<\/p>\n
Bug\u00fcn ger\u00e7ekten de, hepimiz i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck tehdit bana g\u00f6re hukuktur. En b\u00fcy\u00fck tehdit ve kabus haline geldi. Oysa bireyin hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine sayg\u0131 g\u00f6stererek uygulanan, ki\u015finin kim oldu\u011funa bakmaks\u0131z\u0131n kurallar\u0131n e\u015fit ve yeknesak vaziyette uyguland\u0131\u011f\u0131 hukuk herkes i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck g\u00fcvence de\u011fil mi? \u015eimdi ne diyoruz, eyvah mahkeme.<\/em><\/p>\n <\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6nemli siyasi davalarla sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve yarg\u0131 sisteminin \u00fc\u00e7 temel bile\u015feninden biri olan savunman\u0131n s\u00fcrekli bask\u0131 alt\u0131nda tutuldu\u011fu d\u00f6nem boyunca, s\u0131k s\u0131k ate\u015fli bir \u00fcslupla hukuku ve savunmay\u0131 savunurken izledi\u011fimiz \u0130stanbul Barosu Ba\u015fkan\u0131 \u00dcmit Kocasakal’la, bug\u00fcn\u00fcn T\u00fcrkiye’sinde hukuk ad\u0131na ya\u015fananlara kuramsal ve tarihsel bir pencereden bakmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n Hukukun evrensel ilkeleri<\/em><\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye a\u011f\u0131r siyasi davalara tan\u0131k oluyor, bu davalar\u0131n nas\u0131l y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, buralarda nas\u0131l hukuksuzluklar ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine \u00e7ok yaz\u0131ld\u0131, \u00e7izildi. Bizim dosyam\u0131zda da genel bir de\u011ferlendirme yer al\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla sizinle T\u00fcrkiye’nin yarg\u0131 d\u00fczenine daha yukar\u0131dan bak\u0131p b\u00fcy\u00fck resmi g\u00f6rebilmeyi isteriz. Ama T\u00fcrkiye\u2019nin hukuk h\u00e2llerine ge\u00e7meden, dersini verdi\u011finiz konudan, kitab\u0131n ortas\u0131ndan sorarak ba\u015flamak istiyorum, ceza hukukunun evrensel ilkeleri var m\u0131d\u0131r?<\/em><\/strong><\/p>\n Tabi ki var. \u015e\u00f6yle bir ayr\u0131mla ba\u015flayal\u0131m, gerek ceza hukuku bak\u0131m\u0131ndan gerek hukukun di\u011fer dallar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, bu evrensel ilkelerin b\u00fct\u00fcn\u00fc, hukuk devleti dedi\u011fimiz kavram\u0131n tamam\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. Kanun devleti ve hukuk devleti farkl\u0131 kavramlard\u0131r. Kanun devleti bir anlamda hukuk devletinin bir \u00f6n a\u015famas\u0131n\u0131 temsil eder, daha geri bir a\u015famad\u0131r. Bug\u00fcn demokrasiden s\u00f6z edemeyece\u011fimiz bir\u00e7ok \u00fclke birer kanun devletidir, ancak hukuk devleti de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hukuk devleti olabilmek i\u00e7in, \u015fekli anlamda ortaya \u00e7\u0131kan bu kanunlar\u0131n ayn\u0131 zamanda hukukun evrensel ve temel ilkelerine de uygun olmas\u0131 gerekir. O zaman hukuk devleti olursunuz. Onun unsurlar\u0131n\u0131 tek tek verece\u011fim. Hukukun bu genel, evrensel ilkeleri \u00f6zellikle ceza hukukunda nelerdir?<\/p>\n Birincisi, su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesi. En \u00f6nemli ilkelerden bir tanesidir. Kanunsuz su\u00e7 olmaz, kanunsuz ceza olmaz. Niye? Bu, insanlar\u0131 iktidarlar\u0131n, idarenin keyfiyetine kar\u015f\u0131 koruyan bir \u015feydir. \u00d6nceden neyin su\u00e7 oldu\u011funu neyin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilemezseniz, bir may\u0131n tarlas\u0131nda gibisinizdir ve hareket serbestiniz olmaz. Teredd\u00fct edersiniz. May\u0131nlar\u0131n nerede oldu\u011funu g\u00f6sterecekler ki, ben de oralardan uzak durup rahatl\u0131kla \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131m\u0131 kullanabileyim. Bu \u00e7ok temel bir ilkedir.<\/p>\n Bunu tamamlayan ilkeler var tabi. \u0130\u015flendi\u011fi s\u0131rada su\u00e7 olu\u015fturmayan bir fiilden dolay\u0131 kimse cezaland\u0131r\u0131lamaz. Yani su\u00e7lar\u0131 ve ceza normlar\u0131n\u0131 ge\u00e7mi\u015fe y\u00fcr\u00fcrl\u00fc olarak uygulayamazs\u0131n\u0131z. Yani orada eskiden may\u0131n yoktu, bast\u0131n ama \u015fimdi var, \u00e7ek cezan\u0131 diye bir \u015fey olmaz. Ama lehe olan d\u00fczenleme ge\u00e7mi\u015fe y\u00fcr\u00fcrl\u00fc olarak uygulan\u0131r.<\/p>\n Bir ba\u015fka ilke \u015fu: Ceza hukukunda k\u0131yas yasakt\u0131r. Benzetme yoluyla bir cezaland\u0131rma yapamazs\u0131n\u0131z. Ceza kanunlar\u0131 dar yorumlan\u0131r, k\u0131yas olmaz. Hatta geni\u015fletici yorum bile yasakt\u0131r ceza hukukunda. Bunun yan\u0131 s\u0131ra kusur ilkesi. Kusur olmadan, objektif sorumluluk yoktur. \u0130lkel d\u00f6nemlerde veya orta zamanlarda ki\u015filer belirli bir gruba, milliyete veya dine aidiyet nedeniyle kolektif olarak sorumlu tutulabiliyorlard\u0131. Ba\u015fkas\u0131n\u0131n i\u015fledi\u011fi bir fiilden dolay\u0131 ayn\u0131 topluluktaki herkes sorumlu say\u0131labiliyordu. Kusur filan aranmaks\u0131z\u0131n hem de. \u0130nsanl\u0131k \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ac\u0131lar \u00e7ekerek geldi bug\u00fcnlere. \u015eimdi geldi\u011fimiz noktada ceza sorumlulu\u011funun \u015fahsili\u011fi ilkesi de evrensel ilkelerden biri haline geldi. Yani herkes sadece kendi fiilinden sorumludur, ba\u015fkas\u0131n\u0131n fiilinden sorumluluk yoktur.<\/p>\n Yine cezalar\u0131n orant\u0131l\u0131 olmas\u0131 \u00f6nemli bir ilkedir. Yani keyfinizce istedi\u011finiz cezay\u0131 veremezsiniz. \u0130\u015flenen fiil ile verilen ceza aras\u0131nda bir orant\u0131 bulunmak durumundad\u0131r. Bu da \u00f6nemli bir ceza hukuku ilkesidir.<\/p>\n \u00d6nemli bir di\u011fer ilke su\u00e7suzluk karinesidir, yani aksi kesin bir h\u00fck\u00fcmle ispatlanana kadar herkes su\u00e7suz addedilir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz modern hukuk devleti, bir su\u00e7u ve o su\u00e7u i\u015fleyen faili her ne \u015fekilde olursa olsun cezaland\u0131ran de\u011fil ancak belirli kurallar \u00e7er\u00e7evesinde cezaland\u0131ran devlettir. Yani \u015funa geliyoruz, art\u0131k ceza hukukunda her \u015feyin delil say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde de\u011filiz. Daha do\u011frusu her \u015fey delil olur ama yeter ki hukuka uygun elde edilsin. Bu nedenle hukuka ayk\u0131r\u0131 deliller hi\u00e7bir \u015fekilde ceza yarg\u0131lamas\u0131nda h\u00fckme esas al\u0131nam\u0131yor. \u0130\u015fkenceyle ya da hukuka ayk\u0131r\u0131 ba\u015fka \u015fekillerde elde edilmi\u015f deliller h\u00fckme esas al\u0131nam\u0131yor.<\/p>\n Bunun kadar \u00f6nemli bir ilke, insanlar anlamakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekiyor ama, ku\u015fkudan san\u0131k yararlan\u0131r ilkesi. Modern hukuk devleti \u015funu s\u00f6yl\u00fcyor: Bir ki\u015finin bir su\u00e7u i\u015fledi\u011fi y\u00fczde 99 oran\u0131nda sabit olsa dahi, o y\u00fczde 1’lik oran var ya, ben onu dikkate al\u0131r\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 \u015fu, bir tane masumun cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 ihtimali, doksan dokuz su\u00e7lunun serbest kalmas\u0131ndan daha tehlikeli g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Pek \u00e7ok tamamlayan ilke var ama en temel olanlar bunlar.<\/p>\n <\/p>\n Modern hukuk Ayd\u0131nlanman\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc<\/em><\/strong><\/p>\n Bunlar\u0131n k\u00f6kenleri nereye gidiyor? Hukukun ve tabi insan toplumunun tarihinde, bir nevi evriminde nas\u0131l bir ana denk d\u00fc\u015f\u00fcyor?