{"id":11255,"date":"2011-06-01T19:48:00","date_gmt":"2011-06-01T16:48:00","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=11255"},"modified":"2017-06-06T19:53:07","modified_gmt":"2017-06-06T16:53:07","slug":"vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2011\/06\/01\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus","title":{"rendered":"Vatikan G\u00f6zlemevi 2010 Y\u0131l\u0131 Raporu Vatikan, bilim ile inanc\u0131n kesi\u015fim noktas\u0131n\u0131 bulmu\u015f!"},"content":{"rendered":"<p><em>Vatikan G\u00f6zlemevi\u2019nde bir yandan g\u00f6kbilim ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131yla evrene ili\u015fkin ara\u015ft\u0131rmalar s\u00fcrerken di\u011fer yandan da \u201cBilim ile inanc\u0131n uyumlu bir bi\u00e7imde birlikteli\u011fi nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fir?\u201d sorusuna a\u00e7\u0131klama getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlarm\u0131\u015f. \u0130\u015fte haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 rapordan birka\u00e7 inci: \u201cET\u2019lerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda din varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilecek mi?\u201d, \u201c\u0130nanc\u0131n kuantum s\u0131\u00e7ramalar\u0131\u201d.<\/em><\/p>\n<figure id=\"attachment_11259\" aria-describedby=\"caption-attachment-11259\" style=\"width: 222px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-11259 size-medium\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/1-7-222x300.jpg\" alt=\"\" width=\"222\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/1-7-222x300.jpg 222w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/1-7-310x420.jpg 310w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/1-7.jpg 557w\" sizes=\"auto, (max-width: 222px) 100vw, 222px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-11259\" class=\"wp-caption-text\">Rapordan \u201cinciler\u201d: \u201cET\u2019lerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda din varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilecek mi?\u201d, \u201c\u0130nanc\u0131n kuantum s\u0131\u00e7ramalar\u0131\u201d<\/figcaption><\/figure>\n<p>Robert L. Park\u2019\u0131n <em>Superstition: Belief in the age of science<\/em> adl\u0131 kitab\u0131 T\u00fcrk\u00e7eye <em>Bat\u0131l \u0130nan\u00e7 &#8211; Bilim \u00c7a\u011f\u0131nda \u0130tikat<\/em> olarak \u00e7evrildi ve \u0130stanbul K\u00fclt\u00fcr \u00dcniversitesi Yay\u0131nlar\u0131 aras\u0131nda yer ald\u0131. Bu kitaptan \u00f6\u011frendi\u011fimize g\u00f6re, John Templeon Vakf\u0131, \u201cRuhsal ger\u00e7eklikleri ara\u015ft\u0131rma veya ke\u015ffetme y\u00f6n\u00fcndeki ilerlemeler i\u00e7in Templeton \u00f6d\u00fcl\u00fc (Templeton Prize for progress toward research or discoveries about spiritual realities)\u201d veriyor. \u201cParasal \u00f6d\u00fcl g\u00fcn\u00fcm\u00fczde 1,5 milyon dolard\u0131r. Bu \u00f6d\u00fcl, Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019nden daha fazla olmas\u0131 i\u00e7in her y\u0131l yeniden ayarlan\u0131r\u201d. Richard Dawkins\u2019in <em>Tanr\u0131 Yan\u0131lsamas\u0131<\/em> (The God Delusion) adl\u0131 kitab\u0131nda da de\u011findi\u011fi gibi, bu \u00f6d\u00fcl, \u201cdin hakk\u0131nda iyi \u015feyler s\u00f6yleyen\u201d bilim insanlar\u0131na veriliyor. Bu \u00f6d\u00fcl sahiplerinin \u00e7o\u011fu fizik\u00e7i ve evrenbilimcidir.<\/p>\n<p>Bir yandan Calvin gelene\u011fine ba\u011fl\u0131 Presbyterian Protestan kilisesi di\u011fer yandan Katolik kilisenin Vatikan G\u00f6zlemevi bilim ile dinin kesi\u015fim noktas\u0131n\u0131 bulma \u00e7abalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Bilim ile din ge\u00e7mi\u015fte \u201ckesi\u015fmi\u015fti\u201d! Ve bu kesi\u015fmede dereler gibi kan akm\u0131\u015ft\u0131! Bruno, Galileo, Thomas Muenzer, vd. yak\u0131ndan bildiklerimiz. Ayr\u0131nt\u0131lar i\u00e7in F. Engels\u2019in <em>Almanya\u2019da K\u00f6yl\u00fc Sava\u015flar\u0131<\/em> eserine bak\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Bilim ve inan\u00e7<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Vatikan G\u00f6zlemevi\u2019nde bir yandan g\u00f6kbilim ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131yla evrene ili\u015fkin ara\u015ft\u0131rmalar s\u00fcrerken di\u011fer yandan da \u201cBilim ile inanc\u0131n uyumlu bir bi\u00e7imde birlikteli\u011fi nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fir?\u201d sorusuna a\u00e7\u0131klama getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlarm\u0131\u015f. Bu y\u00f6ndeki \u00e7abalar g\u00f6zlemevi \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n inan\u00e7 ile usun birbirini tamamlamas\u0131na ili\u015fkin verdikleri derslerde a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclebilirmi\u015f. Vatikan, \u201cBaz\u0131 k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flamlarda din ile bilim sanki birbiriyle sava\u015f durumundaym\u0131\u015f gibi g\u00f6steriliyor. Ancak biz hem bilim insan\u0131 hem de inan\u00e7l\u0131 ki\u015filerin g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle farkl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m sunabiliriz\u201d saptamas\u0131nda bulunuyor. Bu a\u00e7\u0131dan Vatikan G\u00f6zlemevi bilim ile dinin kesi\u015fme noktas\u0131nda oldu\u011funu savunuyor.