{"id":11688,"date":"2014-07-01T19:31:24","date_gmt":"2014-07-01T16:31:24","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=11688"},"modified":"2018-06-04T16:05:39","modified_gmt":"2018-06-04T13:05:39","slug":"mantikli-dusunebiliyor-musunuz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/07\/01\/mantikli-dusunebiliyor-musunuz","title":{"rendered":"Mant\u0131kl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musunuz?"},"content":{"rendered":"<p>Olduk\u00e7a belirsiz, hatta komik say\u0131labilecek bu soruya verilecek esprili yan\u0131t \u00e7o\u011fu ki\u015fi i\u00e7in \u201cNe demek istiyorsunuz, tabii ki mant\u0131kl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum\u201dolabilir.<\/p>\n<p>\u0130ngiliz psikolog P.C Wason \u201cTabii ki mant\u0131kl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u201d s\u00f6z\u00fcnden \u201cku\u015fku duymu\u015f\u201d olmal\u0131 ki sonu\u00e7lar\u0131 olduk\u00e7a \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 ve \u00fcz\u00fcc\u00fc olan basit bir test haz\u0131rlam\u0131\u015f. Genel ba\u015far\u0131 oran\u0131 % 3 ile % 5 aras\u0131nda de\u011fi\u015fen, uygulayanlar\u0131n \u00e7o\u011funda hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yaratan bu testte Wason, deneklerin \u00f6n\u00fcne a\u015fa\u011f\u0131daki gibi d\u00f6rt kart koyuyor. Her kart\u0131n bir y\u00fcz\u00fcne bir harf di\u011fer y\u00fcz\u00fcne ise bir say\u0131 yaz\u0131lm\u0131\u015f. \u015eu \u00f6nermenin do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlememiz isteniyor:<\/p>\n<p><em>E\u011fer kart\u0131n bir y\u00fcz\u00fcnde sesli harf varsa di\u011fer y\u00fcz\u00fcnde \u00e7ift bir say\u0131 vard\u0131r.<\/em><\/p>\n<p>Bu \u00f6nerme hangi kartlar i\u00e7in do\u011fru ya da yanl\u0131\u015f olabilir? Bunu anlayabilmek i\u00e7in hangi kart\u0131 veya kartlar\u0131 \u00e7evirmeliyiz?<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-11691 aligncenter\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/2-18-300x99.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"99\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/2-18-300x99.jpg 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/2-18.jpg 308w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>Testi bilmeyen ve uygulamak isteyecek okurlar\u0131n da olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek do\u011fru yan\u0131t\u0131 hemen yazm\u0131yorum. Sadece,\u015fu an d\u00fc\u015f\u00fcnmekte olan okurlara yukar\u0131daki kuralda \u00f6zellikle\u00a0 \u201cvarsa\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcne dikkat etmelerini \u00f6neriyorum.<\/p>\n<p>Wason testi, 1966\u2019dan bu yana bir\u00e7ok denek grubu \u00fczerinde uygulanm\u0131\u015f, ama maalesef yukar\u0131da da belirtti\u011fimiz gibi ba\u015far\u0131 oran\u0131 olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck: \u00dcniversite mezunu ki\u015filer aras\u0131nda % 10\u2019u bile bulmuyor. En ba\u015far\u0131l\u0131 olanlar temel bilimlerde e\u011fitim alanlar. \u0130kinci s\u0131radaysa m\u00fchendislik \u00f6\u011frencileri yer al\u0131yor. [2]<\/p>\n<p>Deneklerin \u00e7o\u011funlu\u011fu \u201cA\u201d ve \u201c2\u201d kartlar\u0131n\u0131n di\u011fer y\u00fcz\u00fcne bak\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi sonucuna var\u0131rken, ikinci s\u0131rada en \u00e7ok verilen yanl\u0131\u015f yan\u0131t ise sadece \u201c<em>A<\/em>\u201d kart\u0131 \u00e7evrilmeli se\u00e7imi olmu\u015f.<\/p>\n<p>Do\u011fru yan\u0131t: \u201cA\u201d ve \u201c3\u201d kartlar\u0131 olmal\u0131yd\u0131. Asl\u0131nda do\u011fru yan\u0131ta ula\u015fmak i\u00e7in lisede de okutulan ve matematikte \u00f6nermeler mant\u0131\u011f\u0131nda yer alan \u201cise\u201d ba\u011flac\u0131n\u0131 bilmek yeterli, ama biz \u00f6nce her bir kart\u0131 tek tek inceleyerek testin bizden istedi\u011fi ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmeyle sonuca ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m.