G\u00fcne\u015f benzeri k\u00fctleye sahip y\u0131ld\u0131zlar, ya\u015famlar\u0131n\u0131n sonunda \u015fiddetli bir s\u00fcpernova patlamas\u0131 ge\u00e7irerek beyaz c\u00fcceye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrler. Tamamen karbon \u00e7ekirde\u011finden olu\u015fan beyaz c\u00fcceler D\u00fcnya boyutlar\u0131nda, ancak a\u015f\u0131r\u0131 derece yo\u011fundurlar. \u00d6ld\u00fckten sonra dahi etraf\u0131na \u0131s\u0131 ve \u0131\u015f\u0131k yaymaya devam eden bu cisimler, \u00e7ekirdeklerinde bir n\u00fckleer f\u00fczyon ger\u00e7ekle\u015ftiremedikleri i\u00e7in \u0131s\u0131 ve \u0131\u015f\u0131k kayb\u0131na u\u011frar ve sonunda s\u00f6nerek kara c\u00fcceye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrler.<\/p>\n
Warwick ve Cambridge \u00dcniversitesi astrofizik\u00e7ileri taraf\u0131ndan yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmada bir beyaz c\u00fcce \u00e7evresindeki kal\u0131nt\u0131lar i\u00e7erisinde su mineralleri bak\u0131m\u0131ndan zengin olabilecek kayal\u0131k bir gezegen ke\u015ffedildi.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 GD61 kod numaral\u0131 beyaz c\u00fcce bizden 170 \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 uzakta bulunuyor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Hubble Uzay Teleskopu\u2019nu ve Hawai\u2019de bulunan Keck Teleskopu\u2019nu kulland\u0131. Teleskoplar ile elde edilen g\u00f6zlemlerde enkaz\u0131n k\u00fctle bak\u0131m\u0131ndan y\u00fczde 26\u2019s\u0131n\u0131n su oldu\u011fu belirlendi. Yap\u0131lan bu ara\u015ft\u0131rmay\u0131 \u00f6zel k\u0131lan etken ise kayal\u0131k ve ya\u015fanabilir gezegenlerin olu\u015fumunu izleme ve evrimi sorgulama \u015fans\u0131 vermesidir.<\/p>\n
Astrofizik\u00e7iler su kayna\u011f\u0131n\u0131n GD61\u2019in s\u00fcpernova patlamas\u0131ndan \u00f6nce \u00e7evresinde dolanan 90 km \u00e7ap\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck bir gezegenden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Bug\u00fcn G\u00fcne\u015f Sistemi\u2019nin en k\u00fc\u00e7\u00fck gezegeni Ceres\u2019in d\u0131\u015f kabu\u011funun alt\u0131nda g\u00f6m\u00fcl\u00fc durumda buz oldu\u011funu biliyoruz. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar t\u0131pk\u0131 Ceres gibi bu gezegenin de y\u00fczeyinin alt\u0131n\u0131n buz ile kapl\u0131 olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n
GD61 s\u00fcpernova olarak patlamadan \u00f6nce G\u00fcne\u015f\u2019ten daha b\u00fcy\u00fck bir y\u0131ld\u0131zd\u0131 ve bir gezegen sistemine sahipti. Yakla\u015f\u0131k 200 milyon y\u0131l \u00f6nce bir s\u00fcpernova patlamas\u0131 ile beyaz c\u00fcceye d\u00f6n\u00fc\u015fen GD61 patlama s\u0131ras\u0131nda sahip oldu\u011fu gezegenlerini de kaybetti. Su bar\u0131nd\u0131ran gezegen ise sabit y\u00f6r\u00fcngesinden ayr\u0131larak beyaz c\u00fccenin daha yak\u0131n\u0131nda bir y\u00f6r\u00fcnge izlemeye ba\u015flad\u0131. Astrofizik\u00e7iler k\u00fc\u00e7\u00fck gezegenin bu dengesizli\u011finin ise beyaz c\u00fcce \u00e7evresinde dolanan ve hen\u00fcz ke\u015ffedilmemi\u015f daha b\u00fcy\u00fck bir gezegenden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n
Warwick \u00dcniversitesi Fizik B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Profes\u00f6r BorisGansicke, \u201cY\u0131ld\u0131z\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcyle birlikte kayal\u0131k cisim gaz ve toz kal\u0131nt\u0131s\u0131yla birlikte yak\u0131n bir y\u00f6r\u00fcngeye \u00e7ekilmi\u015ftir. Y\u0131ld\u0131z\u0131n yak\u0131n\u0131nda dolanan bu gezegen mezarl\u0131\u011f\u0131 sistemin ge\u00e7mi\u015fi hakk\u0131nda bilgi alabilece\u011fimiz zengin bir kaynakt\u0131r. Sulu kal\u0131nt\u0131lar ge\u00e7mi\u015fte su a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin bir karasal cismin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Bu iki malzemeyi yani kayal\u0131k y\u00fczey ve suyu G\u00fcne\u015f Sistemi d\u0131\u015f\u0131nda ilk kez g\u00f6rmemiz \u00e7ok heyecan verici. Bu ke\u015fif ya\u015fanabilir gezegenlerin av\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli bir anahtar.\u201d diyor.<\/p>\n