<\/em><\/strong><\/p>\n Biz ceza hukuku tarihini d\u00f6rt d\u00f6neme ay\u0131r\u0131r\u0131z. \u0130lkel d\u00f6nem, yani \u00f6\u00e7 alman\u0131n, k\u0131sas\u0131n \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu bir a\u015fama. \u00d6yle ki k\u0131sas bile bir a\u015famay\u0131 ifade ediyor asl\u0131nda. En az\u0131ndan bir orant\u0131 var k\u0131sasta, ama \u00f6\u00e7 almada o da yoktu. \u0130lkel d\u00f6nemin ard\u0131ndan, Roma hukuku ve orta zamanlar. Kanonik hukukun yani kilise hukukunun temel oldu\u011fu, i\u015fkencenin \u00e7ok me\u015fru say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemden ge\u00e7ti insanl\u0131k. Ve yeni zamanlar ceza hukuku.\u00a0 Bug\u00fcnk\u00fc \u00e7a\u011fda\u015f ilkelerin temellerinin at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem i\u015fte bu yeni zamanlar ceza hukuku dedi\u011fimiz d\u00f6nemdir ve neyle ba\u015flar biliyor musunuz? Felsefe hareketleriyle ve Ansiklopedistlerle…<\/p>\n Ayd\u0131nlanma \u00e7a\u011f\u0131yla\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n Birebir Ayd\u0131nlanma \u00e7a\u011f\u0131yla, evet. \u00c7\u00fcnk\u00fc o d\u00f6nemde Montesquieu, Rousseau, John Locke, Auguste Comte\u2019un \u00e7ok b\u00fcy\u00fck etkisi var. Sonra o d\u00f6nemde bir devrim yaratan, d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musunuz,\u00a0 1700\u2019lerde yazd\u0131\u011f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir kitapla, Dei delitti e delle pene<\/em> (Su\u00e7lar ve Cezalar \u00dczerine) ceza hukukunun peygamberi say\u0131lan Cesare Beccaria. Daha o d\u00f6nemde i\u015fkenceye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ger\u00e7e\u011fin insan\u0131n sinirlerinde bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir, \u00f6l\u00fcm cezas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin aras\u0131nda Immanuel Kant da var, Feuerbach da var.<\/p>\n O d\u00f6nemde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler ceza sorumlulu\u011funun esas\u0131 \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flam\u0131\u015flar. Niye ceza veriyoruz? Ondan \u00f6nceki d\u00f6nemin sert cezaland\u0131rma mant\u0131\u011f\u0131na, i\u015fkencenin me\u015fru olmas\u0131na \u015fiddetle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015flar. Ceza sorumlulu\u011funun temelini toplumsal yarara oturtmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flar. Su\u00e7luyu da bir insan gibi g\u00f6rmeye ba\u015flam\u0131\u015flar. B\u00fct\u00fcn bu d\u00fc\u015f\u00fcnceler irade serbestisine dayal\u0131 manevi sorumlu\u011fu esas alan bir ak\u0131m do\u011furmu\u015ftur. Buna ceza hukukunda klasik okul ad\u0131 veriliyor.<\/p>\n Fakat daha sonra bunu ele\u015ftiren, su\u00e7tan ziyade su\u00e7luyu inceleyen, Auguste Comte\u2019un fizik, kimya ve matematikte uygulad\u0131\u011f\u0131 deney ve g\u00f6zlem metodunun aynen su\u00e7lu bak\u0131m\u0131ndan da uygulanmas\u0131 gerekti\u011fini savunan, kendilerine pozitivist denen bir grup ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bunlar irade serbestisini kabul etmezler, su\u00e7u zorunlu bir sonu\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fcr ve dolay\u0131s\u0131yla bu anlamda bir ceza verilemeyece\u011fini s\u00f6ylerler. O y\u00fczden onlar\u0131n \u00f6nermesi ceza de\u011fil g\u00fcvenlik tedbiridir. G\u00fcvenlik tedbiri su\u00e7lu \u0131slah olana kadar uygulanmal\u0131d\u0131r. Ve cezan\u0131n amac\u0131 \u00f6detme veya kefaret de\u011fildir. Ceza toplumsal savunmay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in zorunlu olmas\u0131 nedeniyle verilir.<\/p>\n G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi, ger\u00e7ekten insanl\u0131\u011f\u0131n geli\u015fimiyle paralel olarak, bu \u00f6nemli evrensel ceza hukuku ilkeleri ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Birebir felsefe hareketleriyle ve ayd\u0131nlanma \u00e7a\u011f\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r \u015fu an uygulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ilkeler.<\/p>\n Bu geli\u015fimin \u00f6z\u00fcnde, yasalar\u0131 yap\u0131p cezay\u0131 uygulama yetkisi olan iradenin de, giderek yasa ve hukuk taraf\u0131ndan s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 yat\u0131yor diyebilir miyiz? Yasa onun da \u00fczerinde bir g\u00fc\u00e7 haline mi geliyor giderek?<\/em><\/strong><\/p>\n Evet, tabi. Yasa, hukuka ayk\u0131r\u0131 delile dayanamazs\u0131n diyor. Su\u00e7lulu\u011fu konusunda varsay\u0131mdan uzak, kesin ve somut bir delil olmadan mahk\u00fbm edemezsin diyor. Mahk\u00fbm etti\u011fin ki\u015fiyi, cezas\u0131n\u0131 infaz ederken temel insan haklar\u0131ndan al\u0131koymayacaks\u0131n diyor. Topluma yeniden kazand\u0131rma amac\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. Dolay\u0131s\u0131yla asl\u0131nda hem kanun koyucuyu ba\u011fl\u0131yor, hem yarg\u0131sal organlar\u0131 ba\u011fl\u0131yor. Asl\u0131nda ilgin\u00e7 olan \u015fudur, \u00f6zellikle \u015fimdi maddi ceza hukukundan ziyade yarg\u0131lama hukuku daha \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131. \u00c7ok kesin kurallara ba\u011fl\u0131 olarak savunma hakk\u0131, adil yarg\u0131lama hakk\u0131\u2026<\/p>\n Bizdeki Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nun belirledi\u011fi kurallar yani.<\/em><\/strong><\/p>\n Evet, asl\u0131nda ilgin\u00e7 bir noktaya geldik, bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr bu yarg\u0131lama kanunlar\u0131 i\u00e7in su\u00e7lular\u0131n Magna Carta\u2019s\u0131 der. \u015eu anla\u015f\u0131l\u0131yor ki b\u00fct\u00fcn bu kurallar asl\u0131nda, \u201csu\u00e7lu\u201d denen ki\u015fiyi, su\u00e7 failini korumak ad\u0131na getirilmi\u015f. Zaten devlet ayg\u0131t\u0131 \u00e7ok kat\u0131 bir bi\u00e7imde devreye giriyor. G\u00f6zalt\u0131, tutuklama… Bu a\u011f\u0131r s\u00fcre\u00e7te san\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc su\u00e7suzluk karinesi diye bir \u015fey var, bunun gere\u011fi. Siz ba\u015ftan bu ki\u015fiyi su\u00e7lu olarak kabul etti\u011finizde, buna g\u00f6re bir yarg\u0131lama yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda su\u00e7suzluk karinesinin bir anlam\u0131 kalm\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla b\u00fct\u00fcn bu kurallar asl\u0131nda bireyden ziyade elbette ki devlete ve yarg\u0131lama makamlar\u0131na kar\u015f\u0131 getirilmi\u015f s\u0131n\u0131rlamalar. Zaten siz o adam\u0131 koymu\u015fsunuz yarg\u0131l\u0131yorsunuz. Burada devlete bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck y\u00fckl\u00fcyor. Yanl\u0131\u015f bilinen bir \u015fey var, \u201cadil yarg\u0131lanma hakk\u0131\u201d diyoruz de\u011fil mi? \u0130ki u\u00e7lu g\u00f6relim bunu l\u00fctfen, adil yarg\u0131lanmak birey i\u00e7in bir hakt\u0131r, buna kar\u015f\u0131l\u0131k, tam onun kar\u015f\u0131t\u0131 olan adil yarg\u0131lama yapmak ise devlet i\u00e7in bir g\u00f6revdir. Yani bir yerde bir hak s\u00f6z konusuyken, kar\u015f\u0131s\u0131nda bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck s\u00f6z konusudur.<\/p>\n Yasay\u0131 koyan ve yarg\u0131layan iradeyi s\u0131n\u0131rlayan bir hukukun ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, tanr\u0131sal iradenin temsilcisi olarak y\u00f6neten eski egemenlerin toplumsal d\u00fczeninden de bir farkl\u0131la\u015fmaya tekab\u00fcl ediyor de\u011fil mi? Onlara sen \u00f6yle de\u011fil de b\u00f6yle yarg\u0131layacaks\u0131n demek kimsenin haddine d\u00fc\u015fmezdi pek. <\/em><\/strong><\/p>\n Bu y\u00fczden kilise hukukunda durum \u00e7ok daha farkl\u0131yd\u0131. Art\u0131k siz hukuku g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnden al\u0131p yery\u00fcz\u00fcne indiriyorsunuz ve \u00f6yle bir temele oturtuyorsunuz. Nedir o? Toplumsal yap\u0131ya ve ihtiya\u00e7lara uygun olarak insan eliyle olu\u015fturulan bir sistem. Bu sistemin amac\u0131 birilerini cezaland\u0131rmak, ezmek, toplumun d\u0131\u015f\u0131na itmek de\u011fil; sadece toplumsal d\u00fczeni korumak, sosyal savunmay\u0131 sa\u011flamaktan ibaret. Buna ba\u011fl\u0131 olarak b\u00fct\u00fcn mekanizmay\u0131 i\u015fletmek ve su\u00e7 i\u015fleyen bireyi de bir hasta gibi alg\u0131lamamak. G\u00fczel bir \u00f6zdeyi\u015f var, diyor ki \u201csu\u00e7u toplum haz\u0131rlar, birey i\u015fler\u201d.