<\/p>\n<p>Verilen \u00f6nermedeki c\u00fcmlenin ilk yar\u0131s\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli: <em>E\u011fer kart\u0131n bir y\u00fcz\u00fcnde sesli harf varsa\u2026<\/em> Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc atlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda do\u011fru sonuca ula\u015fmam\u0131z imk\u00e2ns\u0131z; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6nermedeki kural bize, kartlar\u0131n bir y\u00fcz\u00fcnde sesli harf olmas\u0131 ko\u015fuluyla hareket etmemizi istiyor, yani \u00f6nce sesli harfin olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemeliyiz. Bu y\u00fczden \u201cA\u201d kart\u0131n\u0131n arka y\u00fcz\u00fcne bakmal\u0131y\u0131z, \u00e7\u00fcnk\u00fc arkas\u0131nda \u00e7ift say\u0131 olabilir, ki bu durumda \u00f6nereme do\u011frudur, aksi halde yanl\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u201c2\u201d kart\u0131:<\/strong> Deneklerin en \u00e7ok tak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu kart\u0131 \u00e7evirmemize gerek yok! Herhalde \u00e7o\u011fu ki\u015fi (soruyu tam anlamadan yan\u0131tlayan bu sat\u0131rlar\u0131n yazar\u0131 da dahil) bu kart\u0131n bir y\u00fcz\u00fcnde \u00e7ift say\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in di\u011fer y\u00fcz\u00fcne de bak\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Oysa ki kural bize,\u201c<u>E\u011fer kart\u0131n bir y\u00fcz\u00fcnde sesli harf varsa<\/u> di\u011fer y\u00fcz\u00fcnde \u00e7ift bir say\u0131 vard\u0131r\u201ddiyor, yani ancak kart\u0131n bir y\u00fcz\u00fcnde sesli harf varsa bir ba\u015fka ger\u00e7ekten s\u00f6z edebiliriz. \u201c2\u201d kart\u0131n\u0131n di\u011fer y\u00fcz\u00fcnde sesli bir harf olsa dahi, verilen \u00f6nermenin do\u011fru oldu\u011funu s\u00f6yleyemeyiz, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu durumda,\u201cE\u011fer kart\u0131n bir y\u00fcz\u00fcnde \u00e7ift say\u0131 varsa di\u011fer y\u00fcz\u00fcnde sesli harf vard\u0131r\u201d\u00f6nermesi do\u011frulanm\u0131\u015f olur ki, bu \u00f6nerme bize verilen \u00f6nermenin kar\u015f\u0131t\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden bu kart\u0131 \u00e7evirmemiz gerekmiyor.<\/p>\n<p><strong>\u201c3\u201d kart\u0131:<\/strong>Belki de en \u00e7ok kafa kar\u0131\u015ft\u0131ran bu kart\u0131 da kontrol etmemiz gerekiyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc e\u011fer, di\u011fer y\u00fcz\u00fcnde sesli bir harf varsa kural ihlal edilmi\u015f demektir, yani bu kart i\u00e7in \u00f6nermenin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu s\u00f6yleriz. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, bu kart\u0131 \u00e7evirmekteki amac\u0131m\u0131z\u0131n verilen \u00f6nermeyi do\u011frulamak de\u011fil, yanl\u0131\u015f olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak. \u201c2\u201d kart\u0131yla \u201c3\u201d kart\u0131 bu bak\u0131mdan \u00e7ok farkl\u0131. \u201c2\u201d kart\u0131n\u0131n di\u011fer y\u00fcz\u00fcnde sesli veya sessiz harf olmas\u0131 bize verilen \u201cE\u011fer kart\u0131n bir y\u00fcz\u00fcnde sesli harf varsa\u201dko\u015fulu y\u00fcz\u00fcnden \u00f6nemsizle\u015fiyor, ama \u201c3\u201d kart\u0131n\u0131n di\u011fer y\u00fcz\u00fcnde sesli harf olmas\u0131 halinde \u00f6nermemizin yanl\u0131\u015f oldu\u011fu sonucuna ula\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n<p>Herhalde, hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden \u201c\u00e7evirmeye gerek yok\u201d diyece\u011fimiz kart \u201cB\u201d dir, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6nermenin sesli harf ko\u015fuluna daha ba\u015ftan uymuyor.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak, verilen \u00f6nermenin do\u011frulu\u011funu kontrol etmemiz i\u00e7in g\u00f6r\u00fcnen y\u00fcz\u00fcnde harf olan kartlardan sesli harf olanlar\u0131 ve \u00e7ift say\u0131 olmayanlar\u0131 \u00e7evirmeliyiz.