{"id":11841,"date":"2008-02-01T00:01:55","date_gmt":"2008-01-31T22:01:55","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=11841"},"modified":"2017-07-17T14:13:23","modified_gmt":"2017-07-17T11:13:23","slug":"karabasan-aslinda-uyku-felciymis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2008\/02\/01\/karabasan-aslinda-uyku-felciymis","title":{"rendered":"Karabasan asl\u0131nda uyku felciymi\u015f!"},"content":{"rendered":"

Ceyda \u00c7al\u0131\u015fkan<\/strong><\/p>\n

Ege \u00dcniversitesi Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011frencisi<\/p>\n

Hurafe inan\u0131\u015flar\u0131ndan biri de geceleri bilinmeyen g\u00fc\u00e7lerin hareketimizi engelledi\u011fi karabasan olgusudur. Y\u00fczy\u0131llard\u0131r halk k\u00fclt\u00fcrlerini korkuyla s\u00fcsleyen bu k\u00e2busumuz, asl\u0131nda sadece REM uykusuna y\u00fcklenebilecek kadar masum. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu yanl\u0131\u015f inan\u0131\u015fa, uyku felci tan\u0131s\u0131yla bilimsel olarak a\u00e7\u0131kl\u0131k kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Uyku felci, uyand\u0131ktan hemen sonra veya seyrek olarak uykuya dalmadan hemen \u00f6nce bedenin ge\u00e7ici olarak hareket edememesi ile karakterize edilen bir durumdur. Uyku felci beyin REM durumundan tamamen uyan\u0131k duruma ge\u00e7se de, beden felcinin devam etmesi durumunda olu\u015fur. Ayr\u0131ca bu durum ile birlikte hypnagogic hal\u00fcsinasyonlar<\/a> olabilir. Uyku felci ile beraber olu\u015fan hal\u00fcsilasyonlar, dokunsal, i\u015fitsel veya g\u00f6rsel olabilir.<\/p>\n

Karabasandan mustarip ki\u015filer, bir g\u00fcc\u00fcn, onlar\u0131n kalkmalar\u0131na, tepki vermelerine, hatta konu\u015fmalar\u0131na engel oldu\u011fu gibi belirtileri deneyimleriyle aktarm\u0131\u015ft\u0131r. Farkl\u0131 k\u0131l\u0131klara girmi\u015f insan d\u0131\u015f\u0131 yarat\u0131klar\u0131n nefes almalar\u0131n\u0131 engelledi\u011fini, hatta \u00fczerlerine oturdu\u011fu i\u00e7in kendilerini bo\u011fulur gibi hissettiklerini s\u00f6ylemeleri gibi durumlar, tamamen hal\u00fcsinasyonlar\u0131n bir sonucudur. \u0130\u015fte t\u00fcm bu verilerin bilimsel a\u00e7\u0131klamas\u0131, uyanma \u00f6ncesi veya uyuma \u00f6ncesi g\u00f6r\u00fclen k\u0131smi veya ge\u00e7ici iskelet kas\u0131<\/a> felcidir. Ki\u015finin bilinci tamamen a\u00e7\u0131k olmas\u0131na ra\u011fmen hareket edememesine sebep olur. Di\u011fer bir deyi\u015fle, ki\u015fide uykuya dalarken veya uyan\u0131rken hareket edemedi\u011fi veya konu\u015famad\u0131\u011f\u0131 hissini uyand\u0131r\u0131r. Bu durum ki\u015fi normal uykusuna d\u00f6nmeden veya tamamen uyanmadan \u00f6nce birka\u00e7 saniye veya birka\u00e7 dakika s\u00fcrebilir. Yani beynimiz uyan\u0131yor, fakat v\u00fccut – beyin korelasyonu durdu\u011fundan, k\u0131sa s\u00fcreli\u011fine v\u00fccudumuza h\u00e2kim olam\u0131yoruz.
\n<\/a>Uyku s\u0131ras\u0131nda herkesin en az bir kez kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu durum, genelde s\u0131rt\u00fcst\u00fc pozisyonda ve a\u015f\u0131r\u0131 yorgunluk ya da uykunun yeteri kadar al\u0131namad\u0131\u011f\u0131 durumlarda ortaya \u00e7\u0131kabiliyor.<\/p>\n

Fizyolojist Allan Cheyn\u2019e g\u00f6re, uyku felci iki beyin sistemi ile ili\u015fkili. Bunlardan REM kaynakl\u0131 n\u00f6ral alanlar\u0131 i\u00e7eren daha i\u00e7teki beyin yap\u0131lar\u0131, ki\u015fisel veya k\u00fclt\u00fcrel bilgilerin etkisiyle \u015feytani bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn hayal edilmesine neden oluyor. Beynin ikinci sistemi ise duyumsal ve motor alanlar\u0131 i\u00e7eren d\u0131\u015f k\u0131sm\u0131. REM aktivasyonu bu sistemi etkiledi\u011fi zaman, bo\u011fulma, u\u00e7ma, d\u00fc\u015fme gibi pek \u00e7ok hareketin ya\u015fan\u0131yormu\u015f gibi hissedilmesine neden oluyor.<\/p>\n

