{"id":12192,"date":"2014-09-01T20:10:09","date_gmt":"2014-09-01T17:10:09","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=12192"},"modified":"2018-05-10T17:25:42","modified_gmt":"2018-05-10T14:25:42","slug":"cumhurbaskanligi-secimi-uzerine-bir-tartisma-memnuniyetsizler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/09\/01\/cumhurbaskanligi-secimi-uzerine-bir-tartisma-memnuniyetsizler","title":{"rendered":"Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imi \u00fczerine bir tart\u0131\u015fma: Memnuniyetsizler"},"content":{"rendered":"

Sand\u0131\u011fa gitmeyen memnuniyetsizlerle sand\u0131\u011fa giden memnuniyetsizler kaba bir aritmetikle hesapland\u0131\u011f\u0131nda 17-20 milyon civar\u0131nda bir say\u0131ya ula\u015f\u0131yor. Kocaman bir heyuladan s\u00f6z ediyoruz galiba burada. Radikal bir siyasi sorgulama, sunulan \u015fablonlar\u0131n reddedilmesiyle ba\u015flar. Memnuniyetsizler dinlemeye hevesli kulaklara bunu da\u011f\u0131n\u0131k sesler halinde s\u00f6yl\u00fcyordu zaten bug\u00fcne kadar. Bu se\u00e7imde ise memnuniyetsizliklerini d\u0131\u015fa vurarak ba\u011f\u0131rmaya ba\u015flad\u0131lar denebilir. <\/em><\/p>\n

\u201cBizim gibi yeralt\u0131 tak\u0131m\u0131n\u0131n dizginini s\u0131k\u0131 tutmak gerekti\u011fi kan\u0131s\u0131nday\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u0131rk y\u0131l ses \u00e7\u0131karmadan yeralt\u0131nda otururuz, ama bir f\u0131rsat\u0131n\u0131 bulup yery\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131karsak \u00e7enemizden kurtulamazs\u0131n\u0131z\u2026\u201d<\/em><\/p>\n

Yeralt\u0131ndan Notlar<\/em><\/strong><\/p>\n

Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imiyle birlikte bir ilki daha devirdik. Daha \u00f6nce tecr\u00fcbe edilmemi\u015f, dinamikleri belirsiz bir se\u00e7im i\u00e7in sand\u0131\u011fa gidildi. Sand\u0131\u011fa gidilmesi i\u00e7in gereken dinami\u011fin \u00e7er\u00e7evesi AKP taraf\u0131ndan \u00e7izildi, siyasetin di\u011fer akt\u00f6rleri de bu \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde \u00fcstlerine d\u00fc\u015feni yapt\u0131 ve \u00fc\u00e7 aday\u0131n yar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imden RTE \u201cilk se\u00e7ilmi\u015f\u201d Cumhurba\u015fkan\u0131 olarak \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n

\u0130lgin\u00e7tir ki, se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131 b\u00fct\u00fcn adaylar\u0131 memnun etmi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Herkes kendini galip ilan etti. RTE Cumhurba\u015fkan\u0131 oldu. E\u0130 \u201ckimse seni tan\u0131m\u0131yor dediler, % 39\u2019u nas\u0131l ald\u0131m ama\u201d dedi. SD \u201cyeni bir sol do\u011fdu ufuktan\u201d dedi. Bir se\u00e7im herkesi nas\u0131l memnun eder, anlamak zor, o y\u00fczden \u00f6ncelikle bu memnuniyet<\/strong> halinin bir manzaras\u0131n\u0131 \u00e7izmeye \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m.<\/p>\n

RTE i\u00e7in kendisini ilk turda cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na ta\u015f\u0131yan bu se\u00e7imin \u201cezici bir zafer\u201d olmasa da bir \u201cgalibiyet\u201d olmas\u0131 en anla\u015f\u0131l\u0131r olan\u0131. AKP, ba\u015fkanl\u0131k sistemine giden birka\u00e7 merhaleden olu\u015fan stratejisindeki ilk engeli ge\u00e7mi\u015f durumda. Onlar sevinmesin de, kim sevinsin. % 57-58 ile de\u011fil, 52 ile se\u00e7ilmesinin zannedildi\u011fi gibi olumsuz bir taraf\u0131 olmayacakt\u0131r \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde. Bir futbol tak\u0131m\u0131n\u0131n penalt\u0131larla \u015fampiyon olmas\u0131n\u0131n \u015fampiyonlu\u011fa h\u00e2lel getirmeyece\u011fi gibi…<\/p>\n

CHP ile MHP\u2019nin kapal\u0131 kap\u0131lar ard\u0131nda belirledi\u011fi ve se\u00e7im s\u00f6ylemini tamamen apolitik bir duyguda\u015fl\u0131k, birlik zemininde y\u00fcr\u00fcten E\u0130\u2019nin ald\u0131\u011f\u0131 % 39\u2019luk oy ise CHP taraf\u0131ndan \u201cbundan iyisi \u015eam\u2019da kay\u0131s\u0131\u201d diye \u00f6zetlenebilecek bir vurdumduymazl\u0131kla kar\u015f\u0131land\u0131. CHP y\u00f6netiminin bunu bir ba\u015far\u0131 olarak sunabilmesi i\u00e7in E\u0130\u2019ye \u201ct\u0131p\u0131\u015f t\u0131p\u0131\u015f\u201d oy vermeyenleri su\u00e7lu ilan etmesi \u015fartt\u0131, nitekim \u00f6yle yapt\u0131. Bir partinin se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131 i\u00e7in kendi kemik ve potansiyel se\u00e7menini su\u00e7lamas\u0131 ender g\u00f6r\u00fclen bir vaka olmal\u0131, ama bunu da g\u00f6rd\u00fck. CHP\u2019nin ilan etti\u011fi ba\u015far\u0131 birilerini tatmin etmemi\u015f olmal\u0131 ki, derginin yay\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 \u015fu g\u00fcnlerde kurultayda di\u015fe di\u015f bir hesapla\u015fma ya\u015fan\u0131yor.<\/p>\n

