{"id":12557,"date":"2017-03-01T14:56:49","date_gmt":"2017-03-01T11:56:49","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=12557"},"modified":"2018-02-12T11:38:45","modified_gmt":"2018-02-12T08:38:45","slug":"evrenin-genislemesine-neden-olan-ne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2017\/03\/01\/evrenin-genislemesine-neden-olan-ne","title":{"rendered":"Evrenin geni\u015flemesine neden olan ne?"},"content":{"rendered":"

Albert Einstein\u2019\u0131n bir as\u0131r \u00f6nce geli\u015ftirdi\u011fi fikir, teknolojinin yard\u0131m\u0131yla yak\u0131nda test edilebilecek.<\/p>\n

Bilimciler, evrenin ivmeli geni\u015flemesine neyin sebep oldu\u011funu bulma konusunda son derece kararl\u0131lar. Yeni yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fma, bu geni\u015flemenin -Einstein\u2019\u0131n genel g\u00f6relilik teorisinde \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015fekilde- karanl\u0131k enerjiden mi, yoksa g\u00fcncellenmi\u015f bir gravitasyon teorisi eksikli\u011finden mi kaynakland\u0131\u011f\u0131na cevap verebilir.<\/p>\n

Einstein, gravitasyonu uzayzamandaki b\u00fck\u00fclmeler \u015feklinde a\u00e7\u0131klayan genel g\u00f6relilik teorisine kozmolojik sabiti ilk olarak statik bir evren modeli i\u00e7in eklemi\u015ftir. Evrenin geni\u015fledi\u011fi ke\u015ffedildikten sonra ise kozmolojik sabit, Einstein\u2019\u0131n kendi deyimiyle en b\u00fcy\u00fck hatas\u0131 olarak bo\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczden yakla\u015f\u0131k 20 sene \u00f6nce ise evrenin ivmelenerek geni\u015fledi\u011fi g\u00f6zlemlendi ve Einstein\u2019in kozmolojik sabitinin karanl\u0131k enerjiyi tarif etmede rol oynayabilece\u011fi fikri g\u00fcndeme geldi. Karanl\u0131k enerjinin genel g\u00f6relilik teorisine eklenmemesi, teorinin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck boyutlarda yanl\u0131\u015f sonu\u00e7lar vermesine neden olur.<\/p>\n

Edinburgh \u00dcniversitesi\u2019ndeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, gravitasyon dalgalar\u0131n\u0131n h\u0131z\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7erek bu bulmacaya bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmu\u015f olabilir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n hesaplamalar\u0131 g\u00f6sterdi ki e\u011fer gravitasyonel dalgalar\u0131 \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131nda ilerliyorsa, karanl\u0131k enerjiyi d\u0131\u015flayan alternatif gravitasyon teorileri d\u0131\u015flanm\u0131\u015f; Einstein\u2019in kozmolojik sabiti desteklenmi\u015f olur. Aksi halde; yani gravitasyon dalgalar\u0131 \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131nda ilerlemiyorsa, Einstein\u2019\u0131n teorisi revize edilmelidir.<\/p>\n

B\u00f6yle bir deneyin, Amerika\u2019daki Lazer Giri\u015fim\u00f6l\u00e7er Gravitasyon Dalgas\u0131 G\u00f6zlemevi\u2019nde (LIGO) bu sene ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi planlan\u0131yor. LIGO ilk olarak 2015\u2019te gravitasyonel dalgalar\u0131 g\u00f6zlemledi\u011fini kamuoyuna duyurmu\u015ftu.<\/p>\n

Edinburgh \u00dcniversitesi Fizik ve Astronomi B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Dr. Lucas Lombriser, \u201cGravitasyon dalgalar\u0131n\u0131n do\u011frudan g\u00f6zlemiyle birlikte evrende yeni bir pencere araland\u0131. Sonu\u00e7lar\u0131m\u0131z fizikteki en temel problemlerden biri hakk\u0131nda nas\u0131l bir yol izlememiz gerekti\u011fine dair bir izlenim yaratacak\u201d diyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Albert Einstein\u2019\u0131n bir as\u0131r \u00f6nce geli\u015ftirdi\u011fi fikir, teknolojinin yard\u0131m\u0131yla yak\u0131nda test edilebilecek. Bilimciler, evrenin ivmeli geni\u015flemesine neyin sebep oldu\u011funu bulma konusunda son derece kararl\u0131lar. Yeni yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fma, bu geni\u015flemenin -Einstein\u2019\u0131n genel g\u00f6relilik teorisinde \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015fekilde- karanl\u0131k enerjiden mi, yoksa g\u00fcncellenmi\u015f bir gravitasyon teorisi eksikli\u011finden mi kaynakland\u0131\u011f\u0131na cevap verebilir. Einstein, gravitasyonu uzayzamandaki b\u00fck\u00fclmeler \u015feklinde a\u00e7\u0131klayan […]<\/p>\n","protected":false},"author":634,"featured_media":12558,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[194,30,19],"tags":[248,264,277,657],"class_list":["post-12557","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-157-sayi","category-astronomi","category-bilim-gundemi","tag-astronomi","tag-buyuk-patlama","tag-einstein","tag-evren"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t