{"id":10971,"date":"2011-06-01T23:45:58","date_gmt":"2011-06-01T20:45:58","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=10971"},"modified":"2017-05-31T23:50:00","modified_gmt":"2017-05-31T20:50:00","slug":"dogru-dusunmek-icin-felsefe-okumak-gencler-icin-felsefe-tarihi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2011\/06\/01\/dogru-dusunmek-icin-felsefe-okumak-gencler-icin-felsefe-tarihi","title":{"rendered":"Do\u011fru d\u00fc\u015f\u00fcnmek i\u00e7in felsefe okumak\u2026 Gen\u00e7ler i\u00e7in felsefe tarihi"},"content":{"rendered":"<p>Af\u015far Timu\u00e7in, \u00fclkemizin en \u00fcretken felsefecilerinden. <em>50 Soruda Ayd\u0131nlanma<\/em>, <em>D\u00fc\u015f\u00fcnce Tarihi<\/em>, <em>Estetik<\/em>, <em>Felsefeye Giri\u015f<\/em>, <em>Felsefe S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc<\/em> kitaplar\u0131ndan sadece birka\u00e7\u0131. Timu\u00e7in, bu kez <em>Gen\u00e7ler \u0130\u00e7in Felsefe Tarihi<\/em> adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla kar\u015f\u0131m\u0131zda. Felsefe tarihi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n olduk\u00e7a az oldu\u011fu \u00fclkemizde, Af\u015far Hoca ile yeni kitab\u0131ndan, T\u00fcrkiye\u2019de felsefe e\u011fitiminin sorunlar\u0131na, gen\u00e7lerin felsefe ile ilgisinden yeni \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na keyifli bir s\u00f6yle\u015fi yapt\u0131k.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-10972 size-medium alignleft\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/af\u015far-001-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/af\u015far-001-300x225.jpg 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/af\u015far-001-600x450.jpg 600w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/af\u015far-001-768x576.jpg 768w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/af\u015far-001-560x420.jpg 560w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/af\u015far-001-80x60.jpg 80w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/af\u015far-001-100x75.jpg 100w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/af\u015far-001-180x135.jpg 180w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/af\u015far-001-238x178.jpg 238w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/af\u015far-001-640x480.jpg 640w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/af\u015far-001-681x511.jpg 681w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/af\u015far-001.jpg 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><strong><em>Hocam \u00f6ncelikle, Gen\u00e7ler \u0130\u00e7in Felsefe Tarihi adl\u0131 kitab\u0131n\u0131z\u0131n sunu\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde neden b\u00f6yle bir kitap yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015fs\u0131n\u0131z \u00a0ama kitab\u0131 hen\u00fcz edinmeyenler i\u00e7in oradan ba\u015flayal\u0131m isterseniz\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Genelde bizim lise e\u011fitimimizde felsefenin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir yeri yok. Bu bir yana felsefe e\u011fitimi, deyim biraz tuhaf ka\u00e7acak ama, bozuk bir e\u011fitim. Dolay\u0131s\u0131yla \u00e7ocuklar burada felsefe \u00f6\u011frenmiyorlar, yani tan\u0131ma olana\u011f\u0131 bulmuyorlar, tersine belki kafalar\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor ve hatta ideolojik bir tavr\u0131n i\u00e7inde de bilin\u00e7 bulan\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fruyorlar. Bunu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutarak \u00f6zellikle lise \u00f6\u011frencilerinin yararlanabilece\u011fi bir kitap olsun istedim. \u0130lk planda bunun i\u00e7in yazd\u0131m. Sonra san\u0131yorum lise felsefe \u00f6\u011fretmenlerinin de bizim felsefe b\u00f6l\u00fcmlerinde yeti\u015ftikleri i\u00e7in bilgi a\u00e7\u0131s\u0131ndan baz\u0131 sorunlar\u0131 