<\/p>\n <\/p>\n Yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011filse ilkeler \u00e7\u00f6pe<\/em><\/strong><\/p>\n \u015eimdi b\u00fct\u00fcn bu kurallar normatif olarak uluslararas\u0131 belgelerde var. G\u00fczel. \u0130nsan haklar\u0131 evrensel beyannamesinden tutun Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ne, Yurtta\u015fl\u0131k Belgesi\u2019ne\u2026 Anayasam\u0131zda var, Ceza Kanunu\u2019nda var, Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nda var. Ancak bunlar\u0131n bir anlam ifade edebilmesi i\u00e7in olmazsa olmaz, sine qua non<\/em> bir \u015fart var: yarg\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z olmas\u0131. E\u011fer yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fil ise, kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 uygulanam\u0131yor ise bu yaz\u0131lanlar\u0131n hi\u00e7bir anlam\u0131 kalm\u0131yor. T\u0131pk\u0131 bug\u00fcn ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131zda oldu\u011fu gibi. \u00c7ok tehlikeli bir noktaday\u0131z. Benim ileri fa\u015fizm dedi\u011fim \u015fey bu. Kast\u0131m \u015fudur; e\u011fer hukuksuzluk, zul\u00fcm ad\u0131n\u0131 ne koyarsan\u0131z koyun, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde \u015fekli bir yarg\u0131 eliyle, hakim ve savc\u0131lar eliyle y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcrse, o zaman yapaca\u011f\u0131n\u0131z bir \u015fey kalm\u0131yor ki. Ayr\u0131ca bir de d\u0131\u015fsal tehlike var. S\u0131radan vatanda\u015f\u0131n alg\u0131s\u0131 nas\u0131l? Efendim diyor, koskoca okumu\u015f insanlar var orada, hakim var, hakim karar\u0131 var… Oradaki hukuksuzluk vatanda\u015f nezdinde bir anda me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oluyor. Sizin kendinizi anlatma imk\u00e2n\u0131n\u0131z olmuyor. Gidecek yeriniz de kalm\u0131yor. \u00d6zellikle bu bir de, yasama feti\u015fizmiyle ve milli irade mitiyle bezendi\u011fi zaman b\u00fct\u00fcn kap\u0131lar kapan\u0131yor. O y\u00fczden bu kavramlar\u0131n \u00fczerinde durmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Bunlar\u0131n hukuk devleti ve demokrasiyle ne \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u011f\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum<\/p>\n Dolay\u0131s\u0131yla demek ki deminden beri konu\u015ftu\u011fumuz ilkeler, kavramlar ve bunlar\u0131n kanundaki normatif yans\u0131malar\u0131, bunlar\u0131 lay\u0131k\u0131yla yerine getirecek, hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7ten etkilenmeyecek, \u00f6zellikle siyasi iktidar\u0131n g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde, kontrol\u00fcnde olmayan, tarafs\u0131z ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir yarg\u0131n\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece bunlar\u0131n hi\u00e7bir anlam\u0131 yok. Hepsini \u00e7\u00f6pe atabilirsiniz.\u00a0 Bug\u00fcn geldi\u011fimiz nokta da bu. Tehlike de burada zaten.<\/p>\n <\/p>\n Hukuk devletini b\u0131rak, kanun devleti bile de\u011filiz<\/em><\/strong><\/p>\n Orta\u00e7a\u011fdan bug\u00fcne siyasi iktidar\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde geli\u015fen bir hukuk s\u00fcreci varsa, siyasi iktidar\u0131n g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde bir yarg\u0131 t\u00fcm bu s\u00fcrecin tersine d\u00f6nmesi olmuyor mu?<\/em><\/strong><\/p>\n Aynen b\u00f6yle. Hep vurgulad\u0131\u011f\u0131m \u015fey \u015fu. Geldi\u011fimiz noktada T\u00fcrkiye, b\u0131rak\u0131n hukuk devletini, kanun devleti olmaktan dahi \u00e7\u0131kt\u0131. Bu \u00e7ok ciddi bir belirleme. Az \u00f6nce anlatt\u0131m. Art\u0131k b\u0131rakt\u0131m hukuku, hukuk devletini, evrensel ilkelere uygunlu\u011fu, devlet bizzat kendi koydu\u011fu \u015fekli kanuna dahi, \u015feklen de olsa uyma gere\u011fini hissetmiyor. Basit ama \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 bir iki \u00f6rnek vereyim.<\/p>\n Sizin, ele\u015ftiriyor da olsak, bir toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri kanununuz var. Bu arada, \u201c12 Eyl\u00fcl\u2019le hesapla\u015f\u0131yorum\u201d yalanlar\u0131n\u0131 s\u00f6ylerken, bu kanunun 12 Eyl\u00fcl d\u00f6neminin sonunda Dan\u0131\u015fma Meclisi’nin yapt\u0131\u011f\u0131 son kanun oldu\u011funu da unutmamak laz\u0131m. Madem 12 Eyl\u00fcl\u2019le hesapla\u015f\u0131yorsun, onun kal\u0131nt\u0131lar\u0131ndan olan bu kanunu de\u011fi\u015ftirmeyi niye hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmedin? \u015eimdi, Anayasa\u2019n\u0131n 34. maddesi herkes izin almaks\u0131z\u0131n toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc yapmakta serbesttir diyor. \u0130lgili kanununuz bu hakk\u0131 k\u0131s\u0131tl\u0131yor. Uygulamada ise daha da k\u0131s\u0131tl\u0131yorsunuz. Kendi koydu\u011funuz kanunu tan\u0131m\u0131yorsunuz.<\/p>\n Di\u011fer bir \u00f6rnek, hayat\u0131mda b\u00f6yle \u015fey g\u00f6rmedim, g\u00f6rece\u011fimi de zannetmiyorum; Reyhanl\u0131\u2019daki patlamadan sonra, biliyorsunuz, oradaki sulh ceza mahkemesi bas\u0131na yay\u0131n yasa\u011f\u0131 getirdi. Dayana\u011f\u0131 \u015faka gibi. Bir ceza mahkemesinin medeni kanundaki bo\u015fanmayla ilgili bir h\u00fckme dayanarak ceza vermesine ya da bir hukuk h\u00e2kiminin, ceza kanunun bir maddesine dayanarak bo\u015fanma karar\u0131 vermesine benziyor. Bas\u0131n yasa\u011f\u0131n\u0131n dayana\u011f\u0131 CMK\u2019n\u0131n 153. maddesi, m\u00fcdafinin dosyay\u0131 inceleme yetkisiyle ilgili bir h\u00fck\u00fcm. Madde \u015f\u00f6yle diyor; m\u00fcdafi soru\u015fturma dosyas\u0131ndan i\u00e7eri\u011fini alabilir, belgeler birer \u00f6rnek olabilir vs; yaln\u0131z m\u00fcdafinin dosya i\u00e7eri\u011fini incelemesi veya belgelerden \u00f6rnek almas\u0131 soru\u015fturman\u0131n amac\u0131n\u0131 tehlikeye d\u00fc\u015f\u00fcrebilecek ise, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n istemi \u00fczerine ceza h\u00e2kiminin karar\u0131yla bu yetkisi k\u0131s\u0131tlanabilir. Bu h\u00fckme dayanarak bas\u0131na yasak getiriliyor. Bunun bas\u0131nla bir ilgisi yok ki, bu tamamen avukata ili\u015fkin bir \u015fey, yay\u0131nla ilgili bir \u015fey de\u011fil. Hangi cesaretle siz, konunun uza\u011f\u0131ndan ge\u00e7meyen bir h\u00fckme dayanarak yay\u0131n yasa\u011f\u0131 getiriyorsunuz. Ve skandald\u0131r, savc\u0131 talebinde diyor ki, bu madde soru\u015fturman\u0131n selametiyle ilgili, bas\u0131n yasa\u011f\u0131 da soru\u015fturman\u0131n selameti i\u00e7in, dolay\u0131s\u0131yla pek\u00e2l\u00e2 buna uygulanabilir. Bu mant\u0131\u011fa diyecek hi\u00e7bir \u015fey yok. Bu mant\u0131k, b\u0131rak\u0131n hukuk devletini, kanun devletine s\u0131\u011fmaz.<\/p>\n <\/p>\n Muhalifsen vatanda\u015f de\u011fil d\u00fc\u015fmans\u0131n<\/em><\/strong><\/p>\n Bir de modern hukuk devleti ilkesinin terk edildi\u011fi bir kuram var, 11 Eyl\u00fcl\u2019den sonra ra\u011fbet g\u00f6rmeye ba\u015flayan d\u00fc\u015fman ceza hukuku. Ge\u00e7erken buna da de\u011finelim mi?