<\/p>\n<p>\u0130ngiltere\u2019yi ziyaretinde Papaz Benedict XVI, Katolik okullarda \u015f\u00f6yle s\u00f6ylemi\u015f: \u201c\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n iyi bilim insanlar\u0131na gereksinimi var. Ancak, ya\u015fam\u0131n dinsel ve ahlaki boyutunu dikkate almazsa bilimsel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 son derece dar bir b\u00f6lgeye k\u0131s\u0131tlan\u0131r; di\u011fer yandan din de, e\u011fer ya\u015fam\u0131 anlamam\u0131zda bilimin yapm\u0131\u015f oldu\u011fu katk\u0131y\u0131 dikkate almazsa, kendisini dar kal\u0131plara sokar. G\u00f6kbilimin insan k\u00fclt\u00fcr\u00fcndeki rol\u00fc evrenin en b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7eklerde resmini sergilemektir. Biz bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmekten mutluluk duyuyoruz.\u201d<\/p>\n<p>Raporun \u201cBilim, Felsefe ve Teoloji\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u015funlar\u0131 okuyoruz:<\/p>\n<p>\u201cDo\u011fa bilimlerini, felsefeyi ve teolojiyi i\u00e7eren disiplinler aras\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda Stoeger \u2018ruh\u2019 kavram\u0131n\u0131 zenginle\u015ftirme \u00e7abas\u0131ndad\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131 ruha ili\u015fkin geleneksel Aristo\/Thomistic yakla\u015f\u0131m\u0131yla s\u00fcr\u00fcyor: ruh, insan bedeninin sanal olmayan ger\u00e7el bi\u00e7imidir. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n do\u011fal uzant\u0131s\u0131 ruhun dinamik d\u00fcnyayla ili\u015fkisini g\u00f6stermek, insan\u0131n yarat\u0131c\u0131 tanr\u0131yla olan ili\u015fkisini g\u00f6stermek de\u011fildir. Ruhun bu ili\u015fkisine en b\u00fcy\u00fck dolayl\u0131 destek \u00fc\u00e7 koldan geliyor: a) \u00e7a\u011fda\u015f biyolojiden; b) son zamanlarda bilin\u00e7 \u00fczerine yap\u0131lan indirgemeci olmayan \u00e7al\u0131\u015fmalardan ve c) Katolik felsefe ve teolojiye ili\u015fkin \u00e7a\u011fc\u0131l ara\u015ft\u0131rmalardan. Bu \u00e7al\u0131\u015fma ruhun kendini nesnel bir bi\u00e7imde g\u00f6sterdi\u011fini savunan teolojiyi g\u00fc\u00e7lendirirken, nesnenin d\u00fcalist yap\u0131s\u0131n\u0131 savunan tehlikeli g\u00f6r\u00fc\u015ften de uzak tutuyor.\u201d<\/p>\n<p>Vatikan G\u00f6zlemevi\u2019nin \u201cG\u00fcn\u00fcm\u00fczde Hi\u00e7 Yoktan Yarad\u0131l\u0131\u015f\u201d konulu (Creatio ex Nihilo Today) dinler aras\u0131 ara\u015ft\u0131rma konferans\u0131nda sunulan bildiriler Ekim 2010 tarihinde <em>Yarad\u0131l\u0131\u015f ve Abraham\u2019\u0131n Tanr\u0131s\u0131<\/em> (Creation and the God of Abraham) ba\u015fl\u0131kl\u0131 kitapla yay\u0131nland\u0131 (editor David B. Burrell, Carlo Cogliati, Janet M. Soskice ve William R. Stoeger, Cambridge University Press, 2010). Bu konferans 9-15 Temmuz 2006 tarihlerinde Castel Gandolfo\u2019da yap\u0131ld\u0131 ve tek tanr\u0131l\u0131 dinler olan Yahudilik, H\u0131ristiyanl\u0131k ve \u0130slam dinine inanan ki\u015filere ev sahipli\u011fi yapt\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Vatikan G\u00f6zlemevi kadrosuna giri\u015f ko\u015fulu<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Vatikan G\u00f6zlemevi kadrosuna kat\u0131lmadan \u00f6nce Gabriele Gionti 4 y\u0131l s\u00fcren teolojik e\u011fitimini Berkeley\u2019deki Santa Clara \u00dcniversitesi Cizvit Teoloji Okulu\u2019nda tamamlam\u0131\u015f. Gionti teolojik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131, Kutsal Teoloji Lisans Tezini (Sacred Theology Licentiate) savunarak yapm\u0131\u015f. Tezin konusu, sicim kuram\u0131n\u0131n savundu\u011fu birden \u00e7ok evrenin var olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin tart\u0131\u015f\u0131lan konularm\u0131\u015f: <em>Multievrenlerde Teoloji?<\/em> (Theology in a Multiverse?). Bu tart\u0131\u015fmalar Antropik \u0130lke\u2019nin canlanmas\u0131na ve Ak\u0131ll\u0131 Tasar\u0131m\u2019\u0131n tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131na neden olmu\u015f. Bu tart\u0131\u015fman\u0131n canl\u0131 bir \u00f6rne\u011fi olarak Susskind\u2019in <em>Kozmik Alan: Sicim Kuram\u0131 ve Ak\u0131ll\u0131 Tasar\u0131m \u0130l\u00fczyonu<\/em> (The Cosmic Landscape: String Theory and the illusion of the Intelligent Design) kitab\u0131 g\u00f6steriliyor. Bu tart\u0131\u015fmalar \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zdaki yeni ateizmin \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck bir etki yapm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>E\u011fitim ve halkla ili\u015fkiler<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Vatikan bu konuda da ba\u015far\u0131l\u0131! Vatikan\u2019a e\u011fitim konusunda yard\u0131mc\u0131 olan Emmanuel M. Carreira \u0130spanya, Ekvador ve Peru\u2019daki \u00fcniversitelerde \u201cBilim ve \u0130nan\u00e7\u201d konusunda seminerler vermi\u015f. Ekvador ve Peru\u2019da 6 hafta kalm\u0131\u015f ve toplam 60 konu\u015fma yapm\u0131\u015f. Vatikan m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131lar\u0131ndan Guy J. Consolmagno, ABD ve \u0130ngiltere\u2019deki okul ve kilise gruplar\u0131na astronomi, kilise ve bilim konular\u0131nda kamuya a\u00e7\u0131k 57 konu\u015fma yapm\u0131\u015f. Uluslararas\u0131 Astronomi Birli\u011fi\u2019nin (IAU) Ulusal (\u0130talya) Komite Ba\u015fkan\u0131 Christopher J. Corbally\u2019nin 10-11 Aral\u0131k 2010 tarihlerinde Primland, Meadows of Dan, VA konu\u015fmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 olduk\u00e7a ilgin\u00e7: \u201cET\u2019lerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda din varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilecek mi?