Yazar: David Harvey<\/p>\n
Piketty\u2019nin veri k\u00fcmelerinde de\u011ferli pek \u00e7ok \u015fey bulunuyor. Ama e\u015fitsizliklerin ve oligar\u015fik e\u011filimlerin neden artt\u0131\u011f\u0131na dair a\u00e7\u0131klamas\u0131 ciddi olarak kusurlu. E\u015fitsizliklere \u00e7are olarak \u00f6nerdikleri ise \u00fctopik de\u011filse bile naif. Ve kesinlikle yirmi birinci y\u00fczy\u0131l\u0131n sermayesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131r bir model \u00fcretmi\u015f de\u011fil. Bu y\u00fczden, biz h\u00e2l\u00e2 Marx\u2019a ya da onun modern zaman e\u015fde\u011ferine ihtiya\u00e7 duyuyoruz.<\/em><\/p>\n Thomas Piketty\u2019nin yazd\u0131\u011f\u0131 Kapital<\/em> adl\u0131 kitap b\u00fcy\u00fck heyecan yaratt\u0131. Picketty kitab\u0131nda \u201cdeh\u015fet verici\u201d olarak nitelendirdi\u011fi servet ve gelir e\u015fitsizli\u011fi ile belirginle\u015fen kapitalizmin \u201cpatrimonyal\u201d bi\u00e7iminin yarat\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki e\u011filime kar\u015f\u0131 koyman\u0131n tek yolu olarak, artan oranl\u0131 bir vergilendirmeyi ve k\u00fcresel bir servet vergisini savunuyor. Ayr\u0131ca servetin rol\u00fcne belirli bir vurguyla birlikte, servet ve gelirdeki toplumsal e\u015fitsizli\u011fin ge\u00e7en iki y\u00fczy\u0131l boyunca nas\u0131l geli\u015fti\u011fini g\u00f6steren ac\u0131 verici ve reddedilemez detaylar\u0131 belgeliyor. Serbest piyasa kapitalizminin zenginli\u011fi her yere yayd\u0131\u011f\u0131 ve bireysel haklar ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin savunusunda b\u00fcy\u00fck bir siper oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki yayg\u0131n fikri yerle bir ediyor. Devletin herhangi bir yeniden da\u011f\u0131t\u0131c\u0131 m\u00fcdahalesinin yoklu\u011fu ko\u015fullar\u0131nda, serbest piyasa kapitalizminin anti demokratik oligar\u015fileri \u00fcretti\u011fini g\u00f6steriyor. Bu kan\u0131tlama, Wall Street Journal<\/em>\u2019\u0131 sinir krizlerine s\u00fcr\u00fcklerken, liberal \u00f6fke n\u00f6betlerini beslemekte.<\/p>\n Kitap s\u0131kl\u0131kla Karl Marx\u2019\u0131n on dokuzuncu y\u00fczy\u0131l tarihini ta\u015f\u0131yan ayn\u0131 adl\u0131 eserinin yirmi birinci y\u00fczy\u0131lda yerine ge\u00e7ebilecek bir \u00e7al\u0131\u015fma olarak sunuldu. Asl\u0131nda Piketty maksad\u0131n\u0131n bu oldu\u011funu reddediyor; ger\u00e7ekten de \u00f6yle, \u00e7\u00fcnk\u00fc onunki ger\u00e7ekten de sermaye \u00fczerine bir kitap de\u011fil. Kitap bize 2008 iflas\u0131n\u0131n neden ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve pek \u00e7ok insan\u0131n uzatmal\u0131 i\u015fsizli\u011fin ve ipotekli hacizler sonucu kaybedilmi\u015f milyonlarca konutun \u00e7ifte y\u00fck\u00fcnden kurtulmas\u0131n\u0131n neden bu kadar uzun s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatm\u0131yor. Bug\u00fcn \u00c7in\u2019in aksine ABD\u2019de b\u00fcy\u00fcmenin neden bu kadar yava\u015f oldu\u011funu ve neden Avrupa\u2019n\u0131n kemer s\u0131kma politikas\u0131na ve d\u00fc\u015f\u00fck h\u0131zda b\u00fcy\u00fcme (stagnasyon) ekonomisine mahk\u00fbm oldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131yor. Piketty\u2019nin istatistiksel olarak g\u00f6sterdi\u011fi \u015fey \u015fudur; sermaye t\u00fcm tarihi boyunca hep daha