20 Kas\u0131m \u201cD\u00fcnya \u00c7ocuk Haklar\u0131\u201d g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu vesile ile altyap\u0131 e\u011fitim s\u00fcre\u00e7lerini \u00e7ocuk haklar\u0131 ve \u00e7ocuk istismar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan analiz etmekte yarar var. Buradan yola \u00e7\u0131karak bir nebze de olsa spor altyap\u0131 e\u011fitim s\u00fcre\u00e7lerinin daha h\u00fcmanist ve daha pedagojik olmas\u0131 ihtiyac\u0131 ve gere\u011fi ortay koyulmu\u015f olacak.<\/p>\n
Kapitalizm ve onun son a\u015famas\u0131 k\u00fcresel finans kapital, her alanda oldu\u011fu gibi spor alan\u0131nda da etkilerini g\u00f6sterdi, sporu end\u00fcstriyel hale getirerek onu t\u00fcketilen e\u011flence metas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc. Bununla da kalmayarak end\u00fcstriyel sporun modern gladyat\u00f6rleri olarak tan\u0131mlanabilecek yald\u0131zlanm\u0131\u015f ve iyi pazarlanm\u0131\u015f sporcular \u00fcretmek, pazarlamak sonra yeniden \u00fcretmek ve yeniden pazarlamak ad\u0131na bir sistem kurdu.<\/p>\n
Bu sistemin yeni yap\u0131lar\u0131ndan birisi de yeni modern gladyat\u00f6rlerin yeti\u015fmesini sa\u011flayacak olan \u201caltyap\u0131 ve altyap\u0131 e\u011fitimi\u201d kurumlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Spor altyap\u0131lar\u0131 her t\u00fcrl\u00fc ac\u0131mas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ya\u015fanabildi\u011fi, do\u011fas\u0131 gerekti\u011fi \u00e7ocuklar\u0131n birbirleri ile rekabet etmek zorunda kald\u0131klar\u0131, yetenekli olduklar\u0131 halde \u201cistenilen \u00f6l\u00e7\u00fclere\u201d uymad\u0131klar\u0131 i\u00e7in elendikleri ve ref\u00fcze edildikleri ve her olumsuzlu\u011fa kar\u015f\u0131n ayakta kalabilenlerin piyasaya s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6z\u00fcm ona spor e\u011fitim kurumlar\u0131d\u0131r. Bu e\u011fitim kurumlar\u0131 genel olarak \u201cyetenekli olmak ve kazanmay\u0131 bilmek\u201d \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015f bir yakla\u015f\u0131m ile y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. Formal ve informal e\u011fitim anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bu kurumlar spor kul\u00fcpleri \u00f6rg\u00fctlenmesi i\u00e7inde yer alan \u201caltyap\u0131\u201d kavram\u0131 ile ifadelendiren yap\u0131lanmalard\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de sporda \u201caltyap\u0131\u201d ve \u201caltyap\u0131 e\u011fitimi\u201d, hen\u00fcz tam olarak kurumsalla\u015fmam\u0131\u015f, biraz \u00fcst\u00fcn k\u00f6r\u00fc, biraz usta \u00e7\u0131rak ili\u015fkisi ve biraz da Avrupa\u2019y\u0131 taklit ederek y\u00fcr\u00fct\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan yap\u0131la\u015fmalard\u0131r.<\/p>\n
Buradan hareketle \u00e7ocuk haklar\u0131ndan ve \u00e7ocuk istismar\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak spordaki altyap\u0131 e\u011fitim kurumlar\u0131n\u0131 ve \u00f6zellikle de bu kurumlardaki e\u011fitim yakla\u015f\u0131m ve uygulamalar\u0131n\u0131 daha nesnel olarak de\u011ferlendirmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
D\u00fcnya \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin d\u00f6rt temel ilkesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
1) Ayr\u0131m g\u00f6zetmeme.<\/p>\n
2) \u00c7ocu\u011fun y\u00fcksek yarar\u0131.<\/p>\n
3) Ya\u015fama ve geli\u015fme hakk\u0131.<\/p>\n
4) Kat\u0131l\u0131m hakk\u0131.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de genelde t\u00fcm spor bran\u015flar\u0131nda \u00f6zellikle de hem pop\u00fcler olmas\u0131 ve hem de yo\u011fun ilgi g\u00f6sterilmesi bak\u0131m\u0131ndan futboldaki altyap\u0131 e\u011fitimine, \u00e7ocuk haklar\u0131 s\u00f6zle\u015fmesinin temel ilkeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan tablo \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