\u201d (Will Religion Survive An Encounter With Extraterrestrials?). Vatikan G\u00f6zlemevi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Jose G. Funes, Alberta \u00dcniversitesi\u2019nde (Edmonton) \u201cBilim ve \u0130nan\u00e7 birbiriyle ni\u00e7in ilgilenir?\u201d (Why Science and Faith Matter to Each Other?) ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir konu\u015fma yapm\u0131\u015f. Vatikan G\u00f6zlemevi bilim felsefecilerinden Alessandro Omizzolo, 2010 y\u0131l\u0131nda bir\u00e7ok kurulu\u015fta evrenin kozmolojik betimlemesiyle evrenin yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin <em>\u0130ncil<\/em> s\u00f6ylemlerinin ili\u015fkisini anlatm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Christopher J. Corbally 3 Eyl\u00fcl 2010 tarihinde ABD Catholic sitesinin konuk blog\u2019unda \u201c\u0130nanc\u0131n kuantum s\u0131\u00e7ramalar\u0131\u201d (Quantum leaps of faith) ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir s\u00f6yle\u015fide bulunmu\u015f! (<a href=\"http:\/\/uscatholic.org\/blog\/2010\/09\/quantum-leaps-faith\">http:\/\/uscatholic.org\/blog\/2010\/09\/quantum-leaps-faith<\/a>). Corbally s\u00f6ze \u015f\u00f6yle ba\u015flam\u0131\u015f:<\/p>\n<p>\u201cBas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131 Stephan Hawking\u2019in yeni kitab\u0131ndan (The Grand Design) olduk\u00e7a provokatif al\u0131nt\u0131lar yap\u0131p duruyor. Bu al\u0131nt\u0131lardan bir tanesi \u015f\u00f6yle: \u2018\u00c7ekim denen bir yasa oldu\u011fu i\u00e7in evren kendisini hi\u00e7 yoktan yaratabilir ve yaratacakt\u0131r. Kendili\u011finden (spontaneous) yarad\u0131l\u0131\u015f hi\u00e7li\u011fin de\u011fil belli bir \u015feyin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, evren ni\u00e7in var, biz ni\u00e7in var\u0131z\u2019\u0131n nedenidir\u2019<\/p>\n<p>\u201cBen bir Katolik\u2019im, bu d\u00fc\u015f\u00fcnceye \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnerek tepki g\u00f6sterebilirim, \u2018Hawking kim oldu\u011funu san\u0131yor, Tanr\u0131 m\u0131?\u2019 Ancak ben ayn\u0131 zamanda Hawking\u2019in kozmolojisine sayg\u0131 duyan bir Cizvit (Jesuit) g\u00f6kbilimciyim. E\u011fer Hawking \u2018mekanik bir benzetmeyle\u2019 sav ileri s\u00fcr\u00fcyorsa, ger\u00e7e\u011fi yaln\u0131zca fizik ve matematikle yorumluyorsa, o zaman kuantum \u00e7ekim kuram\u0131 da kendili\u011finden yarad\u0131l\u0131\u015fa neden olur ve hi\u00e7lik yerine bir \u015feyin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n fiziksel nedeni olur.<\/p>\n<p>\u201cFelsefe, \u2018b\u00f6ylesi bir nedene gereksinim var m\u0131 yoksa \u00e7ekim yasas\u0131 \u2018olu\u015fumu ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi\u2019 i\u00e7in mi olmu\u015ftur?\u2019 sorusuna yan\u0131t veremez. Bu soruya ancak teoloji yan\u0131t verebilir. Yan\u0131t, sevgisi sonsuz olan bir Yarat\u0131c\u0131y\u0131 g\u00fcndeme getirir ve var olan her \u015fey O\u2019nun varl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu yan\u0131t inananlar\u0131, tanr\u0131lar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n deneyimini ya\u015fam\u0131\u015f olanlar\u0131 zevkten titretir.<\/p>\n<p>\u201cBu nedenle Hawking\u2019in kitab\u0131n\u0131 okumal\u0131y\u0131m, bakal\u0131m benzetmeleri kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor mu, yoksa, provokatif de olsa, esas olarak uzman oldu\u011fu fizi\u011fe mi ba\u011fl\u0131 kal\u0131yor\u201d.<\/p>\n<figure id=\"attachment_11260\" aria-describedby=\"caption-attachment-11260\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-11260 size-medium\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/3-8-300x235.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"235\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/3-8-300x235.jpg 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/3-8-600x470.jpg 600w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/3-8-537x420.jpg 537w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/3-8-511x400.jpg 511w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/3-8.jpg 630w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-11260\" class=\"wp-caption-text\">Vatikan kafay\u0131 takm\u0131\u015f: ET\u2019lerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda din varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilecek mi?<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong><em>Raporun an\u0131msatt\u0131klar\u0131!