<\/p>\n<p><strong>Somut olan \u00e7ok daha kolay<\/strong><\/p>\n<p>Soyut bir problemi anlamak, \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in hangi bilgilerin gerekti\u011fine karar vererek do\u011fru sonuca ula\u015fmak kolay olmuyor.Wason testinin \u201c\u00fcz\u00fcc\u00fc\u201d sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan psikologlar farkl\u0131 testler haz\u0131rlayarak verilen \u00f6nermeyi g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n i\u00e7inden bir soruya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fcklerinde ba\u015far\u0131 oran\u0131n\u0131n en e\u011fitimsiz deneklerde bile % 90\u2019lara ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlemi\u015fler. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalardan biri de 1966\u2019da uygulanan ilkWason testinden on alt\u0131 y\u0131l sonra 1982\u2019de Richard A. GriggsveJames R. Coxtaraf\u0131ndan olu\u015fturulan testtir. Bu testin ba\u015far\u0131 oran\u0131 % 100\u2019e ula\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131daki kartlar\u0131n bir y\u00fcz\u00fcnde ki\u015filerin ne i\u00e7tikleri, di\u011fer y\u00fcz\u00fcnde ise ya\u015flar\u0131 yaz\u0131yor. Bu kartlar\u0131n hangilerindea\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6nerme do\u011fru ya da yanl\u0131\u015f olabilir? Bunubelirleyebilmek i\u00e7inhangi kart veya kartlar\u0131 \u00e7evirmeliyiz?<\/p>\n<p><em>E\u011fer ki\u015filerden biri bira i\u00e7iyorsa 18 ya\u015f\u0131ndan b\u00fcy\u00fck olmal\u0131d\u0131r.<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-11692 aligncenter\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/1-23.jpg\" alt=\"\" width=\"283\" height=\"76\" \/><\/p>\n<p>\u00d6nceki sorudan tek fark\u0131 g\u00fcnl\u00fck hayata uyarlanarak somutla\u015ft\u0131r\u0131lan bu soruyu yan\u0131tlamak \u00e7ok kolay: Sadece \u201cbira\u201d ve \u201c16 ya\u015f\u201d kartlar\u0131n\u0131n di\u011fer y\u00fczlerine bakmal\u0131y\u0131z.\u201cE\u011fer kart\u0131n bir y\u00fcz\u00fcnde sesli harf varsa di\u011fer y\u00fcz\u00fcnde \u00e7ift bir say\u0131 vard\u0131r.\u201d \u00f6nermesindeki kartlar\u0131 dikkate al\u0131rsak; \u201cA\u201d, \u201cB\u201d,\u201c2\u201d ve \u201c3\u201d kartlar\u0131 s\u0131ras\u0131yla buradaki,\u201cbira\u201d, \u201c21 ya\u015f\u201d, \u201csoda\u201d ve \u201c16 ya\u015f\u201d kartlar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k geliyor. Nas\u0131l ki \u201c21 ya\u015f\u201d ve \u201csoda\u201d kartlar\u0131n\u0131 \u00e7evirmemizin gereksizli\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcyorsa, di\u011fer \u00f6nermede de \u201cB\u201d ve \u201c2\u201d kartlar\u0131n\u0131 \u00e7evirmemiz gereksiz, ama soyutlayarak ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmede zorlan\u0131yoruz. Beynimiz pratik hayatla ili\u015fkili olaylarda daha iyi \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. G\u00fcnl\u00fck hayattaki problem \u00e7\u00f6zme yetilerimiz soyut mant\u0131kta yetersiz kalabiliyor. Elbette, b\u00f6ylesi bir \u00e7\u0131kar\u0131m olay\u0131n sadece bir boyutu;e\u011fitim, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel ko\u015fullar gibi daha bir\u00e7ok fakt\u00f6r\u00fcn dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131Wason testinin benzeri ara\u015ft\u0131rmalar olduk\u00e7a ilgin\u00e7 sonu\u00e7lara sahip.<\/p>\n<p><strong>\u201c\u0130se\u201d ba\u011flac\u0131 ve Wasontesti<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6nermeler mant\u0131\u011f\u0131nda yer alan \u201cise\u201d ba\u011flac\u0131ylaWason testinde do\u011fru sonuca ula\u015fmak \u00e7ok kolay. Asl\u0131nda yukar\u0131da kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z mant\u0131k,\u201cise\u201d ba\u011flac\u0131n\u0131n bir sonucu.Wason testindeki \u00f6nermeyi \u201cise\u201d ba\u011flac\u0131yla ifade edece\u011fiz, ama \u00f6nce k\u0131saca bu ba\u011fla\u00e7tan s\u00f6z edelim.