var. Bu sorunlar\u0131n giderilmesinde \u00e7ok geni\u015f \u00e7er\u00e7evede olmasa da belli bir geni\u015flikte herhangi bir bilgi edinebilmeleri olana\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flayabilmek i\u00e7in b\u00f6yle bir kitap yazd\u0131m. \u00d6te yandan san\u0131yorum \u00fcniversitelerde art\u0131k felsefe tarihi diye bir kayg\u0131 kalmad\u0131, felsefe tarihi istenmiyor, sevilmiyor; dolay\u0131s\u0131yla felsefe birtak\u0131m yalan yanl\u0131\u015f sorunlar\u0131n tarihsel \u00e7izgi d\u0131\u015f\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131yla yap\u0131l\u0131yor. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 \u00fcniversitelerdeki bu s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 da a\u015fmak umuduyla b\u00f6yle bir kitap yapt\u0131m. Ger\u00e7i \u015fimdi benim <em>D\u00fc\u015f\u00fcnce Tarihi <\/em>kitab\u0131m da, ders notlar\u0131mdan olu\u015fuyordu, bu konuda yararl\u0131 bir kaynak diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Ayr\u0131ca hocam Macit G\u00f6kberk Bey\u2019in <em>Felsefe Tarihi<\/em> de \u00e7ok \u00e7ok \u00f6nemli bir kaynakt\u0131r ama bu kaynaklar ne kadar \u00e7ok olursa o kadar iyidir. Bir de ben biraz \u00f6zet bir kitap yazmak istedim, \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00fcy\u00fck kitaplar insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc korkutuyor. T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6zellikle insanlar pek kitap okumaya al\u0131\u015fmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck kitap g\u00f6rd\u00fckleri zaman ka\u00e7\u0131yorlar. Benim haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m bu kitap ka\u00e7\u0131lmayacak kadar k\u00fc\u00e7\u00fck diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. O y\u00fczden de b\u00f6yle \u00e7ok da hacimli olmayan bir kitap tasarlad\u0131m.<\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u0130nsan nedir sorusundan 20. y\u00fczy\u0131la<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>T\u00fcrkiye\u2019de zaten \u00e7ok fazla felsefe tarihi kitab\u0131 yok ama var olan kitaplar da hep antik Yunan\u2019dan ba\u015flar ve 20. y\u00fczy\u0131la kadar gelir. Siz \u00f6nce felsefenin ne oldu\u011funu anlatm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z, sonra insan\u0131n ne oldu\u011funa dair bir giri\u015f yapm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z. Buna nas\u0131l karar verdiniz? <\/em><\/strong><\/p>\n<p>\u015eimdi felsefe bilgisini ortaya koymadan \u00f6nce san\u0131yorum felsefenin konusunu ortaya koymak gerekecekti. Yani \u201cinsan nedir?\u201d sorusunu bir kere en genel \u00e7er\u00e7evede sormadan felsefe tarihi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na ba\u015flamamak gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u0130nsan nereden geldi, nerelere ula\u015ft\u0131, nas\u0131l bir varl\u0131kt\u0131r, gizleri nedir, ba\u015far\u0131lar\u0131 nedir; bunu bir genel \u00e7er\u00e7evede \u00e7izdikten sonra onun d\u00fc\u015f\u00fcnsel ser\u00fcvenini \u00e7izmek istedim. Ger\u00e7ekte belki ayr\u0131ca \u201cinsan nedir?\u201d sorusunu kar\u015f\u0131layan bir kitap yap\u0131labilirdi. Dolay\u0131s\u0131yla ba\u015flang\u0131\u00e7tan bug\u00fcne kadarki ser\u00fcveni anlatman\u0131n \u00f6tesinde, insanla ilgili derinlikli ve ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131labilirdi ama ben onu yapmay\u0131 pek d\u00fc\u015f\u00fcnmedim, k\u0131sa tuttum. San\u0131yorum <em>D\u00fc\u015f\u00fcnce Tarihi<\/em>\u2019nin \u00e7ok etrafl\u0131 olu\u015fu, hatta felsefeyle s\u0131n\u0131rlanmay\u0131\u015f\u0131, ad\u0131ndan da bellidir, daha \u00e7ok sanat\u0131, siyaseti, hatta genel tarihi, hatta bilimsel geli\u015fmeleri i\u00e7ine almas\u0131, insanla ilgili en temel sorunlar\u0131 da ortaya koymas\u0131 gibi bir sonu\u00e7 getirdi. O y\u00fczden uzun uzun durmad\u0131m ama felsefeye ilk defa ba\u015flayanlar i\u00e7in \u201cinsan nedir?