<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Vatikan G\u00f6zlemevi 2010 Y\u0131ll\u0131k Raporu\u2019nu okurken Denis Diderot\u2019yu an\u0131msad\u0131m: \u201cSon imparator son papaz\u0131n ba\u011f\u0131rsaklar\u0131ndan yap\u0131lan urganla bo\u011fulmad\u0131k\u00e7a insanl\u0131k \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne kavu\u015famayacak!\u201d<\/p>\n<p>Sonra Alfred Hitchcock\u2019u an\u0131msad\u0131m. Richard Dawkins <em>Tanr\u0131 Yan\u0131lsamas\u0131<\/em> (The God Delusion) kitab\u0131nda, Hitchcock\u2019un \u0130svi\u00e7re\u2019de bir araba yolculu\u011fu s\u0131ras\u0131nda d\u0131\u015far\u0131da, bir papaz\u0131n elini bir \u00e7ocu\u011fun omuzuna koyup O\u2019nunla konu\u015furken g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve korku filmlerinin uzman\u0131 Hitchcock\u2019un, \u2018Ya\u015fam\u0131mdaki en korkun\u00e7 sahne\u2019 olarak betimledi\u011fini ve araban\u0131n pencere cam\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131p \u2018Ka\u00e7 \u00e7ocuk ka\u00e7, ya\u015fam\u0131n\u0131 kurtarmak i\u00e7in ka\u00e7!\u2019 dedi\u011fini aktar\u0131yor.<\/p>\n<figure id=\"attachment_11261\" aria-describedby=\"caption-attachment-11261\" style=\"width: 230px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-11261 size-medium\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/4-8-230x300.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/4-8-230x300.jpg 230w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/4-8.jpg 307w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-11261\" class=\"wp-caption-text\">Alfred Hitchcock bir araba yolculu\u011fu s\u0131ras\u0131nda, bir papaz\u0131 elini bir \u00e7ocu\u011fun omuzuna koyup konu\u015furken g\u00f6r\u00fcr, bunu \u201cya\u015fam\u0131mdaki en korkun\u00e7 sahne\u201d olarak betimler ve araban\u0131n cam\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131p \u201cka\u00e7 \u00e7ocuk ka\u00e7, ya\u015fam\u0131n\u0131 kurtarmak i\u00e7in ka\u00e7!\u201d der.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Sonra Prens Kropotkin\u2019in <em>Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 Yard\u0131mla\u015fma<\/em> (Mutual Aid) yaz\u0131s\u0131n\u0131 an\u0131msad\u0131m:<\/p>\n<p>\u201c\u0130nsanl\u0131k tarihi, sal\u0131n\u0131m\u0131 y\u00fczy\u0131llar s\u00fcren sarkac\u0131 and\u0131r\u0131r. Uzun bir uyku d\u00f6neminin ard\u0131ndan uyanma \u00e7a\u011f\u0131 ba\u015flar. D\u00fc\u015f\u00fcnce kendisini, dikkatli bir bi\u00e7imde zincirlere vurmu\u015f olan y\u00f6neticilerden, d\u00fczenin avukatlar\u0131ndan ve din adamlar\u0131ndan kurtar\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cD\u00fc\u015f\u00fcnce, kendisine vurulan zincirleri par\u00e7alar. Kendisine \u00f6\u011fretilmi\u015f olan her \u015feyi ciddi bir ele\u015ftiri s\u00fczgecinden ge\u00e7irmeye ba\u015flar ve ortas\u0131nda bir ot gibi yeti\u015fti\u011fi dinsel, politik, yasal ve sosyal \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n koflu\u011funu a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131r. Yeni \u00e7\u0131k\u0131\u015f yollar\u0131 aramaya ba\u015flar, yeni bulgular\u0131yla bilgilerimizi zenginle\u015ftirir, yeni bilimsel alanlar \u00fcretir.<\/p>\n<p>\u201cAncak d\u00fc\u015f\u00fcncenin k\u00f6kle\u015fmi\u015f d\u00fc\u015fmanlar\u0131 -h\u00fck\u00fcmet, yasa koyucu ve din adamlar\u0131- k\u0131sa bir s\u00fcre sonra yenilginin \u00fcstesinden gelip ba\u015flar\u0131n\u0131 yine yeniden kald\u0131rmaya ba\u015flar. Da\u011f\u0131lm\u0131\u015f olan g\u00fc\u00e7lerini yava\u015f yava\u015f toparlarlar ve inan\u00e7lar\u0131n\u0131, yasal kurallar\u0131n\u0131 yeni ko\u015fullara ve gereksinimlere uygun olarak yeniden d\u00fczenlerler. Sonra, d\u00fc\u015f\u00fcncenin ve ki\u015filerin k\u00f6leli\u011fi olan yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan -ki bu yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 kendileri \u00e7ok iyi bir bi\u00e7imde ekerler- toplumun anl\u0131k \u00f6rg\u00fcts\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcnden, baz\u0131 bireylerin tembelli\u011finden, di\u011ferlerinin a\u00e7 g\u00f6zl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden yararlanarak, s\u00fcr\u00fcngenler gibi yava\u015f yava\u015f g\u00f6revlerinin ba\u015f\u0131na d\u00f6nerler ve ilk olarak e\u011fitim arac\u0131yla \u00e7ocuklar\u0131 esir al\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u201c\u00c7ocuk zay\u0131f bir ruh halindedir. Onu korkuyla sindirmek kolayd\u0131r. Onlar da bunu yapar. \u00c7ocu\u011fu \u00f6nce zay\u0131flat\u0131rlar sonra ona cehennem i\u015fkencelerinden s\u00f6z ederler. \u00c7ocu\u011fun usunda, lanetlenmi\u015f olan ki\u015filerin \u0131st\u0131rab\u0131 ve tanr\u0131n\u0131n intikam\u0131 gibi d\u00fc\u015f\u00fcnceleri uyand\u0131r\u0131rlar. Hemen ard\u0131ndan devrimin korkun\u00e7 yanlar\u0131na, baz\u0131 devrimcilerin a\u015f\u0131r\u0131 uygulamalar\u0131na de\u011finerek \u00e7ocu\u011fu \u2018d\u00fczenin bir dostu\u2019 yaparlar. Din adamlar\u0131 \u00e7ocu\u011fun yasa d\u00fc\u015f\u00fcncesine al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flarlar, \u2018ilahi yasa\u2019 denen \u015feye uymas\u0131n\u0131 isterler ve bu ilahi yasa gevezeli\u011fiyle \u00e7ocu\u011fun sivil yasalara uymas\u0131 sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cVe \u00e7ok iyi bildi\u011fimiz bu boyun e\u011fme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan yararlanarak bir sonraki neslin a\u015f\u0131lanan bu dinsel sap\u0131nc\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesini sa\u011flarlar. Bu dinsel sap\u0131n\u00e7 hem k\u00f6lele\u015ftirici hem de otoriterdir, \u00e7\u00fcnk\u00fc otoriteyle k\u00f6lelik kol kola gider.