1) Altyap\u0131 e\u011fitim s\u00fcre\u00e7lerinde yer alan \u00e7ocuklar aras\u0131nda sistematik de\u011fil ama ki\u015fisel olarak bir ayr\u0131m yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve halen yap\u0131lmakta oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Hatta bir\u00e7ok \u00e7ocu\u011fun \u00e7e\u015fitli nedenlerden dolay\u0131 altyap\u0131 s\u00fcre\u00e7lerinde spordan ve \u00f6zellikle futboldan uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 herkesin bilgisi d\u00e2hilindedir. Ayr\u0131m meselesi genelde etnik, dini ve \u0131rka dayal\u0131 olumsuz uygulamalar i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Bu anlamda \u00fclkemizde bir ayr\u0131mdan s\u00f6z etmek olas\u0131 de\u011fildir. Buna kar\u015f\u0131n altyap\u0131 s\u00fcre\u00e7lerinde yer alan \u00e7ocuklar ki\u015fisel nedenlerden, be\u015feri ili\u015fkilerden dolay\u0131 ve \u00e7ok daha \u00f6nemlisi referansa dayal\u0131 olarak d\u0131\u015flanabilmekteler ya da bir ba\u015fkas\u0131na tercih edilebilmektedirler.<\/p>\n
2) Altyap\u0131 e\u011fitim d\u00f6nemlerinde kul\u00fcpler \u00f6l\u00e7e\u011finde \u201c\u00e7ocuklar\u0131n y\u00fcksek yarar\u0131\u201d asla d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemekte, ilkesel olarak hi\u00e7bir kul\u00fcp ve kurum \u00e7ocuklar\u0131 \u00f6nceleyen bir e\u011fitim ve \u00f6rg\u00fctlenme yakla\u015f\u0131m\u0131 i\u00e7inde olmamaktad\u0131r. \u00c7ocu\u011fun y\u00fcksek yarar\u0131, \u00e7ocu\u011fun kendisi i\u00e7in, gelece\u011fi ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in spor ve futbol geli\u015fimini s\u00fcrd\u00fcrmesi anlam\u0131na gelir ki; altyap\u0131 \u00f6rg\u00fctlenmemizde ve i\u015fleyi\u015fimizde b\u00f6ylesine bir duyarl\u0131l\u0131k ve davran\u0131\u015f standard\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n
3) Ya\u015fama ve geli\u015fme hakk\u0131 ilkesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan altyap\u0131 e\u011fitim kurumlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n ilgi, ihtiya\u00e7 ve pedagojik ko\u015fullara dayal\u0131 bir e\u011fitim modellemesi i\u00e7inde oldu\u011funu s\u00f6ylemek olduk\u00e7a zor. Deneysel ve tesad\u00fcfi ya\u015fant\u0131lardan yola \u00e7\u0131karak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen altyap\u0131 e\u011fitim uygulamalar\u0131 \u00e7o\u011fu zaman \u00e7ocuklar\u0131n ya\u015fama haklar\u0131na m\u00fcdahaleye varan sonu\u00e7lar do\u011furmaktad\u0131r. Erken \u00f6l\u00fcmler, sakatl\u0131klar, s\u00fcrantrene olma (gere\u011finden fazla antrenman yap\u0131p antrenman\u0131n olumlu etkilerinin yitirilmesi, antrenman\u0131n y\u0131k\u0131c\u0131 olmaya ba\u015flamas\u0131), erken ama eksik geli\u015fme gibi vakalar s\u0131k\u00e7a ya\u015fanan durumlard\u0131r.<\/p>\n
4) Genelde spor ve \u00f6zelde de futbol altyap\u0131 e\u011fitimlerine kat\u0131l\u0131mda y\u00f6resel ve b\u00f6lgesel olarak y\u00fcksek d\u00fczeyde bir f\u0131rsat e\u015fitsizli\u011fi bulunan T\u00fcrkiye, kat\u0131l\u0131m konusunda yeniden reorganize olmak zorundad\u0131r. Yat\u0131r\u0131mlar\u0131n b\u00f6lgesel ve y\u00f6resel olarak do\u011fru ve planl\u0131 yap\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131, \u00e7e\u015fitli toplumsal s\u0131n\u0131flara e\u015fit \u00f6l\u00e7\u00fcde ula\u015f\u0131lamamas\u0131 ve altyap\u0131 e\u011fitim modellerinin bir \u00fclke politikas\u0131 olarak belirlenmemi\u015f olu\u015fu \u00e7ok say\u0131da \u00e7ocu\u011fun altyap\u0131 e\u011fitimi s\u00fcre\u00e7lerine kat\u0131l\u0131m sorunlar\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirmektedir. Tamamen eleminasyon sistemi \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015f bir kurum nas\u0131l olur da e\u011fitim kurumu olabilir? Bunun i\u00e7in altyap\u0131 e\u011fitim kurumlar\u0131 kat\u0131l\u0131m\u0131n ve geli\u015ftirmenin esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir yap\u0131da olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bir de \u201c\u00e7ocuk haklar\u0131 s\u00f6zle\u015fmesi\u201dne tamamen ayk\u0131r\u0131 olan \u201c\u00e7ocuk istismar\u0131\u201d sorunu vard\u0131r ki; bu konuda bir\u00e7ok yasal d\u00fczenleme zaten s\u00f6z konusudur.\u00a0Ayr\u0131ca hukuki olarak su\u00e7 olmayan, insani ve e\u011fitsel boyuttaki \u00a0yanl\u0131\u015flar\u0131n sonucu \u201csu\u00e7\u201d olarak nitelendirilebilecek baz\u0131 durumlar da s\u00f6z konusudur.<\/p>\n
