131 olmas\u0131, g\u00f6zlenen metan s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n ileride yava\u015f seyreden k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n h\u0131zl\u0131 bir iklim de\u011fi\u015fimine d\u00f6n\u00fc\u015fmesi tehlikesini beraberinde getirmekte.<\/p>\n<p>Dar bir \u015ferit halinde uzanan k\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131, tehlikenin artmas\u0131na neden olmakta. \u00c7\u00fcnk\u00fc derinlerdeki deniz taban\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan metan gaz\u0131, y\u00fczeye \u00e7\u0131k\u0131ncaya kadar oksitlenerek daha az tehlikeli karbondioksite d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrken s\u0131\u011f yerlerden \u00e7\u0131kan metansa, oksitlenmeye vakit bulamadan atmosfere kar\u0131\u015fmakta. \u00c7al\u0131\u015fmalar sonucunda donmu\u015f derin deniz taban\u0131n y\u00fczde 80\u2019inde ve y\u00fczey sular\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcnm\u00fc\u015f metan miktar\u0131n\u0131n normal deniz suyundakinden sekiz kat fazla oldu\u011funu g\u00f6ren ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, olu\u015fan metan bacalar\u0131ndan \u00e7\u0131kan metan\u0131n suda erimekle kalmay\u0131p baloncuklar halinde y\u00fczeye y\u00fckselerek do\u011frudan atmosfere \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmekte.<\/p>\n<p>B\u00f6lgedeki s\u0131\u011f metan hidrat yataklar\u0131nda hapsolmu\u015f oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen metan gaz\u0131n\u0131n yaln\u0131zca y\u00fczde 1\u2019inin bile atmosfere sal\u0131nmas\u0131 halinde d\u00fcnya atmosferindeki metan miktar\u0131n\u0131n 3-4 kat artaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Dr. Shakhova, bu durumun iklim \u00fczerindeki olas\u0131 etkisini belirlemenin de olduk\u00e7a zor oldu\u011funu belirtiyor.<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-10921 aligncenter\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/2.jpg-300x203.png\" alt=\"\" width=\"378\" height=\"256\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/2.jpg-300x203.png 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/2.jpg.png 466w\" sizes=\"auto, (max-width: 378px) 100vw, 378px\" \/><\/p>\n<p>Bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren Dr. Shakhova ve Dr. Semilotov ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki 12 farkl\u0131 kurum ve 5 farkl\u0131 \u00fclkeden gelen ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu ekip, b\u00f6lgede hapsolmu\u015f toplam metan\u0131n olas\u0131 zarar\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in ileriki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda deniz taban\u0131n\u0131 delerek metan miktar\u0131n\u0131 yakla\u015f\u0131k olarak hesaplamay\u0131 planl\u0131yor.<\/p>\n<p>(Kaynaklar: (1) ScienceDaily (2010) Methane Releases from Arctic Shelf May Be Much Larger and Faster Than Anticipated. 07.03.2010 tarihinde http:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2010\/03\/100304142240.htm sitesinden al\u0131nt\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r. (2) 07.03.2010 tarihinde http:\/\/www.ntvmsnbc.com\/id\/25065630\/ sitesinden al\u0131nt\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r.)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>5 Mart tarihli Science dergisinde yay\u0131mlanan, Alaska Fairbanks \u00dcniversitesi\u2019nden Rus bilimciler Natalia Shakhova ve \u0130gor Semilotov liderli\u011finde y\u00fcr\u00fct\u00fclen uluslararas\u0131 bir ara\u015ft\u0131rman\u0131n bulgular\u0131, Kuzey Buz Denizi\u2019nde yer alan, i\u00e7erisinde donmu\u015f metan gaz\u0131 hapsolmu\u015f deniz taban\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131nda k\u0131r\u0131klar olu\u015ftu\u011funu ve hapsolmu\u015f metan\u0131n \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc miktarlarda bu k\u0131r\u0131klardan okyanusa, oradan da atmosfere s\u0131zmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermekte. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n Science [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":834,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[111,19],"tags":[315,723],"class_list":["post-10919","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-74-sayi","category-bilim-gundemi","tag-jeoloji","tag-metan"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10919","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/834"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10919"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10919\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10919"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10919"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10919"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}