{"id":12528,"date":"2013-12-01T13:00:25","date_gmt":"2013-12-01T11:00:25","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=12528"},"modified":"2018-06-26T15:29:52","modified_gmt":"2018-06-26T12:29:52","slug":"matematik-nasil-ogretilmez","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2013\/12\/01\/matematik-nasil-ogretilmez","title":{"rendered":"Matematik nas\u0131l \u00f6\u011fretilmez!"},"content":{"rendered":"

Raydan \u00e7\u0131km\u0131\u015f nereye gidece\u011fi belli olmayan bir \u00f6\u011fretim program\u0131, kimin nas\u0131l uygulad\u0131\u011f\u0131 belli olmayan \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemleri, \u00fcniversite s\u0131nav\u0131nda \u201cka\u00e7 soru yapt\u0131n\u201d la s\u0131n\u0131rl\u0131 ba\u015far\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc, habire \u201cyeniledik\u201d \u015fovu yapan yetkililer, \u201ciyi \u015feyler\u201d yap\u0131yorlar diyen yardak\u00e7\u0131lar, \u201c\u00f6\u011frenemiyorum\u201d diye yak\u0131nan \u00f6\u011frenciler, \u201c\u00f6\u011fretemiyorum\u201d diyen \u00f6\u011fretmenler ve ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 bilemeyen anne babalar\u2026 Bir e\u011fitim alan\u0131 bundan k\u00f6t\u00fc olabilir mi? E\u011fer matematik \u201c\u00f6\u011fretmemek\u201d istiyorsan\u0131z bunlar\u0131n hepsini de\u011fil, bir ikisini yarat\u0131n yeter.<\/em><\/p>\n

Eski y\u0131llarda anlam kaymas\u0131na \u00f6rnek olarak \u00e7ok s\u0131k verilen bir c\u00fcmle vard\u0131: \u201cAdam ol baban gibi e\u015fek olma.\u201d Padi\u015fah\u0131n \u00e7ocu\u011funu e\u011fiten \u00f6\u011fretmen k\u0131zg\u0131nl\u0131k an\u0131nda \u00e7ocu\u011fa, \u201cadam ol, baban gibi e\u015fek olma\u201d demi\u015f. \u00c7ocuk padi\u015fah babas\u0131na \u201csana e\u015fek dedi\u201d diye yeti\u015ftirince de huzura \u00e7a\u011fr\u0131lm\u0131\u015f. Kendisini, \u201cadam ol baban gibi, e\u015fek olma\u201d dedim diye savunmu\u015f. Yani virg\u00fcl\u00fcn yerini de\u011fi\u015ftirip kendini kurtarm\u0131\u015f. Bu c\u00fcmle anlam kaymas\u0131na \u00f6rnek olarak verilse de as\u0131l kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, alt kesimin \u00fcst kesime kar\u015f\u0131 zek\u00e2 k\u0131vrakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatmas\u0131ndad\u0131r. Bir anlamda aptal olmamaya diren\u00e7\u2026<\/strong><\/p>\n

Ge\u00e7enlerde bir televizyon program\u0131na tak\u0131ld\u0131m. Ekranlar\u0131n anl\u0131 \u015fanl\u0131 psikologlar\u0131ndan biri anneleri e\u011fitiyor. St\u00fcdyoda bir grup anne, sahnede profes\u00f6r\u2026 Soruyor Profes\u00f6r: \u201cDiyelim ki \u00e7ocu\u011funuz gece yata\u011f\u0131na ka\u00e7\u0131rd\u0131\u201d burada duruyor. Sessizlik\u2026 Sessizlik Prof\u2019dan \u00e7ok \u00f6nemli bir soru gelece\u011finin i\u015fareti. Soruyor sorusunu, \u201cne yapars\u0131n\u0131z?\u201d. Yine sessizlik\u2026 Kimsenin, \u201cpoposuna bir \u015faplak yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131r\u0131m\u201d diyece\u011fi yok elbette. Prof \u00e7ok \u00f6nemli (!) soruyu bir anneye y\u00f6neltiyor. Yan\u0131t belli zaten. Anne, \u201canlay\u0131\u015fla kar\u015f\u0131lar\u0131m\u201d gibilerden bir \u015fey s\u00f6yl\u00fcyor. Prof m\u00fcthi\u015f heyecanla el \u015faklat\u0131yor ve saz\u0131 al\u0131yor\u2026 \u201c\u0130\u015fte bu\u2026 Modern \u00e7a\u011f\u0131n annesi\u2026 Eskiden b\u00f6yle miydi?.. \u0130lkel tepkiler verilirdi\u2026\u201d St\u00fcdyodaki anneler de ekrandaki bizler de aptallar olarak e\u011fitiliyoruz!<\/p>\n

Ayn\u0131 prof ya da benzerinin bir konferans metni d\u00fc\u015f\u00fcyor elektronik iletime. \u201c\u00c7ocu\u011funuzla arkada\u015f olmay\u0131n. Siz anne baba olarak kal\u0131n\u2026 Onun arkada\u015flar\u0131 \u00e7ok olacakt\u0131r vb.\u201d G\u00f6nderenin hat\u0131r\u0131na okudum ve d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Biz y\u0131llard\u0131r anne babalara e\u011fitimci kimli\u011fimizle ve \u00f6\u011frendiklerimizle; \u201c\u00e7ocu\u011funuzla arkada\u015f olmay\u0131 bilmelisiniz\u201d diyorduk. De\u011ferli (!) prof \u201carkada\u015f olma\u201d s\u00f6ylemini \u201cense tokat ili\u015fkisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcn\u201d e \u00e7evirip ahk\u00e2m kesmi\u015f. Kim bilir ka\u00e7 konferansta paraya \u00e7evirmi\u015ftir bu \u00e7arp\u0131tt\u0131\u011f\u0131 \u201cyanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d.<\/p>\n

Elbette ger\u00e7ek olan\u0131 \u00e7arp\u0131t\u0131p yarat\u0131lan kaygan zeminde at ko\u015fturan yaln\u0131zca yukar\u0131da \u00f6rnekledi\u011fimiz prof\u2019lar de\u011fil. Hatta onlar i\u015fin payandalar\u0131. \u00d6rne\u011fin onlar, \u201c4+4+4\u201d diye simgelenen k\u00f6kl\u00fc e\u011fitim de\u011fi\u015fikliklerinin de \u201cdemokrat\u201d destek\u00e7ileri oldular. Ger\u00e7ekleri \u00e7arp\u0131t\u0131p insanlar\u0131n belleklerini silen, bilin\u00e7leriyle oynayan as\u0131l g\u00fc\u00e7 iktidar \u00e7evreleri. Bu \u00e7arp\u0131tma genel olarak e\u011fitimde ve \u00f6zel olarak matematik e\u011fitiminde de dizginsiz yol almaya devam ediyor. Yaz\u0131n\u0131n konusu da bu\u2026 \u201cTek\u00e7i\u201d e\u011fitim, \u201cmilitarist\u201d e\u011fitim d\u00fczeltiliyor. Ba\u011fl\u0131 olarak da \u201cezberci\u201d matematik \u00f6\u011fretimi\u2026 \u0130\u015fte bu s\u00fcreci ya\u015f\u0131yoruz. Bellekleri silme, bilin\u00e7leri yok etme, ortam\u0131 y\u00fczeyselle\u015ftirme kayganla\u015ft\u0131rma ve \u201c\u00e7a\u011fda\u015fla\u015fma\u201d s\u00fcrecini.<\/p>\n

\u00a0S\u00fcrece geli\u015f <\/strong><\/p>\n

Otuz y\u0131l \u00f6nce bir lisede matematik \u00f6\u011fretmenli\u011fine ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda ilk kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m ger\u00e7ek \u00f6\u011frencinin matemati\u011fe kar\u015f\u0131 so\u011fuklu\u011fuydu. \u00d6\u011frenciler \u00fcrk\u00fcyorlard\u0131 matematikten. Nedenine de \u00f6nyarg\u0131 deniyordu. Sorgulamaya ba\u015flad\u0131m\u2026 \u00d6n yarg\u0131 m\u0131yd\u0131 \u00f6\u011frenme zorlu\u011funun nedeni ger\u00e7ekten? Nedeni \u201c\u00f6nyarg\u0131\u201d olarak belirlemek sorunu \u00f6\u011frenciye y\u00fcklemek de\u011fil miydi? \u00d6\u011frenme zorlu\u011fu ya\u015f\u0131yorsa, \u201c\u00f6n yarg\u0131lar\u0131n var o nedenle \u00f6\u011frenemiyorsun\u201d demek ne \u00f6l\u00e7\u00fcde e\u011fitimcilikle ba\u011fda\u015f\u0131rd\u0131? Kendi kendine mi olu\u015fuyordu \u00f6nyarg\u0131lar? H\u0131rs\u0131z\u0131n su\u00e7u yok muydu? Yani m\u00fcfredat\u0131n, yani \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemlerinin, yani matemati\u011fin zorlu\u011funun ve de benim\u2026 Sorular, sorular, sorular\u2026 Zorlan\u0131yordum. Hem sorulara yan\u0131t bulmakta hem de \u00f6\u011fretmekte. Ama yine de \u015fansl\u0131yd\u0131m. Tek tek konular\u0131n nas\u0131l \u00f6\u011frenilece\u011fini yeterince beceremesem de, beni e\u011fitenler bana \u201c\u00f6\u011fretmelisin\u201d demi\u015flerdi. Hatta \u201changi zorluklarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rsan kar\u015f\u0131la\u015f\u201dla birlikte\u2026 Ba\u015fka \u015feyler de s\u00f6ylemi\u015flerdi. \u201cDers plan\u0131n mutlaka olmal\u0131 ama yetmez\u2026 Kendi ders notlar\u0131n olmal\u0131. O da yetmez\u2026 Derse elinde notlarla girmelisin. Yine yetmez\u2026 Uygulama sorular\u0131n\u0131 \u00f6nceden haz\u0131rlamal\u0131s\u0131n\u2026\u201d<\/p>\n