Ve HDP\u2019ye ve \u00d6calan\u2019a ra\u011fmen Cumhurba\u015fkan\u0131 aday\u0131 olan SD, \u0130stanbul ve \u0130zmir\u2019de b\u00fcy\u00fck bir s\u0131\u00e7rama yaparak T\u00fcrkiye genelinde % 9,6\u2019y\u0131 yakalad\u0131. Hedef % 10\u2019du ama 0,4\u2019l\u00fck fark g\u00f6z ard\u0131 edilebilirdi, \u201cyeni bir solun do\u011fu\u015fu\u201d olarak kutlanabilirdi bu ba\u015far\u0131. Kendi muhalefetinin deyimiyle CHP\u2019nin bo\u015faltt\u0131\u011f\u0131 \u201csol \u015feritten\u201d tam gaz ilerleyen, \u201cherkesi kucaklayan sol s\u00f6ylemi\u201d ile SD, \u00e7at\u0131 adaydan tatmin olmayan ve kendilerine yeni bir yurt arayan sol entelekt\u00fcel kesimden belli bir oy kazanarak \u201cas\u0131l kazanan\u201d ilan etti kendini. Bug\u00fcn ald\u0131\u011f\u0131 oy, 8 ay sonraki genel se\u00e7imde HDP\u2019nin baraj\u0131 ge\u00e7ece\u011finin i\u015fareti olarak yorumlan\u0131yor.<\/p>\n

Peki her \u015fey, herkes i\u00e7in bu kadar g\u00fcll\u00fck g\u00fclistanl\u0131ksa bu tedirginlik niye? \u201cKazananlar bulvar\u0131n\u0131n\u201d az\u0131c\u0131k arkas\u0131na doland\u0131\u011f\u0131m\u0131zda nas\u0131l bir manzara \u00e7\u0131k\u0131yor kar\u015f\u0131m\u0131za:<\/p>\n

Art\u0131k biliyoruz ki AKP oylar\u0131 say\u0131sal olarak \u201cdura\u011fanla\u015ft\u0131\u201d. Her galibiyet oransal olarak bir \u015fey ifade ediyor ama \u00f6zellikle Haziran Ayaklanmalar\u0131\u2019ndan beri in\u015fa edilen yeni s\u00f6ylemle birlikte AKP kitlesi Cannetti\u2019nin deyimiyle \u201ckapal\u0131 bir kitleye\u201d d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Kimsenin i\u00e7inden \u00e7\u0131kmaya cesaret edemedi\u011fi bir mahalle bask\u0131s\u0131yla \u015fekillenen, sonsuzlu\u011fa endekslenmi\u015f bir hedefe (ister 2023<\/strong> deyin, ister G\u00fc\u00e7l\u00fc T\u00fcrkiye<\/strong> deyin) kilitlenmi\u015f bu kapal\u0131 kitle, kendi \u00e7emberi d\u0131\u015f\u0131nda kendisine ya\u015fam alan\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yor art\u0131k. AKP bu kitleyle gitti\u011fi yere kadar gitmek zorunda art\u0131k. Her galibiyet sonras\u0131 RTE\u2019den \u201ckucaklay\u0131c\u0131 mesajlar\u201d temenni eden saflar ordusunun yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer de buras\u0131 zaten. AKP\u2019nin bir kurum olarak kendini korumas\u0131 ve RTE\u2019nin liderli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrebilmesi her t\u00fcr \u015fiddet ve cebirle bu kapal\u0131 kitlenin bir arada tutulmas\u0131na ba\u011fl\u0131. AKP art\u0131k d\u0131\u015fardaki kitlelerden oy talep etmiyor, kendi i\u00e7indeki s\u0131z\u0131nt\u0131y\u0131 t\u0131kamaya odaklanm\u0131\u015f durumda. Dolay\u0131s\u0131yla t\u00fcm s\u00f6ylemi kendi kapal\u0131 kitlesine d\u00f6n\u00fck. Bu durum kendi ba\u015f\u0131na bile \u201cfa\u015fizmin\u201d temel dinamiklerini ku\u015fand\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Yine de AKP bu se\u00e7imlerde se\u00e7menin belli bir oran\u0131n\u0131n \u201ctatil\u201d nedeniyle sand\u0131\u011fa gitmemesini<\/strong> engelleyemedi. Keza yurtd\u0131\u015f\u0131 oylar\u0131nda da bekledi\u011fi kat\u0131l\u0131m\u0131n \u00e7ok gerisinde kald\u0131. Her mevsim ve hava durumu alt\u0131nda kitlesini sand\u0131\u011fa motive etmekle \u00f6v\u00fcnen AKP i\u00e7in bunun bir ilk oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n

CHP y\u00f6netimi ise galibiyeti k\u0131l pay\u0131 ka\u00e7\u0131rmas\u0131ndaki sorumlu\u011fu \u201c\u015fezlong lobisine\u201d kesti. CHP y\u00f6netimine g\u00f6re bu \u201cm\u00fcnasebetsizler\u201d olmasayd\u0131, \u015fimdi her \u015fey bamba\u015fka olabilirdi. Oysa elimizdeki tek somut, tutarl\u0131 sand\u0131k sonras\u0131 ara\u015ft\u0131rmas\u0131na g\u00f6re (http:\/\/goo.gl\/IuGYCu) CHP se\u00e7meninin sand\u0131\u011fa gitmeme nedeni, di\u011fer parti se\u00e7menlerinin aksine \u015fezlong ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, % 60 oran\u0131nda \u201cmemnuniyetsizlik\u201d. (\u015eekil-1)<\/p>\n