b\u00fcy\u00fck d\u00fczeylerde e\u015fitsizlik \u00fcretme e\u011filimindedir. Bunun i\u00e7in ona ve \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131na minnettarl\u0131k duyabiliriz ancak bu \u00e7o\u011fumuz i\u00e7in pek yeni bir haber say\u0131lmaz. Hatta bu, tam olarak Marx\u2019\u0131n Kapital<\/em>\u2019inin birinci cildinin kuramsal sonucuydu. Piketty\u2019nin bunu belirtmemi\u015f olmas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fil, zira sa\u011fc\u0131 bas\u0131n\u0131n gizli Marksist oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki ithamlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u00f6yledi\u011fi do\u011fruysa, Piketty Marx\u2019\u0131n Kapital<\/em>\u2019ini okumam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Piketty savlar\u0131n\u0131 destekleyecek pek \u00e7ok veriyi bir araya toplam\u0131\u015ft\u0131r. Gelir ve servet aras\u0131ndaki farka dair a\u00e7\u0131klamas\u0131 ikna edici ve faydal\u0131d\u0131r. Miras vergilerini, artan oranl\u0131 vergilendirmeyi ve k\u00fcresel bir zenginlik vergisini, servetin ve g\u00fcc\u00fcn daha fazla temerk\u00fcz\u00fcne kar\u015f\u0131 olas\u0131 (politik bak\u0131mdan ger\u00e7ekle\u015febilir olmalar\u0131 neredeyse kesinlikle imk\u00e2ns\u0131z olsa da) panzehirler olarak dikkatli bir savunusunu yapar.<\/p>\n Ama neden daha b\u00fcy\u00fck e\u015fitsizlik y\u00f6n\u00fcndeki bu e\u011filim meydana gelmi\u015ftir? Jane Austen ve Balzac\u2019a zarif edebi g\u00f6ndermelerle \u00e7e\u015fnilenmi\u015f verilerinden, olan biteni a\u00e7\u0131klayacak bir matematiksel yasa t\u00fcretir: Terim olarak pop\u00fclerlik kazanmas\u0131n\u0131 hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz \u201cOccupy\u201d hareketine bor\u00e7lu oldu\u011fumuz \u015fu me\u015fhur \u201cy\u00fczde bir\u201din elinde s\u00fcrekli olarak biriken servet, sermayenin getiri oran\u0131n\u0131n (r), gelirin b\u00fcy\u00fcme oran\u0131ndan (g) her zaman daha fazla olmas\u0131 basit ger\u00e7e\u011fine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu, der Piketty, ge\u00e7mi\u015fte ve daima sermayenin \u201cmerkezi \u00e7eli\u015fkisi\u201d olmu\u015ftur.<\/p>\n Fakat bu t\u00fcrden bir istatistiksel d\u00fczenlili\u011fin, yasa bir yana, uygun bir a\u00e7\u0131klamay\u0131 te\u015fkil etmesi bile zordur. Peki hangi g\u00fc\u00e7ler bu t\u00fcrden bir \u00e7eli\u015fkiyi \u00fcretmekte ve s\u00fcrekli k\u0131lmaktad\u0131r? Piketty bunu s\u00f6ylemez. Yasa yasad\u0131r ve bu b\u00f6yledir. A\u00e7\u0131kt\u0131r ki Marx b\u00f6yle bir yasan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sermaye ve emek aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 dengesizli\u011fine ba\u011flard\u0131 ve bu a\u00e7\u0131klama h\u00e2l\u00e2 i\u015f g\u00f6rmektedir. 1970\u2019lerden bu yana eme\u011fin milli gelirden ald\u0131\u011f\u0131 pay\u0131n istikrarl\u0131 \u015fekilde azalmas\u0131, her t\u00fcrl\u00fc muhalefeti ezmek i\u00e7in yeni teknolojileri, i\u015fsizli\u011fi, maliyetleri azaltmak \u00fczere \u00fclke d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7ma taktiklerini ve emek d\u00fc\u015fman\u0131 politikalar\u0131 (Margaret Thatcher ve Ronald Reagan\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi) cepheye s\u00fcren sermaye