\u201d<\/p>\n<p>Engels\u2019in <em>Almanya\u2019daki K\u00f6yl\u00fc Sava\u015flar\u0131<\/em> eseri geldi tak\u0131ld\u0131 usuma:<\/p>\n<p>\u201cA\u00e7\u0131kt\u0131r ki, bu ko\u015fullar alt\u0131nda feodalizme kar\u015f\u0131 y\u00f6neltilen t\u00fcm sald\u0131r\u0131lar, \u00f6nce kiliseye y\u00f6neltilmi\u015f oluyordu; t\u00fcm devrimci, sosyal ve politik doktrinler teolojik a\u00e7\u0131dan k\u00e2firlik oluyordu. Var olan sosyal ko\u015fullara sald\u0131rabilmek i\u00e7in \u00f6nce, toplumun tepesinde t\u0131pk\u0131 azizlerin tepesindeki hale gibi duran kutsal hale (aureole) s\u00f6k\u00fcl\u00fcp al\u0131nmal\u0131yd\u0131.\u201d<\/p>\n<p>Kutsal hale? Nedir? Nas\u0131l s\u00f6k\u00fcl\u00fcr? Yine Engels\u2019ten dinleyelim:<\/p>\n<p>\u201cEylemlerinin ilk a\u015famas\u0131nda Luther\u2019in g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u00f6yl\u00fc yap\u0131s\u0131, kendisini f\u0131rt\u0131nal\u0131 bir bi\u00e7imde g\u00f6sterdi. \u2018E\u011fer (Roma kilisesinin din adamlar\u0131n\u0131n) sald\u0131rgan delilikleri s\u00fcrecekse, bana \u00f6yle geliyor ki buna kar\u015f\u0131 yap\u0131labilecek en iyi \u015fey krallar ve prenslerin g\u00fc\u00e7 kullanmas\u0131, kendilerini silahland\u0131rmas\u0131 ve t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 zehirleyen bu \u015feytanlara kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7meleri ve bu oyuna, lafla de\u011fil silahla bir son vermeleridir. E\u011fer h\u0131rs\u0131zlar k\u0131l\u0131\u00e7la, katiller iple ve k\u00e2firler ate\u015fle cezaland\u0131r\u0131l\u0131yorsa, biz de ni\u00e7in elimizde silahla bu cehennemin \u00f6\u011fretmenlerini, papalar\u0131, kardinalleri, ba\u015fpiskoposlar\u0131 ve Roma Sodom\u2019unun (kulampara &#8211; ERP) t\u00fcm tayfalar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmiyoruz? Ni\u00e7in ellerimizi bunlar\u0131n kan\u0131yla y\u0131kam\u0131yoruz?\u2019\u201d<\/p>\n<p>Sonra Bertrand Russell\u2019\u0131n<em> Ni\u00e7in H\u0131ristiyan de\u011filim?<\/em> (Why I am not a Christian?) makalesindeki saptamalar\u0131 an\u0131msad\u0131m:<\/p>\n<p>\u201cHer \u015feyin temelinde korku yatar &#8211; bilinmeyenden korku, yenilgiden korku, \u00f6l\u00fcmden korku. Korku zulm\u00fcn atas\u0131d\u0131r, bu nedenle zul\u00fcm ve dinin kol kola gidi\u015fine \u015fa\u015fmamal\u0131y\u0131z\u2026 Tanr\u0131 kavram\u0131 eski Ortado\u011fu zorbal\u0131\u011f\u0131ndan t\u00fcretilmi\u015ftir. \u00d6zg\u00fcr bir insan i\u00e7in de\u011fersiz bir kavramd\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>Son olarak da, Karl Marx\u2019\u0131n \u201cDin insanl\u0131\u011f\u0131n afyonudur\u201d saptamas\u0131 \u00e7\u0131nlad\u0131 kulaklar\u0131mda!<\/p>\n<p>\u201cBilim ku\u015fku duyma k\u00fclt\u00fcr\u00fcd\u00fcr\u201d (R. Feynmann). Dinde ise kutsal kitaplarda yaz\u0131lana ku\u015fku duyamazs\u0131n\u0131z; ilahiyat doktorlar\u0131n\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 re\u00e7etedeki haplar\u0131 oldu\u011fu gibi yutmak zorundas\u0131n\u0131z, \u00e7i\u011fnemeye kalkarsan\u0131z ac\u0131 gelebilir!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vatikan G\u00f6zlemevi\u2019nde bir yandan g\u00f6kbilim ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131yla evrene ili\u015fkin ara\u015ft\u0131rmalar s\u00fcrerken di\u011fer yandan da \u201cBilim ile inanc\u0131n uyumlu bir bi\u00e7imde birlikteli\u011fi nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fir?\u201d sorusuna a\u00e7\u0131klama getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlarm\u0131\u015f. \u0130\u015fte haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 rapordan birka\u00e7 inci: \u201cET\u2019lerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda din varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilecek mi?\u201d, \u201c\u0130nanc\u0131n kuantum s\u0131\u00e7ramalar\u0131\u201d. Robert L. Park\u2019\u0131n Superstition: Belief in the age of science adl\u0131 kitab\u0131 T\u00fcrk\u00e7eye Bat\u0131l \u0130nan\u00e7 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":475,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[126,224],"tags":[229,770,769],"class_list":["post-11255","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-89-sayi","category-din-ve-dinler-tarihi","tag-din","tag-din-ve-bilim","tag-vatikan"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t<!