\"\"Bu memnuniyetsizlik hali CHP y\u00f6netimi taraf\u0131ndan dikkate al\u0131nmad\u0131 ama CHP i\u00e7indeki muhalefet bu ger\u00e7ek \u00fczerinden y\u00f6netime ba\u015fkald\u0131rd\u0131. CHP y\u00f6netiminin do\u011fru s\u00f6yledi\u011fi bir nokta var ki, o da \u201cm\u00fcnasebetsizlerin\u201d se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n kaderini belirledi\u011fi. Ama bu noktaya biraz sonra gelece\u011fiz.<\/p>\n

MHP\u2019ye de de\u011finmek gerekir bu noktada. MHP, her kritik d\u00f6neme\u00e7te AKP\u2019ye verdi\u011fi deste\u011fi bu sefer de tekrarlam\u0131\u015f ve se\u00e7meninin ciddi bir k\u0131sm\u0131n\u0131n RTE\u2019ye oy vermesini g\u00f6rmezden gelmi\u015ftir. Bu oran her se\u00e7imde AKP ile MHP aras\u0131nda gidip gelen oylar \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bile neredeyse % 20\u2019lere denk geliyor. MHP bu ger\u00e7e\u011fi kamuoyundan gizlemeyi bug\u00fcne kadar gayet iyi ba\u015fard\u0131.<\/p>\n

HDP ve SD etraf\u0131nda \u00f6r\u00fclen ba\u015far\u0131 s\u00f6ylemi ise belki de en fazla dayanaktan yoksun olan\u0131. Bunun birka\u00e7 nedeni var. Her \u015feyden \u00f6nce baraj bask\u0131s\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bir se\u00e7imde SD\u2019nin b\u00fcy\u00fck\u015fehirlerde K\u00fcrt oylar\u0131n\u0131 konsolide etmesi zaten beklenen bir \u015feydi. Bunun etkisi net olarak \u0130zmir\u2019de fark edildi. \u0130stanbul\u2019da da ayn\u0131 konsolidasyonu sa\u011flamay\u0131 ba\u015fard\u0131lar. Daha \u00f6nceki se\u00e7imlerde AKP\u2019ye giden belli bir oy asl\u0131na d\u00f6nm\u00fc\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7at\u0131 aday gafletinden dolay\u0131 belli bir emanet oyun, \u201ctepki oyu\u201d olarak SD\u2019ye kayd\u0131\u011f\u0131 da bir ger\u00e7ek. \u201cSol entelekt\u00fcel\u201d kesim aras\u0131ndaki SD deste\u011finin ise (yerel se\u00e7imlerde SS\u00d6 ile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131) iddia edildi\u011fi kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funa dair verisel bir dayanak bulmak imkans\u0131z. \u201cGezi ruhunu\u201d temsil eden tek aday olarak lanse edilen SD\u2019nin, Haziran Ayaklanmalar\u0131\u2019n\u0131n \u00fc\u00e7 \u00f6nemli kenti Ankara, Hatay ve Eski\u015fehir\u2019den ancak % 3 oy alabilmesini kimse konu\u015fmak istemiyor. Bu ger\u00e7ekleri yan yana koydu\u011fumuzda HDP\u2019yi \u201cyeni sol\u201d ilan eden r\u00fczg\u00e2r\u0131n i\u00e7inde \u0130stanbullu sol entelekt\u00fcel kitleyi ay\u0131rmak gerekiyor galiba. Bu da verisel olarak SD oylar\u0131na yakla\u015f\u0131k % 1,5-2\u2019lik bir katk\u0131 yap\u0131yor. Bu noktada \u201c\u0130stanbul entelekt\u00fcel camias\u0131\u201d sosyolojik olarak analizi hak eden ayr\u0131 bir kimlik olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor sanki. Say\u0131ca az ama g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fckleri y\u00fcksek bir kesim bu. Demografik olarak bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da SD\u2019ye oy verenlerin i\u00e7inde \u00fcniversite mezunu kitlenin di\u011fer adaylar\u0131n se\u00e7menlerine g\u00f6re \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 (% 2,9), entelekt\u00fcel kesimin verdi\u011fi deste\u011fin minimal oldu\u011funu g\u00f6steriyor. (\u015eekil-2)<\/p>\n

\"\"Baraj bask\u0131s\u0131n\u0131n tekrar belirleyici olaca\u011f\u0131 genel se\u00e7imlerde HDP\u2019nin kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n ne olaca\u011f\u0131 tamamen belirsiz. Eski oran\u0131na inmesi pek muhtemel. HDP\u2019nin en b\u00fcy\u00fck \u015fans\u0131n\u0131n ise se\u00e7imin ikinci tura kalmamas\u0131 ve HDP\u2019nin birinci turda SD\u2019ye oy veren kitleyi di\u011fer iki adaydan birine y\u00f6nlendirmek zorunda kalmamas\u0131. Bu durumda s\u00f6z hakk\u0131n\u0131n SD\u2019nin elinden \u00e7\u0131k\u0131p \u201cbar\u0131\u015f s\u00fcrecine h\u00e2lel getirmeyecek\u201d bir adaya y\u00f6nlenmesi \u00e7ok muhtemeldi. Bu da SD\u2019ye oy veren belli bir kitleyi ilk g\u00fcnden h\u00fcsrana u\u011fratacak bir se\u00e7im olacakt\u0131.<\/p>\n

Ve memnuniyetsizlerin sahneye \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n