<\/em><\/strong><\/p>\n Kavramsal olarak benim yeterli ve do\u011fru bulmad\u0131\u011f\u0131m bir kavram asl\u0131nda d\u00fc\u015fman ceza hukuku. Ama i\u015faret etti\u011fi b\u00fcy\u00fck foto\u011fraf \u00f6nemli. Ceza hukukunun ultima rasyo<\/em> diye bir ilkesi var, en son \u00e7are. Yani ceza hukuku, di\u011fer hukuk tedbirleri yetersiz kald\u0131\u011f\u0131nda, en son ba\u015fvurulmas\u0131 gereken aland\u0131r. Niye? \u00c7\u00fcnk\u00fc hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri engeller. \u0130ki ucu keskin b\u0131\u00e7ak.<\/p>\n Siz hukuku evrensel ilkeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, toplumsal yarar\u0131 g\u00f6zeterek, bireyin hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine sayg\u0131 g\u00f6stererek sadece toplumsal savunma a\u00e7\u0131s\u0131ndan uygularsan\u0131z, bir toplum i\u00e7in en de\u011ferli\u00a0 koruma haline gelir. Herkes i\u00e7in, hepimiz i\u00e7in ortak g\u00fcvence nedir biliyor musunuz? \u0130\u00e7ine ideolojinin, siyaset ve di\u011fer \u015feylerin giremedi\u011fi, kim olursa olsun, ki\u015finin kim oldu\u011funa bakmaks\u0131z\u0131n kurallar\u0131n e\u015fit ve yeknesak vaziyette uyguland\u0131\u011f\u0131 teknik hukuktur. B\u00f6yle uygularsan\u0131z \u00e7ok b\u00fcy\u00fck g\u00fcvencedir. Ama \u00f6yle de\u011fil de, bug\u00fcn oldu\u011fu gibi, belirli bir siyas\u0131 g\u00fcc\u00fcn bekas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, siyasi iktidar\u0131 korumak,\u00a0 belirli bir tak\u0131m planlar\u0131, projeleri hayata ge\u00e7irmek ve bu do\u011frultuda da buna direnebilecek muhalifleri, ulusal, yurtsever bir tak\u0131m g\u00fc\u00e7leri tasfiye etmek i\u00e7in kullan\u0131rsan\u0131z, bu sefer hukuk atom bombas\u0131ndan daha tehlikeli bir silah haline gelir. \u00c7\u00fcnk\u00fc dedi\u011fim gibi, art\u0131k gidecek yeriniz kalmam\u0131\u015ft\u0131r ve \u00fcstelik arac\u0131n kendisi fiile bir d\u0131\u015fsal me\u015fruiyet alg\u0131s\u0131 yarat\u0131r.<\/p>\n \u0130\u015fte d\u00fc\u015fman ceza hukuku denilen \u015fey benim g\u00f6z\u00fcmde, ceza hukukunun, bu belirtti\u011fim i\u015flev ve ama\u00e7lar\u0131ndan soyutlanarak emperyalizmin \u00e7\u0131karlar\u0131na ve dolay\u0131s\u0131yla onun ta\u015feronlu\u011funu yapan, emperyalizm taraf\u0131ndan belirlenen siyasi iktidarlara hizmet eden bir silah haline getirilmesidir. O y\u00fczden 11 Eyl\u00fcl\u2019den sonra hemen nidalar ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u0131karlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda yer alan herkes d\u00fc\u015fman olarak, ter\u00f6rist olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ve hukukun d\u0131\u015f\u0131nda tutulur, her fiilleri cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n \u00d6rne\u011fin, ceza hukukunun \u00f6nemli bir evrensel ilkesi daha; ceza hukuku haz\u0131rl\u0131k hareketlerini cezaland\u0131rmaz, icraya ba\u015flamad\u0131k\u00e7a. \u015eu anlama gelir bu. Hep bu \u00f6rne\u011fi veriyorum, kar\u0131m bir g\u00fcn bu y\u00fczden beni bo\u015fayacak ama, mesela ben kar\u0131m\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnsem, bunu sizlerle payla\u015fsam, daha da ileri gidip bunu planlasam, plan proje yapsam, bunu yazsam, hatta daha ileri gidiyorum, kullanaca\u011f\u0131m zehri temin etsem ve bu \u015fekilde yakalansam, hi\u00e7bir bi\u00e7imde ceza g\u00f6rmem. \u00c7ok ilgin\u00e7 de\u011fil mi, niye? \u00c7\u00fcnk\u00fc bu su\u00e7u i\u015flemeyebilirim, hi\u00e7 icraya ba\u015flamayabilirim ya da son anda vazge\u00e7ebilirim. Haz\u0131rl\u0131k hareketlerini cezaland\u0131rmak, sadece bir niyeti, bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyi cezaland\u0131rmakt\u0131r. Ama bu d\u00fc\u015fman ceza hukuku \u00e7er\u00e7evesinde hukuk bir silah olarak kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131nda, bunun bir s\u0131n\u0131r\u0131 yok. Hadi haz\u0131rl\u0131k hareketlerini de cezaland\u0131ral\u0131m, ondan sonra i\u015ftiraki daha da geni\u015fletelim, delillerin hukuka ayk\u0131r\u0131 olmamas\u0131 konusunu da bu kadar kutsamayal\u0131m, basit bir tak\u0131m hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar \u00f6nemli olmas\u0131n… Bunun nerede duraca\u011f\u0131 bilinmez art\u0131k. Siz bir kez olsun bu kap\u0131y\u0131 aralarsan\u0131z, yani \u00f6rne\u011fin kollu\u011fun mevcut kurallara uymaks\u0131z\u0131n toplad\u0131\u011f\u0131 bir delili ge\u00e7erli sayarsan\u0131z art\u0131k o kap\u0131y\u0131 kapatamazs\u0131n\u0131z ki. S\u00fcrekli olarak ge\u00e7ilir.<\/p>\n Dolay\u0131s\u0131yla d\u00fc\u015fman ceza hukuku, ceza hukukunun anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015flevlerden soyutlan\u0131p, tam tersi bir bi\u00e7imde toplumsal bir tehdit haline gelmesini ifade eder. Bak\u0131n bug\u00fcn ger\u00e7ekten de, hepimiz i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck tehdit bana g\u00f6re hukuktur. Ceza hukuku ve yarg\u0131d\u0131r. En b\u00fcy\u00fck tehdit ve kabus haline geldi. Oysa g\u00fcvence olmas\u0131 gerekmiyor mu? \u015eimdi ne diyoruz, eyvah mahkeme!<\/p>\n Oysa Cumhuriyeti kuran kadrolar ne g\u00fczel seslenmi\u015fler savc\u0131lara. Bir tek Fransa\u2019da ve bizde vard\u0131r cumhuriyet savc\u0131s\u0131, Procureur de republique<\/em>\u2026 Cumhuriyeti, halk\u0131n egemenli\u011fini koruyan savc\u0131lar. Nas\u0131l seslenmi\u015fler savc\u0131lara; kimsesizlerin kimsesi olun, garibin gureban\u0131n haklar\u0131n\u0131 koruyun. \u015eimdi gelinen noktada nedir? Savc\u0131l\u0131k avc\u0131l\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f.<\/p>\n <\/p>\n Gizli tan\u0131k ter\u00f6r\u00fc<\/em><\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki yarg\u0131 rejimine gelirsek, ne g\u00f6r\u00fcyorsunuz? Turgut Kazan’a da sordum, hukuk tarihimizin kara d\u00f6nemi olan 12 Eyl\u00fcl sonras\u0131 ile k\u0131yaslanabilir mi \u00f6rne\u011fin, o kadar m\u0131 k\u00f6t\u00fc?<\/em><\/strong><\/p>\n Daha k\u00f6t\u00fc. \u00c7ok iddial\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorum, eminim ki \u00fcstat, duayen konumundaki hukuk\u00e7ular\u0131m\u0131z da bunu s\u00f6ylemi\u015ftir, o s\u0131k\u0131y\u00f6netim mahkemeleri de, daha eski Yass\u0131ada Adalet Divan\u0131 da, bug\u00fcnk\u00fc \u00f6zel g\u00f6revli mahkemelerden ve ter\u00f6r mahkemelerinden \u00e7ok daha ileridir. Yarg\u0131lanacak olsam, eskinin bir DGM’sinde ya da s\u0131k\u0131y\u00f6netim mahkemesinde yarg\u0131lanmay\u0131 tercih ederim \u015fahsen.<\/p>\n Askeri mahkemeler sivil mahkemelerden k\u00f6t\u00fcd\u00fcr diye bir alg\u0131 var, bir \u015fehir efsanesi. Ben bir sene askeri savc\u0131l\u0131k yapt\u0131m, \u00e7o\u011fu ki\u015fi bilmez ama, hen\u00fcz CMUK de\u011fi\u015fiklikleriyle hukuka ayk\u0131r\u0131 delile dayanma yasa\u011f\u0131 normatif olarak gelmeden ve sivil mahkemelerde uygulanmaya ba\u015flamadan, Askeri Yarg\u0131tay i\u00e7tihat yoluyla bunu uyguluyordu. Bug\u00fcn\u00fcn sivil mahkemeleri askeri mahkemelerden bile daha k\u00f6t\u00fc. Eskiden daha karanl\u0131k, daha zorba ve daha k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131.<\/p>\n Ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir ter\u00f6rden s\u00f6z edeyim size. Trafik ter\u00f6r\u00fc, ger\u00e7ek ter\u00f6r hi\u00e7 kal\u0131r bunun yan\u0131nda. Gizli tan\u0131k ter\u00f6r\u00fc ya\u015f\u0131yor bu \u00fclke. D\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musunuz. Bunlar\u0131 kimse dile getirmiyor? Ad\u0131 tan\u0131k koruma kanunudur. Amac\u0131 tan\u0131\u011f\u0131 bir tak\u0131m ki\u015filerden korumakt\u0131r ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 da bat\u0131da mafya tipi tan\u0131klar\u0131 korumakt\u0131r. Tan\u0131\u011f\u0131 korumak i\u00e7in getirilmi\u015f g\u00fcya. \u015eimdi gelinen noktada san\u0131klar\u0131 o tan\u0131ktan korumak gerekiyor. Kanuna bakarsan\u0131z, kanun i\u00e7inde gizli tan\u0131k diye tek bir ifade yok.