{"id":12399,"date":"2013-12-01T13:00:59","date_gmt":"2013-12-01T11:00:59","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=12399"},"modified":"2021-01-24T14:18:17","modified_gmt":"2021-01-24T11:18:17","slug":"evlerinin-yakininda-trafo-bulunanlar-ne-yapmali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2013\/12\/01\/evlerinin-yakininda-trafo-bulunanlar-ne-yapmali","title":{"rendered":"Evlerinin yak\u0131n\u0131nda trafo bulunanlar ne yapmal\u0131?"},"content":{"rendered":"

Evlerinin yak\u0131nlar\u0131nda trafo bulunanlardan bize gelen sorular \u015f\u00f6yle: \u201cYak\u0131n\u0131m\u0131zda trafo var, bizi olumsuz etkiler mi? Evin yan\u0131 ba\u015f\u0131nda trafo var, evi sat\u0131n alay\u0131m m\u0131? Yak\u0131n\u0131m\u0131za trafo yap\u0131lacak, ne uzakl\u0131kta yap\u0131lmas\u0131 uygun olur? Kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z evin \u00e7at\u0131s\u0131nda baz istasyonu vard\u0131, evi de\u011fi\u015ftirdik, \u015fimdi de yan\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131za trafo yap\u0131l\u0131yor, ne yapmal\u0131y\u0131z?\u201d<\/p>\n

Bu \u00e7e\u015fit sorulara verilecek genel yan\u0131tlar Cumhuriyet Bilim ve Teknoloji<\/em> dergisinde yay\u0131mlanan daha \u00f6nceki yaz\u0131m\u0131zda (1) bulunmakla birlikte, her bir trafo (varsa nikel ve demirli ala\u015f\u0131mdan z\u0131rhlamas\u0131yla birlikte) teknik olarak farkl\u0131 oldu\u011fundan, belirli bir trafoyla ilgili ayr\u0131nt\u0131l\u0131 teknik bilgiler incelenmeden bir yan\u0131t verilemez. Bu konuda \u015funlar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmal\u0131:<\/p>\n

1) Trafodan 8-10 metre kadar uzakl\u0131kta elektrik alan \u015fiddeti (Volt\/m) ve manyetik ak\u0131 yo\u011funlu\u011fu (mikroTesla) (2) genellikle \u00e7ok d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnden, daha uzaklarda olumsuz bir etki beklenmemeli. Trafonun etkisinden \u00e7ok, genellikle toprak alt\u0131ndan binalara da\u011f\u0131lan kablolar\u0131n etkisi \u00fczerinde durulmal\u0131.<\/p>\n

2) V\u00fccuda olumsuz bir etkinin ancak, trafonun ve kablolar\u0131n \u00e7ok yak\u0131nlar\u0131nda ve \u00e7ok uzun s\u00fcre kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmal\u0131 (\u00e7ocuklar\u0131n trafonun duvar\u0131na yaslanarak s\u0131k s\u0131k oturmalar\u0131 ya da \u00e7ok yak\u0131n\u0131nda oynamalar\u0131 gibi).<\/p>\n

3) \u0130stenirse, trafoyu kablolar\u0131yla birlikte kuran ve i\u015fleten kurumdan teknik bilgi al\u0131nmal\u0131, trafo ve kablolar\u0131n yak\u0131nlar\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131r de\u011ferlerin ne kadar alt\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 sorulup \u00f6\u011frenilmeli (S\u0131n\u0131r de\u011ferler manyetik ak\u0131 yo\u011funlu\u011fu i\u00e7in 100 mikroTesla ve elektrik alan \u015fiddeti i\u00e7in 5000 Volt\/metre).<\/p>\n

4) \u00c7e\u015fitli b\u00fcy\u00fckl\u00fckte (g\u00fc\u00e7te) ve z\u0131rhlamada trafolar bulundu\u011fundan, ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgiler ancak trafo ve evlere da\u011f\u0131lan kablolar\u0131n teknik \u00e7izimleri ve trafoyu kuran kurumun \u00f6l\u00e7\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131yla birlikte incelenerek, \u00e7ok kal\u0131nan yerlerdeki (yatak odalar\u0131, b\u00fcrolar gibi) olabilecek etki hesaplanabilir. Trafolara \u00e7ok yak\u0131n evlerde, \u00e7ocuk parklar\u0131nda, okul bah\u00e7elerinde, elektrik alan \u015fiddeti (Volt\/m) ve manyetik ak\u0131 yo\u011funlu\u011fu (mikro Tesla) \u00f6l\u00e7\u00fcmlerinin yap\u0131lmas\u0131, s\u0131n\u0131r de\u011ferlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, Bilgi Teknolojileri ve \u0130leti\u015fim Kurumu (BTK) M\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinden istenebilir, ilgili \u00f6l\u00e7\u00fcm laboratuvarlar\u0131 \u00f6\u011frenilebilir ya da kontrol \u00f6l\u00e7\u00fcmleri i\u00e7in ilgili \u015firketler internetten bulunabilir.<\/p>\n