Yukar\u0131da \u00f6zetlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z manzaraya eklenebilecek, itiraz edilebilecek noktalar olabilir ama her durumda manzaran\u0131n olu\u015fmas\u0131ndaki ba\u015f akt\u00f6r\u00fcn \u201cmemnuniyetsizler\u201d ad\u0131n\u0131 takt\u0131\u011f\u0131m\u0131z, sand\u0131\u011fa gitmeyenler oldu\u011fu bir ger\u00e7ek. Bu se\u00e7imin kaderini sand\u0131\u011fa gitmeyenler belirledi. Bu y\u00fczden memnuniyetsizler, kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z RTE kar\u015f\u0131s\u0131ndaki \u00e7at\u0131 adaya oy verilmesi gerekti\u011fini savunanlar taraf\u0131ndan \u201cm\u00fcnasebetsizler\u201d olarak ilan edildi. Nihat Gen\u00e7 ise bu kitleye \u00e7ok daha do\u011fru bir ifadeyle \u201coyun bozanlar\u201d dedi. Ama kimse onlar\u0131 konu\u015fmaya \u00e7ok yana\u015fm\u0131yor. Can yak\u0131c\u0131 sorular\u0131n bol, cevaplar\u0131n kifayetsiz oldu\u011fu bir alan bu.<\/p>\n

\u00d6nce verileri alt alta koyal\u0131m:<\/p>\n

– Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imindeki kat\u0131l\u0131m oran\u0131 % 73 oldu. 2014 yerel se\u00e7iminde % 89 olan bu oran 16 puan birden d\u00fc\u015ft\u00fc. Son olarak bu d\u00fczeye 2004 yerel se\u00e7imlerinde d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f kat\u0131l\u0131m oran\u0131. Ge\u00e7mi\u015f genel se\u00e7imlerle k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda ise \u201cyerlerde s\u00fcr\u00fcn\u00fcyor\u201d.<\/p>\n

– Sand\u0131\u011fa gitmeyenlerin say\u0131s\u0131 15 milyon civar\u0131nda.<\/p>\n

– Her partinin se\u00e7men kitlesi i\u00e7inde sand\u0131\u011fa gitmeyen belli bir oran mevcut ama son yerel se\u00e7imlerde CHP\u2019ye oy verip de bu se\u00e7imde sand\u0131\u011fa gitmeyenlerin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 sebebi di\u011ferlerinden net olarak ayr\u0131\u015f\u0131yor: Memnuniyetsizlik. CHP y\u00f6netiminin bu m\u00fcnasebetsizlere bu kadar sert sald\u0131rmas\u0131n\u0131n nedeni de bu memnuniyetsizli\u011fin a\u015fikar olmas\u0131 ve onunla ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 bilmiyor olmas\u0131.<\/p>\n

Memnuniyetsizler elbette sand\u0131\u011fa gitmeyenlerin tamam\u0131 de\u011fil ama kat\u0131l\u0131m oran\u0131n\u0131 dramatik bir \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcren ciddiye al\u0131nacak bir say\u0131dan bahsediyoruz. Bu se\u00e7imdeki ani d\u00fc\u015f\u00fc\u015f, tatille, mevsimlik i\u015f\u00e7iyle a\u00e7\u0131klanamaz d\u00fczeyde, en az 6-7 milyonluk bir oy vermeyen \u201cmemnuniyetsizler\u201d kitlesinin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 i\u015faret ediyor. CHP\u2019nin Mart 2014 yerel se\u00e7imlerindeki \u201csa\u011fa a\u00e7\u0131l\u0131m\u201d sab\u0131kas\u0131n\u0131n hezimeti de bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc h\u0131zland\u0131rm\u0131\u015f ve memnuniyetsizlerin sosyolojik bir olgu olarak ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Sa\u011f olas\u0131n K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu!<\/p>\n

Memnuniyetsizlerin izini s\u00fcrebilmek Haziran Ayaklanmalar\u0131\u2019na d\u00f6nmek gerekiyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc Haziran Ayaklanmalar\u0131\u2019n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131ndan biri olarak de\u011ferlendirmek gerekiyor memnuniyetsizleri. Haziran sonras\u0131 s\u00fcre\u00e7, siyasi arenan\u0131n beklentileri kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini net olarak ortaya koydu. Mahalle d\u00fczeyindeki dayan\u0131\u015fmalar ve bu dayan\u0131\u015fmalar\u0131n kendi aralar\u0131ndaki ileti\u015fimi ise Haziran ruhunu mikro d\u00fczeye \u00e7ekmekte ba\u015far\u0131l\u0131 oldu. Bug\u00fcn mahalle dayan\u0131\u015fmalar\u0131 sol e\u011filimli<\/strong> sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri olarak r\u00fc\u015ft\u00fcn\u00fc ispat etmi\u015f durumda. Haziran Ayaklanmalar\u0131 sonras\u0131 gen\u00e7 kitlenin de politikaya duydu\u011fu ilginin artt\u0131\u011f\u0131 su g\u00f6t\u00fcrmez bir ger\u00e7ek. En hafif haliyle bile bu, gen\u00e7 kitlenin politikle\u015fme s\u00fcreci<\/strong> olarak tan\u0131mlanabilir. Ortaya \u00e7\u0131kan bu ger\u00e7eklik, varolan sosyalist partileri de d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor. Elle tutulamayan bu kitle sol s\u00f6ylemin seslenmeye ve sahiplenmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Ama bu kitlenin klasik bir formasyonu, adresi ya da \u00e7at\u0131s\u0131 mevcut de\u011fil. Berkin Elvan\u2019\u0131n cenazesinde, Soma sonras\u0131 vb. bir anda g\u00f6vdele\u015fip tekrar soka\u011f\u0131n i\u00e7inde eriyen bir organizmaya d\u00f6n\u00fc\u015febiliyor. Bir kurum ya da yap\u0131 de\u011fil de bir organizma oldu\u011fu i\u00e7in, hen\u00fcz olu\u015fmakta oldu\u011fu<\/strong> i\u00e7in, kendini berrak \u00e7izgilerle tan\u0131mlayamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ne elle tutuluyor ne de dizginlenebiliyor. Beklenen \u201chayalet\u201d gibi sanki ama bi\u00e7imle\u015fmeye direniyor. Belki de k\u0131vama hen\u00fcz gelmedi\u011fi i\u00e7in\u2026<\/p>\n