Ders planlar\u0131m\u0131z vard\u0131. Zaten y\u00f6nergeler gere\u011fi yapmak zorundayd\u0131k. Biraz formalite de olsa\u2026 Elimizdeki \u00f6\u011fretim program\u0131na (m\u00fcfredat) g\u00f6re konular\u0131 s\u0131ral\u0131yor, saatleri ayarl\u0131yor, imzal\u0131yor ve ar\u015fivlenmek \u00fczere okul y\u00f6netimine veriyorduk. Planlar tamam\u2026 Ders notlar\u0131na gelince, o y\u0131llarda elimizde \u00e7ok fazla kaynak yok. Temel kaynak, ders program\u0131na g\u00f6re yaz\u0131lm\u0131\u015f ders kitab\u0131. Ders notlar\u0131m\u0131, ders kitab\u0131n\u0131 esas alarak haz\u0131rl\u0131yordum. Asl\u0131nda haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m notlar\u0131n kitaptan pek fark\u0131 yoktu. Kitab\u0131n \u00f6zeti gibi\u2026 Yani \u201cbana ait\u201d de\u011fil. Kitab\u0131n benzeri notlara ne gerek var demeye ba\u015flad\u0131m. Kitapta yaz\u0131lanlar\u0131 aktarmak \u00f6\u011fretmenlikse, mesle\u011fin de pek anlam\u0131 yoktu. Bu kez ders notlar\u0131n\u0131 yeniden haz\u0131rlamaya giri\u015ftim. Biraz g\u00f6zlem, biraz \u00f6\u011frencilik y\u0131llar\u0131m\u0131n kaynaklar\u0131, biraz matematik\u00e7iler dayan\u0131\u015fmas\u0131yla. \u0130yiydi\u2026 Ustala\u015f\u0131yordum. Ama \u00f6\u011fretmek yine de zordu. \u00d6\u011frencilerin \u00f6n \u00f6\u011frenmelerindeki yetersizlik zorluk yarat\u0131yordu. Kalabal\u0131k s\u0131n\u0131flarda seviyeyi tutturmak zordu. Konular\u0131 yeti\u015ftirmek zordu. \u00d6\u011frencilerin \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n\u0131 k\u0131rmak zordu. Ba\u015fka zorluklar da vard\u0131\u2026<\/p>\n

Zorluklarla ba\u015f etmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m. En az\u0131ndan iyiye do\u011fru gidiyordu. Ancak bu kez de ba\u015fka bir sorun s\u00f6k\u00fcn etti. O y\u0131llarda liseyi bitiren \u00f6\u011frenci \u00fcniversiteye giremese bile bir yerlerde i\u015f bulabiliyordu. Yani lise mezunu olman\u0131n bir anlam\u0131 vard\u0131. Ama bu durum h\u0131zla de\u011fi\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Lise diplomas\u0131 \u201cokumu\u015f\u201d olmak i\u00e7in yetmez oldu. \u00d6\u011frenci \u00fcniversite okumak zorundayd\u0131. \u00dcniversiteye haz\u0131rl\u0131k r\u00fczg\u00e2r\u0131 esmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Matematik \u00f6\u011fretimi i\u00e7in de; \u201c\u00dcniversite s\u0131nav\u0131nda ispat m\u0131 soracaklar, k\u0131sa yolu yok mu?\u201d d\u00f6nemi… Bir s\u00fcre daha \u00f6\u011frenciyi matematiksel d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi \u00f6\u011frenmenin erdemine, yarar\u0131na ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Ama giderek artan r\u00fczg\u00e2rla bir piyasala\u015fma ba\u015flad\u0131 ki, ikna da yetmez oldu. Ba\u015flang\u0131\u00e7 hik\u00e2yesi \u00f6zetle b\u00f6yle.<\/p>\n

O g\u00fcnden sonra bu i\u015fin alt\u0131ndan nas\u0131l kalkaca\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Bileniyle, bilmeyeniyle\u2026 Bu kadar matemati\u011fe ne gerek var denildi, m\u00fcfredatla oynanmaya ba\u015fland\u0131! E\u011fitim ezberci denildi, \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemlerinde \u00e7\u00f6z\u00fcm arand\u0131! \u0130yi \u00f6\u011fretmen yok dendi, \u00f6\u011fretmen su\u00e7land\u0131, \u00f6\u011fretmen yeti\u015ftirme yeniden d\u00fczenlendi (! ). Gen\u00e7lik sorumsuz dendi, \u00f6\u011frenci su\u00e7land\u0131. Veliler ilgisiz dendi, veli su\u00e7land\u0131. E\u011fitim modeli yanl\u0131\u015f dendi, ba\u015fka \u00fclkelerin modellerinde \u00e7\u00f6z\u00fcm arand\u0131\u2026 Negatif e\u011fimli bir karma\u015fa ba\u015flad\u0131. Karma\u015fa piyasas\u0131n\u0131 yaratt\u0131, piyasa da pazar\u0131n\u0131\u2026 E\u011fitim k\u00e2rl\u0131 bir aland\u0131 art\u0131k.<\/p>\n

S\u00fcrecin yaratt\u0131klar\u0131<\/strong><\/p>\n

\u00d6nce dershaneye gitmeyen, sonra \u00f6zel ders almayan, daha sonra birka\u00e7 kitap hatmetmeyen s\u0131nav kazanamaz oldu. B\u0131rak\u0131n matematik\u00e7i olmay\u0131, i\u015fletmeci, m\u00fchendis hatta \u00fcniversite \u00f6\u011frencisi \u00f6\u011fretmen oldu, \u201ckitaplar\u201d yazd\u0131. Bu kitaplar\u0131n baz\u0131lar\u0131nda elipsin \u00e7evre uzunlu\u011fu {\u00c7 = \u03c0(a + b)} bile hesapland\u0131. Bin y\u0131ld\u0131r yap\u0131lamayan\u2026 Birileri, analitik geometride determinant (!) ile \u00fc\u00e7genin alan\u0131n\u0131 hesaplad\u0131. Birisi, \u201c\u00f6yle bir geometri buldum ki devleti bunla y\u00f6netirsiniz, her sorunu \u00e7\u00f6zersiniz\u201d dedi televizyonlara \u00e7\u0131kt\u0131. Bir ba\u015fkas\u0131, miladi y\u0131llardan beri bilinenleri \u201cbenim buldu\u011fum y\u00f6ntem\u201d diye pazarlad\u0131\u2026 Hani evlere \u015fenlik denir ya. \u0130\u015fte \u00f6yle. Hatta vahim\u2026 Bu alan\u0131n bilimsel tak\u0131lanlar\u0131 da mevcut sisteme \u201cgeleneksel\u201d deyip, \u201cmodern\u201d y\u00f6ntemler terenn\u00fcm ettiler.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Bu s\u00fcre\u00e7te olumlu \u015feyler olmad\u0131 m\u0131 hi\u00e7? Elbette oldu. En az\u0131ndan matematik \u00f6\u011fretiminde sorun oldu\u011fu konusunda birle\u015fmek bir olumluluktu. Bir\u00e7ok matematik\u00e7i, bir\u00e7ok matematik \u00f6\u011fretmeni kendi \u00e7abalar\u0131yla iyi \u015feyler yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Yapt\u0131 da. \u00d6rne\u011fin 10 y\u0131l \u00f6nceye dek az bulunan matematik kitaplar\u0131 bug\u00fcn olduk\u00e7a fazla. Kitap dediysem yukar\u0131daki \u201c\u00e7akma\u201d lardan de\u011fil. Akademik – pop\u00fcler matematik kitaplar\u0131. \u015eirince\u2019de bir matematik k\u00f6y\u00fcm\u00fcz var. D\u00fcnyada \u00f6rne\u011fi var m\u0131? Sanm\u0131yorum. Ya da Eski\u015fehir Anadolu \u00dcniversite\u2019sinin \u201cMatematik Noktas\u0131\u201d ad\u0131yla a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 sergi ki san\u0131yorum onun \u00f6rne\u011fi de d\u00fcnyada az. Bunlar yeterince de\u011fer g\u00f6rd\u00fc m\u00fc diye sorarsan\u0131z? Yan\u0131t\u0131m hay\u0131r. Bunlar durumdan vazife \u00e7\u0131karan birilerinin \u201cgelin ata binmi\u015f, ya nasip demi\u015f\u201d \u00f6rne\u011fi \u00e7abalar\u0131. Hala da \u00e7abal\u0131yorlar\u2026 Bu g\u00fczelliklere baz\u0131 \u00fcniversitelerin s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc matematik yar\u0131\u015fmalar\u0131 da eklenebilir. Baz\u0131 liselerin d\u00fczenledi\u011fi \u00f6\u011fretmen \u00f6\u011frenci toplant\u0131lar\u0131, seminerleri de. Elbette benim bilmediklerim sayamad\u0131klar\u0131m da vard\u0131r. Kendi aralar\u0131nda elektronik ortamda ba\u011f kuran hatta dernek kuran matematik\u00e7iler, e\u011fitimciler\u2026 Yak\u0131n zamanda posta adresime bir ileti d\u00fc\u015ft\u00fc. Ba\u015fka bir ilden gen\u00e7 bir bayan \u00f6\u011fretmenden. Ortaokul seviyesindeki \u00e7ocuklara matemati\u011fi sevdirmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fma yapmak istedi\u011fini ( do\u011fru matematik elbette), ne katk\u0131da bulunabilece\u011fimi soruyor. Bunlar \u00f6nemli olumluluklar. \u00d6nemli katk\u0131lar. Ancak bu katk\u0131lar do\u011frudan kitle e\u011fitiminden \u00e7ok, matemati\u011fe ilgisi olanlara y\u00f6nelik. Yani merakl\u0131s\u0131na! Ama elbette matematik s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmas\u0131 yan\u0131yla kitlesel yan\u0131 da var. Do\u011frudan okullarda uygulanan matematik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 konusunda da duyarl\u0131 bir\u00e7ok matematik \u00f6\u011fretmeninin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 oldu\u011fu ge\u00e7e\u011fini de biliyorum.<\/p>\n

