{"id":12508,"date":"2013-12-01T13:00:09","date_gmt":"2013-12-01T11:00:09","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=12508"},"modified":"2017-07-21T19:31:33","modified_gmt":"2017-07-21T16:31:33","slug":"hayvanlar-ne-ister","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2013\/12\/01\/hayvanlar-ne-ister","title":{"rendered":"Hayvanlar Ne \u0130ster?"},"content":{"rendered":"

\u00c7evremizdeki insanlarda hayvanlarla ilgili iki u\u00e7 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 g\u00f6zlemleyebiliriz. Bunlardan biri hayvan bilincini insan bilinci ile \u00f6zde\u015f tutarak benzer deneyimlerimiz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Di\u011feri ise hayvan bilincinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u2026 Hayvan bilimi profes\u00f6r\u00fc Marian Stamp Dawkins\u2019e g\u00f6re bu meseleye ili\u015fkin bilimsel yay\u0131nlar da dahil olmak \u00fczere \u00e7o\u011fu metin ve uygulamalar yanl\u0131\u015f anlamalarla y\u00fckl\u00fcd\u00fcr. Kitab\u0131n\u0131n genelinde ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 hayvan refah\u0131 konusunda do\u011fru bir anlay\u0131\u015fa sahip olmak i\u00e7inse bu yanl\u0131\u015flar\u0131 d\u00fczeltmek ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n

G\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131zda hayvanlar\u0131 \u00fczg\u00fcn, korkmu\u015f, k\u0131zg\u0131n g\u00f6rebilir ve bunu sanki bir insandan bahsediyormu\u015f\u00e7as\u0131na net bir bi\u00e7imde ifade edebiliriz. Peki, ayn\u0131 \u015fey biliminsanlar\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar i\u00e7in de ge\u00e7erli olabilir mi? Dawkins\u2019in inceledi\u011fi ilk sorun bu: Bilimsel alanda g\u00f6zlenen insanbi\u00e7imcilik. Konunun temel soru ise \u015fu: Hayvanlar\u0131n insani duygulara sahip oldu\u011funu bir ger\u00e7ek olarak kabul etmek, bilimin nesnelli\u011fini ve s\u0131nanabilir hipotezler ortaya koyma gereklili\u011fini tehdit eder mi? Bir hayvan bilimci olarak Dawkins\u2019in yan\u0131t\u0131 olumlu elbette. Fakat \u015f\u00fcphecilik anlaml\u0131 hipotezler \u00fcretebilir mi? Ba\u015fta \u201chayvanlar\u0131n duygular\u0131 yoktur\u201d ucuna do\u011fru savruldu\u011funu sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z Dawkins, asl\u0131nda bilim ve hayvan bilinci ili\u015fkisini do\u011fru ve tutarl\u0131 bir bi\u00e7imde oturtman\u0131n \u00e7er\u00e7evesini \u00e7iziyor.<\/p>\n

Dawkins bir taraftan hayvan refah\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 hedefinin duraklar\u0131n\u0131 belirginle\u015ftirdik\u00e7e bir yandan da asl\u0131nda kendi \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131n\u0131n savunusunu yap\u0131yor. Bug\u00fcn bilimsel olarak sayg\u0131n ve \u00fcretken bir alan olarak insan bilinci \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n bir zamanlar \u00f6znel oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle bilimden say\u0131lmay\u0131\u015f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatarak, teknolojik ara\u00e7lar geli\u015ftik\u00e7e hayvan bilincinin de g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne kavu\u015faca\u011f\u0131n\u0131 savl\u0131yor. Dawkins\u2019in hayvan davran\u0131\u015flar\u0131 bilimcisi oldu\u011funu \u00f6\u011frendi\u011fim ilk sayfada akl\u0131ma tak\u0131lan \u201c\u0130yi de, neden hayvan davran\u0131\u015flar\u0131 bilimcili\u011fi?\u201d sorusu ilk b\u00f6l\u00fcmde \u201cNeden hayvan refah\u0131n\u0131?\u201d sorusuna d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc; yan\u0131t\u0131 ise \u015f\u00f6yle veriyor Dawkins: \u201c E\u011fer insansan\u0131z hayvan refah\u0131ndan ka\u00e7\u0131\u015f yoktur. \u0130nsan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn t\u00fcm ama\u00e7lar\u0131 \u2013artan n\u00fcfusu beslemek, kirlili\u011fi ve sera gazlar\u0131n\u0131 azaltmak, \u00e7evreyi korumak- do\u011frudan ya da dolayl\u0131 olarak di\u011fer t\u00fcrlere ve onlar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na dayan\u0131r. Bu hedeflerin herhangi birine hayvan refah\u0131n\u0131 hesaba katmadan ula\u015fabilece\u011fimize inanmak onlara olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 yanl\u0131\u015f yorumlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z anlam\u0131na gelir.\u201d<\/p>\n

Hayvanlarla ili\u015fkimizi \u00e7o\u011funlukla ki\u015fisel duygusall\u0131klar ya da hayvan haklar\u0131 ekseninde \u015fekillendiririz. \u015eimdi, bir de bilimin kap\u0131s\u0131n\u0131 aralayal\u0131m\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00c7evremizdeki insanlarda hayvanlarla ilgili iki u\u00e7 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 g\u00f6zlemleyebiliriz. Bunlardan biri hayvan bilincini insan bilinci ile \u00f6zde\u015f tutarak benzer deneyimlerimiz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Di\u011feri ise hayvan bilincinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u2026 Hayvan bilimi profes\u00f6r\u00fc Marian Stamp Dawkins\u2019e g\u00f6re bu meseleye ili\u015fkin bilimsel yay\u0131nlar da dahil olmak \u00fczere \u00e7o\u011fu metin ve uygulamalar yanl\u0131\u015f anlamalarla y\u00fckl\u00fcd\u00fcr. Kitab\u0131n\u0131n genelinde ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 hayvan […]<\/p>\n","protected":false},"author":448,"featured_media":12509,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[155,212,38,510,511],"tags":[634,776,1050,406],"class_list":["post-12508","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-118-sayi","category-bilissel-bilimler","category-dergi-sayilari","category-surekli-bolumler","category-yayin-dunyasi","tag-bilinc","tag-hayvanlar","tag-marian-stamp-dawkins","tag-zooloji"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t