<\/p>\n<p>\u201c\u0130se\u201d ba\u011flac\u0131n\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6nermelere <em>ko\u015fullu \u00f6nerme <\/em>ad\u0131n\u0131 verelim. \u201c\u0130se\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de \u201c\u2192\u201dolarak simgeleyelim.<\/p>\n<p>p \u2192 q ko\u015fullu \u00f6nermesinde p ko\u015fulun belirtildi\u011fi <em>\u00f6n bile\u015fen<\/em>, q ko\u015fula ba\u011fl\u0131 olarak ifade edilen <em>ard bile\u015fendir.<\/em> Bir ko\u015fullu \u00f6nermenin do\u011fru olmas\u0131 i\u00e7in e\u011fer \u00f6n bile\u015fen do\u011fruysa ard bile\u015fenin de do\u011fru olmas\u0131 gerekir. Ama \u00f6n bile\u015fen yanl\u0131\u015fsa ard bile\u015fen do\u011fru da olsa \u015fartl\u0131 \u00f6nerme do\u011frudur.S\u00f6ylediklerimizi tabloda g\u00f6sterelim.<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"98\"><em>p<\/em><\/td>\n<td width=\"98\"><em>q<\/em><\/td>\n<td width=\"98\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"98\">yanl\u0131\u015f<\/td>\n<td width=\"98\">yanl\u0131\u015f<\/td>\n<td width=\"98\">do\u011fru<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"98\">yanl\u0131\u015f<\/td>\n<td width=\"98\">do\u011fru<\/td>\n<td width=\"98\">do\u011fru<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"98\">do\u011fru<\/td>\n<td width=\"98\">yanl\u0131\u015f<\/td>\n<td width=\"98\">yanl\u0131\u015f<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"98\">do\u011fru<\/td>\n<td width=\"98\">do\u011fru<\/td>\n<td width=\"98\">do\u011fru<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Bu do\u011fruluk tablosundaki baz\u0131 sonu\u00e7lar sezgilerimizle \u00e7eli\u015fiyormu\u015f gibi gelebilir. Tablodaki her bir sat\u0131r\u0131 basit \u00f6rneklerle a\u00e7\u0131klayal\u0131m. Daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi i\u00e7in Kaynak 3\u2019\u00fc \u00f6neririm.<\/p>\n<p>Tablonun ilk sat\u0131r\u0131, \u201cyanl\u0131\u015f ise yanl\u0131\u015f\u201d \u00f6nermesinin do\u011fruluk de\u011ferinin \u201cdo\u011fru\u201d oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor, yani yanl\u0131\u015f bir \u00f6nermeden yanl\u0131\u015f bir \u00f6nermenin \u00e7\u0131kar\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor. \u00d6rne\u011fin 2 &lt; 1\u00a0yanl\u0131\u015f \u00f6nermesindeki e\u015fitsizli\u011fin her iki taraf\u0131na 1 eklersek, 3 &lt; 2\u00a0yanl\u0131\u015f \u00f6nermesini elde ederiz ki, bu da bize tablonun ilk sat\u0131r\u0131n\u0131n son s\u00fctununa \u201cdo\u011fru\u201d yaz\u0131labilece\u011fini g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>\u0130kinci sat\u0131r, yanl\u0131\u015f bir \u00f6nermeden do\u011fru bir \u00f6nerme \u00e7\u0131kar\u0131labilece\u011fini ifade ediliyor. \u00d6rne\u011fin 2 = 1\u00a0yanl\u0131\u015f \u00f6nermesinden hareketle do\u011fru bir \u00f6nermeye ula\u015fabilir miyiz? Bu konuda Bertrand Russell\u2019\u0131n ho\u015f bir anekdotu vard\u0131r:<\/p>\n<p>Russell\u2019a yanl\u0131\u015f bir \u00f6nermeden do\u011fru bir \u00f6nermenin nas\u0131l \u00e7\u0131kar\u0131laca\u011f\u0131 \u015f\u00f6yle bir soruyla sorulur: E\u011fer 1 = 2\u00a0ise Papa oldu\u011funuzu kan\u0131tlayabilir misiniz? Russell, \u201cBundan kolay ne var.\u201d kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vererek s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr: Papa\u2019yla beni bo\u015f bir odaya koyarsan\u0131z odada ka\u00e7 ki\u015fi olur? Soruyu soran, \u201c\u0130ki ki\u015fi elbette!\u201d diye yan\u0131tlar. Russell: Ama iki bire e\u015fit. O halde odada bir ki\u015fi var. Papa\u2019yla ben, \u00e7\u00fcnk\u00fc ben Papa\u2019y\u0131m!<\/p>\n<p>Bu anekdot, sadece g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n i\u00e7inden d\u00fc\u015f\u00fcnerek soyut mant\u0131\u011f\u0131n kurallar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanamayaca\u011f\u0131n\u0131n g\u00fczel bir \u00f6rne\u011fi.