-- All in One SEO 4.9.8 - aioseo.com -->\n\t<meta name=\"robots\" content=\"max-image-preview:large\" \/>\n\t<meta name=\"author\" content=\"Prof. Dr. E. Rennan Pek\u00fcnl\u00fc\"\/>\n\t<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2011\/06\/01\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus\" \/>\n\t<meta name=\"generator\" content=\"All in One SEO (AIOSEO) 4.9.8\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:title\" content=\"Vatikan G\u00f6zlemevi 2010 Y\u0131l\u0131 Raporu Vatikan, bilim ile inanc\u0131n kesi\u015fim noktas\u0131n\u0131 bulmu\u015f! | Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2011\/06\/01\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus\" \/>\n\t\t<meta property=\"fb:app_id\" content=\"2104805563100892\" \/>\n\t\t<meta property=\"fb:admins\" content=\"1250955469\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-06-01T16:48:00+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2017-06-06T16:53:07+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bilimvegelecekdergisi\/\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:site\" content=\"@bilimvegelecek\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:title\" content=\"Vatikan G\u00f6zlemevi 2010 Y\u0131l\u0131 Raporu Vatikan, bilim ile inanc\u0131n kesi\u015fim noktas\u0131n\u0131 bulmu\u015f! | Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<script type=\"application\/ld+json\" class=\"aioseo-schema\">\n\t\t\t{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2011\\\/06\\\/01\\\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus#article\",\"name\":\"Vatikan G\\u00f6zlemevi 2010 Y\\u0131l\\u0131 Raporu Vatikan, bilim ile inanc\\u0131n kesi\\u015fim noktas\\u0131n\\u0131 bulmu\\u015f! | Bilim ve Gelecek\",\"headline\":\"Vatikan G\\u00f6zlemevi 2010 Y\\u0131l\\u0131 Raporu Vatikan, bilim ile inanc\\u0131n kesi\\u015fim noktas\\u0131n\\u0131 bulmu\\u015f!\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/rnpekunlu#author\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/06\\\/1-7.jpg\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2011\\\/06\\\/01\\\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus\\\/#articleImage\",\"width\":557,\"height\":754},\"datePublished\":\"2011-06-01T19:48:00+03:00\",\"dateModified\":\"2017-06-06T19:53:07+03:00\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2011\\\/06\\\/01\\\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus#webpage\"},\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2011\\\/06\\\/01\\\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus#webpage\"},\"articleSection\":\"89. Say\\u0131, Din ve Dinler Tarihi, din, din ve bilim, vatikan\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2011\\\/06\\\/01\\\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus#breadcrumblist\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr#listItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari#listItem\",\"name\":\"Dergi Say\\u0131lar\\u0131\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari#listItem\",\"position\":2,\"name\":\"Dergi Say\\u0131lar\\u0131\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari\\\/89-sayi#listItem\",\"name\":\"89. Say\\u0131\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr#listItem\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari\\\/89-sayi#listItem\",\"position\":3,\"name\":\"89. Say\\u0131\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari\\\/89-sayi\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2011\\\/06\\\/01\\\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus#listItem\",\"name\":\"Vatikan G\\u00f6zlemevi 2010 Y\\u0131l\\u0131 Raporu Vatikan, bilim ile inanc\\u0131n kesi\\u015fim noktas\\u0131n\\u0131 bulmu\\u015f!\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari#listItem\",\"name\":\"Dergi Say\\u0131lar\\u0131\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2011\\\/06\\\/01\\\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus#listItem\",\"position\":4,\"name\":\"Vatikan G\\u00f6zlemevi 2010 Y\\u0131l\\u0131 Raporu Vatikan, bilim ile inanc\\u0131n kesi\\u015fim noktas\\u0131n\\u0131 bulmu\\u015f!\",\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari\\\/89-sayi#listItem\",\"name\":\"89. Say\\u0131\"}}]},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\",\"name\":\"Bilim ve Gelecek\",\"description\":\"Ayl\\u0131k bilim, k\\u00fclt\\u00fcr ve politika dergisi\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/02\\\/bilim-ve-gelecek-logo-1.png\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2011\\\/06\\\/01\\\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus\\\/#organizationLogo\",\"width\":272,\"height\":90,\"caption\":\"Bilim ve Gelecek Dergisi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2011\\\/06\\\/01\\\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus\\\/#organizationLogo\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/rnpekunlu#author\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/rnpekunlu\",\"name\":\"Prof. Dr. E. Rennan Pek\\u00fcnl\\u00fc\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2011\\\/06\\\/01\\\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus#authorImage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/0fd16ba7a33e1f9254486f74971e1aa9e655a49879b337e0b8344e8777b9f3b6?s=96&d=mm&r=g\",\"width\":96,\"height\":96,\"caption\":\"Prof. Dr. E. Rennan