\u201d sorusunun sorulmas\u0131 gerekti\u011fi gibi bir d\u00fc\u015f\u00fcncem oldu.<\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-10973 alignleft\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Gencler-Icin-Felsefe-Tarihi_-208x300.jpg\" alt=\"\" width=\"208\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Gencler-Icin-Felsefe-Tarihi_-208x300.jpg 208w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Gencler-Icin-Felsefe-Tarihi_.jpg 270w\" sizes=\"auto, (max-width: 208px) 100vw, 208px\" \/>Onun i\u00e7in b\u00f6yle bir b\u00f6l\u00fcmleme yapt\u0131n\u0131z\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Evet. \u0130\u015fte \u201cfelsefe nedir?\u201d, \u201cfelsefe nerden \u00e7\u0131kt\u0131?\u201d, \u201cmitolojide felsefe var m\u0131yd\u0131?\u201d, \u201cmitolojiden felsefeye nas\u0131l bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm oldu?\u201d, \u201cmitolojik d\u00fc\u015f\u00fcnceyle felsefi d\u00fc\u015f\u00fcncenin aras\u0131ndaki ayr\u0131m nedir?\u201d, \u201cinsan\u0131n var olma kaynaklar\u0131 neler olmu\u015ftur?\u201d gibi sorular da \u00e7ok etrafl\u0131 bir bi\u00e7imde olmasa da yan\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m ve ondan sonra tarihin i\u00e7ine girdim.<\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Tarihsel bilin\u00e7 olmadan felsefe anla\u015f\u0131lmaz<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Bir filozofun eserlerini ve olu\u015fturdu\u011fu felsefeyi anlayabilmek i\u00e7in, felsefe tarihi bilgisi \u00e7ok \u00f6nemli. Kitab\u0131n\u0131zda da, felsefe tarihini bir b\u00fct\u00fcn olarak, ku\u015fbak\u0131\u015f\u0131 bir bi\u00e7imde g\u00f6rmek ve sonra filozoflar\u0131n eserlerine yo\u011funla\u015fmak daha do\u011fru bir yol olur felsefe okuyucusu i\u00e7in diyorsunuz. Bunu biraz a\u00e7abilir misiniz?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>\u00d6nce tarihsel \u00e7izgiyi do\u011fru \u00e7izmek gerekiyor. Bu \u00e7izgiyi \u00e7izerken elbette filozoflar\u0131 ayr\u0131 ayr\u0131 de\u011ferlendirmek gerekiyor. \u015eimdi filozoflar\u0131 ayr\u0131 ayr\u0131 de\u011ferlendirirken ka\u00e7\u0131nmam\u0131z gereken bir nokta var, o da kendi ideolojik yap\u0131m\u0131za g\u00f6re bir de\u011ferlendirme yapmamak ve felsefe tarihinin filozoflara ne kadar a\u011f\u0131rl\u0131k verdi\u011fine bakmak. Yani ben Bergson\u2019u sevmeyebilirim ya da Heidegger\u2019i sevmeyebilirim ama Heidegger\u2019den s\u00f6z etmemek gibi ya da Bergson\u2019u \u00fc\u00e7 sat\u0131rla ge\u00e7i\u015ftirmek gibi bir l\u00fcks\u00fcm olamaz. Dolay\u0131s\u0131yla ben o tarihsel \u00e7izgiye zorunlu olarak uyuyorum. Tarihsel \u00e7izginin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in zaten felsefe e\u011fitimi kavray\u0131\u015flar\u0131nda bir sakatl\u0131k oluyor. Neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc bir 17. y\u00fczy\u0131l filozofuyla 20. y\u00fczy\u0131l filozofuymu\u015f gibi hesapla\u015fmaya kalkanlar oluyor. Tarihsel bilin\u00e7 olmay\u0131nca insan felsefenin i\u00e7inde sa\u00e7malayabilir. Bug\u00fcn de zaten \u00fcniversite felsefe b\u00f6l\u00fcmlerinin en b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131, tabii yine ideolojik bir kayg\u0131yla, tarihsel \u00e7izginin d\u0131\u015f\u0131nda insanlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. Bu son derece tehlikelidir. Bir kere tarihsel \u00e7izgiyi, tarihsel konumu her \u015feyden \u00f6nce do\u011fru olarak kavramak, filozoflara kendilerini sevelim sevmeyelim gereken yeri vermek, ondan sonra sizin de buyurdu\u011funuz gibi her biri \u00fczerinde kendi e\u011filimlerimize g\u00f6re, kendi sevgilerimize g\u00f6re, hatta kendi sevmeyi\u015flerimize g\u00f6re onlarla ilgili enine boyuna \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmak. Yani bir ki\u015fi Auguste Comte\u2019u sevmeyebilir, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u015fu d\u00f6nemde bir Auguste Comte d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 yay\u0131ld\u0131 bilim d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131yla beraber, pozitivizm k\u00f6t\u00fcd\u00fcr diyenler ortal\u0131\u011f\u0131 sard\u0131. Pozitivizmin b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc benimsemek zorunda de\u011filsiniz ama bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnceden de ka\u00e7amazs\u0131n\u0131z. Dolay\u0131s\u0131yla burada yap\u0131lacak tek \u015fey tarihsel \u00e7izginin i\u00e7inde \u00f6zel bir de\u011ferlendirme yap\u0131p ondan sonra filozoflarla teker teker ilgilenmek.<\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Bu kitab\u0131 gen\u00e7 felsefe okurlar\u0131 i\u00e7in yazd\u0131n\u0131z. Gen\u00e7lerin felsefeyle ili\u015fkisini nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Vallahi bir yan\u0131yla moda elbette ki, bir yan\u0131yla da abart\u0131lm\u0131\u015f bir ili\u015fki. \u015eimdi art\u0131k gen\u00e7ler felsefeye d\u00fc\u015ft\u00fc falan gibi bir ili\u015fkiden s\u00f6z ediliyor. Pek d\u00fc\u015ft\u00fcklerini g\u00f6rm\u00fcyorum ben. Zaman zaman liselerde konu\u015fma yapmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yorlar felsefeyle ilgili ama \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir e\u011filim yok, \u00fcniversitelerde de \u00f6yle. Felsefe kongreleri yap\u0131l\u0131yor. \u00dcniversite \u00f6\u011fretmenleri, oraya kat\u0131l\u0131p bildiriler sunuyorlar, hi\u00e7bir \u015fey anlam\u0131yorsunuz ve hi\u00e7bir yarar\u0131 olmuyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bizde felsefe yap\u0131lmad\u0131k\u00e7a de\u011ferli oluyor, yap\u0131ld\u0131k\u00e7a de\u011fil. Devletin siyaseti de bunu gerektiriyor. \u00c7\u0131k\u0131p mesela bir kongrede havanda su d\u00f6vmek, ileri geri bir konuda konu\u015fur gibi yapmak \u00e7ok daha yararl\u0131. Bu y\u00fczden felsefe s\u00fcrekli olarak bir gerileme i\u00e7inde. Bir de ilahiyat\u00e7\u0131lar\u0131n felsefeye m\u00fcdahalesini ya\u015f\u0131yoruz, ilahiyat mezunu b\u00f6l\u00fcm ba\u015fkan\u0131 profes\u00f6rler var. B\u00f6l\u00fcm ba\u015fkan\u0131 olmasa da ders veren ilahiyat\u00e7\u0131 arkada\u015flar\u0131m\u0131z var. Bunlar tabii felsefeyi kendi a\u00e7\u0131lar\u0131ndan ele ald\u0131klar\u0131 i\u00e7in, dinle felsefenin yasalar\u0131 ayr\u0131 da olsa ikisini de ayn\u0131 g\u00f6rd\u00fckleri i\u00e7in felsefede baz\u0131 kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131 yarat\u0131yorlar. Dolay\u0131s\u0131yla felsefenin bug\u00fcnk\u00fc durumu hi\u00e7 iyi de\u011fil. E\u011fer devlet bu politikas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecekse, yani insanlar belli bir dinsel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 i\u00e7inden felsefeyi g\u00f6rs\u00fcn anlay\u0131\u015f\u0131 geli\u015ftirecekse, bunun gelecekteki sonu\u00e7lar\u0131 da son derece vahim olacakt\u0131r. Felsefe kitaplar\u0131nda bizim \u201cdo\u011fru\u201d dedi\u011fimiz \u015feyi eskiden \u201chakikat\u201d diye kar\u015f\u0131larlard\u0131, \u015fimdi \u201chikmet\u201d diye kar\u015f\u0131l\u0131yorlar, bu son derece vahim bir tablodur. Bu, felsefeye yap\u0131lm\u0131\u015f bir ihanetten ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Felsefeye yap\u0131lm\u0131\u015f ihanet de topluma ihanettir d\u00fcped\u00fcz.<\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Bu toplumun felsefesini olu\u015fturmak gerek<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>T\u00fcrkiye\u2019de felsefe alan\u0131nda telif kitaplar\u0131n say\u0131s\u0131 olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck. Neredeyse her \u00fcniversitede felsefe b\u00f6l\u00fcm\u00fc a\u00e7\u0131lan bir \u00fclkede, yani bu kadar felsefe hocas\u0131 ve \u00f6\u011frencisinin oldu\u011fu bir \u00fclkede neden bu kadar az \u00fcr\u00fcn veriliyor sizce?