\u00a0 Tan\u0131\u011f\u0131n kimli\u011finin gizlenmesi ise dokuz adet koruma tedbirinden sadece bir tanesi ama bir tek uygulanan da bu. Ve kanun diyor ki dokuzuncu maddede, tek ba\u015f\u0131na gizli tan\u0131k beyan\u0131 h\u00fckme esas olamaz. H\u00fckme esas olam\u0131yorsa tutuklama gibi bir tedbire de esas olamaz. Ama ne oluyor. Bir gizli tan\u0131k, kim oldu\u011funu bilmiyorsunuz, var m\u0131 yok mu onu da bilmiyorsunuz, belki de yok \u00f6yle biri, bir ifade veriyor ve gittiniz, b\u00fct\u00fcn hayat\u0131n\u0131z bitti.<\/p>\n <\/p>\n Milli irade miti diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe yol a\u00e7ar<\/em><\/strong><\/p>\n Milli irade ve yasama feti\u015fini a\u00e7acakt\u0131k. Yarg\u0131n\u0131n durumuyla ne ilgisi var?<\/em><\/strong><\/p>\n Bak\u0131n, demokrasiyi diktat\u00f6rl\u00fckten ay\u0131ran en \u00f6nemli \u015fey\u00a0 nedir? Milli irade, se\u00e7im, sand\u0131k de\u011fil. \u015eimdi ise bir milli irade miti, bir yasama feti\u015fizmi var. Demokrasi buymu\u015f gibi anlat\u0131l\u0131yor, bu bir toplumsal ill\u00fczyondur.\u00a0 Siyasi iktidar\u0131n en s\u0131k kulland\u0131\u011f\u0131 jargon bu. Milli iradeye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorlar; milletimiz bize b\u00f6yle tevecc\u00fchte bulundu, sand\u0131kta hesapla\u015f\u0131r\u0131z vs. Demokrasiyi tamamen buna indirgeyen bir toplumsal yan\u0131lsama \u00fcretiliyor.<\/p>\n Bu milli irade asl\u0131nda Jean Jacques Rousseau\u2019nun bir d\u00fc\u015f\u00fcncesi. Son derece totaliter bir d\u00fc\u015f\u00fcncedir. Ne diyor Rousseau, bir se\u00e7imde y\u00fczde 51 bir \u015fey s\u00f6ylemi\u015fse geri kalan y\u00fczde 49 ben yan\u0131lm\u0131\u015f\u0131m, milli irade buymu\u015f der ve buna iltihak eder. Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131nda y\u00fczde 49\u2019a ya\u015fama hakk\u0131 yoktur. Peki tarihte bu milli irade teorisini en \u00e7ok kullanan kim? Hitler ve ard\u0131ndan\u00a0 Mussolini. Hitler\u2019in iki s\u00f6z\u00fcnden biri Alman milletidir, hep Alman milletine dayan\u0131r. Rudolf Hess Hitler\u2019in \u00f6n\u00fcnde bir konu\u015fmas\u0131nda diyor ki, Mein F\u00fchrer sen hareket ge\u00e7ersen Almanya harekete ge\u00e7er, sen bir konuda bir karar verirsen Almanya vermi\u015f olur.<\/p>\n Bak\u0131n bu milli irade miti a\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, geride kalm\u0131\u015ft\u0131r. Diktat\u00f6rl\u00fcklere yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Onlar\u0131n esin ve hukuksal me\u015fruiyet kayna\u011f\u0131 olmu\u015ftur. Onun yerine modern devlette Frans\u0131z devriminin insanl\u0131\u011fa arma\u011fan etti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnce cumhuriyet ve onun felsefi kaynaklar\u0131ndan olan kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Herkes Montesquieu\u2019ye ba\u011flar ama o asl\u0131nda bunu belirli bir kurama, bir sisteme oturtmu\u015ftur. Haks\u0131zl\u0131k etmeyelim, kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n esas babas\u0131 Aristoteles\u2019tir.<\/p>\n <\/p>\n Demokrasinin \u015fart\u0131 denetim<\/em><\/strong><\/p>\n Dolay\u0131s\u0131yla milli iradenin modern devletteki yerini cumhuriyet ve kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi alm\u0131\u015ft\u0131r. Bizim \u00e7ok de\u011ferli hukuk\u00e7umuz H\u00fcseyin Nail Kubal\u0131 bunu \u00f6yle g\u00fczel tahlil etmi\u015f ki.\u00a0 \u015e\u00f6yle diyor bir eserinde: “H\u00fck\u00fcmetlerin arkalar\u0131nda b\u00f6yle bir milli irade farz etmesinde hi\u00e7bir hukuki temel ve yarar olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, aksine bu d\u00fc\u015f\u00fcnce -bak\u0131n nas\u0131l birebir g\u00fcn\u00fcm\u00fczle \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcyor- en b\u00fcy\u00fck haks\u0131zl\u0131klar\u0131 ve zul\u00fcmleri dahi, s\u00f6zde bir millet iradesine dayand\u0131rarak me\u015frula\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fan h\u00fck\u00fcmetlerin i\u015fine yarar.” Ve devam ediyor. “Oysa bir se\u00e7imde ortaya \u00e7\u0131kan sonu\u00e7 milli irade olmay\u0131p, sadece o se\u00e7imde oy kullananlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fundan ibarettir.” Bu kadar basit.<\/p>\n Demokrasiyi diktat\u00f6rl\u00fckten ay\u0131ran \u015fey ise denetim kavram\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc demokrasi bir denge ve denetim rejimidir. Demokrasilerde bu denetim \u00fc\u00e7 yolla olur. Birincisi toplumsal denetim. Ba\u011f\u0131ms\u0131z medya burada \u00f6nemlidir \u00f6rne\u011fin, sorgular, ger\u00e7ekleri ortaya \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u00d6rg\u00fctlenme hakk\u0131na sahip toplumun denetiminin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7ar. \u0130kincisi muhalefet partileri eliyle y\u00fcr\u00fct\u00fclen siyasi denetimdir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ve en \u00f6nemlisi yarg\u0131sal denetimdir ve ancak ba\u011f\u0131ms\u0131z bir yarg\u0131 eliyle ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. Kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 dedi\u011fimiz \u015fey, halk taraf\u0131ndan anayasal olarak bu g\u00fc\u00e7lerin da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131d\u0131r. Yani halk bu g\u00fc\u00e7lerden bir k\u0131sm\u0131n\u0131 yasamaya verir, bir k\u0131sm\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctmeye, bir k\u0131sm\u0131n\u0131 yarg\u0131ya verir. Kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilk ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 13. y\u00fczy\u0131la Magna Carta’ya gider. \u00d6z\u00fcnde h\u00fck\u00fcmdara kar\u015f\u0131 direni\u015f vard\u0131r. G\u00fc\u00e7 \u00f6yle bir \u015feydir ki, -reklam diyor ya, kontrols\u00fcz g\u00fc\u00e7 g\u00fc\u00e7 de\u011fildir- tek elde topland\u0131\u011f\u0131 zaman, denetimi olmad\u0131\u011f\u0131 zaman sadece elinde tutanda de\u011fil b\u00fct\u00fcn toplumda bir zehirlenmeye yol a\u00e7ar.<\/p>\n T\u00fcrkiye’de bunun kar\u015f\u0131s\u0131na dikilmi\u015f bir \u015fey de yasama feti\u015fizmidir. Meclis b\u00f6yle karar ald\u0131, kanun \u00e7\u0131kard\u0131, milletin iradesi budur, \u00e7\u00fcnk\u00fc sand\u0131ktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r diye. Hat\u0131rlar m\u0131s\u0131n\u0131z 411 milletvekilinin oyuyla bir anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi yap\u0131lm\u0131\u015f ve Anayasa Mahkemesi’nce iptal edilmi\u015fti. Bunun \u00fczerine h\u00fck\u00fcmet yetkilileri k\u0131yameti kopard\u0131, 11 ki\u015fi 411 milletvekilinin yani milletin iradesine nas\u0131l set vurabilir diye.<\/p>\n D\u00fcnyada nas\u0131l?..<\/em><\/strong><\/p>\n B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada b\u00f6yle, Amerika’da hi\u00e7 duyuyor musunuz, nas\u0131l olur da Kongre’nin yani millet iradesinin \u00fczerinde bir Anayasa Mahkemesi, bir Y\u00fcce Mahkeme olur diye bir \u015fey. Fransa’da soyk\u0131r\u0131m yasas\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131, hat\u0131rlayacaks\u0131n\u0131z. Bizim h\u00fck\u00fcmet bunun engellenmesi i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6stermi\u015f, bu karar\u0131 ele\u015ftirmi\u015fti. Yasay\u0131 \u00e7\u0131karan partiden milletvekilleri Anayasa Mahkemesi\u2019ne g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler. \u0130\u015fte kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 budur. T\u00fcrkiye’de hangi parti olursa olsun, iktidardaki partinin bir milletvekilinin b\u00f6yle bir \u015fey yapmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Ve Anayasa Mahkemesi karar\u0131 iptal etti. Ne dedi bizim siyasi iktidar yetkilileri, tarihi bir yanl\u0131\u015ftan d\u00f6n\u00fcld\u00fc. Kendileriyle \u00e7eli\u015fmemeleri i\u00e7in, Frans\u0131z Anayasa Mahkemesi Frans\u0131z milletinin iradesine nas\u0131l ket vurur demeleri gerekmiyor muydu? Orada olunca bir yanl\u0131\u015ftan d\u00f6n\u00fclm\u00fc\u015f oluyor burada olunca milli iradeye ket vurmak oluyor. G\u00f6r\u00fcyor musunuz, insanlar\u0131 nas\u0131l aldat\u0131yorlar?