kar\u015f\u0131s\u0131nda, eme\u011fin politik ve ekonomik g\u00fcc\u00fcn\u00fcn azalmas\u0131ndan kaynaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Margaret Thatcher\u2019\u0131n ekonomi dan\u0131\u015fmanlar\u0131ndan Alan Budd\u2019\u0131n bo\u015f bulundu\u011fu bir anda itiraf etti\u011fi gibi, 1980\u2019lerin enflasyon kar\u015f\u0131t\u0131 politikalar\u0131 \u201ci\u015fsizli\u011fi art\u0131rman\u0131n \u00e7ok iyi bir yoludur, i\u015fsizli\u011fi art\u0131rmak da \u00e7al\u0131\u015fan s\u0131n\u0131flar\u0131n direncini k\u0131rman\u0131n gayet makbul bir yolu olmu\u015ftur… Burada planlan\u0131p y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u015fey, Marksist kavramlarla konu\u015facak olursak, eme\u011fin yedek ordusunu yeniden \u00fcreten kapitalizmin krizinin, kapitalistlere eskisinden daha y\u00fcksek k\u00e2rlar elde etme imk\u00e2n\u0131 vermesiydi.\u201d Ortalama bir i\u015f\u00e7i ile \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticinin istihkak\u0131 aras\u0131ndaki fark 1970\u2019de bire otuz civar\u0131ndayken, bug\u00fcn \u00fc\u00e7 y\u00fcz kat\u0131n epeyce \u2013\u00f6rne\u011fin Mac Donalds\u2019da 1200 kat\u0131- \u00fcst\u00fcndedir.<\/p>\n Ama Marx -Piketty\u2019nin yine okumam\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen ne\u015fe i\u00e7inde \u0131skartaya \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131- Kapital<\/em>\u2019in ikinci cildinde \u015funa i\u015faret eder: Sermayenin \u00fccretleri a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ekme e\u011filimi, bir noktada piyasan\u0131n sermaye \u00fcr\u00fcnlerini massetme kapasitesini s\u0131n\u0131rlayacakt\u0131r. Henry Ford bu ikilemi \u00e7ok uzun zaman \u00f6nce, kendi deyi\u015fiyle t\u00fcketici talebini yukar\u0131 itmek amac\u0131yla i\u015f\u00e7ileri i\u00e7in \u201c8 saatlik i\u015fg\u00fcn\u00fcne 5 dolar\u201d talimat\u0131 verdi\u011finde fark etmi\u015ftir. Pek \u00e7ok ki\u015fi efektif talep eksikli\u011finin 1930 B\u00fcy\u00fck Bunal\u0131m\u0131na zemin olu\u015fturdu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesindedir. Bu \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan sonra Keynes\u00e7i geni\u015fleme politikalar\u0131n\u0131 te\u015fvik etmi\u015ftir ve g\u00fc\u00e7l\u00fc talebin b\u00fcy\u00fcmeye yol verdi\u011fi bir ortamda gelir e\u015fitsizliklerinde (servet e\u015fitsizliklerinde pek olmasa da) baz\u0131 azalmalarla sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Ama bu \u00e7\u00f6z\u00fcm eme\u011fin g\u00f6reli g\u00fc\u00e7lenmesi ve artan oranl\u0131 vergilendirmeyle finanse edilen (Piketty\u2019nin kavram\u0131yla) \u201csosyal devlet\u201din in\u015fas\u0131na dayan\u0131r. \u201cB\u00fct\u00fcn bir 1932-1980 aras\u0131nda, yakla\u015f\u0131k yar\u0131m as\u0131rl\u0131k d\u00f6nem boyunca, Birle\u015fik Devletler\u2019de en y\u00fcksek federal gelir vergisi ortalamas\u0131 y\u00fczde 81\u2019i bulmu\u015ftur.\u201d diye yazar. Ve bu hi\u00e7bir bi\u00e7imde b\u00fcy\u00fcmeyi azaltmam\u0131\u015ft\u0131r. Piketty\u2019nin sa\u011fc\u0131 inan\u00e7lar\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fcten kan\u0131tlamalar\u0131ndan biri de budur.