Uyuma d\u00f6ng\u00fcleri \u00fczerinde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda, beynin pons b\u00f6lgesindeki asetilkolin n\u00f6ronlar\u0131n\u0131n glutamerik n\u00f6ronlar\u0131 etkiledi\u011fi ve bu n\u00f6ronlar\u0131n medulla b\u00f6lgesindeki glisin n\u00f6ronlar\u0131yla etkile\u015fimi ile omurilikte motor n\u00f6ron inhibisyonu sonucu, sinirlerdeki depolarizasyon<\/a> ak\u0131m\u0131n\u0131n durmas\u0131n\u0131n uyku felcini olu\u015fturdu\u011fu tespit edilmi\u015ftir.<\/p>\n

Bilim insanlar\u0131n\u0131n bu konuyla ilgili bir di\u011fer \u00f6nemli bulgusu da, uzayl\u0131 ka\u00e7\u0131rmalar\u0131, beden d\u0131\u015f\u0131 seyahat ve di\u011fer paranormal olaylardan bir\u00e7o\u011funun, asl\u0131nda uyku felci s\u0131ras\u0131nda ya\u015fananlar\u0131n yanl\u0131\u015f yorumlanmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor olu\u015fudur.<\/p>\n

Karabasan, birbirinden k\u00fclt\u00fcrel a\u00e7\u0131dan farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steren k\u0131talar aras\u0131nda da anlam \u00e7e\u015fitlili\u011fi g\u00f6stermektedir. Bu metafiziksel inan\u00e7, \u0130slam k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde manyetik alan\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc ki\u015filerin cinler taraf\u0131ndan ziyareti olarak betimlenirken, pek \u00e7ok Avrupa \u00fclkesinde hayalet, cad\u0131 gibi do\u011fa\u00fcst\u00fc yarat\u0131klar taraf\u0131ndan bas\u0131lma olarak kabul g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Halk\u0131n yersiz bat\u0131l inan\u0131\u015flar\u0131n\u0131 alaya alan de\u011ferli yazar H\u00fcseyin Rahmi G\u00fcrp\u0131nar, Gulyabani<\/em> adl\u0131 eserinde bu dramatik vakan\u0131n insanlar \u00fczerindeki etkisini i\u015flemi\u015ftir.<\/p>\n

Bu konu hakk\u0131nda yanl\u0131\u015f y\u00f6nlendirilmi\u015f ki\u015filer, bu g\u00f6rd\u00fcklerinin cinler taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp geceleri uyku bozukluklar\u0131 ya\u015f\u0131yor ya da umutsuzca hac\u0131-hocalar\u0131n dinsel re\u00e7etelerine ba\u015fvuruyor. Bilgisizli\u011fin \u00f6n\u00fc, do\u011fru kaynaklarla a\u00e7\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e dini s\u00f6m\u00fcrenler ve bilimi kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na g\u00f6re y\u00f6nlendirenler, bilin\u00e7siz ki\u015filer i\u00e7in yine y\u00f6n sapt\u0131r\u0131c\u0131 olacak gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n

 <\/p>\n

KAYNAKLAR<\/strong><\/p>\n

1) Bower, Bruce (Temmuz 9, 2005). \u201cNight of the Crusher<\/a>\u201d, Science News<\/em>, 2005.<\/p>\n

2)www.bilkent.edu.tr\/~msmith\/Psyc%20100\/Lectures\/Sleep<\/strong>%20100.pdf<\/a><\/p>\n

3) www.arts.uwaterloo.ca\/~acheyne\/S_P.html –<\/p>\n

4) www.sciencenews.org\/articles\/20050709\/bob9.asp<\/a><\/p>\n

5) tr.wikipedia.org\/wiki\/Uyku<\/strong>_felci<\/strong> \u2013<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ceyda \u00c7al\u0131\u015fkan Ege \u00dcniversitesi Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011frencisi Hurafe inan\u0131\u015flar\u0131ndan biri de geceleri bilinmeyen g\u00fc\u00e7lerin hareketimizi engelledi\u011fi karabasan olgusudur. Y\u00fczy\u0131llard\u0131r halk k\u00fclt\u00fcrlerini korkuyla s\u00fcsleyen bu k\u00e2busumuz, asl\u0131nda sadece REM uykusuna y\u00fcklenebilecek kadar masum. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu yanl\u0131\u015f inan\u0131\u015fa, uyku felci tan\u0131s\u0131yla bilimsel olarak a\u00e7\u0131kl\u0131k kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Uyku felci, uyand\u0131ktan hemen sonra veya seyrek olarak uykuya dalmadan hemen \u00f6nce […]<\/p>\n","protected":false},"author":429,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[86,21,33,29],"tags":[933,935,425,430,418,934],"class_list":["post-11841","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-48-sayi","category-biyoloji","category-saglik-bilimleri","category-toplum","tag-karabasan","tag-remuykusu","tag-saglik","tag-toplum","tag-uyku","tag-uykufelci"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t