Suni denge<\/strong><\/p>\n

Haziran Ayaklanmalar\u0131 sonras\u0131 politize olan kitle, t\u00fcm partilerin ge\u00e7mi\u015f k\u00f6t\u00fc sicillerini miras alarak ba\u015flad\u0131. Hi\u00e7bir partinin Haziran ruhunu ta\u015f\u0131yamayaca\u011f\u0131n\u0131 ba\u015ftan kabul ettiler ama Mart Yerel Se\u00e7imlerinin % 89\u2019luk kat\u0131l\u0131m oran\u0131n\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi gibi pragmatik nedenlerle motive olabilecek kadar da iyi niyetliydiler. Hem ele\u015ftirdiler hem de yerel se\u00e7imlerde CHP, HDP gibi daha sol<\/strong> olduklar\u0131n\u0131 iddia eden partilere oy verdiler. Yerel se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131yla b\u00fcy\u00fck bir hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fad\u0131klar\u0131 s\u00f6ylenebilir. Sadece bekledikleri sonu\u00e7lar\u0131 g\u00f6remedikleri i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda AKP\u2019nin her hal\u00fbkarda cebren ve hile ile se\u00e7imleri manip\u00fcle edebildi\u011fini \u00e7\u0131plak g\u00f6zle g\u00f6rebildikleri, hukuki sefalet pornografik bir hal ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in. Bu y\u00fczden, memnuniyetsizlerin bu se\u00e7imde birden g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelmeleri, Yal\u00e7\u0131n K\u00fc\u00e7\u00fck\u2019\u00fcn 2014 yerel se\u00e7imlerini \u201cthe end of all elections\u201d diye tan\u0131mlamas\u0131yla ilgilidir (http:\/\/goo.gl\/wbBTMk). Ortaya \u00e7\u0131kan memnuniyetsizlik, varolan siyasi akt\u00f6rlerin hepsinin suni bir dengenin taraf\u0131 oldu\u011fu ger\u00e7e\u011finin su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n bir sonucu olarak tarif edilebilir. HDP\u2019yi bu tan\u0131mdan muaf tutmak ise m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Kendi i\u00e7inde \u00e7\u00f6zemedi\u011fi \u201cK\u00fcrt hareketi-T\u00fcrkiyelilik\u201d \u00e7eli\u015fkisini Gezi ruhuyla \u00e7\u00f6zmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu se\u00e7imde memnuniyetsizlerin HDP\u2019ye kitlesel olarak meyletmemeleri de bunu g\u00f6steriyor. As\u0131l memnuniyetsizlik bu suni dengeye kar\u015f\u0131d\u0131r. Bu dengeyi bozacak form\u00fcl\u00fc bilen ise hen\u00fcz ortada yoktur.<\/p>\n

Ama form\u00fcl\u00fcn bu belirsizli\u011fin ortas\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6rmek gerekiyor. Liberalizm\/Laiklik\/Din\/Etnisite\/Alt Kimlik\/Ulus-Devlet terimlerinin muntazam ve keskin bir \u015fekilde b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesiyle ortaya \u00e7\u0131kan m\u00fcesses nizam, cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imleri \u00f6ncesinde de dipdiri \u00e7\u0131kt\u0131 kar\u015f\u0131m\u0131za. Adaylar, temsil ettikleri denge unsurunun g\u00fc\u00e7 kazanmas\u0131 ad\u0131na, birbirlerine kar\u015f\u0131 konumland\u0131lar. HDP\u2019nin s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 bir s\u00f6ylemle g\u00f6n\u00fclleri fethetti\u011fi s\u00f6yleniyor, oysa CHP taraf\u0131nda daha sol bir aday olsayd\u0131, SD\u2019nin yeni oy say\u0131s\u0131 \u00e7ok daha minimal kalacakt\u0131. Bu a\u00e7\u0131dan SD, E\u0130\u2019ye kar\u015f\u0131 konumlanm\u0131\u015f ve o cenahtan kimsenin s\u00f6ylemediklerini s\u00f6yleyerek tabir-i caizse oy \u00e7alm\u0131\u015ft\u0131r<\/strong>. Elbette bunun sorumlusu SD de\u011fildir ama o da<\/strong> rakiplerine g\u00f6re konumlanm\u0131\u015ft\u0131r. Rakibine g\u00f6re konumlanmayan bir tek RTE vard\u0131r. Yukar\u0131da s\u00f6z setti\u011fimiz sebepler dolay\u0131s\u0131yla buna ihtiyac\u0131 da yoktur. O kendi kapal\u0131 kitlesine seslenerek, MHP se\u00e7meninin de l\u00fctfuyla ipi g\u00f6\u011f\u00fcslemi\u015ftir. Suni denge RTE\u2019yi cumhurba\u015fkan\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r, suni denge bozulmam\u0131\u015ft\u0131r ve bu y\u00fczden herkes kendini ba\u015far\u0131l\u0131 g\u00f6rmekte hakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