<\/p>\n 1960\u2019lar\u0131n sonuna do\u011fru, pek \u00e7ok kapitalist i\u00e7in eme\u011fin haddinden fazla artm\u0131\u015f g\u00fcc\u00fcne kar\u015f\u0131 bir \u015fey yapmalar\u0131n\u0131n gerekti\u011fi kesinlik kazanm\u0131\u015ft\u0131. Sonu\u00e7 olarak; Keynes en sayg\u0131n ekonomistler tap\u0131na\u011f\u0131ndan indirildi, Milton Friedman\u2019\u0131n arz tarafl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesine ge\u00e7ildi ve vergilerin azalt\u0131lam\u0131yorsa bile en az\u0131ndan dengede tutulmas\u0131 i\u00e7in, sosyal devletin par\u00e7alanmas\u0131 i\u00e7in, eme\u011fin g\u00fc\u00e7lerinin zapturapt alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in bir ha\u00e7l\u0131 seferi y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc… 1980\u2019den sonra azami vergi oranlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc ve ultra zenginler i\u00e7in temel bir gelir kayna\u011f\u0131 olan sermaye kazan\u00e7lar\u0131 ABD\u2019de \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fck bir oranda vergilendirilerek servetin en \u00fcstteki y\u00fczde bire sel gibi ak\u0131\u015f\u0131 pompaland\u0131. Ancak Piketty\u2019nin g\u00f6sterdi\u011fi gibi, bunun b\u00fcy\u00fcme \u00fczerindeki etkisi ihmal edilebilir oldu. Dolay\u0131s\u0131yla, yine g\u00f6zde bir sa\u011fc\u0131 inan\u0131\u015f olan, faydalar\u0131n zenginlerden di\u011fer insanlara do\u011fru yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya \u201cdamlamas\u0131\u201d i\u015fe yaramad\u0131. Bunlar\u0131n hi\u00e7biri bir matematiksel yasa taraf\u0131ndan dikte edilmi\u015f de\u011fildi. Hepsi t\u00fcm\u00fcyle politikayla ilgiliydi.<\/p>\n Ancak daha sonras\u0131nda, \u00e7ark\u0131felek tam bir tur att\u0131 ve \u201cTalep nerede?\u201d sorusu daha acil bir soru haline geldi. Piketty sistematik olarak bu soruyu g\u00f6rmezden geliyor. 1990\u2019lar, emlak ipotekli kredi (mortgage) finansman\u0131n\u0131n e\u015fikalt\u0131 (subprime) y\u00fcksek faizli piyasaya uzanmas\u0131 da dahil olmak \u00fczere, kredi sisteminin u\u00e7suz bucaks\u0131z geni\u015flemesiyle ka\u00e7amak bir yan\u0131t buldu. Ama sonu\u00e7ta ortaya \u00e7\u0131kan aktif varl\u0131k balonunun patlamas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131, 2007-8\u2019de Lehman Brothers\u2019\u0131 ve onunla birlikte b\u00fct\u00fcn bir kredi sistemini \u00e7\u00f6kertirken oldu\u011fu gibi… Bununla birlikte, ba\u015fka her \u015fey ve herkes tepetaklak giderken, k\u00e2r oranlar\u0131 ve ki\u015fisel servetlerin temerk\u00fcz\u00fc 2009\u2019dan sonra h\u0131zla \u015foku atlat\u0131p yeniden toparland\u0131. Bug\u00fcn ABD\u2019de i\u015fletmelerin k\u00e2r oranlar\u0131 \u015fimdiye dek \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 en \u00fcst seviye dolaylar\u0131ndad\u0131r. \u0130\u015fletmeler \u00fczerinde oturduklar\u0131 b\u00fcy\u00fck nakit varl\u0131klar\u0131, piyasa ko\u015fullar\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u00f6r\u00fcnmedi\u011finden kasalar\u0131ndan \u00e7\u0131karmay\u0131 reddetmektedir.