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Bu toplumun d\u00fc\u015f\u00fcnen insanlar\u0131 olarak, bu toplumun felsefesini olu\u015fturmak zorunday\u0131z. Burada insan nas\u0131l bakmal\u0131 ya da nas\u0131l bak\u0131yor ya\u015fama? Buradaki insan\u0131n sorunlar\u0131 ne? Tabii bunu kendi ba\u015f\u0131m\u0131za hi\u00e7bir temele dayanmayan \u00e7abalarla ortaya koyamay\u0131z. Tersine felsefe tarihi temeli \u00fczerinde ancak bu sorunlar\u0131 tart\u0131\u015fabiliriz. Genelde bizim arkada\u015flar\u0131m\u0131z felsefe tarihi bilmezler, hatta baz\u0131lar\u0131 bunu iftiharla s\u00f6yler. Yani bir felsefe profes\u00f6r\u00fcn\u00fcn felsefe tarihi bilmesi gerekmiyor diyen profes\u00f6rler ve do\u00e7entler tan\u0131d\u0131m. Diyor ki adam, gerekirse ben ansiklopediden mesela nas\u0131l bir Afrika maddesini okuyorum, onun gibi ansiklopediyi a\u00e7ar\u0131m Spinoza maddesini okurum. Peki sen Spinoza, Descartes, Platon, Leibniz, Jean-Jacques Rousseau\u2019yu bilmiyorsun ama felsefe biliyorsun. Felsefe bilmeyen bir felsefe profes\u00f6r\u00fcnden bir \u015fey elde edemezsiniz ya da ondan elde edece\u011finiz \u015fey kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey olmaz. Adam derse giriyor, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck nedir \u00e7ocuklar bunu tart\u0131\u015faca\u011f\u0131z diyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7bir felsefe bilgisi yok. Haydi alamad\u0131n veremedin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc tart\u0131\u015f\u0131yorlar 50 dakika. Aa, diyor bak yetmedi vaktimiz, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki ders yine ayn\u0131 konuyu tart\u0131\u015fal\u0131m! Peki \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kavram\u0131 en eski uygarl\u0131klardan bu yana nas\u0131l geli\u015fti? Yunan ve Latin uygarl\u0131klar\u0131nda nas\u0131l bir anlam kazand\u0131? Eski\u00e7a\u011f\u0131n bitiminden yeni\u00e7a\u011fa kadar b\u00f6yle bir kavram var m\u0131yd\u0131 ve filozoflar bunu nas\u0131l tart\u0131\u015ft\u0131lar?\u00a0 Bunlar\u0131 bilmeden \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc tart\u0131\u015f\u0131rsak, \u201cAa, bak Hasan ne g\u00fczel s\u00f6yledi! Ay\u015fe de \u00e7ok ho\u015f bir fikir ileri s\u00fcrd\u00fc\u201d gibi. Burada tamamen \u00e7ocuk oyunundan ba\u015fka bir \u015fey yoktur. Bug\u00fcn felsefe b\u00f6l\u00fcmlerinde \u00e7ocuk oyunu oynan\u0131yor. O y\u00fczden baz\u0131 filozoflar\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131yorlar. Mesela, bunlar\u0131n i\u00e7inde kurulu d\u00fczenlerin zarars\u0131z g\u00f6rd\u00fckleri filozoflar da var. Diyelim ki Heidegger T\u00fcrkiye\u2019nin resmi filozofu haline geldi, onunla yat\u0131p onunla kalk\u0131yor insanlar. Ama bu bizi nereye g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor? Bu bizi felsefe bilgisine de\u011fil de, felsefe saplant\u0131lar\u0131 elde etmeye g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. Biz felsefe saplant\u0131lar\u0131 olan insanlar oluyoruz. Nitekim felsefe toplant\u0131lar\u0131nda da bu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Felsefi bilgiyle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131yorsunuz ama felsefi bir ideolojik tav\u0131rla hemen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc c\u00fcmlede kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorsunuz. \u0130deolojisi herkesin vard\u0131r da, bunu ikide bir ortaya d\u00f6kmek ve felsefi bilgiyi ideolojinin alt\u0131nda ezmek pek de hay\u0131rl\u0131 bir i\u015f de\u011fil tabii ki.