Pek\\u00fcnl\\u00fc\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2011\\\/06\\\/01\\\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus#webpage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2011\\\/06\\\/01\\\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus\",\"name\":\"Vatikan G\\u00f6zlemevi 2010 Y\\u0131l\\u0131 Raporu Vatikan, bilim ile inanc\\u0131n kesi\\u015fim noktas\\u0131n\\u0131 bulmu\\u015f! | Bilim ve Gelecek\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#website\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2011\\\/06\\\/01\\\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus#breadcrumblist\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/rnpekunlu#author\"},\"creator\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/rnpekunlu#author\"},\"datePublished\":\"2011-06-01T19:48:00+03:00\",\"dateModified\":\"2017-06-06T19:53:07+03:00\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/\",\"name\":\"Bilim ve Gelecek\",\"description\":\"Ayl\\u0131k bilim, k\\u00fclt\\u00fcr ve politika dergisi\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\"}}]}\n\t\t<\/script>\n\t\t<!-- All in One SEO -->\n\n","aioseo_head_json":{"title":"Vatikan G\u00f6zlemevi 2010 Y\u0131l\u0131 Raporu Vatikan, bilim ile inanc\u0131n kesi\u015fim noktas\u0131n\u0131 bulmu\u015f! | Bilim ve Gelecek","description":"","canonical_url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2011\/06\/01\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus","robots":"max-image-preview:large","keywords":"","webmasterTools":{"miscellaneous":""},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2011\/06\/01\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus#article","name":"Vatikan G\u00f6zlemevi 2010 Y\u0131l\u0131 Raporu Vatikan, bilim ile inanc\u0131n kesi\u015fim noktas\u0131n\u0131 bulmu\u015f! | Bilim ve Gelecek","headline":"Vatikan G\u00f6zlemevi 2010 Y\u0131l\u0131 Raporu Vatikan, bilim ile inanc\u0131n kesi\u015fim noktas\u0131n\u0131 bulmu\u015f!","author":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/rnpekunlu#author"},"publisher":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/1-7.jpg","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2011\/06\/01\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus\/#articleImage","width":557,"height":754},"datePublished":"2011-06-01T19:48:00+03:00","dateModified":"2017-06-06T19:53:07+03:00","inLanguage":"tr-TR","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2011\/06\/01\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus#webpage"},"isPartOf":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2011\/06\/01\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus#webpage"},"articleSection":"89. Say\u0131, Din ve Dinler Tarihi, din, din ve bilim, vatikan"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2011\/06\/01\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus#breadcrumblist","itemListElement":[{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr#listItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari#listItem","name":"Dergi Say\u0131lar\u0131"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari#listItem","position":2,"name":"Dergi Say\u0131lar\u0131","item":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\/89-sayi#listItem","name":"89. Say\u0131"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr#listItem","name":"Home"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\/89-sayi#listItem","position":3,"name":"89. Say\u0131","item":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\/89-sayi","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2011\/06\/01\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus#listItem","name":"Vatikan G\u00f6zlemevi 2010 Y\u0131l\u0131 Raporu Vatikan, bilim ile inanc\u0131n kesi\u015fim noktas\u0131n\u0131 bulmu\u015f!"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari#listItem","name":"Dergi Say\u0131lar\u0131"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2011\/06\/01\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus#listItem","position":4,"name":"Vatikan G\u00f6zlemevi 2010 Y\u0131l\u0131 Raporu Vatikan, bilim ile inanc\u0131n kesi\u015fim noktas\u0131n\u0131 bulmu\u015f!","previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\/89-sayi#listItem","name":"89. Say\u0131"}}]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization","name":"Bilim ve Gelecek","description":"Ayl\u0131k bilim, k\u00fclt\u00fcr ve politika dergisi","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/bilim-ve-gelecek-logo-1.png","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2011\/06\/01\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus\/#organizationLogo","width":272,"height":90,"caption":"Bilim ve Gelecek Dergisi"},"image":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2011\/06\/01\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus\/#organizationLogo"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/rnpekunlu#author","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/rnpekunlu","name":"Prof. Dr. E. Rennan Pek\u00fcnl\u00fc","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2011\/06\/01\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus#authorImage","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0fd16ba7a33e1f9254486f74971e1aa9e655a49879b337e0b8344e8777b9f3b6?s=96&d=mm&r=g","width":96,"height":96,"caption":"Prof. Dr. E. Rennan