B\u0131kk\u0131nl\u0131k de\u011fil, talep!<\/strong><\/p>\n

\u0130\u015fte memnuniyetsizlerin ger\u00e7ek memnuniyetsizlikleri burada yat\u0131yor olabilir. Bat\u0131 Avrupa ve ABD gibi kronik kat\u0131l\u0131m oran\u0131 d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc gibi g\u00f6r\u00fclmemesi gereken bir durum var burada. Bat\u0131\u2019da se\u00e7imlere kat\u0131l\u0131m oran\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc \u201csistemin y\u0131k\u0131lamaz\u201d oldu\u011fu ve \u201cbirinin di\u011ferinden fark\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n sonucu, oysa cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7iminde sand\u0131\u011fa gitmeyenler bir ses<\/strong> haline gelmi\u015ftir. Bunu, baz\u0131 yorumlardaki gibi bir b\u0131kk\u0131nl\u0131k<\/strong> olarak de\u011fil, bir eylem<\/strong> ve mesaj<\/strong> olarak g\u00f6rmek ve ciddiye almak durumunday\u0131z. Bas\u0131n\u0131n bunu dillendirmiyor olu\u015fu bile bize bir \u015feyler s\u00f6yl\u00fcyor, dikkatimizi bu tarafa \u00e7ekiyor olmal\u0131. Hi\u00e7 kimse bu kadar \u00e7ok memnuniyetsizin sand\u0131\u011fa gitmeyece\u011fini beklemiyordu. Ortal\u0131kta ne kitlesel bir boykot organizasyonu ne de ciddiye al\u0131nabilir bir propaganda komplosu vard\u0131.<\/p>\n

Memnuniyetsizler, sand\u0131\u011fa gitmeyenlerin bir k\u0131sm\u0131 demi\u015ftik. Ama bu say\u0131ya, sand\u0131\u011fa gidenlerin de bir k\u0131sm\u0131n\u0131 eklemek gerekiyor. \u00d6rne\u011fin HDP, AKP ve MHP se\u00e7meninden farkl\u0131 olarak son se\u00e7imde CHP\u2019ye oy verip de bu se\u00e7imde E\u0130\u2019ye oy verenlerin % 70\u2019i kerhen<\/strong> oy verdiklerini s\u00f6yl\u00fcyor. SD\u2019ye oy verenlerde bu oran % 42\u2019lere, RTE\u2019ye oy verenlerde ise % 12\u2019lere d\u00fc\u015f\u00fcyor. (\u015eekil-3)<\/p>\n

\"\"Kat\u0131l\u0131m oran\u0131n\u0131n sadece b\u00fcy\u00fck\u015fehirlerde d\u00fc\u015f\u00fck kald\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yleniyor, oysa oy veren memnuniyetsizler hesaba kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bunun T\u00fcrkiye geneline yay\u0131lan bir olgu oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Sand\u0131\u011fa gitmeyen memnuniyetsizlerle sand\u0131\u011fa giden memnuniyetsizler kaba bir aritmetikle hesapland\u0131\u011f\u0131nda 17-20 milyon civar\u0131nda bir say\u0131ya ula\u015f\u0131yor. Kocaman bir heyuladan s\u00f6z ediyoruz galiba burada.<\/p>\n

Radikal bir siyasi sorgulama sunulan \u015fablonlar\u0131n reddedilmesiyle ba\u015flar. Memnuniyetsizler dinlemeye hevesli kulaklara bunu da\u011f\u0131n\u0131k sesler halinde s\u00f6yl\u00fcyordu zaten bug\u00fcne kadar. Bu se\u00e7imde ise memnuniyetsizliklerini d\u0131\u015fa vurarak ba\u011f\u0131rmaya ba\u015flad\u0131lar denebilir.<\/p>\n

Burada \u00f6nemli bir ayr\u0131m var. Memnuniyetsizlerin sand\u0131\u011fa gitmeme nedenleri hen\u00fcz bir \u201cprensip\u201d de\u011fil. Yani sand\u0131\u011fa gitmemek memnuniyetsizler i\u00e7in ileriye d\u00f6n\u00fck bir karar <\/strong>de\u011fil, semptomatik bir tav\u0131rd\u0131<\/strong>. Organize ve kitlesel bir boykottan s\u00f6z edebilece\u011fimiz bir veri yok ortada. Da\u011f\u0131n\u0131k k\u00fc\u00e7\u00fck gruplar\u0131n ve daha \u00e7ok da bireylerin \u00f6zg\u00fcr iradesiyle<\/strong> sand\u0131\u011fa gitmemelerinden kaynaklanan bir olgu \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki. Gelecekte bunun tekrarlanaca\u011f\u0131n\u0131 bug\u00fcnden iddia etmek de imkans\u0131z. Sand\u0131\u011fa gitmemek gelecekte bir sand\u0131k boykotuna d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrse memnuniyetsizlerin \u015fu anki g\u00fcc\u00fc ba\u015fka bir \u015feye evrilebilir. Ve bu illa olumlu bir evrilme olmak zorunda de\u011fil. Biliyoruz ki, Mursi\u2019nin iktidara geldi\u011fi se\u00e7imdeki kat\u0131l\u0131m oran\u0131 % 30\u2019lar seviyesindeydi. Y\u00fcksek oranlardaki se\u00e7im boykotunun, hukuki ama me\u015fru olmayan durumlara \u00e7anak tutabildi\u011fini hat\u0131rlamak gerekiyor. B\u00f6yle bir durumda memnuniyetsizlerin cevheri h\u0131zla solabilir ama bug\u00fcn i\u00e7in memnuniyetsizlerde bir cevher oldu\u011funu g\u00f6rmek ve bunu dillendirmek zorunday\u0131z.<\/p>\n

***<\/p>\n

\u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc tabiat kanunlar\u0131n\u0131n insan\u0131 arzu duymaktan cayd\u0131racak kadar t\u0131pk\u0131 bir piyano gibi \u00e7almas\u0131na ra\u011fmen, bir piyano tu\u015fu de\u011fil de insan oldu\u011funu (sanki pek gerekliymi\u015f gibi) kendi kendine ispat etmek ister.\u201d<\/em><\/p>\n

