Uluslararas\u0131 bir panelde bir araya gelen deniz ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131, D\u00fcnya okyanuslar\u0131n\u0131n insanl\u0131k tarihinde g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir yokolu\u015f tehdidi alt\u0131nda oldu\u011fu konusunda uyard\u0131. Okyanus \u00fczerinde stres yaratan fakt\u00f6rlerin toplu etkilerinin de\u011ferlendirildi\u011fi uluslararas\u0131 ve disiplinleraras\u0131 \u00e7al\u0131\u015ftayda kirlilik, asitlenme, \u0131s\u0131nma, a\u015f\u0131r\u0131 avlanma ve oksijensizle\u015fme ba\u015fl\u0131klar\u0131 incelendi. Yay\u0131nlanan raporda \u015fu sonu\u00e7lara yer verildi:<\/p>\n
– Okyanuslar \u00fczerindeki stres yarat\u0131c\u0131 fakt\u00f6rlerin birle\u015fimi D\u00fcnya\u2019n\u0131n daha \u00f6nce kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck t\u00fcr yokolu\u015flar\u0131yla ili\u015fkilendirilen ko\u015fullar\u0131 yaratmaktad\u0131r.<\/p>\n
– Okyanuslardaki bozulma h\u0131z\u0131 tahmin edilenden \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
– Daha \u00f6nceden tan\u0131mlanm\u0131\u015f olumsuz etkilerin baz\u0131lar\u0131n\u0131n, tahmin edilen en olumsuz senaryolardan dahi daha k\u00f6t\u00fc bir etkiye sahip oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
– Tahmin edilemez de\u011fi\u015fim h\u0131z\u0131 nedeniyle yorum yapmak g\u00fc\u00e7 olsa da, k\u00fcresel bir yokolu\u015f tehdidi, mercanlar gibi denizel canl\u0131lar\u0131n yokolu\u015fuyla ba\u015f g\u00f6sterebilir.<\/p>\n
Bulgular\u0131n \u015fok edici oldu\u011funu belirten ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, durumun \u00e7ok ciddi oldu\u011funu ve derhal her seviyede harekete ge\u00e7ilmesi gerekti\u011fine dikkat \u00e7ekiyorlar. Oxford \u00dcniversitesi\u2019nde toplanan \u00e7al\u0131\u015ftayda, insan etkisinin oldu\u011fu k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine ek olarak, a\u015f\u0131r\u0131 avlanman\u0131n, \u00e7iftliklerden suya verilen besin ve minerallerin gelecekte de\u011fil, \u015fimdiden okyanus sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda dramatik bir bozulmaya yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ortaya kondu. D\u00fcnya tarihinde bilinen kitlesel yokolu\u015flar\u0131n hepsine e\u015flik eden \u00fc\u00e7 ana fakt\u00f6rde art\u0131\u015f oldu\u011fu belirlendi: hipoksia yani oksijen azl\u0131\u011f\u0131, anoksia yani oksijen yoklu\u011fu ve okyanuslardaki \u0131s\u0131nma ve beraberindeki asitlenme. Bu zarar e\u011filimi devam ederse, yeni bir yokolu\u015f olay\u0131n\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011fu sonucuna varan panel \u00e7e\u015fitli \u00f6rnekler sundu:<\/p>\n
– CO2<\/sub>\u2019nin okyanus taraf\u0131ndan emilme miktar\u0131 \u015fimdiden, deniz canl\u0131 gruplar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 50\u2019sinin ortadan kaybolmas\u0131yla sonu\u00e7lanan 55 milyon y\u0131l \u00f6nceki son kitlesel yokolu\u015f esnas\u0131ndaki oran\u0131 a\u015fm\u0131\u015f durumda.<\/p>\n – 1998\u2019de sadece tek bir b\u00f6lgede ger\u00e7ekle\u015fen mercan a\u011farmas\u0131 t\u00fcm D\u00fcnya\u2019daki tropik mercanlar\u0131n y\u00fczde 16\u2019s\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden oldu.<\/p>\n – A\u015f\u0131r\u0131 avlanma nedeniyle baz\u0131 ticari bal\u0131k t\u00fcrlerinin stoklar\u0131 y\u00fczde 90\u2019dan fazla azald\u0131.<\/p>\n – Deterjanlarda kullan\u0131lan sentetik koku vericiler ve kimyasallardan olu\u015fan kirleticilerin kutup denizlerinde dahi izine rastlan\u0131yor. Kimyasallar, deniz canl\u0131lar\u0131n\u0131n da sindirdi\u011fi okyanustaki minik plastik par\u00e7alar\u0131 taraf\u0131ndan emiliyor.<\/p>\n Yay\u0131nlanan raporda daha iyi koruma politikalar\u0131na ve y\u00f6netimsel d\u00fczenlemelere dair \u00f6nerilerine de yer veren uzmanlar, okyanusun ve bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ekosistemlerin bozulmu\u015f olan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n devam eden bu tehditler alt\u0131nda toparlanmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde.<\/p>\n <\/p>\n