Pek\u00fcnl\u00fc"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2011\/06\/01\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus#webpage","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2011\/06\/01\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus","name":"Vatikan G\u00f6zlemevi 2010 Y\u0131l\u0131 Raporu Vatikan, bilim ile inanc\u0131n kesi\u015fim noktas\u0131n\u0131 bulmu\u015f! | Bilim ve Gelecek","inLanguage":"tr-TR","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#website"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2011\/06\/01\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus#breadcrumblist"},"author":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/rnpekunlu#author"},"creator":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/rnpekunlu#author"},"datePublished":"2011-06-01T19:48:00+03:00","dateModified":"2017-06-06T19:53:07+03:00"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#website","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/","name":"Bilim ve Gelecek","description":"Ayl\u0131k bilim, k\u00fclt\u00fcr ve politika dergisi","inLanguage":"tr-TR","publisher":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization"}}]},"og:locale":"tr_TR","og:site_name":"Bilim ve Gelecek","og:type":"article","og:title":"Vatikan G\u00f6zlemevi 2010 Y\u0131l\u0131 Raporu Vatikan, bilim ile inanc\u0131n kesi\u015fim noktas\u0131n\u0131 bulmu\u015f! | Bilim ve Gelecek","og:url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2011\/06\/01\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus","fb:app_id":"2104805563100892","fb:admins":"1250955469","article:published_time":"2011-06-01T16:48:00+00:00","article:modified_time":"2017-06-06T16:53:07+00:00","article:publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bilimvegelecekdergisi\/","twitter:card":"summary_large_image","twitter:site":"@bilimvegelecek","twitter:title":"Vatikan G\u00f6zlemevi 2010 Y\u0131l\u0131 Raporu Vatikan, bilim ile inanc\u0131n kesi\u015fim noktas\u0131n\u0131 bulmu\u015f! | Bilim ve Gelecek"},"aioseo_meta_data":{"post_id":"11255","title":null,"description":null,"keywords":null,"keyphrases":null,"primary_term":null,"canonical_url":null,"og_title":null,"og_description":null,"og_object_type":"default","og_image_type":"default","og_image_url":null,"og_image_width":null,"og_image_height":null,"og_image_custom_url":null,"og_image_custom_fields":null,"og_video":null,"og_custom_url":null,"og_article_section":null,"og_article_tags":null,"twitter_use_og":false,"twitter_card":"default","twitter_image_type":"default","twitter_image_url":null,"twitter_image_custom_url":null,"twitter_image_custom_fields":null,"twitter_title":null,"twitter_description":null,"schema":{"blockGraphs":[],"customGraphs":[],"default":{"data":{"Article":[],"Course":[],"Dataset":[],"FAQPage":[],"Movie":[],"Person":[],"Product":[],"ProductReview":[],"Car":[],"Recipe":[],"Service":[],"SoftwareApplication":[],"WebPage":[]},"graphName":"","isEnabled":true},"graphs":[]},"schema_type":null,"schema_type_options":null,"pillar_content":false,"robots_default":true,"robots_noindex":false,"robots_noarchive":false,"robots_nosnippet":false,"robots_nofollow":false,"robots_noimageindex":false,"robots_noodp":false,"robots_notranslate":false,"robots_max_snippet":null,"robots_max_videopreview":null,"robots_max_imagepreview":"large","priority":null,"frequency":null,"local_seo":null,"breadcrumb_settings":null,"limit_modified_date":false,"ai":null,"created":"2021-05-29 23:02:36","updated":"2025-06-05 16:26:16","seo_analyzer_scan_date":null},"aioseo_breadcrumb":"<div class=\"aioseo-breadcrumbs\"><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\" title=\"Home\">Home<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\" title=\"Dergi Say\u0131lar\u0131\">Dergi Say\u0131lar\u0131<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\/89-sayi\" title=\"89. Say\u0131\">89. Say\u0131<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\tVatikan G\u00f6zlemevi 2010 Y\u0131l\u0131 Raporu Vatikan, bilim ile inanc\u0131n kesi\u015fim noktas\u0131n\u0131 bulmu\u015f!\n\t\t<\/span><\/div>","aioseo_breadcrumb_json":[{"label":"Home","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr"},{"label":"Dergi Say\u0131lar\u0131","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari"},{"label":"89. Say\u0131","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\/89-sayi"},{"label":"Vatikan G\u00f6zlemevi 2010 Y\u0131l\u0131 Raporu Vatikan, bilim ile inanc\u0131n kesi\u015fim noktas\u0131n\u0131 bulmu\u015f!","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2011\/06\/01\/vatikan-gozlemevi-2010-yili-raporu-vatikan-bilim-ile-inancin-kesisim-noktasini-bulmus"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11255","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/475"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11255"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11255\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}