Bu olumsuz ortam ve bu olumlu \u00e7abalar s\u00fcrerken olmas\u0131 gereken oldu\u2026 Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 i\u015fe devlet kat\u0131nda el att\u0131. Ama nas\u0131l? Bu soruya ge\u00e7meden \u00f6nce matematik \u00f6\u011fretiminin yak\u0131n tarihten bu yana de\u011fi\u015fim seyrini \u00f6zetleyelim.<\/p>\n

Matematik \u00f6\u011fretiminin de\u011fi\u015fim seyri<\/strong><\/p>\n

1960 l\u0131 y\u0131llarda d\u00fcnya e\u011fitim sisteminde \u201cmodern matematik ve fen programlar\u0131\u201d geli\u015ftirildi. Bu geli\u015fmeye ba\u011fl\u0131 olarak da T\u00fcrkiye, 1967\u20131968 y\u0131l\u0131nda bu uygulamaya ge\u00e7ti. Ama bu \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklik t\u00fcm okullarda ayn\u0131 anda uygulanmad\u0131. \u00d6nce baz\u0131 liselerde pilot uygulama ad\u0131 alt\u0131nda denendi. Aksamalar ve gerekli iyile\u015ftirmeler yap\u0131larak 1976\u20131977 \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131nda da \u00fclke genelinde t\u00fcm okullarda \u201cmodern matematik program\u0131\u201d ad\u0131 alt\u0131nda uygulanmaya ba\u015fland\u0131. \u00d6\u011fretmenlere modern matematik kurslar\u0131 verildi ve \u00f6\u011fretmen yeti\u015ftirme bu programa g\u00f6re yeniden d\u00fczenlendi. Program i\u00e7eri\u011finde matematik dersi ad\u0131 alt\u0131nda, geometri ve analitik geometri konular\u0131 yer ald\u0131. Bu program 1991 y\u0131l\u0131na dek uyguland\u0131.<\/p>\n

1991\u20131992 y\u0131l\u0131nda \u00fclkemizde kredili sistem uygulamas\u0131na ge\u00e7ildi. Ders ge\u00e7meyi esas alan bu sisteme ba\u011fl\u0131 olarak \u00f6\u011fretim programlar\u0131nda da de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131ld\u0131. Matematik, Geometri ve Analitik Geometri dersleri ayr\u0131 dersler olarak kademelendirildi. Matematik 1, matematik 2, geometri 1\u2026 gibi. Ek olarak da ileri matematik programlar\u0131 olu\u015fturuldu. Dolay\u0131s\u0131yla programa baz\u0131 yeni konular eklendi. Bu program 1990\u2019lar\u0131n sonlar\u0131na dek uyguland\u0131. Ba\u011fl\u0131 olarak da kredili sistem kald\u0131r\u0131ld\u0131 ve \u00f6\u011fretim programlar\u0131 de\u011fi\u015fti. Ancak bu de\u011fi\u015fiklikler i\u00e7erikten \u00e7ok konular\u0131n s\u0131n\u0131flara da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 bi\u00e7imindeydi. Bu uygulama da 2005\u20132006 y\u0131l\u0131na dek s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n

2005\u20132006 \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131nda liseler Avrupa standartlar\u0131na uyum ad\u0131yla d\u00f6rt y\u0131la \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Mevcut program d\u00f6rt y\u0131la g\u00f6re yeniden d\u00fczenlendi. Program i\u00e7eri\u011finde yine \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fiklik olmad\u0131. Yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler, bu kez de konular\u0131n d\u00f6rt y\u0131la g\u00f6re yeniden da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde oldu.<\/p>\n

1968 y\u0131l\u0131ndan 2006 hatta 2009 y\u0131l\u0131na dek sistem farkl\u0131l\u0131klar\u0131ndan kaynaklanan de\u011fi\u015fiklikler d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6\u011fretim program\u0131 i\u00e7eri\u011finde ve \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemlerinde \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmad\u0131. De\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmad\u0131 ama e\u011fitim artan bir h\u0131zla \u00f6zelle\u015fti, kaygan bir zemin yarat\u0131ld\u0131 ve bu kaygan zemin temelsiz tart\u0131\u015fmalara \u00e7anak tuttu. Temelsiz tart\u0131\u015fmalar\u0131n oda\u011f\u0131na da, hemen her meselede oldu\u011fu gibi Cumhuriyet tarihi boyunca \u201cher \u015feyin yanl\u0131\u015f oldu\u011fu gibi e\u011fitimin de yanl\u0131\u015f oldu\u011fu\u201d oturdu. Cemaat\u00e7isi, liberali, \u201cdemokrat sol\u201dcusu yani her t\u00fcrl\u00fc i\u015fbirlik\u00e7i e\u011fitime sald\u0131rd\u0131. Ve bu sald\u0131r\u0131lar\u0131n deste\u011fiyle, e\u011fitimi y\u00f6netenler \u201cd\u00fczeltmeye\u201d soyundu\u2026 Yaz\u0131n\u0131n konusu e\u011fitimin genel hatlar\u0131yla nas\u0131l gericile\u015ftirildi\u011fi de\u011fil. O nedenle, okulla\u015fma sistemiyle (4+4+4 gibi, s\u0131nav sistemlerindeki de\u011fi\u015fiklikler, dershane sistemi, \u00f6zelle\u015ftirmeler veya imam hatiplerin \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gibi) ilgili \u201cd\u00fczeltmeler\u201d \u00fczerinde durmayaca\u011f\u0131z. Konumuz matematik dersinin ele al\u0131n\u0131\u015f\u0131 ile ilgili \u201cd\u00fczeltmeler\u201d. Yani \u00f6\u011fretim programlar\u0131, \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemleri, ilgili kitaplar gibi\u2026<\/p>\n

\u00d6\u011eRET\u0130M PROGRAMLARINDAK\u0130 (M\u00dcFREDAT) D\u00dcZELTMELER<\/strong><\/h4>\n

\u00d6nce istim geldi. \u0130lgili bakanlar ekranlara \u00e7\u0131kt\u0131: \u201cE\u011fitimde devrim yap\u0131yoruz, \u00e7a\u011fda\u015f e\u011fitime ge\u00e7iyoruz, bat\u0131 \u00fclkelerinin e\u011fitim modellerini getiriyoruz\u2026\u201d dediler. Yukar\u0131da s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fak\u015fak\u00e7\u0131lar da \u201cnihayet\u2026\u201d, \u201chelal olsun\u2026\u201d, \u201ci\u015fte bu\u2026\u201d nidalar\u0131yla daha ne oldu\u011fu bilinmeyen \u201cd\u00fczeltmeler\u201d e alk\u0131\u015f tuttular. Ard\u0131ndan 2010\u20132011 \u00f6\u011fretim d\u00f6neminde uygulanmak \u00fczere heybeden \u201cd\u00fczeltmeler\u201d \u00e7\u0131kt\u0131. Matematik dersi program\u0131nda pek \u201cd\u00fczeltme\u201d yapmad\u0131lar. Konular a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 ayn\u0131 kald\u0131. Geometri ve analitik geometride ise \u201cdevrim\u201d niteli\u011finde \u201cd\u00fczeltmeler\u201d geldi. Geometri ve analitik geometri dersi konular\u0131na eklemeler yap\u0131ld\u0131. 4 y\u0131ll\u0131k s\u00fcreye g\u00f6re d\u00fczenlenen m\u00fcfredat s\u0131n\u0131flara da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131. De\u011fi\u015fiklikten en \u00e7ok pay\u0131n\u0131 alan da dokuzuncu s\u0131n\u0131f m\u00fcfredat\u0131 oldu.<\/p>\n