<\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Bundan sonraki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131zdan s\u00f6z edelim \u00a0hocam. \u00c7ok \u00fcretken bir yazars\u0131n\u0131z. Bizim dergimize de estetik yaz\u0131lar\u0131 yaz\u0131yorsunuz, bu arada yeni kitaplar\u0131n\u0131z \u00e7\u0131k\u0131yor. Bundan sonra neler yapacaks\u0131n\u0131z?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Efendim, i\u015fte bu benim biraz gevezeli\u011fim diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00c7ok kitab\u0131 olmak bana gevezelik gibi geliyor. Hatta bazen ka\u00e7 kitab\u0131n\u0131z var diye sorduklar\u0131nda utan\u0131yorum, s\u00f6ylemek istemiyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc ka\u00e7 kabahatin var gibi alg\u0131l\u0131yorum. Benim bir edebiyat merak\u0131m var, bir \u00f6yk\u00fc kitab\u0131n\u0131 alt\u0131 yedi veya on y\u0131ld\u0131r tamamlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Bir de bir \u201cEski\u00e7a\u011f Ahlaklar\u0131\u201d diye bir kitaba ba\u015flad\u0131m, epey de ilerledim. Fakat, \u00e7ok emek istiyor. \u015eimdi \u00f6yle bir yere geldim ki, Platon ve Aristoteles\u2019i yeniden ba\u015ftan okumam gerekiyor, g\u00f6z\u00fcmde b\u00fcy\u00fcyor. Acaba diyorum bu tasar\u0131y\u0131 olmam\u0131\u015f gibi mi kabul etsek. O da yaz\u0131k, \u00e7\u00fcnk\u00fc 4-5 y\u0131l \u00fcst\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Bir tart\u0131\u015fma i\u00e7indeyim kendimle, onun d\u0131\u015f\u0131nda da ba\u015fka bir tasar\u0131m yok do\u011frusu.<\/p>\n<p>Bir de i\u015fte sizin derginizde yay\u0131mlanan yaz\u0131lar\u0131 bir kitapta toplamaya niyetliyim sonbaharda. Bu zaten b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir estetik kitab\u0131 oldu. Kitab\u0131n ad\u0131n\u0131 ya \u201cAnlam ve Yorum\u201d ya da \u201cEstetikte Anlam ve Yorum\u201d koyaca\u011f\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc, \u201canlam nedir\u201d, \u201cyorum nedir\u201din d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmayan, belki sizde dikkat etmi\u015fsinizdir, o t\u00fcr makaleleri bir araya toplam\u0131\u015f olaca\u011f\u0131m.<\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131z\u0131 merakla bekliyoruz hocam, te\u015fekk\u00fcr ederiz.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Ben te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Af\u015far Timu\u00e7in, \u00fclkemizin en \u00fcretken felsefecilerinden. 50 Soruda Ayd\u0131nlanma, D\u00fc\u015f\u00fcnce Tarihi, Estetik, Felsefeye Giri\u015f, Felsefe S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc kitaplar\u0131ndan sadece birka\u00e7\u0131. Timu\u00e7in, bu kez Gen\u00e7ler \u0130\u00e7in Felsefe Tarihi adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla kar\u015f\u0131m\u0131zda. Felsefe tarihi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n olduk\u00e7a az oldu\u011fu \u00fclkemizde, Af\u015far Hoca ile yeni kitab\u0131ndan, T\u00fcrkiye\u2019de felsefe e\u011fitiminin sorunlar\u0131na, gen\u00e7lerin felsefe ile ilgisinden yeni \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na keyifli bir s\u00f6yle\u015fi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":366,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[125,511],"tags":[237,729,210],"class_list":["post-10971","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-88-sayi","category-yayin-dunyasi","tag-felsefe","tag-felsefe-tarihi","tag-kitap"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10971","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/366"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10971"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10971\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10971"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10971"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10971"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}