{"id":12237,"date":"2018-08-01T07:53:55","date_gmt":"2018-08-01T04:53:55","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=12237"},"modified":"2018-08-01T09:13:57","modified_gmt":"2018-08-01T06:13:57","slug":"kazici-hayvanlar-dunya-uzerindeki-oksijen-dengesini-saglamis-olabilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/08\/01\/kazici-hayvanlar-dunya-uzerindeki-oksijen-dengesini-saglamis-olabilir","title":{"rendered":"Kaz\u0131c\u0131 hayvanlar D\u00fcnya \u00fczerindeki oksijen dengesini sa\u011flam\u0131\u015f olabilir"},"content":{"rendered":"<p>Yeni bir hipoteze g\u00f6re, yakla\u015f\u0131k 540 milyon y\u0131l \u00f6nce ortaya \u00e7\u0131kan ilk kaz\u0131c\u0131 hayvanlar, D\u00fcnya\u2019n\u0131n oksijen rezervlerinin dengesinde temel bir rol oynam\u0131\u015f olabilir. Bu kurt\u00e7uklar okyanus zeminindeki \u00e7\u00f6keltileri kar\u0131\u015ft\u0131rmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda (biyot\u00fcrbasyon olarak bilinen a\u015fama), bu aktiviteleri okyanusun fosfor \u00e7evrimini ve bunun bir sonucu olarak D\u00fcnya atmosferindeki oksijen miktar\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkiledi.<\/p>\n<p>Southern Denmark \u00dcniversitesi\u2019nden, Nordik Yer\u2019in Evrimi Merkezi\u2019nden (Nordic Center for Earth Evolution, NordCEE) Dr. Richard Boyle, \u201cAra\u015ft\u0131rmam\u0131z, daha geni\u015f biyojeokimyasal d\u00f6ng\u00fcler kapsam\u0131ndaki hayvan ya\u015famlar\u0131n\u0131n yay\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in yap\u0131lan bir giri\u015fimdir ve bu giri\u015fimin sonucunda hayvan aktivitesinin k\u00fcresel oksijen rezervleri \u00fczerinde azalt\u0131c\u0131 bir etkiye ve oksijen ile fosfor \u00e7evrimlerinin aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 \u00fczerinde de dengeleyici bir etkiye sahip oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na vard\u0131k\u201d dedi.<\/p>\n<p>Denize g\u00f6m\u00fcl\u00fc organik karbonlar, atmosferin oksijen kaynaklar\u0131ndan biridir ve oran\u0131 okyanuslardaki fosfat miktar\u0131 ile orant\u0131l\u0131d\u0131r. Bunun anlam\u0131, jeolojik zaman dilimi boyunca, bu durumun okyanus fosfat rezervini azalt\u0131rken, ayr\u0131ca oksijen miktar\u0131n\u0131 da azaltmas\u0131d\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fma, okyanus \u00e7\u00f6keltilerindeki organik \u00fcr\u00fcnlerin i\u00e7indeki g\u00f6m\u00fcl\u00fc fosfat\u0131n uzakla\u015ft\u0131r\u0131lma a\u015famas\u0131 \u00fczerine odaklanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Dr. Richard Boyle ve Danimarka, Almanya, \u00c7in ve \u0130ngiltereli meslekta\u015flar\u0131n\u0131n <em>Nature Geoscience<\/em><em>\u2019de <\/em><em>yay\u0131mlanan \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda yer verdikleri varsay\u0131ma<\/em> g\u00f6re olaylar\u0131n kronolojik s\u0131ralamas\u0131 \u015fu \u015fekildedir: Yakla\u015f\u0131k 540 milyon y\u0131l \u00f6nce, ilk kaz\u0131c\u0131 hayvanlar\u0131n evrimi, okyanus \u00e7\u00f6keltileri ile temas kuran sular\u0131n oksijenle\u015ftirilme miktar\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rd\u0131. Oksijene maruz kal\u0131nmas\u0131, baz\u0131 \u00e7\u00f6keltilerde bulunan ve h\u00fccrelerinde fosfat depolayan bakterilere yol a\u00e7t\u0131. (Bu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde deneysel olarak g\u00f6zlemlenmi\u015ftir). Bu durum kaz\u0131c\u0131 hayvanlar taraf\u0131ndan kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan \u00e7\u00f6keltilerdeki g\u00f6m\u00fcl\u00fc fosfor miktar\u0131n\u0131 art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, denizdeki fosfat konsantrasyonu, \u00fcretimi, g\u00f6m\u00fcl\u00fc organik karbon ve nihai oksijen miktar\u0131ndaki azalmay\u0131 tetikledi. Kaz\u0131c\u0131 hayvanlar\u0131n aktiviteleri gibi oksijen gerektiren \u015feyler taraf\u0131ndan oksijen azalmas\u0131 ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, net negatif geri bildirim d\u00f6ng\u00fcs\u00fc ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Boyle \u201cG\u00f6m\u00fcl\u00fc organik fosforun, hayvanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 iyi kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f tortularda; az kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fck oksijenli katmanl\u0131 tortulara g\u00f6re daha \u00e7ok oldu\u011funun anla\u015f\u0131lmas\u0131 uzun s\u00fcrd\u00fc. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n kilit noktas\u0131, bu fark\u0131 do\u011frudan biyot\u00fcrbasyonla ili\u015fkilendirmemizdir. Bu \u015fu anlamlara gelmektedir: 1) Hayvanlar, oksijen d\u00fczenleme \u00e7evriminde ya da daha \u00f6nce g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmayan geribildirim d\u00f6ng\u00fcs\u00fcnde do\u011frudan rol oynarlar. 2) Biyot\u00fcrbasyon yay\u0131lmas\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 olan okyanus oksijenlenmesindeki herhangi bir azalman\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sayesinde bu fikir do\u011frudan test edilebilir (olduk\u00e7a eskiye bak\u0131lmas\u0131yla ili\u015fkili belirsizliklere ra\u011fmen). Kopenhag \u00dcniversitesi\u2019nden meslekta\u015f\u0131m Dr. Tais Dahl, okyanus metalleri hakk\u0131ndaki verileri modellerle birlikte derledi. Bu geri bildirim d\u00f6ng\u00fcs\u00fc ve ba\u015flang\u0131\u00e7 zaman\u0131n\u0131n daha fazla incelenmesinin, okyanus oksijen rezervlerinin reg\u00fclasyonu ile d\u00fcnya atmosferinin geni\u015fledi\u011fine dair anlay\u0131\u015f\u0131 geli\u015ftirece\u011fini umuyoruz\u201d dedi.<\/p>\n<p><em>Exester \u00dcniversitesi<\/em>\u2019nden yard\u0131mc\u0131 yazar Prof. Tim Lenton bu a\u00e7\u0131klamaya ek olarak: \u201cBu \u00e7evrimin, fanerozoik \u00e7a\u011f esnas\u0131nda (542 milyon y\u0131ll\u0131k periyot) bitkiler ve hayvanlar\u0131n evrimi i\u00e7in iyi bir \u015fey olan atmosferik oksijenin dengelenmesine yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fck. Bu \u00e7al\u0131\u015fmadaki yeni olan \u015fey, oksijenin biyolojik dengesinin okyanus \u00e7\u00f6keltilerini kar\u0131\u015ft\u0131ran hayvanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ya da yoklu\u011fu ile ili\u015fkilendirilmesidir\u201d dedi.<\/p>\n<p>Bu y\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda, Nordik Yer\u2019in Evrimi Merkezi\u2019nden ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ilk hayvanlar\u0131n geli\u015fim i\u00e7in \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde az miktarda oksijene ihtiya\u00e7 duymu\u015f olabileceklerini g\u00f6sterdi. Bu durum oksijen seviyesinin y\u00fckselmesinin d\u00fcnyada hayvan ya\u015fam\u0131n\u0131n evrimi i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli olmad\u0131\u011f\u0131 teorisini desteklemektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeni bir hipoteze g\u00f6re, yakla\u015f\u0131k 540 milyon y\u0131l \u00f6nce ortaya \u00e7\u0131kan ilk kaz\u0131c\u0131 hayvanlar, D\u00fcnya\u2019n\u0131n oksijen rezervlerinin dengesinde temel bir rol oynam\u0131\u015f olabilir. Bu kurt\u00e7uklar okyanus zeminindeki \u00e7\u00f6keltileri kar\u0131\u015ft\u0131rmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda (biyot\u00fcrbasyon olarak bilinen a\u015fama), bu aktiviteleri okyanusun fosfor \u00e7evrimini ve bunun bir sonucu olarak D\u00fcnya atmosferindeki oksijen miktar\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkiledi. Southern Denmark \u00dcniversitesi\u2019nden, Nordik [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":856,"featured_media":25064,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[164,19,21,217,32],"tags":[776,1127,422],"class_list":["post-12237","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-127-sayi","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","category-cevre-bilimleri","category-evrim","tag-hayvanlar","tag-oksijen","tag-yerin-evrimi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12237","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/856"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12237"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12237\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25064"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12237"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12237"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12237"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}