\u201cD\u00fczeltme\u201d lerde dokuzuncu s\u0131n\u0131f program\u0131n\u0131n temel matematik ve temel geometri olarak d\u00fczenlendi\u011fini g\u00f6rd\u00fck. Programa g\u00f6re bu s\u0131n\u0131fta \u00f6n \u00f6\u011frenmeler tekrar ediliyor ve sonraki s\u0131n\u0131flar i\u00e7in ve kavram d\u00fczeyinde konular ele al\u0131n\u0131yordu. \u00d6zellikle geometri dersi d\u00f6rt y\u0131l boyunca okutulacak t\u00fcm geometri konular\u0131n\u0131 ve hatta analitik geometriyi kaps\u0131yordu. Matemati\u011fin kavramsal bilim oldu\u011fu ve lise \u00f6\u011fretiminin d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k s\u00fcrece dayand\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde temel konular\u0131n lise birinci s\u0131n\u0131fta ele al\u0131nmas\u0131 do\u011fru. Ama masa ba\u015f\u0131nda do\u011fru\u2026 S\u0131n\u0131fta nas\u0131l uygulan\u0131r diye bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise yanl\u0131\u015ft\u0131. Mesle\u011fe yeni ba\u015flayan \u00f6\u011fretmenin bile g\u00f6r\u00fcr g\u00f6rmez \u201cbu nas\u0131l uygulan\u0131r\u201d diyece\u011fi kadar yanl\u0131\u015f. \u00d6\u011fretmenler \u015fu t\u00fcr espriler yap\u0131yordu. Program haz\u0131rlarken, yan\u0131n\u0131za diploma verip atamad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir \u00f6\u011fretmen bari alsayd\u0131n\u0131z\u2026 Yanl\u0131\u015f\u0131n birincisi konular\u0131n y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131 ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak da ansiklopediye benzer bir program\u0131n yap\u0131lmas\u0131yd\u0131. \u0130kincisi ise \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u00fcrede (\u00e7ok \u00f6nemli olan) kavramlar\u0131n i\u00e7selle\u015fmesi ve kullan\u0131l\u0131r hale gelmesinin olanaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise \u00e7\u0131kar\u0131mda bulunmak, ispat yapmak olana\u011f\u0131n\u0131n olmamas\u0131yd\u0131. Ger\u00e7i programc\u0131lar\u0131n pek ispata hevesli olmad\u0131\u011f\u0131 da belliydi. Bu anlay\u0131\u015fta olmal\u0131lar ki, dokuzuncu s\u0131n\u0131f program\u0131na ispat falan da koymam\u0131\u015flar. Onuncu s\u0131n\u0131fa koysalar da ispat al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ba\u015ftan itibaren geli\u015fmezse sonradan olu\u015fturmak olduk\u00e7a zordur. Hele de \u00fcniversite s\u0131nav\u0131nda \u201cispat\u201d gerekmiyorsa! \u00d6zetle dokuzuncu s\u0131n\u0131f program\u0131 matematikten \u201chaberdar olma\u201d program\u0131yd\u0131.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Programdaki bir di\u011fer \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklik ise dokuzuncu ve onuncu s\u0131n\u0131f geometrilerinin vekt\u00f6rel geometri olarak \u201cd\u00fczeltilme\u201dsiydi. \u00d6\u011frencilerin dedelerinin bile \u00f6\u011frendi\u011fi geometri tarz\u0131 bir \u00e7\u0131rp\u0131da de\u011fi\u015fmi\u015fti. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn hangi yarar ve hangi k\u0131staslara ba\u011fl\u0131 olarak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lamad\u0131. H\u00e2l\u00e2 da belli de\u011fil. San\u0131r\u0131m yine \u201cfalanca \u00fclkenin \u00e7a\u011fda\u015f y\u00f6ntemi\u201d olarak dev\u015firildi. Bu anla\u015f\u0131lamaz \u201cd\u00fczeltme\u201d \u00f6\u011fretmenlere de yabanc\u0131yd\u0131. A\u00e7\u0131k\u00e7a \u00f6\u011fretmenler bu tarz dersin nas\u0131l anlat\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda yeterli de\u011fildi. Hi\u00e7 bir \u00f6n \u00e7al\u0131\u015fma ve hizmet i\u00e7i e\u011fitim de yap\u0131lmad\u0131. Haz\u0131rlat\u0131lan ders kitaplar\u0131nda verilen birka\u00e7 \u201ct\u00fcyo\u201d d\u0131\u015f\u0131nda\u2026 Sonu\u00e7ta program\u0131 uygulamaya \u00e7al\u0131\u015fan okullar eskisinden daha \u00e7ok konular\u0131 ezberleterek \u00f6\u011fretmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. \u00c7o\u011funluk ise bildi\u011fi eski tip \u00f6\u011fretime devam etti. Oysa yola \u00e7\u0131k\u0131\u015f \u201cezbercili\u011fi\u201d bertaraf etmekti!<\/p>\n

Bu arada yeni \u00f6\u011fretim programlar\u0131n\u0131n ortaya konma tarihleri de olduk\u00e7a \u00e7arp\u0131c\u0131 bir aymazl\u0131k \u00f6rne\u011fidir. 2009 y\u0131l\u0131n\u0131n son g\u00fcn\u00fc al\u0131nan kararla dokuzuncu s\u0131n\u0131flarda m\u00fcfredat de\u011fi\u015fikli\u011fi yap\u0131laca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131. Bakan Nimet \u00c7ubuk\u00e7u imzas\u0131yla. M\u00fcfredat i\u00e7eri\u011finin okullara duyurulmas\u0131 2010 \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131 buldu. Yani hizmet i\u00e7i e\u011fitimlerden vazge\u00e7tik, \u00f6\u011fretmenlere kendi haz\u0131rl\u0131klar\u0131 i\u00e7in bile zaman yoktu. Hadi diyelim ki \u201cd\u00fczeltme\u201dler \u00e7ok \u00f6nemli ve bir an \u00f6nce yap\u0131lmal\u0131yd\u0131. \u00d6yle de yorumland\u0131\u2026 Lise d\u00f6rt y\u0131l. 11 ve 12. s\u0131n\u0131flar da var. \u015e\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck: Program d\u00f6rt y\u0131la g\u00f6re d\u00fczenlenmek zorunda oldu\u011funa g\u00f6re 11 ve 12. s\u0131n\u0131f programlar\u0131 da en az\u0131ndan taslak olarak haz\u0131rd\u0131r. Bir ka\u00e7 ay i\u00e7inde d\u00fczenlenir ve duyurulur. Bu bekleyi\u015f 2011 Aral\u0131k ay\u0131na kadar s\u00fcrd\u00fc. \u00d6\u011fretmenler resmen ula\u015fmas\u0131 yaz tatilini buldu. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, \u00f6\u011fretmenler o y\u0131l geometri dersinde hangi konular\u0131 i\u015fleyece\u011fini bilmiyor. Bu konuyla ilgili de \u201cBakanl\u0131k program haz\u0131rlamay\u0131 farkl\u0131 ta\u015feron \u015firketlere vermi\u015f\u201d yorumlar\u0131 yap\u0131ld\u0131. Elbette olan \u00f6\u011frenciye ve \u00f6\u011fretmene oldu\u2026<\/p>\n

Kitab\u0131n\u0131 da yazd\u0131lar<\/strong><\/p>\n

2010 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle birlikte Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 dokuzuncu s\u0131n\u0131flar i\u00e7in ders kitab\u0131 da yazd\u0131rd\u0131. Apar topar ve \u201cbirilerine\u201d yazd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belli olan kitaplar okullara ancak d\u00f6nem ba\u015f\u0131nda da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131. Hani \u015fu bedava da\u011f\u0131t\u0131lan kitaplardan. Programlar\u0131n duyurulmas\u0131 ile kitaplar\u0131n yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131 aras\u0131ndaki s\u00fcre birka\u00e7 ay. Hangi uzmanlarca bu kadar \u201cd\u00fczeltme\u201d dolu konular nas\u0131l yaz\u0131l\u0131veriyordu? Ama yaz\u0131ld\u0131! Anla\u015f\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 tan\u0131mlar, tart\u0131\u015fmal\u0131 kavramlar ve hatta yanl\u0131\u015flarla dolu olarak. \u00d6rnekler ve modellemeler bilinenleri bile anla\u015f\u0131lmaz hale getirecek t\u00fcrden. \u201cDo\u011fru\u201d kavram\u0131n\u0131n otoyol, \u201cdo\u011fru par\u00e7as\u0131n\u0131n\u201d Bolu Da\u011f\u0131 t\u00fcneli, \u201cnokta\u201d n\u0131n telgraf tellerine konmu\u015f ku\u015flarla \u00f6rneklenmesi gibi. Kitaplarda kullan\u0131lan bas\u0131m tekni\u011fi k\u00f6t\u00fc. Dil evlere \u015fenlik. Ak\u0131\u015f diyagram\u0131 diye ortaya konulan s\u00f6zde ders anlat\u0131m\u0131nda stratejiyi belirleyen \u00e7izelge uygulanabilme muammas\u0131. Velhas\u0131l \u00e7alakalem bir \u00fcr\u00fcn. Haz\u0131rlayanlar\u0131n yetkinli\u011fi ise olduk\u00e7a \u015f\u00fcpheli\u2026<\/p>\n