<\/p>\n Piketty\u2019nin form\u00fcle etti\u011fi matematiksel yasa, i\u015fin i\u00e7indeki s\u0131n\u0131f siyasetine gelince, a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturdu\u011fundan daha fazlas\u0131n\u0131 gizlemektedir. Warren Buffet\u2019\u0131n i\u015faret etti\u011fi gibi, \u201ctabi ki s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi var; bu sava\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fcten benim s\u0131n\u0131f\u0131m, yani zenginler ve biz kazan\u0131yoruz\u201d. Galibiyetlerinin temel bir \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc, zirvedeki y\u00fczde birin, geri kalan herkesle aras\u0131ndaki servet ve gelir farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n \u00d6te yandan Piketty\u2019nin sav\u0131n\u0131n merkezi zorlu\u011fu bulunuyor; sermayenin yanl\u0131\u015f bir tan\u0131m\u0131na dayanmas\u0131. Sermaye bir s\u00fcre\u00e7tir, bir \u201c\u015fey\u201d de\u011fil. Paran\u0131n daha fazla para yapmak i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, bunun genellikle (ama sadece ve m\u00fcnhas\u0131ran de\u011fil) emek g\u00fcc\u00fcn\u00fcn s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc yoluyla ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi bir dola\u015f\u0131m s\u00fcrecidir. Piketty sermayeyi tek tek bireylerin, \u015firketlerin ve devletlerin elinde bulunan, kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmamas\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z piyasada al\u0131m sat\u0131ma sokulabilir aktif varl\u0131k stoku olarak tan\u0131mlar. Bu tan\u0131m topra\u011f\u0131, gayrimenkulleri ve fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131 oldu\u011fu kadar, \u00f6rne\u011fin benim sanat ve m\u00fccevherat koleksiyonumu da kapsar. T\u00fcm bunlar\u0131n de\u011ferini tespit etmek ise, \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fmam\u0131\u015f zor bir teknik sorundur. Anlaml\u0131 bir getiri oran\u0131 (r), hesaplamak i\u00e7in, ilk sermayeye de\u011fer bi\u00e7menin bir yolunu bulmam\u0131z gereklidir. Ama ne yaz\u0131k ki, \u00fcretimi i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015f mallar ve hizmetlerin de\u011ferinden ya da piyasa da ne kadara sat\u0131labilece\u011finden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak buna de\u011fer bi\u00e7menin bir yolu yoktur. B\u00fct\u00fcn bir neo-klasik ekonomik d\u00fc\u015f\u00fcnce \u2013ki Piketty\u2019nin d\u00fc\u015f\u00fcncesinin de temelidir- bir totoloji \u00fczerine kuruludur. Sermayenin getiri oran\u0131 kritik bir \u015fekilde b\u00fcy\u00fcme oran\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc sermayenin de\u011feri ne \u00fcretti\u011fiyle tayin edilir, kendisinin \u00fcretilmesi i\u00e7in harcananlarla de\u011fil. Onun de\u011feri spek\u00fclatif ko\u015fullardan \u015fiddetle etkilenir ve Greenspan\u2019\u0131n borsa ve konut piyasas\u0131n\u0131n karakteristi\u011fi olarak saptad\u0131\u011f\u0131 me\u015fhur \u201cak\u0131ld\u0131\u015f\u0131 co\u015fkunluk\u201d taraf\u0131ndan ciddi olarak ku\u015fat\u0131labilir. E\u011fer konut ve gayrimenkul\u00fc sermaye tan\u0131m\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131rsak, ki dahil edilme gerek\u00e7eleri hayli zay\u0131ft\u0131r, -serbest yat\u0131r\u0131m (hedge) fonu sahiplerinin sanat koleksiyonlar\u0131n\u0131n de\u011ferini de bir kenara b\u0131rak\u0131rsak-, bu durumda Piketty\u2019nin ge\u00e7mi\u015fte ve \u015fu andaki e\u015fitsizlik hali \u00fczerine tan\u0131mlamas\u0131 ayakta kalsa da, servet ve gelirde b\u00fcy\u00fcyen farkl\u0131l\u0131klar i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klama y\u00fcz\u00fcst\u00fc yere \u00e7ak\u0131l\u0131r.