<\/p>\n Anayasa\u2019da bir h\u00fck\u00fcm var, bunu da \u00e7arp\u0131t\u0131yorlar. Anayasa 6. maddesinde der ki, egemenlik kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z milletindir.. Dikkat buyurun, meclisindir demiyor, milletindir diyor. Ve devam eder, T\u00fcrk milleti bu egemenlik yetkisini Anayasa’daki organlar\u0131 eliyle kullan\u0131r. Anayasa\u2019daki organlar\u0131ndan biri yasamaysa, di\u011ferleri de y\u00fcr\u00fctme ve yarg\u0131d\u0131r. O halde, millet egemenli\u011fi yasamaya ne kadar yans\u0131yorsa, yarg\u0131ya da o kadar yans\u0131yor. Hatta belki di\u011ferlerinden daha fazla. Milletin bir se\u00e7imde yasamaya ve dolay\u0131s\u0131yla siyasi iktidara ve y\u00fcr\u00fctmeye verdi\u011fi \u015fartl\u0131 bir yetki; bir kere s\u00fcreyle k\u0131s\u0131tl\u0131, 4 y\u0131l. \u0130kincisi t\u00fcmel de\u011fil c\u00fczi bir yetki; belli bir se\u00e7men oran\u0131na ve y\u00fcr\u00fctme somutunda meclisin belli bir oran\u0131na dayan\u0131yor, y\u00fczde 30, y\u00fczde 40, 50… Yani hi\u00e7bir toplum bir siyasi iktidara oy verdi\u011fi zaman, sen can\u0131n nas\u0131l isterse \u00f6yle yap diye yetki vermiyor. Ya nas\u0131l veriyor? Sen 4 y\u0131l boyunca benim ad\u0131ma seni denetleyecek olan ba\u011f\u0131ms\u0131z yarg\u0131n\u0131n denetlemesi kayd\u0131yla istedi\u011fini yapabilirsin. Yani demokrasiden s\u00f6z ediyorsak, denetim nas\u0131l olmazsa olmaz \u00f6nemdeyse, toplum ad\u0131na bu denetimi ger\u00e7ekle\u015ftiren ba\u011f\u0131ms\u0131z yarg\u0131 da o kadar \u00f6nemli.<\/p>\n Ne diyor say\u0131n Ba\u015fbakan, biz millete gideriz onlar Anayasa Mahkemesi’ne. Asl\u0131nda burada a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcyoruz, o Anayasa Mahkemesi de, o Dan\u0131\u015ftay da gene milletin ta kendisi asl\u0131nda. Bu kadar basit.<\/p>\n \u00c7ok net s\u00f6yl\u00fcyorum. Y\u00fczde 51 oy ald\u0131 diyelim ki bir siyasi iktidar. Bu y\u00fczde 51 milli irade de\u011fildir. Bu y\u00fczde 30 da olabilir, 70 de. Bu sadece, Kubal\u2019\u0131n dedi\u011fi gibi, se\u00e7imde oy kullananlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fundan ibarettir. Milli irade b\u00fct\u00fcnsel bir yap\u0131d\u0131r. Bu kavram\u0131 da o anlamda kabul etmiyorum, onun yerine Frans\u0131z devriminin insanl\u0131\u011fa arma\u011fan\u0131 olan milli egemenlik kavram\u0131n\u0131 ge\u00e7erli g\u00f6r\u00fcyorum.<\/p>\n Zaten T\u00fcrkiye’de kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n temeli siyasi partiler ve se\u00e7im kanunundan dolay\u0131 da dinamitlenmi\u015f. Partisine ra\u011fmen Anayasa Mahkemesi’ne giden Frans\u0131z milletvekili \u00f6rne\u011fini vermi\u015ftim. Bizde b\u00f6yle bir \u015fey m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Y\u00fcr\u00fctmenin ba\u015f\u0131 olacak siyasi partinin genel ba\u015fkan\u0131, yasaman\u0131n i\u00e7ini dolduracak olan milletvekillerini de kendisi belirliyor. Y\u00fcr\u00fctme yasamay\u0131 yutmu\u015f oluyor. Kar\u015f\u0131da tek bir g\u00fc\u00e7 kal\u0131yor o zaman, yarg\u0131. Bunu da yuttu\u011funuz zaman olay bitiyor.<\/p>\n Y\u00fcr\u00fctme yarg\u0131y\u0131 da yuttu mu gelinen noktada?<\/em><\/strong><\/p>\n Bir \u00fclkede bir ba\u015fbakan yarg\u0131 benim aya\u011f\u0131ma pranga oluyor dedi\u011fi anda o i\u015f bitmi\u015fti zaten. \u015eimdi ise, 12 Eyl\u00fcl’deki s\u00f6zde referandumdan sonra afiyetle pat diye mideye indirmi\u015ftir. \u015eu anda yarg\u0131 tamam\u0131yla siyasi iktidar\u0131n kontrol\u00fc alt\u0131nda. \u0130dari yarg\u0131 nas\u0131l denetim yapacak? Fiili i\u015fleyen kad\u0131, kimi kime \u015fikayet edeyim.<\/p>\n Ben referandum \u00f6ncesinde yalvard\u0131m, l\u00fctfen sahip oldu\u011funuz ve ba\u011f\u0131ms\u0131z yarg\u0131 eliyle kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z denetim yetkisini, de\u011fil bu iktidara hi\u00e7bir iktidara teslim etmeyin. Ama teslim oldu.<\/p>\n Teslim oldu derken \u015funu kastediyorum. Daha \u00f6nce ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f bir yarg\u0131 vard\u0131, \u015fimdi ise tutsak. B\u00fct\u00fcn bu sistem i\u00e7indeki hakimler, savc\u0131lar siyasi iktidar\u0131n yanda\u015flar\u0131d\u0131r demiyorum. Ama kilit noktalarda bir\u00e7ok mevki bunlar\u0131n elindedir ve geri kalan kesim ise ya sindirilmi\u015ftir, ya g\u00fcce biat etmi\u015ftir ya da bir \u015fekilde bask\u0131 alt\u0131nda tutuluyordur. Nihayetinde ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z olamayacak bir yarg\u0131 s\u00f6z konusu.<\/p>\n B\u00f6yle bir yarg\u0131 hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler i\u00e7in bir g\u00fcvence de\u011fil bir tehdittir. En \u00e7arp\u0131c\u0131 olan bu bence.<\/p>\n <\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de sivil bir diktat\u00f6rl\u00fck var<\/em><\/strong><\/p>\n Referandum bu bak\u0131mdan kritik bir e\u015fik miydi?<\/em><\/strong><\/p>\n Dedim ya, yarg\u0131 da t\u00fcm\u00fcyle siyasi iktidar\u0131n denetimi alt\u0131na girdikten sonra art\u0131k sivil bir dikta rejiminden s\u00f6z etmeliyiz. Bak\u0131n ben laf\u0131n\u0131 sak\u0131nan bir insan de\u011filim, her yerde de s\u00f6yledim, \u015fu anda T\u00fcrkiye’de sivil bir diktat\u00f6rl\u00fck caridir. Ve bu sivil dikta, askeri diktadan daha tehlikelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7 olmazsa askeri diktada kar\u015f\u0131n\u0131zda bir postal vard\u0131r, ne oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Ama s\u00f6zde demokrasi g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc oldu\u011fu i\u00e7in bu daha tehlikelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc toplumda bir d\u0131\u015fsal me\u015fruluk, bir narkoz hali yarat\u0131r.<\/p>\n \u00c7ok g\u00fczel bir ill\u00fczyon g\u00f6steriyorlar bize. Mahkemeler var, kararlar veriliyor, yakalama kararlar\u0131, tutuklama kararlar\u0131, e can\u0131m itiraz etme hakk\u0131n da var her defas\u0131nda reddolunaca\u011f\u0131n\u0131 bilsen de. Her \u015fey kitab\u0131na uygun, her \u015fey usul\u00fcne uygun. \u0130\u015fte bu da bir ill\u00fczyon yarat\u0131yor. \u00d6b\u00fcr tarafta hi\u00e7 olmazsa, s\u0131k\u0131y\u00f6netim komutan\u0131n emri var deyip adam\u0131 yaka pa\u00e7a al\u0131yorlar, neyin ne oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorsunuz. Bu \u00f6yle de de\u011fil, o y\u00fczden daha tehlikeli ve vahim bir durumday\u0131z.<\/p>\n Bir k\u00fcrs\u00fcde c\u00fcbbeli insanlar\u0131n oturuyor olmas\u0131, o yap\u0131y\u0131 mutlaka bir mahkeme k\u0131lmaz. O k\u00fcrs\u00fcy\u00fc yarg\u0131lama makam\u0131 k\u0131lacak olan, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, savunma hakk\u0131na ne kadar uydu\u011fu ve sayg\u0131 g\u00f6sterdi\u011fidir. T\u00fcrkiye’de ne bundan ne de kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n Hele bu s\u00f6zde referandumdan sonra, kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131z yarg\u0131 t\u00fcm\u00fcyle bitmi\u015ftir T\u00fcrkiye’de. Burada esas tarihe hesap verecek olanlar da, bu \u00fclkenin ayd\u0131nlar\u0131 ve solcular\u0131d\u0131r. Burada kimse \u00fczerine al\u0131nmas\u0131n, geneti\u011fi de\u011fi\u015ftirilmi\u015f ayd\u0131nlar\u0131 ve solcular\u0131 kastediyorum, ben onlara GDA ve GDS diyorum. Kendisine ayd\u0131n, sosyalist diyen ve “yetmez ama evet” diye iktidardan ve bu kafadan demokrasi gelece\u011fini uman, d\u00fc\u015f\u00fcnen ve kabul ettirmeye \u00e7al\u0131\u015fan insanlar bunun m\u00fcsebbiplerindendir. Bir de \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir kesim var, ben anne taraf\u0131ndan Trakyal\u0131y\u0131m, bizde ay\u00e7i\u00e7e\u011fine g\u00fcne\u015fe do\u011fru d\u00f6n\u00fcp e\u011fildi\u011fi i\u00e7in g\u00fcnebakan derler, ben de bunlara g\u00fccebakan diyorum, g\u00fc\u00e7 kimdeyse ona e\u011filenler. Bu noktaya gelinmesindeki tarihsel sorumluluk, bunlar\u0131n da \u00fczerindedir.