\u00c7evremiz az da olsa do\u011fal ve insan yap\u0131s\u0131 kaynaklardan gelen bir\u00e7ok elektromanyetik dalgalar\u0131n etkisi alt\u0131nda ve bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc etkisiz k\u0131lmak olanaks\u0131z. Trafolara, bunlar\u0131n evlere da\u011f\u0131lan kablolar\u0131na ve y\u00fcksek gerilim hatlar\u0131na \u00e7ok yak\u0131n yerlerde (b\u00fcrolar, yatak odalar\u0131 gibi) \u00e7ok uzun s\u00fcre kal\u0131n\u0131yorsa buralarda \u00f6l\u00e7\u00fcmler yap\u0131lmal\u0131 ve sonu\u00e7lara g\u00f6re gerekiyorsa s\u0131n\u0131r de\u011ferlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yap\u0131larak \u00f6nlemler al\u0131nmal\u0131 ama a\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7\u0131lmamal\u0131.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc zaten her yerde elektromanyetik dalgalarla birlikte ya\u015f\u0131yoruz. \u00c7e\u015fitli elektrikli ev aletleri kullan\u0131yoruz. \u00d6rne\u011fin\u00a0sa\u00e7 kurutucusu\u00a0ba\u015f\u0131m\u0131zda 2.000 mikroTesla\u2019ya, tra\u015f makinesi 1.500 mikroTesla\u2019ya varan manyetik ak\u0131 yo\u011funluklar\u0131 olu\u015fturabiliyorlar (Ancak bunlarda etki s\u00fcresi genellikle \u00e7ok daha k\u0131sa oldu\u011fundan v\u00fccuda etki de daha azd\u0131r).<\/p>\n

D\u00fc\u015f\u00fck alan \u015fiddetindeki elektromanyetik dalgalar\u0131n v\u00fccuda etkisiyle ilgili bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar t\u00fcm d\u00fcnyada s\u00fcrmekle birlikte bug\u00fcne kadar bilimselli\u011fi kesin olarak saptanm\u0131\u015f bulgular elde edilmi\u015f de\u011fil. Buna ra\u011fmen, koruyucu bir \u00f6nlem olarak, elektromanyetik dalga yayan ayg\u0131tlar\u0131n yan\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca k\u0131sa s\u00fcre kal\u0131nmal\u0131, bunlar daha az kullan\u0131lmal\u0131. \u00d6zellikle kalp pili gibi v\u00fccutlar\u0131nda elektronik aletler ta\u015f\u0131yanlar bunlardan iyice uzak durmal\u0131.<\/p>\n

D\u0130PNOTLAR<\/strong><\/p>\n

1) Y. Atakan, Trafo ve y\u00fcksek gerilim hatlar\u0131n\u0131n yayd\u0131\u011f\u0131 elektromanyetik dalgalar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011fa etkisi nedir?, 22.07.2011 g\u00fcnl\u00fc Cumhuriyet Bilim ve Teknoloji dergisi.<\/p>\n

2) Tesla: Manyetik alan ak\u0131 yo\u011funlu\u011fu birimi, 1 Tesla = 1\u00a0Volt.s\/m2<\/sup> (1 mikroTesla = 10-6<\/sup>\u00a0Tesla)<\/p>\n

Dr. Y\u00fcksel Atakan<\/strong> \/ Radyasyon Fizik\u00e7isi-Almanya, ybatakan@gmail.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Evlerinin yak\u0131nlar\u0131nda trafo bulunanlardan bize gelen sorular \u015f\u00f6yle: \u201cYak\u0131n\u0131m\u0131zda trafo var, bizi olumsuz etkiler mi? Evin yan\u0131 ba\u015f\u0131nda trafo var, evi sat\u0131n alay\u0131m m\u0131? Yak\u0131n\u0131m\u0131za trafo yap\u0131lacak, ne uzakl\u0131kta yap\u0131lmas\u0131 uygun olur? Kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z evin \u00e7at\u0131s\u0131nda baz istasyonu vard\u0131, evi de\u011fi\u015ftirdik, \u015fimdi de yan\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131za trafo yap\u0131l\u0131yor, ne yapmal\u0131y\u0131z?\u201d Bu \u00e7e\u015fit sorulara verilecek genel yan\u0131tlar Cumhuriyet […]<\/p>\n","protected":false},"author":560,"featured_media":12400,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[155,217,38,535,510],"tags":[1027,561,1026],"class_list":["post-12399","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-118-sayi","category-cevre-bilimleri","category-dergi-sayilari","category-forum","category-surekli-bolumler","tag-elektromanyetik-dalga","tag-forum","tag-trafo"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t