Cambridge Astronomi Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden JayFarihi ise \u201cB\u00fcy\u00fck bir asteroitte su olmas\u0131 ya\u015fanabilir gezegenlerin yap\u0131ta\u015flar\u0131n\u0131n oldu\u011fu anlam\u0131na gelir. Belki de sistemde h\u00e2l\u00e2 b\u00f6yle bir gezegen var. Bir sistemdeki gezegenlerin asteroitlerce b\u00fcy\u00fct\u00fclmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r ve GD61\u2032deki su gezegenlerin su zengini olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir. Sonu\u00e7lar bu \u00f6tegezegen sisteminde ya\u015fanabilir gezegen a\u00e7\u0131s\u0131ndan gerekli potansiyelin oldu\u011funu g\u00f6steriyor.\u201d diyor.<\/p>\n
Beyaz c\u00fcceye ait gerekli verilen toplanabilmesi i\u00e7in Hubble Uzay Teleskopu\u2019nda bulunan Kozmik Merkezli Tayf\u00e7ekeri\u2019nin mor\u00f6tesi tayf\u00f6l\u00e7eri kullan\u0131ld\u0131. Di\u011fer g\u00f6zlemler ise Hawai\u2019de bulunan WM Keck G\u00f6zlemevi\u2019nde bulunan 10 metrelik teleskop ile elde edildi. Edilen veriler Beyaz C\u00fcce GD61\u2019in d\u0131\u015f katmanlar\u0131nda farkl\u0131 kimyasal elementlerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. \u015eimdiye kadar bir\u00e7ok beyaz c\u00fcce etraf\u0131nda \u00e7e\u015fitli gezegenlerin varl\u0131\u011f\u0131na rastlad\u0131k.<\/p>\n
Gelecekte G\u00fcne\u015fimiz de GD61\u2019in ak\u0131betini payla\u015farak \u015fiddetli bir patlama sonucu beyaz c\u00fcceye d\u00f6n\u00fc\u015fecek ve \u00e7evresindeki gezegenleri de yok edecek. Bu nedenle enkaz\u0131n detayl\u0131 bir \u015fekilde incelenmesi G\u00fcne\u015fimizin ve G\u00fcne\u015f Sistemimizin gelece\u011fini anlamam\u0131z i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir \u00f6neme sahip. Kaynak: Warwick \u00dcniversitesi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" G\u00fcne\u015f benzeri k\u00fctleye sahip y\u0131ld\u0131zlar, ya\u015famlar\u0131n\u0131n sonunda \u015fiddetli bir s\u00fcpernova patlamas\u0131 ge\u00e7irerek beyaz c\u00fcceye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrler. Tamamen karbon \u00e7ekirde\u011finden olu\u015fan beyaz c\u00fcceler D\u00fcnya boyutlar\u0131nda, ancak a\u015f\u0131r\u0131 derece yo\u011fundurlar. \u00d6ld\u00fckten sonra dahi etraf\u0131na \u0131s\u0131 ve \u0131\u015f\u0131k yaymaya devam eden bu cisimler, \u00e7ekirdeklerinde bir n\u00fckleer f\u00fczyon ger\u00e7ekle\u015ftiremedikleri i\u00e7in \u0131s\u0131 ve \u0131\u015f\u0131k kayb\u0131na u\u011frar ve sonunda s\u00f6nerek kara c\u00fcceye […]<\/p>\n","protected":false},"author":754,"featured_media":11642,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[154,30,19,38],"tags":[248,860,861],"class_list":["post-11641","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-117-sayi","category-astronomi","category-bilim-gundemi","category-dergi-sayilari","tag-astronomi","tag-beyaz-cuce","tag-gezegen"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11641","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/754"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11641"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11641\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11642"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11641"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11641"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11641"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/strong><\/p>\n