<\/p>\n <\/p>\n \u2018\u00d6zel g\u00f6revli\u2019 mahkemeler<\/em><\/strong><\/p>\n Yarg\u0131n\u0131n bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc T\u00fcrkiye’nin siyasi ve toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcyle nas\u0131l bir ili\u015fki i\u00e7inde? <\/em><\/strong><\/p>\n Do\u011frudan ili\u015fkili, hatta buna ba\u011fl\u0131. Bu yarg\u0131lamalar ger\u00e7ekte birer proje yarg\u0131lamas\u0131. Yarg\u0131 da b\u00f6yle bir proje i\u00e7in m\u0131nt\u0131ka temizli\u011fi yapmak, bu projeye diren\u00e7 g\u00f6sterecek muhalifleri, ulusalc\u0131lar\u0131, yurtseverleri tasfiye etmek i\u00e7in dizayn edildi. Bunun i\u00e7ine bir siyasi hesapla\u015fmay\u0131, \u00f6\u00e7 almay\u0131 da kat\u0131n. 100 y\u0131ll\u0131k bir hesapla\u015fmad\u0131r bu, Cumhuriyet’le, ayd\u0131nlanmayla hesapla\u015fma. Yarg\u0131 burada d\u00f6nemin amac\u0131na uygun \u00f6zel bir g\u00f6rev \u00fcstlendi.<\/p>\n Siz bu \u00f6zel yetkili mahkemelere de \u00f6zellikle, \u00f6zel g\u00f6revli mahkemeler diyorsunuz de\u011fil mi?<\/em><\/strong><\/p>\n Buradaki ironinin d\u0131\u015f\u0131nda, teknik anlamda da \u00f6zel yetkili demek do\u011fru de\u011fil asl\u0131nda. Yetki ba\u015fka bir \u015feydir. Bir davan\u0131n a\u011f\u0131r ceza mahkemesinde mi asli ceza mahkemesinde mi g\u00f6r\u00fclece\u011fi bir yetki de\u011fil g\u00f6rev sorunudur. Dolay\u0131s\u0131yla bunlara teknik anlamda da \u00f6zel g\u00f6revli demek daha do\u011frudur. Ayr\u0131ca bir de \u00f6zel g\u00f6revli deyince, hangi \u00f6zel g\u00f6revmi\u015f bu diye sorma imkan\u0131 da veriyor insana. Hangi \u00f6zel g\u00f6rev? Siyasi iktidar\u0131n, ama sadece siyasi iktidar\u0131n de\u011fil, onun ta\u015feronlu\u011funu y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc daha \u00fcstteki k\u00fcresel g\u00fcc\u00fcn \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131, onun \u00f6n\u00fcndeki engellerin temizlenmesi i\u00e7in gerekli tasfiyenin yap\u0131lmas\u0131, gerekli m\u0131nt\u0131ka temizli\u011finin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesidir yarg\u0131n\u0131n i\u015fte bu \u00f6zel g\u00f6revi.<\/p>\n L\u00fctfen bu yarg\u0131lamalara bak\u0131n, \u015f\u00f6yle bir ilgin\u00e7 durumla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya de\u011fil miyiz? Demokrasi geli\u015fiyormu\u015f!.. Ama bug\u00fcn oldu\u011fu gibi \u00e7ok san\u0131kl\u0131 davalar hangi tarihi kesitlerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr? \u015e\u00f6yle bir tarihe bak\u0131n, \u00e7ok nettir, ola\u011fan\u00fcst\u00fc d\u00f6nemlerde, darbe d\u00f6nemlerinde, diktat\u00f6rl\u00fcklerde. Bu bile bize bir \u015fey g\u00f6stermiyor mu? Siyasi iktidar\u0131n bir i\u015faretiyle derhal harekete ge\u00e7en savc\u0131lar\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 toplu davalar bunlar. En son \u00f6rne\u011fi de, Gezi olaylar\u0131 davas\u0131 haz\u0131rlan\u0131yor \u015fimdi. Ba\u015fbakan diyor ki, bunlar ter\u00f6r su\u00e7udur. Yarg\u0131 derhal bunu talimat kabul ediyor. Soru\u015fturma a\u00e7\u0131l\u0131yor ve ter\u00f6rle m\u00fccadele kanunundan y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor. Gezi eylemleri h\u00fck\u00fcmeti y\u0131kmaya te\u015febb\u00fcs olarak nitelendiriliyor. Hukuken m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bir h\u00fck\u00fcmetin gitmesini istemek su\u00e7 falan olamaz. Bir insan\u0131n \u00f6lmesini istemek nas\u0131l cinayete te\u015febb\u00fcs olmuyorsa…<\/p>\n <\/p>\n Avukat c\u00fcbbesi neden d\u00fc\u011fmesiz ve cepsizdir?<\/em><\/strong><\/p>\n Yarg\u0131n\u0131n olmazsa olmaz di\u011fer unsuru, savunma ne durumda peki? Siz \u0130stanbul Baro Ba\u015fkan\u0131 olarak bir anlamda avukatlar\u0131n da avukat\u0131s\u0131n\u0131z. Savunma engelleniyor, b\u00fcy\u00fck bask\u0131 alt\u0131nda…<\/em><\/strong><\/p>\n Birincisi \u00c7a\u011fda\u015f Hukuk\u00e7ular Derne\u011fi bask\u0131n\u0131, ikincisi Gezi olaylar\u0131 s\u0131ras\u0131nda avukatlar\u0131n Adliye binas\u0131ndan yaka pa\u00e7a g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmalar\u0131. Durumu \u00f6zetleyen, skandal d\u00fczeyinde iki \u00f6rnektir. Hukuk devletinde yarg\u0131 dedi\u011finiz \u015fey \u00fc\u00e7l\u00fc bir sacaya\u011f\u0131d\u0131r. Bir tanesi k\u0131r\u0131k olursa tepetaklak gider. Sav yani iddia makam\u0131 savc\u0131l\u0131k, savunma yani avukatlar ve h\u00fck\u00fcm yani yarg\u0131\u00e7lar. Bu \u00fc\u00e7l\u00fc, yarg\u0131laman\u0131n olmazsa olmaz bile\u015fenleridir. Yani savunman\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 yerde yarg\u0131lamadan s\u00f6z edemezsiniz. Avukatlar birer adalet sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. Avukat\u0131n i\u015flevi, karma\u015f\u0131k hukukun yolunu y\u00f6ntemini bilmeyen vatanda\u015f\u0131n, hak m\u00fccadelesinde eli, aya\u011f\u0131, dili olmakt\u0131r. Avukata ve savunmaya y\u00f6nelik her m\u00fcdahale vatanda\u015f\u0131n hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ve savunma hakk\u0131na bir sald\u0131r\u0131d\u0131r. Siz salondan avukat\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman asl\u0131nda adaleti salondan \u00e7\u0131karm\u0131\u015f olursunuz.<\/p>\n Geldi\u011fimiz noktada \u015fimdi savunmaya d\u00f6n\u00fck yo\u011fun bir sald\u0131r\u0131 ya\u015fan\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc yarg\u0131 dizayn edildi. Burada hem hakimler hem savc\u0131lar var. O halde bu \u00fc\u00e7l\u00fc sac aya\u011f\u0131nda ayakta kalan, dizayn edemedikleri, diz \u00e7\u00f6kt\u00fcremedikleri, biat etmeyen, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savunan sadece avukatlar ve onlar\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fc g\u00fcc\u00fc barolar kald\u0131. O y\u00fczden barolara ve avukatlara kar\u015f\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ve sistematik bir sald\u0131r\u0131 ba\u015flatt\u0131lar. Bak\u0131n barolar\u0131 ele ge\u00e7iremedikleri i\u00e7in \u015fimdi sistemi de\u011fi\u015ftirmeyi \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Yok efendim se\u00e7im sistemi, delegede nispi temsil, y\u00f6netimde nispi temsil, bunlar klasik y\u00f6ntemleri…<\/p>\n Bu t\u00fcr sald\u0131r\u0131larla ve soyut bir tak\u0131m iddialarla avukatlar\u0131 ve savunmay\u0131 itibars\u0131zla\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. A\u00e7\u0131lan davalar\u0131n \u00e7o\u011fu bu temele oturan davalar. Bizim savunmay\u0131 savunmak i\u00e7in ve \u00fcstelik de kanundan kaynaklanan g\u00f6rev ve yetkimizi kullanarak ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f oldu\u011fumuz bir tak\u0131m fiillerle ilgili, baro ba\u015fkan\u0131 olarak ben ve y\u00f6netim kurulu \u00fcyelerimiz yarg\u0131lan\u0131yoruz. \u0130ddialar\u0131 yarg\u0131 g\u00f6revini yapan\u0131 etkilemeye te\u015febb\u00fcs. Ba\u015fbakan, yard\u0131mc\u0131s\u0131, di\u011fer bakanlar her Allah\u0131n g\u00fcn\u00fc yarg\u0131ya talimatta bulunuyorlar, onlar\u0131nki su\u00e7 de\u011fil. Bizim g\u00f6rev ve yetkimize dayanarak yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fey su\u00e7 oluyor ki bizim i\u00e7in b\u00f6yle bir su\u00e7 s\u00f6z konusu olamaz, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6yle bir konumumuz ve g\u00fcc\u00fcm\u00fcz de yok. Bundan yarg\u0131lan\u0131yoruz. \u0130ki tane soru\u015fturma var. Ama yaps\u0131nlar, hi\u00e7 \u00f6nemli de\u011fil. B\u00f6yle bir d\u00f6nemde hukuku ve meslek onurunu savunmak ad\u0131na kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu bask\u0131lar bizim i\u00e7in \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za b\u0131rakaca\u011f\u0131m\u0131z birer \u015feref madalyas\u0131d\u0131r. Zerre kadar korkumuz yok.