Art arda yap\u0131lan bu \u00f6\u011fretim program\u0131 de\u011fi\u015fikliklerinin hangi bilimsel k\u0131staslara g\u00f6re yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6\u011fretmenlerce anla\u015f\u0131lamad\u0131. A\u00e7\u0131klamalar \u201c\u2026 \u00fclkelerin \u00e7a\u011fda\u015f e\u011fitim modellerini ald\u0131k\u201d demenin \u00f6tesine ge\u00e7medi. 2011 y\u0131l\u0131ndaki de\u011fi\u015fikliklerin kararlar\u0131 ve tarihleri a\u015fa\u011f\u0131daki gibi a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/p>\n

Olmad\u0131 ba\u015ftan<\/strong><\/p>\n

Yukar\u0131da s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u201cd\u00fczeltmeler\u201d i\u015fe yaramad\u0131. \u0130\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131 gibi daha da olumsuza do\u011fru gidiyordu. Yeni bir \u201cd\u00fczeltme\u201d yap\u0131lmal\u0131yd\u0131. Zaten bakan da yenilenmi\u015fti. O \u201cd\u00fczeltme\u201dyi de 2013 y\u0131l\u0131nda yeni bakan yapt\u0131. Bu de\u011fi\u015fikli\u011fin de neden yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lamad\u0131.<\/p>\n

2013 y\u0131l\u0131nda sadece lise de\u011fil ortaokul program\u0131nda da \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131ld\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc liseye gelen \u00f6\u011frenci temel matematik i\u015flemleri yapma noktas\u0131nda bile yetersizdi. \u00d6\u011frenciler \u00e7arpmay\u0131 yapmak i\u00e7in parmaklar\u0131n\u0131 saymaya devam ediyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cd\u00fczelticiler\u201d ezbercili\u011fi \u00f6\u011fretimden kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Art\u0131k \u00f6\u011frenci \u00e7arp\u0131m tablosunu ezberlemeyecekti! Matematik \u00f6\u011fretimi somuta indirgenmi\u015fti! Ya\u015famla ba\u011f\u0131 kuruluyordu! \u00d6\u011frenilecekti\u2026 O da olmam\u0131\u015ft\u0131\u2026 \u00c7\u00fcnk\u00fc masa ba\u015f\u0131ndaki uzmanlar\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fcleri geri tepmi\u015fti. \u00c7a\u011fda\u015f, ma\u011fda\u015f denilen \u00e7i\u011f propaganda unutuldu. Hi\u00e7bir \u015fey yokmu\u015f gibi ilkokul, ortaokul programlar\u0131na da konular eklendi \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Yine \u00f6\u011fretmene sorulmadan… Yine alan ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yap\u0131lmadan\u2026\"\"<\/p>\n

Bu yeni d\u00f6nemde lise m\u00fcfredat\u0131nda yap\u0131lan ve \u015fu anda uygulanmakta olan \u201cd\u00fczeltmeler\u201d sadece geometri ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131. Matematik ve analitik geometri m\u00fcfredatlar\u0131 da de\u011fi\u015fti. Konular\u0131n s\u0131n\u0131flara da\u011f\u0131l\u0131m\u0131, konu s\u0131ralamalar\u0131, kald\u0131r\u0131lan konular, eklenen konular\u2026 gibi, olabilecek her t\u00fcrl\u00fc de\u011fi\u015fiklik yap\u0131ld\u0131. Bi\u00e7im y\u00f6n\u00fcyle ele\u015ftirilen 10\u201315 y\u0131l \u00f6ncesine d\u00f6n\u00fcld\u00fc, i\u00e7erik y\u00f6n\u00fcyle \u201cpiyasac\u0131\u201d yakla\u015f\u0131mlar \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. B\u00fct\u00fcne bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise matematik belas\u0131ndan kurtulmak i\u00e7in matematik \u201ckolayla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.\u201d<\/p>\n

Birinci ve \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklik; matematik \u2013 geometri \u2013 analitik geometri derslerinin matematik ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla tek ders olarak birle\u015ftirilmesi. Bu anlamda 1990’l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131na ve \u00f6ncesine yeniden d\u00f6n\u00fclm\u00fc\u015f oluyor. Liselerde kredili sisteme ge\u00e7i\u015f y\u0131llar\u0131na dek uygulanan sistemde de matematik, geometri, analitik geometri dersleri matematik dersi ad\u0131yla tek ders olarak i\u015fleniyordu. Bu birle\u015ftirmeye sak\u0131ncal\u0131 denilebilir mi? Hay\u0131r. Hatta ayn\u0131 \u00f6\u011fretmenin bu disiplinlerin t\u00fcm\u00fcne h\u00e2kimiyeti a\u00e7\u0131s\u0131ndan yararl\u0131 bile say\u0131labilir. Ancak eski uygulamalardan bilinir ki bu uygulamada geometri konular\u0131 iyi i\u015flenemiyordu. Konu yo\u011funlu\u011funun \u00fcstesinden gelmek isteyen bir\u00e7ok \u00f6\u011fretmen, geometri derslerini \u201ckural ver, soru \u00e7\u00f6z\u201d derekesine indirgemek zorunlulu\u011funda kal\u0131yordu. Baz\u0131lar\u0131 da kolay geldi\u011fi i\u00e7in \u00f6yle yap\u0131yordu. \u00d6yle olunca da geometrinin aksiyomatik yap\u0131s\u0131 yerle\u015fmiyor, \u00f6\u011frenciler de\u011fi\u015fik sorularda yorum yapma, transfer gibi sorunlar ya\u015f\u0131yordu. Ve geometri bir\u00e7ok \u00f6\u011frenciye zor geliyordu. Bug\u00fcn\u00fcn d\u00fczelticileri belli ki bu sak\u0131ncadan haberdar de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7bir tedbir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemi\u015f. Ayr\u0131ca de\u011fi\u015fiklik gerek\u00e7eleri s\u0131ralan\u0131rken eskiye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn nedeni de a\u00e7\u0131klanmam\u0131\u015flar. A\u00e7\u0131klanmal\u0131yd\u0131. Neden de\u011fi\u015fti\u011fini bilmek, \u00f6\u011fretmenin hakk\u0131 olmas\u0131n\u0131n \u00f6tesinde bir zorunluluk. Ancak o zaman \u00f6\u011fretmenler uygun \u00f6nlemler al\u0131r, kendisini ona g\u00f6re bi\u00e7imlendirir.<\/p>\n

Program\u0131n i\u00e7eri\u011fine g\u00f6z att\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da anlamland\u0131r\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 ve hatta sa\u00e7ma baz\u0131 eklemeler g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00d6rne\u011fin \u201cbilin\u00e7li t\u00fcketici aritmeti\u011fi\u201d diye eklenen bir konu var. Doluya koysan almaz, bo\u015fa koysan dolmaz t\u00fcr\u00fcnden. Ard\u0131ndan da devam etmi\u015f; \u201cmaa\u015f, aidat, prim\u2026 elektrik, do\u011falgaz, seyahat\u2026 dikkate al\u0131narak aile b\u00fct\u00e7esi yap\u0131l\u0131r.\u201d Anla\u015f\u0131l\u0131r gibi de\u011fil. Aile b\u00fct\u00e7esi i\u00e7in matematik program\u0131nda konu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131! Hi\u00e7bir matematik\u00e7inin de buna anlam verebilece\u011fini sanm\u0131yorum. Tam bir piyasala\u015ft\u0131rma. San\u0131r\u0131m ayn\u0131 anlay\u0131\u015fla \u201cDenklem ve E\u015fitsizliklerle ilgili Uygulamalar\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda \u015f\u00f6yle bir \u00f6rnek \u00f6nerilmi\u015f: \u201cAyn\u0131 peynirin 7,99 lira fiyatla sat\u0131lan 420 graml\u0131k paketi mi yoksa 9,75 lira fiyatla sat\u0131lan 500 graml\u0131k paketi mi daha hesapl\u0131d\u0131r?\u201d Sorunun amac\u0131, birime indirgeme ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma ile ilgili. Elbette bu t\u00fcr uygulama sorular\u0131 olmal\u0131. Ama soruyu \u201chesapl\u0131d\u0131r\u201d bi\u00e7iminde y\u00f6neltmek neyin nesi? Buna matemati\u011fi ya\u015famsal d\u00fczeye indirgemek de\u011fil, dense dense pazara indirmek denir.<\/p>\n