Yeralt\u0131ndan Notlar<\/strong><\/em><\/p>\n

Ama bir dural\u0131m. Buraya kadar memnuniyetsizleri birer rakam gibi g\u00f6rd\u00fck. Oysa memnuniyetsizlerin memnuniyetsizli\u011fi, ka\u011f\u0131t \u00fczerinde oradan oraya oynat\u0131lan birer rakam olmaya kar\u015f\u0131. Bir birey olarak T\u00fcrkiye siyasetini keskin \u00e7izgilerle belirleyen Liberalizm\/Laiklik\/Din\/Etnisite\/Alt Kimlik\/Ulus-Devlet k\u0131skac\u0131nda savrulup durmaya kar\u015f\u0131 bir memnuniyetsizlik hissi var burada. Kimliklerin her \u015fey demek oldu\u011fu bir d\u00fcnyada kimliklerden bunalan bireyler. Ne ezen\/ezilen \u00e7eli\u015fkisi ne de s\u0131n\u0131fsal bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 derman oluyor bu hissiyata, \u00e7\u00fcnk\u00fc fazlaca heterojen bir kitleden s\u00f6z ediyoruz. Kendi ko\u015fullar\u0131, kendi hikayeleri ba\u011flam\u0131nda yay\u0131lm\u0131\u015f bir bireyler toplam\u0131ndan. Memnuniyetsizleri saf siyasi bir analizle, form\u00fclle, \u201cGezi Partisiyle\u201d vs. \u00e7\u00f6zmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil, sadece memnuniyetsizlerin Haziran Ayaklanmalar\u0131\u2019ndan bu yana siyasi bir tezah\u00fcr\u00fcn\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Siyasi anlamda topyek\u00fbn bilin\u00e7li olduklar\u0131n\u0131 iddia etmek mesnetsiz olur. Ama memnuniyetsizlik ciddiye al\u0131nmas\u0131 gereken bir bilin\u00e7 halidir<\/strong> yine de. <\/em><\/p>\n

Reel siyasete endekslenmi\u015f bir tart\u0131\u015fma ortam\u0131nda memnuniyetsizleri g\u00f6kten zembille inen bir siyasi form\u00fclle kapsaman\u0131n imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmek gerekiyor. Memnuniyetsizlik hali<\/strong> \u00e7ok daha derin, \u00e7etrefil ve bir\u00e7ok halin<\/strong> tesad\u00fcfen bir araya gelmesiyle olu\u015fan bir hal. Ama soyut de\u011fil, somut bir hal bu. Kavranmas\u0131 ve tan\u0131mlanmas\u0131 imkans\u0131z olmamakla birlikte, varolan tan\u0131mlara meydan okuyan bu halet-i ruhiye, bireye ait alanlar\u0131n toplumsal ve siyasi alanlarla kesi\u015fti\u011finde g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelmi\u015f durumda. Bunu sosyolojik bir analize tabi tutacaksak \u00f6ncelikle bu halet-i ruhiyenin edebi<\/strong> do\u011fas\u0131n\u0131 ke\u015ffedebilmek gerekiyor.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin Emrah Serbes\u2019in Deliduman<\/em> roman\u0131ndaki \u00c7a\u011flar \u0130yice kendi ko\u015fullar\u0131 ve kendi hikayesiyle 17 ya\u015f\u0131ndaki bir memnuniyetsiz karakteri olarak okunabilir. Bug\u00fcnlerde \u00e7ok satanlar listesinde ilk s\u0131radan d\u00fc\u015fmeyen bu roman\u0131n okuyucu g\u00f6z\u00fcndeki albenisi \u201cilk Gezi roman\u0131\u201d olmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor gibi duruyor, oysa roman\u0131 okudu\u011funuzda, bir k\u00fc\u00e7\u00fck kasaba hayat\u0131nda kendi i\u00e7 \u00e7eli\u015fkileri, \u00f6zlemleri ile \u00c7a\u011flar \u0130yice\u2019nin memnuniyetsizli\u011finin roman\u0131 olarak okumak m\u00fcmk\u00fcn Deliduman<\/em>\u2019\u0131. \u00c7a\u011flar \u0130yice, tamamen ba\u015fka sebeplerle, hayatta tapt\u0131\u011f\u0131 tek ki\u015fi olan 9 ya\u015f\u0131ndaki k\u0131zkarde\u015fini bulmak i\u00e7in Gezi Park\u0131\u2019na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde hi\u00e7bir yere ait olamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark eder. Her yerden oldu\u011fu gibi Gezi Park\u0131\u2019ndan da at\u0131l\u0131r. K\u00fcrtlerle kavga \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131, seksist k\u00fcf\u00fcrler savurup durdu\u011fu i\u00e7in… Gezi Park\u0131\u2019n\u0131n oto-savunma mekanizmas\u0131 alt\u0131na i\u015fetir onu:<\/p>\n

\u201c\u0130stedikleri kadar dalga ge\u00e7sinler seninle, \u0131y desinler, pis desinler, kokuyor desinler, h\u0131rs\u0131z desinler, apa\u00e7i desinler, ne derlerse desinler. Haysiyetin de dahil olmak \u00fczere her \u015feyini yitirmedin mi zaten? \u0130nsan\u0131n her \u015feyini yitirdi\u011fini anlad\u0131\u011f\u0131 o b\u00fcy\u00fcl\u00fc anlardan birinin tam ortas\u0131ndas\u0131n. Bo\u015flukta s\u00fcz\u00fcl\u00fcyorsun ve hi\u00e7lik daml\u0131yor pa\u00e7alar\u0131ndan, sidik damlam\u0131\u015f, laf\u0131 m\u0131 olur?\u201d<\/p>\n