<\/p>\n Anlamad\u0131klar\u0131 bir \u015fey var. Bu meslek tarihsel olarak boyun e\u011fmeyen, biat etmeyen bir genetik miras\u0131 b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. M\u00fcmk\u00fcn de\u011fil avukatlara diz \u00e7\u00f6kt\u00fcrmeleri, boyun e\u011fdirmeleri. B\u00fcy\u00fck bir avukat olarak b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada bilinen Molierac\u2019\u0131n \u00fcnl\u00fc bir s\u00f6z\u00fc var; avukatlar hi\u00e7bir zaman k\u00f6le kullanmad\u0131 ama efendileri de olmad\u0131. Evet, bizim hi\u00e7bir zaman efendimiz olmaz. Biliyor musunuz bizim c\u00fcbbelerin \u00f6n\u00fc niye a\u00e7\u0131kt\u0131r, niye d\u00fc\u011fmeleri yoktur? Kimsenin \u00f6n\u00fcnde iliklenmesin diye. Cebi de yoktur, kimse o cebe bir \u015fey koyamas\u0131n diye. Bu sembolik \u015feyler mesle\u011fin genetik miras\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bu bask\u0131lar beyhudedir. Avukatlar susmaz, boyun e\u011fmez. Hele \u0130stanbul Barosu asla boyun e\u011fmez, her darbeye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Darbeci baro diyorlar, g\u00fcl\u00fcp ge\u00e7iyoruz. Birileri ka\u00e7acak delik ararken, Kenan Evren ve arkada\u015flar\u0131 \u00f6n\u00fcnde iki b\u00fckl\u00fcm e\u011filirken, \u015fimdi hepsi bel f\u0131t\u0131\u011f\u0131 bunlar\u0131n, \u0130stanbul Barosu dimdik ayaktayd\u0131. Ba\u015fkan\u0131, biliyorsunuz, Orhan Adli Apayd\u0131n, Baro bas\u0131ld\u0131, m\u00fch\u00fcrlendi, g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131, tutukland\u0131, kanserdi yurtd\u0131\u015f\u0131na gitmesine izin verilmedi ve \u00f6ld\u00fc. Neredeydi o zaman, \u015fimdi darbe kar\u015f\u0131t\u0131 g\u00f6r\u00fcnen arkada\u015flar? Biz askeri darbelere de sivil darbelere kar\u015f\u0131y\u0131z. Bize kar\u015f\u0131 psikolojik harekat\u0131n da ba\u015far\u0131ya ula\u015fma \u015fans\u0131 yok. Bizi susturamazlar, sindiremezler.<\/p>\n <\/p>\n Bug\u00fcnler de ge\u00e7ecek<\/em><\/strong><\/p>\n \u015eunu \u00f6\u011frenmek istiyorum son olarak, T\u00fcrkiye’de 130 tane hukuk fak\u00fcltesi var, burada gen\u00e7 hukuk\u00e7u adaylar\u0131na hukukun evrensel ilkeleri diye s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz \u015feyler \u00f6\u011fretilmek durumunda. Bir de bizim ceza yasalar\u0131m\u0131z var iyi k\u00f6t\u00fc. Tabi bir de bu uygulamalar. Bunu Turgut Kazan’a da sormu\u015ftum, o da \u00e7ok merak etti\u011fini s\u00f6yledi. Bir \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi olarak ne anlat\u0131yorsunuz \u00e7ocuklara, genel ilkeler, mevcut yasa ve uygulamalar aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkileri nas\u0131l izah ediyorsunuz?<\/em><\/strong><\/p>\n O kadar zorlan\u0131yorum ki ger\u00e7ekten. \u00c7ocuklara \u015funu s\u00f6yl\u00fcyorum; arkada\u015flar hukuka olan inanc\u0131n\u0131z\u0131 ve g\u00fcveninizi kaybetmeyin. Bu bir ge\u00e7ici d\u00f6nemdir.\u00a0 Biz size evrensel olmas\u0131 gerekeni g\u00f6sterelim ki, siz bu hatalar\u0131 yapmay\u0131n, yap\u0131lmas\u0131na imkan tan\u0131may\u0131n. Bu \u015fekilde hi\u00e7 olmazsa bir yere oturtuyorum. Bug\u00fcn adliyelerde g\u00f6rd\u00fckleriniz tam da bir laboratuvar olarak neyin yap\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011finin \u00f6rne\u011fidir. Hukuk burada yazanlard\u0131r, yap\u0131lmamas\u0131 gerekenler ise i\u015fte bunlard\u0131r diye anlat\u0131yorum \u00f6\u011frencilerime.<\/p>\n Biz her \u015feyi anlatmak zorunday\u0131z. \u00d6\u011frenciyken bize hep \u00fcst\u00fcn ulvi duygular g\u00f6sterildi. K\u00f6t\u00fc olan uygulamalar falan g\u00f6sterilmedi\u011fi i\u00e7in \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00e7ok bocalam\u0131\u015ft\u0131k. Hep o \u00fcst\u00fcn adalet duygusu, ideal hukuk falan, y\u00fckseldik y\u00fckseldik, okuldan \u00e7\u0131k\u0131nca \u00e7ak\u0131l\u0131verdik. Hepsini g\u00f6stermek zorunday\u0131z. Her \u015feye \u015ferbetli, hukukun ne zaman ve nas\u0131l tehlike alt\u0131na girece\u011fi konusunda uyan\u0131k olmal\u0131 iyi bir hukuk\u00e7u. Ama bak\u0131n hukuk\u00e7u olmak \u00f6yle bir \u015fey ki, hukuku \u00e7ok iyi bilebilirsiniz, ama bir \u015fey eksikse ancak hukuk teknisyeni olursunuz. O \u015feyin ad\u0131 vicdand\u0131r. Bunu var etmeli, geli\u015ftirmeliyiz gen\u00e7 hukuk\u00e7ularda.<\/p>\n Ve tabi umut ve m\u00fccadele g\u00fcc\u00fc a\u015f\u0131lamal\u0131y\u0131z her yerde. Bug\u00fcnler ge\u00e7ecek, \u00e7\u00fcnk\u00fc e\u015fyan\u0131n tabiat\u0131 gere\u011fi hi\u00e7bir zul\u00fcm, hi\u00e7bir diktat\u00f6rl\u00fck baki kalamaz. Sonra herkes bu istibdat d\u00f6neminde ne yapt\u0131\u011f\u0131yla ne yapmad\u0131\u011f\u0131yla, onuruyla onursuzlu\u011fuyla tarihe ge\u00e7ecek. Herkesin \u00e7ocu\u011funa b\u0131rakaca\u011f\u0131 miras onurlu bir hayattan ibaret. Bundan daha de\u011ferli bir miras yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc onur \u00f6yle bir \u015feydir ki, bir defa kaybederseniz bir daha onu geri alamazs\u0131n\u0131z. Bu miras\u0131 \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za b\u0131rakmak zorunday\u0131z. Geriye daha ya\u015fan\u0131l\u0131r, ba\u011f\u0131ms\u0131z, ayd\u0131nl\u0131k bir \u00fclke b\u0131rakman\u0131n da ba\u015fka yolu yok.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bug\u00fcn ger\u00e7ekten de, hepimiz i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck tehdit bana g\u00f6re hukuktur. En b\u00fcy\u00fck tehdit ve kabus haline geldi. Oysa bireyin hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine sayg\u0131 g\u00f6stererek uygulanan, ki\u015finin kim oldu\u011funa bakmaks\u0131z\u0131n kurallar\u0131n e\u015fit ve yeknesak vaziyette uyguland\u0131\u011f\u0131 hukuk herkes i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck g\u00fcvence de\u011fil mi? \u015eimdi ne diyoruz, eyvah mahkeme. T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6nemli siyasi davalarla […]<\/p>\n","protected":false},"author":227,"featured_media":11532,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[153,38,28],"tags":[548,835,305,836,834],"class_list":["post-11531","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-116-sayi","category-dergi-sayilari","category-sosyal-bilimler","tag-akp","tag-diktatorluk","tag-hukuk","tag-soylesi","tag-umit-kocasakal"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11531","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/227"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11531"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11531\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11532"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11531"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11531"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11531"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}