Eklenen ve \u00e7\u0131kar\u0131lan konular ya da konu alt ba\u015fl\u0131klar\u0131 da var. Bunlar olabilecek \u015feyler. Yeterlidir, yetersizdir ayr\u0131 bir tart\u0131\u015fma konusu. Yeterlili\u011fin ve uygunlu\u011fun \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc pilot uygulamalarla saptan\u0131r ki do\u011frusu budur. Ne yaz\u0131k ki pilot uygulamalar da yap\u0131lmayacak. Yani uygulaman\u0131n bu nedenle de gelece\u011fi karanl\u0131k. Konu ekleme \u2013 \u00e7\u0131karma konusunda; 11. ve 12. s\u0131n\u0131flarda yap\u0131lan \u201ctemel d\u00fczey\u201d, \u201cileri d\u00fczey\u201d ayr\u0131m\u0131 var ki tam bir ka\u00e7\u0131\u015f. Temel d\u00fczeyi hangi \u00f6\u011frenci grubu, ileri d\u00fczeyi hangi \u00f6\u011frenci grubu okuyacak. Bunu g\u00f6rece\u011fiz\u2026 As\u0131l vahim olansa, zaten k\u0131rp\u0131lm\u0131\u015f olan analiz konular\u0131n\u0131n ( limit, t\u00fcrev, integral) sadece ileri d\u00fczeyde okutulacak olmas\u0131. Buradan da anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, lise \u00f6\u011frencilerinin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc bu konular\u0131 g\u00f6rmeyecek, \u201cpazar matemati\u011fi\u201dne mahk\u00fbm edilecek. Ayr\u0131ca ay\u0131klanan konular sadece limit, t\u00fcrev integral de de\u011fil. Daha \u00f6nceki y\u0131llarda okutulan konularda da \u00f6nemli \u00e7\u0131karmalar yap\u0131lm\u0131\u015f. Burada akla gelen tek a\u00e7\u0131klama, matematik \u00f6\u011fretimindeki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131, matemati\u011fi \u201ckolayla\u015ft\u0131rarak\u201d \u00e7\u00f6zmek. \u0130\u015fte o zaman bunun arkas\u0131 gelmez. Yeni \u00e7\u0131karmalarla devam eder. Matematik matematik olmaktan \u00e7\u0131kar. \u201cHesap\u201d dersine indirgenir. Matematik dersini verenler de \u201chesap bilen\u201de d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. \u0130\u015fin ilgin\u00e7 yan\u0131 da yetkili bir a\u011fz\u0131n bizi do\u011frulayan a\u00e7\u0131klamalar\u0131. Baz\u0131 \u00f6\u011frenciler limit, t\u00fcrev, integral konular\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenemiyormu\u015f! O nedenle d\u00fczenlemeler yap\u0131lm\u0131\u015f. Belli ki iyi bir \u015fey yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 san\u0131yor. Matematik program\u0131n\u0131 haz\u0131rlayan uzmanlara sormak gerek. Hatta t\u00fcm program uzmanlar\u0131na: Program haz\u0131rlarken kolay \u00f6\u011frenilenleri mi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruyorsunuz, ilgili disiplinin asgari gereklerini mi?<\/p>\n

Programda bir di\u011fer anla\u015f\u0131lmazl\u0131k ise neredeyse her konunun ard\u0131ndan; \u201cbilgi ve ileti\u015fim teknolojilerinden yararlan\u0131l\u0131r\u201d denilmesi. Bir a\u00e7maz da bu noktada. Nas\u0131l yararlan\u0131lacak, nelerden yararlan\u0131lacak belli de\u011fil. Bir temenni midir, \u00f6neri midir yoksa \u201cbunu da yazal\u0131m\u201d t\u00fcr\u00fcnden bir \u015fey midir, belli de\u011fil. Yoksa birilerine iyi para kazand\u0131ran \u201cFatih Projesi\u201dne destek midir? Ama bizim matematik \u00f6\u011fretimi ile ilgili as\u0131l ele\u015ftirimiz, daha \u015fimdiden ortaya \u00e7\u0131kan matematik \u00f6\u011fretmeyi teknolojiye pas etme tutumu. Davet edildi\u011fim \u201cmatematik \u00f6\u011fretiminde teknolojiyi kullanma\u201d seminerinde, konu\u015fmac\u0131lar 4\u20135 saat hangi internet sitesine nas\u0131l gireriz, hangi programlar\u0131 kullan\u0131r\u0131z, en geli\u015fmi\u015fleri nelerdir, bunlar\u0131 anlatt\u0131lar. \u00c7aba iyi niyetli ve \u00f6nemli. Gerek semineri d\u00fczenleyenler, gerekse konu\u015fmac\u0131lar y\u00f6n\u00fcyle. Ama sorun \u015fu. Bir silindiri 10 dakikada \u00e7izecek ve kesitini g\u00f6stereceksiniz. Ard\u0131ndan da g\u00f6rselli\u011fin \u00f6\u011frenmeyi ne denli kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyeceksiniz\u2026 Elbette bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n katk\u0131s\u0131 var. Ama matematik\u00e7iler i\u00e7in soru \u015fu: Bu katk\u0131 y\u00fczde 10\u2019lar\u0131 ge\u00e7er mi?<\/p>\n

Sonu\u00e7ta tart\u0131\u015f\u0131lacak bir\u00e7ok ayr\u0131nt\u0131ya kar\u015f\u0131n as\u0131l sorun, berrakl\u0131ktan \u00e7ok karma\u015fan\u0131n ve belirsizli\u011fin olmas\u0131. Dedi\u011fimiz gibi program\u0131n giri\u015finde yaz\u0131lan; ama\u00e7lar, kazan\u0131mlar, beceriler, \u00f6l\u00e7me de\u011ferlendirme ve uygulamaya y\u00f6nelik a\u00e7\u0131klamalar olduk\u00e7a parlak ve umut verici. Y\u0131llard\u0131r her program\u0131n ba\u015f\u0131nda yaz\u0131lan t\u00fcrden. Ama program ikna edici de\u011fil. Hele de d\u00f6rt y\u0131l \u00f6nceki uygulama g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda.<\/p>\n

Matematik m\u00fcfredatlar\u0131nda (\u00f6\u011fretim programlar\u0131) arada bir yeni konu ekleme veya \u00e7\u0131karma bi\u00e7iminde de\u011fi\u015fiklikler elbette yap\u0131l\u0131r. Bu do\u011fald\u0131r da. S\u00fcregiden \u00f6\u011fretimde baz\u0131 aksamalar veya eksiklikler saptan\u0131r, yararl\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen de\u011fi\u015fiklikler uygulamaya konur. \u00d6\u011fretim y\u00f6ntemlerinde de de\u011fi\u015fikliklerin, yeniliklerin yap\u0131lmas\u0131 do\u011fald\u0131r. De\u011fi\u015fikli\u011fi yapmas\u0131 gerekenler ise alan\u0131n uzmanlar\u0131d\u0131r. De\u011fi\u015fikli\u011fi yaparken ba\u015fka \u00fclkelerin deneylerinden yararlanmak da do\u011fald\u0131r, hatta gereklidir. Matematik programc\u0131lar\u0131 \u00f6\u011fretim programlar\u0131n\u0131 haz\u0131rlarken; d\u00fc\u015f\u00fcnsel beceriler (soyutlama, nedensellik, analitik d\u00fc\u015f\u00fcnme\u2026 ), ya\u015famsal beceriler (sorun \u00e7\u00f6zme, uygulama, estetik, ileti\u015fim\u2026) ve akademik beceriler (bir sonraki \u00f6\u011frenim a\u015famas\u0131na haz\u0131rl\u0131k gibi) kazand\u0131rmay\u0131 hedefler. Hedeflerin belirlenmesinde \u00f6nemli olansa, kazan\u0131mlar\u0131n azl\u0131\u011f\u0131\u2013\u00e7oklu\u011fu de\u011fil \u00f6\u011frenmenin derinli\u011fi ve kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Ba\u015far\u0131 da kazan\u0131mlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fme \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcne ve kalc\u0131l\u0131\u011f\u0131nda aran\u0131r. Ancak T\u00fcrkiye\u2019nin e\u011fitim \u00f6\u011fretim alan\u0131ndaki ger\u00e7e\u011fi s\u0131navlard\u0131r. Bir t\u00fcrl\u00fc \u00fcstesinden gelinemeyen s\u0131navlar\u2026 Ba\u015far\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc de \u201cka\u00e7 soru yapt\u0131n\u201dla s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Yani \u00f6\u011frenci s\u0131navlarda ne kadar \u00e7ok soru \u00e7\u00f6zerse o kadar ba\u015far\u0131l\u0131. Elbette bu durumda d\u00fc\u015f\u00fcnsel, ya\u015famsal, akademik becerilere y\u00f6nelik bir program ve bu program\u0131n derinlikli kal\u0131c\u0131 hedeflere y\u00f6nelmesi kolay de\u011fil.<\/p>\n

M\u00fcfredatta yap\u0131lan bu de\u011fi\u015fiklikler \u015funu g\u00f6steriyor ki; son y\u0131llarda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler 30 \u2013 40 y\u0131lda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikten daha fazla. Hi\u00e7bir hizmet i\u00e7i e\u011fitimden ge\u00e7meyen, eline bir k\u0131lavuz kitap bile verilmeyen \u00f6\u011fretmenin bu m\u00fcfredata ayak uydurmas\u0131 ise elbette olduk\u00e7a zor.<\/p>\n