<\/p>\n<p>Tabloda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sat\u0131r, do\u011fru bir \u00f6nermeden yanl\u0131\u015f bir \u00f6nerme \u00e7\u0131karman\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. \u00d6rne\u011fin 2 &lt; 3 do\u011fru \u00f6nermesinden 2 &lt; 1 yanl\u0131\u015f \u00f6nermesini \u00e7\u0131karman\u0131n yanl\u0131\u015f olmas\u0131 gibi.<\/p>\n<p>Herhalde en a\u00e7\u0131k b\u00f6l\u00fcm d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc sat\u0131rdaki ifade; \u00e7\u00fcnk\u00fc do\u011fru bir \u00f6nermeden do\u011fru bir \u00f6nerme \u00e7\u0131karman\u0131n do\u011fru oldu\u011fu ifade ediliyor. \u00d6rneklemeye gerek yok san\u0131r\u0131m.<\/p>\n<p>\u015eimdi, tekrar Wason testine d\u00f6nelim ve \u201cE\u011fer kart\u0131n bir y\u00fcz\u00fcnde sesli harf varsa di\u011fer y\u00fcz\u00fcnde \u00e7ift bir say\u0131 vard\u0131r.\u201dp ve q simgelerini kullanarak iki ayr\u0131 \u00f6nermeye ay\u0131ral\u0131m: p, \u201ckart\u0131n bir y\u00fcz\u00fcnde sesli harf var\u201d \u00f6nermesini; q, \u201ckart\u0131n di\u011fer y\u00fcz\u00fcnde \u00e7ift say\u0131 var\u201d \u00f6nermesini simgelesin. \u201cVarsa\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnde yer alan \u201cise\u201d ekini de \u201c\u2192\u201d olarak simgeleyelim. O zaman \u00f6nermemiz p \u2192 q olarak yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Do\u011fruluk tablosuna bakarsak, p\u2019nin yanl\u0131\u015f oldu\u011fu durumlarda p \u2192 q \u00f6nermesi do\u011fru ve ayr\u0131ca q\u2019nun do\u011fru oldu\u011fu durumlarda da p \u2192 q yine do\u011fru. O halde Wason testinde verilen \u00f6nermenin do\u011frulu\u011funu kontrol etmemiz i\u00e7in p\u2019nin do\u011fru, q\u2019nun yanl\u0131\u015f oldu\u011fu durumlara bakmak gerekir, yani kartlar\u0131n g\u00f6r\u00fcnen y\u00fcz\u00fcnde sesli harf olanlar\u0131 ve \u00e7ift olmayanlar\u0131 \u00e7evirmemiz gerekir. Bu y\u00fczden do\u011fru yan\u0131t: &#8220;A&#8221; ve &#8220;3&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Kaynaklar<\/strong><\/p>\n<p>1) http:\/\/fitelson.org\/confirmation\/notes_13.pdf.<\/p>\n<p>2) Duran S, <em>Gereklilik A\u011f\u0131d\u0131- I, <\/em>Matematik D\u00fcnyas\u0131, 2014-I.<\/p>\n<p>3) Nesin, A, <em>\u00d6nermeler Mant\u0131\u011f\u0131, <\/em>Nesin Yay\u0131nlar\u0131, 2009.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Olduk\u00e7a belirsiz, hatta komik say\u0131labilecek bu soruya verilecek esprili yan\u0131t \u00e7o\u011fu ki\u015fi i\u00e7in \u201cNe demek istiyorsunuz, tabii ki mant\u0131kl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum\u201dolabilir. \u0130ngiliz psikolog P.C Wason \u201cTabii ki mant\u0131kl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u201d s\u00f6z\u00fcnden \u201cku\u015fku duymu\u015f\u201d olmal\u0131 ki sonu\u00e7lar\u0131 olduk\u00e7a \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 ve \u00fcz\u00fcc\u00fc olan basit bir test haz\u0131rlam\u0131\u015f. Genel ba\u015far\u0131 oran\u0131 % 3 ile % 5 aras\u0131nda de\u011fi\u015fen, uygulayanlar\u0131n \u00e7o\u011funda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":375,"featured_media":26223,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[162,514],"tags":[479,208],"class_list":["post-11688","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-125-sayi","category-matematik-sohbetleri","tag-mantik","tag-matematik"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11688","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/375"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11688"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11688\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26223"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11688"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11688"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11688"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}