Genelde sporda \u00f6zelde futbol altyap\u0131 e\u011fitim s\u00fcre\u00e7lerinde e\u011fitim pedagojisi ve h\u00fcmanist felsefi yakla\u015f\u0131mlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, yanl\u0131\u015flar\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u201csu\u00e7 olmayan \u00e7ocuk istismarlar\u0131ndan\u201d s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
\u00d6ncelikle \u00e7ocuk istismar t\u00fcrlerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bunlar\u0131n 1) Fiziksel istismar, 2) Cinsel istismar, 3) Duygusal istismar, 4) Bilerek zarar verme fiillerinden olu\u015ftu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bunlar yasalar ile su\u00e7 say\u0131lan, hukuki yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 olan ve cezai uygulamalara yol a\u00e7an fiillerdir.<\/p>\n
Ancak s\u00f6z konusu bu fiillerden baz\u0131lar\u0131 herhangi bir art niyet olmaks\u0131z\u0131n ve farkl\u0131 boyutlarda uyguland\u0131\u011f\u0131nda su\u00e7 olmaktan \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u201cSu\u00e7 olmayan bir \u015fey istismar de\u011fildir\u201d diyemeyece\u011fimize g\u00f6re; bu gibi durumlara, \u201cyanl\u0131\u015f uygulamalardan kaynaklanan istismar\u201d demek do\u011fru olacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanc\u0131l (h\u00fcmanist) ve pedagojik olmayan her \u015fey ayn\u0131 zamanda bir istismard\u0131r. Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile T\u00fcrkiye\u2019deki atletizm, jimnastik, futbol ba\u015fta olmak \u00fczere altyap\u0131 e\u011fitim s\u00fcre\u00e7lerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, \u00f6zellikle su\u00e7 olmayan iki istismar\u0131n \u00e7ok ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz.<\/p>\n
1) Fiziksel istismar: \u00c7ocuklar\u0131n geli\u015fim seviyelerinin \u00e7ok \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmalara tabi tutulduklar\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlemek olas\u0131d\u0131r. Hatta \u00e7o\u011fu \u00e7ocu\u011fun m\u00fcsabakalara haz\u0131rlanmak i\u00e7in kondisyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na al\u0131narak \u201cantrene\u201d edildikleri bilinir. Bir\u00e7ok \u00e7ocukta b\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fme ile ilgili i\u015flev bozukluklar\u0131na yol a\u00e7an bu ve benzeri uygulamalar \u201cfiziksel \u015fiddetin\u201d tam olarak bir yans\u0131mas\u0131 olarak de\u011ferlendirilmelidir. Dolay\u0131s\u0131 ile bu t\u00fcr yakla\u015f\u0131mlar\u0131 \u201cfiziksel istismar\u201d olarak de\u011ferlendirmek gerekir.<\/p>\n
\u00c7ocuklardan b\u00fcy\u00fck insanlarm\u0131\u015f gibi performans beklentisi i\u00e7inde olmak, ilgili yasalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan su\u00e7 olmayan ama \u201clegal bir istismar\u201d durumu olarak \u00f6n\u00fcm\u00fczde durmaktad\u0131r.<\/p>\n
2) Duygusal istismar ise, futbol altyap\u0131 e\u011fitimi ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7ok s\u0131k ya\u015fan\u0131lan istismar t\u00fcrlerindendir. Altyap\u0131 e\u011fitimcilerinin \u00e7ocuk geli\u015fimi ve e\u011fitimi psikolojisi ile ilgili bir formasyona sahip olmamalar\u0131, olsalar dahi bunu ya\u015fam prati\u011fi ile ili\u015fkilendirememi\u015f olmalar\u0131, bunun \u00f6tesinde altyap\u0131 e\u011fitimcilerinin altyap\u0131 e\u011fitim s\u00fcrecini basamak olarak g\u00f6r\u00fcyor olmalar\u0131, yar\u0131\u015fmaya dayal\u0131 performans odakl\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131, istekli, ilgili ve yetenekli bir\u00e7ok \u00e7ocu\u011fu duygusal y\u0131k\u0131ma sevk etmektedir.<\/p>\n