\u00d6\u011eRET\u0130M Y\u00d6NTEM\u0130NDEK\u0130 DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130KLER <\/strong><\/h4>\n

Yukar\u0131da da s\u00f6z etti\u011fimiz gibi 2019 y\u0131l\u0131 Aral\u0131k ay\u0131nda al\u0131nan kararla, geometri m\u00fcfredat\u0131nda k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131ld\u0131. Bu de\u011fi\u015fiklik; \u201cgeometriye sentetik yakla\u015f\u0131m yan\u0131nda, analitik ve vekt\u00f6rel yakla\u015f\u0131mlarla \u00e7oklu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 getirdik\u201d bi\u00e7iminde a\u00e7\u0131kland\u0131. \u0130ddia g\u00fczel. \u00c7oklu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na kim kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar ki?.. Yeter ki do\u011fru sonu\u00e7lara ula\u015f\u0131ls\u0131n. Laf olarak kalmas\u0131n. Bu bir m\u00fcfredat de\u011fi\u015fikli\u011fi oldu\u011fu kadar haz\u0131rlanan kitaplar\u0131n da g\u00f6sterdi\u011fi gibi ayn\u0131 zamanda \u00f6\u011fretim y\u00f6nteminde yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikti ger\u00e7ekten. \u00d6\u011fretim y\u00f6nteminde yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik, \u201cyap\u0131land\u0131rmac\u0131 y\u00f6ntem\u201d olarak a\u00e7\u0131kland\u0131. Ancak \u00f6yle bir sunuldu ki; T\u00fcrkiye\u2019nin e\u011fitimcileri bundan habersiz! Sonradan anla\u015f\u0131ld\u0131 ki \u201cyap\u0131land\u0131rmac\u0131 model\u201d ortaya atanlar\u0131n pek bilmedi\u011fi bir \u015feymi\u015f\u2026 Her zamanki gibi bir slogana sar\u0131lm\u0131\u015flard\u0131. Her neyse\u2026 Bu da bir furya olarak bir s\u00fcre devam etti. Ve yap\u0131land\u0131rmac\u0131 y\u00f6nteme uygun olarak kitaplar da yazd\u0131r\u0131ld\u0131\u2026 Do\u011fru gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor\u2026 Oysa de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc yap\u0131land\u0131rmac\u0131 y\u00f6ntem ya da yap\u0131land\u0131rmac\u0131 model, \u201cezberci e\u011fitim\u201din panzehiri gibi sunuldu. E\u011fer do\u011fru ele al\u0131rsan\u0131z yap\u0131land\u0131rmac\u0131 metot y\u0131llard\u0131r ele\u015ftirilen ezbere e\u011fitimin panzehiri olabilir. Yanl\u0131\u015f \u015furada ki, ezberci e\u011fitimin nedeni \u00f6\u011frencinin ezberleyerek \u00f6\u011frenmesinden \u00f6nce \u00f6\u011fretmenin ezbercili\u011finde, yani dersleri kal\u0131plara form\u00fcllere g\u00f6re anlatmas\u0131ndayd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc genel olarak yap\u0131lanlar; \u00f6\u011fretmenin ders kitab\u0131n\u0131 kaynak olarak almas\u0131, kitab\u0131 ezberlemesi ve ezberledi\u011fini anlat\u0131p hesab\u0131n\u0131 sormas\u0131 bi\u00e7imindeydi. \u00d6\u011fretmen kitaptakileri ezberliyor, ezberlediklerini \u00f6\u011frenciye ezberletiyor. E\u011fer \u00f6\u011fretmenin elinde \u00f6\u011fretmen i\u00e7in yaz\u0131lm\u0131\u015f k\u0131lavuz kitap yoksa \u00f6\u011fretmenin k\u0131lavuzu ders kitab\u0131 olur. Ya da \u201cpratik\u201d diye yaz\u0131lan s\u00f6zde yard\u0131mc\u0131 kaynaklar. Hele hele yeni bir \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemi ortaya koyuyorsan\u0131z, \u201c\u00f6\u011fretmen k\u0131lavuz kitab\u0131\u201d daha da \u00f6nemli demektir. B\u0131rak\u0131n k\u0131lavuz kitab\u0131, mutlaka hizmet i\u00e7i e\u011fitimler yap\u0131lmal\u0131yd\u0131. Yani \u00f6\u011fretmen e\u011fitilmeliydi. Hizmet i\u00e7i e\u011fitimler yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 gibi y\u00f6ntemin gerektirdi\u011fi s\u00fcre, ara\u00e7\u2013gere\u00e7, s\u0131n\u0131f mevcudu gibi temel unsurlarda iyile\u015ftirmeler de yap\u0131lmad\u0131. Yine de uygulamayla y\u00fck\u00fcml\u00fc bir\u00e7ok \u00f6\u011fretmen kendi \u00e7abas\u0131yla konuyu ara\u015ft\u0131rd\u0131, yap\u0131land\u0131rmac\u0131 denilen y\u00f6nteme uygun e\u011fitim yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Elbette oldu\u011fu kadar\u2026 Sonu\u00e7 olarak \u201cyap\u0131land\u0131rmac\u0131 \u00f6\u011fretim\u201d e\u011fitim-\u00f6\u011fretimimizde k\u00f6r\u00fcn fili tarifine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. T\u00fcm bunlara bir de \u00fcniversite s\u0131navlar\u0131n\u0131 ekleyin, liseleri davran\u0131\u015f kazand\u0131ran \u00fcniteler olacak \u015fekilde d\u00fczenlemeyin, sonra da biz kal\u0131c\u0131 \u00f6\u011frenmeyi hedefliyoruz deyin. Korkar\u0131m de\u011fi\u015fikli\u011fin gerektirdi\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7a\u011fda\u015f \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemi denilen bu y\u00f6ntem \u201cbu da olmad\u0131\u201dlar saf\u0131na terk edilecek. Ard\u0131ndan da t\u00fcketilecek yeni \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemleri aranacak.<\/p>\n

Denilebilir ki \u00f6\u011fretmenlerimiz mezun olduklar\u0131 kurumlarda e\u011fitim metotlar\u0131 hakk\u0131nda dersler ald\u0131lar, bilirler. Ne yaz\u0131k ki o da \u00f6yle de\u011fil. \u0130ki nedenle. Birincisi her \u00f6\u011fretmen bilir ki, e\u011fitim fak\u00fcltesinde al\u0131nan dersler s\u0131n\u0131f ge\u00e7mek i\u00e7in \u00f6nemlidir. Yani i\u00e7selle\u015fmez. \u0130\u00e7selle\u015fme bir s\u00fcre\u00e7 i\u015fidir, uygulama gerektirir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde hi\u00e7bir e\u011fitim fak\u00fcltesi biz yeterli uygulama (staj vb) yap\u0131yoruz diyemez. \u0130kincisi de fak\u00fcltede verilse bile \u00f6ne \u00e7\u0131kan, okullarda uygulanmakta olan \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemleridir. Di\u011fer y\u00f6ntemler \u201c bunlar da var\u201d t\u00fcr\u00fcndendir.<\/p>\n

Y\u00f6ntem d\u00fczeltmelerine gerek\u00e7eler!<\/strong><\/p>\n

Adettendir san\u0131r\u0131m. Yeni bir program yap\u0131yorsan\u0131z, yeni y\u00f6ntemler belirliyorsan\u0131z gerek\u00e7eleriniz yaz\u0131lmal\u0131. Ancak yap\u0131lan 2013 m\u00fcfredat de\u011fi\u015fikli\u011finin gerek\u00e7elerinde, uygulamaya d\u00f6n\u00fck y\u00f6ntem ya da metot ve anlay\u0131\u015f de\u011fi\u015fikliklerinden do\u011frudan s\u00f6z edilmiyor. Ancak baz\u0131 ipu\u00e7lar\u0131 var. Ayn\u0131 zamanda anla\u015f\u0131lmazl\u0131klar da. \u00d6rne\u011fin Program\u0131n \u201cGenel Ama\u00e7lar\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 ilk sayfas\u0131nda \u015f\u00f6yle bir a\u00e7\u0131klama var: \u201c\u00d6\u011frenilen matemati\u011fin anlam\u0131n\u0131n vurgulanmad\u0131\u011f\u0131, \u00f6\u011frencilere anlam olu\u015fturma f\u0131rsat ve olanaklar\u0131n\u0131n sunulmad\u0131\u011f\u0131, matematiksel kavram ve ili\u015fkilerin g\u00fcnl\u00fck hayatla ili\u015fkilendirilmedi\u011fi \u2018tan\u0131m\u2013teorem\u2013ispat\u2013uygulamalar \u2013 test\u2019 yakla\u015f\u0131m\u0131 gibi daha \u00e7ok ezbere dayal\u0131 uygulamalar; \u00f6\u011frenciye matematiksel ili\u015fkileri ke\u015ffetme, ba\u015fka kavramlarla ili\u015fkilendirme, modelleme ve problem \u00e7\u00f6zme gibi \u00fcst d\u00fczey matematiksel beceri gerektiren f\u0131rsatlar\u0131 sunamamaktad\u0131r. Bu e\u011fitim program\u0131 ile \u00f6\u011frencinin informel bir durumla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bu informel durumdan formel bir matematiksel yap\u0131ya ula\u015fmas\u0131 ama\u00e7lanmaktad\u0131r. Bu ama\u00e7la program\u0131n benimsedi\u011fi genel \u00f6\u011frenme d\u00f6ng\u00fcs\u00fc \u015fu \u015fekildedir: problem\u2013ke\u015ffetme\u2013hipotez kurma\u2013do\u011frulama\u2013genelleme\u2013ili\u015fkilendirme\u2013\u00e7\u0131kar\u0131m\u2026\u201d<\/p>\n