<\/p>\n \u00dcretken olarak kullan\u0131lmayan para, toprak, emlak, tesis ve ara\u00e7 gere\u00e7 sermaye de\u011fildir. Kullan\u0131lan sermayenin getiri oran\u0131 y\u00fcksekse, o halde bunun nedeni sermayenin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n dola\u015f\u0131mdan \u00e7ekilmi\u015f ve fiilen greve \u00e7\u0131km\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Sermayenin yeni yat\u0131r\u0131mlara arz\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlamak -ki \u015fimdilerde tan\u0131kl\u0131k etti\u011fimiz bir olgudur, dola\u015f\u0131mdaki sermayenin y\u00fcksek getiri oran\u0131n\u0131 sa\u011flama al\u0131r. B\u00f6ylesi yapay bir k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 y\u00fcksek getiri oran\u0131n\u0131 sa\u011flama almak i\u00e7in sadece petrol \u015firketlerinin yapt\u0131\u011f\u0131 bir \u015fey de\u011fildir, bu \u015fans\u0131 yakalad\u0131\u011f\u0131nda b\u00fct\u00fcn sermayenin yapt\u0131\u011f\u0131 budur. Sermayenin (nas\u0131l tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131ndan ya da \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak) getiri oran\u0131n\u0131n her zaman i\u00e7in gelirdeki art\u0131\u015f oran\u0131n\u0131 a\u015fma e\u011filimine dayanak olan budur.\u00a0 Sermaye kendi yeniden \u00fcretimini b\u00f6yle g\u00fcvenceye al\u0131r, bunun sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n geri kalanlar\u0131m\u0131z i\u00e7in ne kadar rahats\u0131zl\u0131k verici oldu\u011funun bir \u00f6nemi yoktur. \u0130\u015fte kapitalist s\u0131n\u0131f b\u00f6yle ya\u015far.<\/p>\n Piketty\u2019nin veri k\u00fcmelerinde de\u011ferli pek \u00e7ok \u015fey bulunuyor. Ama e\u015fitsizliklerin ve oligar\u015fik e\u011filimlerin neden artt\u0131\u011f\u0131na dair a\u00e7\u0131klamas\u0131 ciddi olarak kusurlu. E\u015fitsizliklere \u00e7are olarak \u00f6nerdikleri ise \u00fctopik de\u011filse bile naif. Ve kesinlikle yirmi birinci y\u00fczy\u0131l\u0131n sermayesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131r bir model \u00fcretmi\u015f de\u011fil. Bu y\u00fczden, biz h\u00e2l\u00e2 Marx\u2019a ya da onun modern zaman e\u015fde\u011ferine ihtiya\u00e7 duyuyoruz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yazar: David Harvey Piketty\u2019nin veri k\u00fcmelerinde de\u011ferli pek \u00e7ok \u015fey bulunuyor. Ama e\u015fitsizliklerin ve oligar\u015fik e\u011filimlerin neden artt\u0131\u011f\u0131na dair a\u00e7\u0131klamas\u0131 ciddi olarak kusurlu. E\u015fitsizliklere \u00e7are olarak \u00f6nerdikleri ise \u00fctopik de\u011filse bile naif. Ve kesinlikle yirmi birinci y\u00fczy\u0131l\u0131n sermayesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131r bir model \u00fcretmi\u015f de\u011fil. Bu y\u00fczden, biz h\u00e2l\u00e2 Marx\u2019a ya da onun modern zaman e\u015fde\u011ferine […]<\/p>\n","protected":false},"author":227,"featured_media":25456,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[163],"tags":[3253,319,334,978],"class_list":["post-11974","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-126-sayi","tag-david-harvey","tag-kapital","tag-marksizm","tag-thomas-piketty"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t