Azarlama, hakaret etme, k\u00fc\u00e7\u00fcmseme, tehdit etme, su\u00e7lama, \u00e7ocu\u011fa k\u00fcsme, yokmu\u015f gibi davranma, \u00e7ocukla alay etme gibi davran\u0131\u015flar duygusal istismard\u0131r ve \u00e7ocuk haklar\u0131 ihlali olarak de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n
Sonu\u00e7 ve \u00f6neri<\/em><\/strong><\/p>\n K\u00fcresel kapitalizm ve onun t\u00fcketim ili\u015fkilerinin dayatt\u0131\u011f\u0131 bir olgu olan end\u00fcstriyel sporun yans\u0131malar\u0131n\u0131 reddeden bir spor ve spor e\u011fitimi se\u00e7ene\u011fini ortaya koymak \u00f6nemlidir.<\/p>\n Bunun spordaki yakla\u015f\u0131m\u0131 \u201cherkes i\u00e7in spor\u201d, kaybedenin de\u011fersizle\u015fmedi\u011fi ve de\u011fersizle\u015ftirilmedi\u011fi profesyonellik, kat\u0131l\u0131mc\u0131, e\u015fitlik\u00e7i bir spor modeli ve bunlar\u0131n ulusal ve uluslararas\u0131 d\u00fczlemdeki uygulamalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n Ancak ne var ki; ya\u015fanmakta olan s\u00fcrece \u201c\u015fimdilik kar\u015f\u0131 durulamayaca\u011f\u0131ndan\u201d hareketle, bu s\u00fcrecin \u00e7ocuklar\u0131 \u00f6\u011f\u00fctmesine ve de\u011fersizle\u015ftirmesine izin vermemek ad\u0131na reformist se\u00e7enekler olu\u015fturmak zorunlulu\u011fu da unutulmamal\u0131d\u0131r. Sistemin i\u00e7inde, i\u00e7 tutarl\u0131l\u0131k kuram\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak, end\u00fcstriyel sporun \u00fcretim tarlalar\u0131 olan altyap\u0131 ve altyap\u0131 e\u011fitimlerini daha insanc\u0131l ve daha pedagojik k\u0131lma ad\u0131na ortaya baz\u0131 \u015feyler koyulabilir.<\/p>\n Bunun i\u00e7in s\u00f6z konusu ac\u0131mas\u0131z altyap\u0131 e\u011fitim sistemini, \u00e7ocuklar\u0131 daha az eleyen, onlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na daha fazla cevap veren ve daha da \u00f6nemlisi \u00e7ocuklar\u0131n geli\u015fim \u00f6zelliklerini dikkate alan bir yap\u0131ya d\u00f6n\u00fck m\u00fccadeleden asla vazge\u00e7ilmemelidir.<\/p>\n \u0130smail Topkaya <\/strong>\/ \u00c7OM\u00dc E\u011fitim Fak\u00fcltesi, \u0130lk\u00f6\u011fretim B\u00f6l\u00fcm\u00fc<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 20 Kas\u0131m \u201cD\u00fcnya \u00c7ocuk Haklar\u0131\u201d g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu vesile ile altyap\u0131 e\u011fitim s\u00fcre\u00e7lerini \u00e7ocuk haklar\u0131 ve \u00e7ocuk istismar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan analiz etmekte yarar var. Buradan yola \u00e7\u0131karak bir nebze de olsa spor altyap\u0131 e\u011fitim s\u00fcre\u00e7lerinin daha h\u00fcmanist ve daha pedagojik olmas\u0131 ihtiyac\u0131 ve gere\u011fi ortay koyulmu\u015f olacak. Kapitalizm ve onun son a\u015famas\u0131 k\u00fcresel finans kapital, her alanda […]<\/p>\n","protected":false},"author":863,"featured_media":12404,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[155,38,215,535,510,29],"tags":[470,1029,1030,276,1028],"class_list":["post-12403","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-118-sayi","category-dergi-sayilari","category-egitim-bilimleri","category-forum","category-surekli-bolumler","category-toplum","tag-cocuk","tag-cocuk-haklari","tag-cocuk-istismari","tag-egitim","tag-spor"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12403","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/863"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12403"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12403\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12404"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12403"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12403"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12403"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}