Bir apa\u00e7i<\/strong> olarak \u00c7a\u011flar \u0130yice\u2019nin s\u0131k s\u0131k and\u0131\u011f\u0131 tek bir adam vard\u0131r, o da Dostoyevski\u2019dir. Bu da bir tesad\u00fcf de\u011fildir. Deliduman<\/em>, t\u0131pk\u0131 Dostoyevski i\u00e7in s\u0131k\u00e7a s\u00f6ylendi\u011fi gibi sosyal bir patlamaya giden Rusya\u2019n\u0131n patlama \u00f6ncesi halet-i ruhiyesini anlatmaya soyunmu\u015f bir roman. \u00c7a\u011flar \u0130yice\u2019nin solcu avukat babas\u0131yla Gezi Park\u0131\u2019ndaki hesapla\u015fmas\u0131, t\u00fcm \u00c7a\u011flar \u0130yice\u2019lerin babalar\u0131yla olan hayali hesapla\u015fmas\u0131 olarak okunabilir:<\/p>\n

\u201c\u00c7a\u011flar \u0130yice\u2019nin \u015fakac\u0131 ki\u015fili\u011fini \u015faka m\u0131 zannettin sen! Ger\u00e7e\u011fin ta kendisiyim ben. Ger\u00e7ekten daha ger\u00e7ek bir \u015fakay\u0131m. Senin yakana yap\u0131\u015fan \u015fakay\u0131m. Sana s\u00f6yleyecek s\u00f6zler biriktirdim geceler boyu, tek ba\u015f\u0131ma kavgalar ettim seninle sabaha kadar. Hepsini dinleyeceksin \u015fimdi bu \u00e7ukurda.\u201d<\/p>\n

\u00c7a\u011flar \u0130yice bir y\u0131l sonra ilk defa oy verecek bir gen\u00e7 se\u00e7men olarak se\u00e7eneklerinin \u00e7oktan elinden al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131na varm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n

\u201cSenin y\u00fcz\u00fcnden en isyankar \u00e7a\u011f\u0131mda sa\u011fa kayd\u0131m. Ar\u0131c\u0131 oldum Ar\u0131lar yokken. O odakl\u0131 siyasi yakla\u015f\u0131mlar i\u00e7ine girdim. Yeni anayasaya bile kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kamad\u0131m senin y\u00fcz\u00fcnden, b\u00fct\u00fcn hay\u0131rlar\u0131 i\u00e7ime att\u0131m. \u0130stanbul\u2019da ya\u015fasayd\u0131m b\u00f6yle mi olurdum? Bamba\u015fka biri olurdum \u0130stanbul\u2019da ya\u015fasayd\u0131m. Ben de herkes gibi direni\u015f\u00e7i olurdum.\u201d<\/p>\n

Oysa \u0130stanbul\u2019da ya\u015fasayd\u0131 da ayn\u0131 \u00c7a\u011flar \u0130yice olaca\u011f\u0131n\u0131 i\u00e7in i\u00e7in bilmektedir. T\u00fcm trenlerin ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ve istasyonda bir ba\u015f\u0131na kald\u0131\u011f\u0131 bir durumu tasvir eder \u00c7a\u011flar \u0130yice. \u00dcstelik hen\u00fcz 17 ya\u015f\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte \u00c7a\u011flar \u0130yice, yukar\u0131daki sat\u0131rlarda verilerle, siyasi ve sosyolojik ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmelerle dokunmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z memnuniyetsizleri kendi ba\u015f\u0131na \u00e7ok daha derinlemesine anlatmaktad\u0131r bize. \u00c7a\u011flar \u0130yice ve biraz da Dostoyevski memnuniyetsizlik halinin i\u00e7indeki cevheri ve zehri anlamam\u0131z i\u00e7in do\u011fru bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 olabilir:<\/p>\n

\u201cEn az\u0131ndan bizim i\u00e7in, T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u00f6yl\u00fcyorum yani, \u00e7er\u00e7eveyi biraz daralt\u0131rsak, fakir kalm\u0131\u015f ruhlar\u0131n \u00fclkesi. Bizim i\u00e7in kopard\u0131\u011f\u0131n k\u0131yametle Danimarka\u2019da kopard\u0131\u011f\u0131n k\u0131yamet ayn\u0131 m\u0131 olacak \u015fimdi? \u0130svi\u00e7re\u2019yi y\u0131karken bizi de mi y\u0131kacaks\u0131n? Almanya\u2019y\u0131 Fransa\u2019y\u0131 d\u00f6verken bize de mi tekme tokat dalacaks\u0131n? Bu mu ilahi adaletin! Tamam, ahl\u00e2k da onlarda kals\u0131n teknik de, ama b\u00f6yle \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc olmad\u0131lar m\u0131? Bize bir ruh takviyesi yap o zaman. Dostoyevski\u2019nin ruhunu ba\u011f\u0131\u015fla bize. Bize Dostoyevski\u2019nin ruhunu g\u00f6nder, bir de Rus\u00e7a \u00e7evirmen.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sand\u0131\u011fa gitmeyen memnuniyetsizlerle sand\u0131\u011fa giden memnuniyetsizler kaba bir aritmetikle hesapland\u0131\u011f\u0131nda 17-20 milyon civar\u0131nda bir say\u0131ya ula\u015f\u0131yor. Kocaman bir heyuladan s\u00f6z ediyoruz galiba burada. Radikal bir siyasi sorgulama, sunulan \u015fablonlar\u0131n reddedilmesiyle ba\u015flar. Memnuniyetsizler dinlemeye hevesli kulaklara bunu da\u011f\u0131n\u0131k sesler halinde s\u00f6yl\u00fcyordu zaten bug\u00fcne kadar. Bu se\u00e7imde ise memnuniyetsizliklerini d\u0131\u015fa vurarak ba\u011f\u0131rmaya ba\u015flad\u0131lar denebilir. \u201cBizim gibi yeralt\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":482,"featured_media":25127,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[164,29],"tags":[548,3200,3199,3201,1015],"class_list":["post-12192","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-127-sayi","category-toplum","tag-akp","tag-chp","tag-cumhurbaskanligi","tag-hdp","tag-secim"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t