Ne g\u00fczel\u2026 Ezbercilik diye tan\u0131m\u0131, teoremi, ispat\u0131 kald\u0131r\u0131p yerine nereye gidece\u011fi belli olmayan \u201cke\u015ffetme\u2026 do\u011frulama\u2026 \u00e7\u0131kar\u0131m\u2026\u201d gibi parlat\u0131lm\u0131\u015f laflar koyacaks\u0131n\u0131z ve sorun \u00e7\u00f6z\u00fclecek. Bunlar\u0131n tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 bir yana, sorun ger\u00e7ekten program sorunu mu? Hadi diyelim ki \u00f6yle oldu\u011funa inan\u0131yorsunuz, d\u00f6rt y\u0131l \u00f6nce de program\u0131 siz haz\u0131rlamad\u0131n\u0131z m\u0131? D\u00f6rt y\u0131l \u00f6nce haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z ve uygulad\u0131\u011f\u0131n\u0131z programla sorun \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f olmal\u0131 de\u011fil miydi? D\u00f6rt y\u0131l \u00f6nce de ayn\u0131 gerek\u00e7elerle program haz\u0131rlanm\u0131\u015f, bu anlay\u0131\u015fa uygun (!) kitaplar yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131n\u0131z. \u00d6yleyse sorunu tek ba\u015f\u0131na programda aramak ve program de\u011fi\u015fikli\u011fi ile \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fmak do\u011fru de\u011fil. E\u011fitim politikalar\u0131yla ilgili genel sorunlar bir yana, sorun ayn\u0131 zamanda uygulamada, yani saptanan \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemi ve metotlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131nda. Ama bilimselli\u011fi tart\u0131\u015fmal\u0131 i\u00e7i bo\u015f saptamalarla de\u011fil. D\u00f6rt y\u0131l boyunca saptanan y\u00f6ntemler bile uygulanamad\u0131. Yukar\u0131da da de\u011findi\u011fimiz gibi, \u00f6\u011fretmenlere uygulamaya d\u00f6n\u00fck e\u011fitimler verilmedi. Korkar\u0131m ki yine e\u011fitimler yap\u0131lmayacak, bu program\u0131n ak\u0131beti de ayn\u0131 olacak. Yani d\u00f6rt y\u0131l sonra yeniden de\u011fi\u015fecek\u2026<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u0130\u015fin bir di\u011fer yan\u0131 yeni program i\u00e7eri\u011finin de yukar\u0131daki \u201cproblem\u2013 ke\u015ffetme\u2013hipotez kurma\u2013do\u011frulama\u2013genelleme\u2013ili\u015fkilendirme\u2013\u00e7\u0131kar\u0131m\u201d d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc desteklemiyor olmas\u0131. Yani s\u00f6ylemekle uygulamak aras\u0131ndaki fark. Hatta \u00f6zellikle dokuzuncu s\u0131n\u0131f program\u0131 bu saptamay\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131karan yap\u0131da. Program, \u201c\u2026 kullan\u0131r\u201d, \u201c\u2026 a\u00e7\u0131klar\u201d, \u201c\u2026 kurallar verilir\u201d, gibi dikteci maddelerle dolu. Konular\u0131n yo\u011funlu\u011fu da cabas\u0131. Yani i\u00e7erik hi\u00e7 de anlaml\u0131, yap\u0131land\u0131rmac\u0131, kal\u0131c\u0131 \u00f6\u011frenmeye hizmet edecek gibi g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor.<\/p>\n

\u0130\u015fin \u00f6zeti, \u00f6\u011fretim program\u0131ndaki \u201cd\u00fczeltme\u201dler \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemlerine de yans\u0131d\u0131. Etkinlik temelli \u00f6\u011frenme dendi, proje temelli \u00f6\u011frenme dendi, \u00f6\u011frenci merkezli \u00f6\u011frenme dendi, dendi , dendi\u2026 Programlarla nas\u0131l oynand\u0131ysa, \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemleriyle de \u00f6yle oynand\u0131. K\u00fc\u00e7\u00fcmsenen \u201cgeleneksel\u201d \u00f6\u011frenme y\u00f6ntemleri terk edildi\u2026 Yerine cilal\u0131 \u201c\u00e7a\u011fda\u015f\u201d teoriler \u00fcretildi.<\/p>\n

Gelinen nokta
\n<\/strong><\/p>\n

Raydan \u00e7\u0131km\u0131\u015f nereye gidece\u011fi belli olmayan bir \u00f6\u011fretim program\u0131, kimin nas\u0131l uygulad\u0131\u011f\u0131 belli olmayan \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemleri, \u00fcniversite s\u0131nav\u0131nda \u201cka\u00e7 soru yapt\u0131n\u201d la s\u0131n\u0131rl\u0131 ba\u015far\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc, habire \u201cyeniledik\u201d \u015fovu yapan yetkililer, \u201ciyi \u015feyler\u201d yap\u0131yorlar diyen yardak\u00e7\u0131lar, \u201c\u00f6\u011frenemiyorum\u201d diye yak\u0131nan \u00f6\u011frenciler, \u201c\u00f6\u011fretemiyorum\u201d diyen \u00f6\u011fretmenler ve ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 bilemeyen anne babalar\u2026 Bir e\u011fitim alan\u0131 bundan k\u00f6t\u00fc olabilir mi? E\u011fer matematik \u201c\u00f6\u011fretmemek\u201d istiyorsan\u0131z bunlar\u0131n hepsini de\u011fil, bir ikisini yarat\u0131n yeter.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar ne yaz\u0131k ki tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131yor. Ya da yeterince tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131yor\u2026 Kast\u0131m\u0131z \u00f6\u011fretmenler de\u011fil. \u00d6\u011fretmenler tart\u0131\u015f\u0131yor. Ellerinden geleni de yap\u0131yor. \u00d6\u011fretmenin en \u00f6nemli motivasyonu \u201canlad\u0131m\u201d diye bakan \u00f6\u011frencisinin g\u00f6zleridir. Ve de bu \u00fclkenin \u00f6\u011fretmenleri k\u00f6y enstit\u00fclerinden, \u00f6\u011fretmen okullar\u0131ndan gelen geleneksel sorumluluk bilincini hala ta\u015f\u0131yor. Her t\u00fcrl\u00fc yozla\u015ft\u0131rma \u00e7abalar\u0131na kar\u015f\u0131n. Kast\u0131m\u0131z e\u011fitim \u00f6rg\u00fctleri, \u00fcniversiteler, muhalif siyasi \u00f6rg\u00fctlenmelerin (olmas\u0131 gereken) e\u011fitim komisyonlar\u0131\u2026<\/p>\n

Bu sorunu birilerinin beceriksizli\u011fine yormak a\u015famas\u0131 ge\u00e7tik. Birileri adeta \u201cmatematik nas\u0131l \u00f6\u011fretilmez\u201d hinli\u011fi pe\u015finde sanki\u2026 \u00d6yleyse bu aymazl\u0131k niye? \u00c7ocuklar\u0131m\u0131z \u201c\u00f6\u011frenemeyen aptallar\u201d, \u00f6\u011fretmenlerimiz \u201c\u00f6\u011fretemeyen beceriksizler\u201d damgas\u0131 yeme\u011fe devam m\u0131 etmeli?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Raydan \u00e7\u0131km\u0131\u015f nereye gidece\u011fi belli olmayan bir \u00f6\u011fretim program\u0131, kimin nas\u0131l uygulad\u0131\u011f\u0131 belli olmayan \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemleri, \u00fcniversite s\u0131nav\u0131nda \u201cka\u00e7 soru yapt\u0131n\u201d la s\u0131n\u0131rl\u0131 ba\u015far\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc, habire \u201cyeniledik\u201d \u015fovu yapan yetkililer, \u201ciyi \u015feyler\u201d yap\u0131yorlar diyen yardak\u00e7\u0131lar, \u201c\u00f6\u011frenemiyorum\u201d diye yak\u0131nan \u00f6\u011frenciler, \u201c\u00f6\u011fretemiyorum\u201d diyen \u00f6\u011fretmenler ve ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 bilemeyen anne babalar\u2026 Bir e\u011fitim alan\u0131 bundan k\u00f6t\u00fc olabilir mi? […]<\/p>\n","protected":false},"author":229,"featured_media":12529,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[155,38,25],"tags":[209,1068,276,208,1067],"class_list":["post-12528","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-118-sayi","category-dergi-sayilari","category-matematik","tag-ahmet-dogan","tag-cocuk-egitimi","tag-egitim","tag-matematik","tag-ogretim"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t