Arkaik insanlar\u0131n tarihini ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in geli\u015ftirilen ve DNA dizilerini analiz eden yeni metot, insanlar, Neandertaller ve Denisova insanlar\u0131 hakk\u0131nda \u015fimdiye kadar bilinenlerle \u00e7eli\u015fen bulgular sunuyor. Neandertal-Denisova soyunun, modern insanlardan ayr\u0131ld\u0131ktan sonra neredeyse t\u00fckendi\u011fi bulundu. Bu ayr\u0131lmadan yaln\u0131zca 300 nesil sonra, yani g\u00fcn\u00fcm\u00fczden 744.000 y\u0131l \u00f6nce, Neandertaller ve Denisova insanlar\u0131 da birbirinden ayr\u0131ld\u0131. Sonras\u0131nda d\u00fcnyadaki Neandertallerin n\u00fcfusu (birbirlerinden ayr\u0131, izole olmu\u015f gruplar halinde ya\u015fasalar da) on binlere ula\u015ft\u0131. Sonralar\u0131, birbirinden ayr\u0131 ve izole \u015fekilde Avrasya\u2019ya da\u011f\u0131lm\u0131\u015f halde ya\u015fayan Neandertallerin n\u00fcfusu on binlere ula\u015ft\u0131.<\/p>\n
\u00c7al\u0131\u015fma, Utah \u00dcniversitesi\u2019nin (University of Utah) liderli\u011findeki bir ekip\u00e7e arkaik insanlar\u0131n erken d\u00f6nem tarihlerini ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in geli\u015ftirilen yeni bir DNA dizilim y\u00f6ntemine dayan\u0131yor. 7 A\u011fustos 2017\u2019de Proceedings of the National Academy of Sciences\u2019ta (PNAS) yay\u0131mlanan makalenin ba\u015fyazar\u0131 ve antropoloji profes\u00f6r\u00fc olan Alan Rogers \u015f\u00f6yle diyor: \u201cBu hipotez konuya ili\u015fkin genel kabule ayk\u0131r\u0131, fakat genel kabulden daha mant\u0131kl\u0131.\u201d<\/p>\n
Farkl\u0131 bir evrimsel hik\u00e2ye<\/strong><\/p>\n Antropologlar olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da bulunan fosil bulgular\u0131 derleyerek, genetik ve istatistik bilimlerinin de yard\u0131m\u0131yla insan\u0131n evrimsel tarihini birle\u015ftirdi. Bu tarihte, \u00f6nceleri Neandertallerin toplam n\u00fcfusuna dair tahminler 1000 d\u00fczeyinde, yani olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fc. Ancak 2015\u2019te yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fma, Neandertallerin birbirinden izole ve b\u00f6lgesel halde ya\u015fayan altgruplar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bu tahminlerin ger\u00e7e\u011fin olduk\u00e7a alt\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6sterdi. Utah\u2019taki ekip, bu durumun Neandertallerin n\u00fcfusuna dair \u00f6nceki tahminlerle kendi bulgular\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkiyi a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyor.<\/p>\n Texas \u00dcniversitesi\u2019ndeki M. D. Anderon Kanser Merkezi\u2019nde doktora sonras\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak g\u00f6rev yapan, ayn\u0131 zamanda s\u00f6zkonusu ara\u015ft\u0131rman\u0131n yazarlar\u0131ndan biri olan Ryan Bohlender \u015f\u00f6yle diyor: \u201cHer \u015feyin ne kadar birbiriyle ili\u015fkili oldu\u011funu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurdu\u011fumuzda, \u00f6nceki model bizim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz genetik izleri ortaya \u00e7\u0131karam\u0131yordu.\u201d<\/p>\n Ekip \u201clegofit\u201d ad\u0131n\u0131 verdikleri ve gen havuzundaki bir\u00e7ok pop\u00fclasyonu izah edebilen yeni bir istatistik y\u00f6ntemi geli\u015ftirdi. Bu y\u00f6ntemle Neandertallerden modern Avrasya pop\u00fclasyonlar\u0131na aktar\u0131lan gen y\u00fczdesini, arkaik pop\u00fclasyonlar\u0131n birbirlerinden ayr\u0131ld\u0131klar\u0131 tarihi ve bu pop\u00fclasyonlar\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fcklerini tahmin edebildiler.<\/p>\n DNA\u2019daki aile ge\u00e7mi\u015fi<\/strong><\/p>\n \u0130nsan genomunda 3,5 milyar civar\u0131 n\u00fckleotid var. Zamanla belli b\u00f6lgelerdeki genler mutasyona u\u011frama ihtimaline sahip. E\u011fer bir ebeveyn, b\u00f6yle bir mutasyonu \u00e7ocuklar\u0131na, onun \u00e7ocuklar\u0131 da kendi \u00e7ocuklar\u0131na aktar\u0131rsa, bu mutasyon DNA\u2019ya vurulmu\u015f bir aile m\u00fchr\u00fc gibi ta\u015f\u0131nmaya devam eder.<\/p>\n Biliminsanlar\u0131 bu mutasyonlar\u0131 y\u00fcz binlerce y\u0131l \u00f6ncesinin evrimsel tarihini derlemek i\u00e7in kullan\u0131yor. \u00c7e\u015fitli insan pop\u00fclasyonlar\u0131n\u0131n genomlar\u0131ndaki ortak genetik mutasyonlar\u0131 inceleyerek hangi gruplar\u0131n ne zaman ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve gen havuzuna katk\u0131da bulunan pop\u00fclasyonlar\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tahmin etmek m\u00fcmk\u00fcn oluyor. \u201cAntik insanlar\u0131n parmak izlerini di\u011fer pop\u00fclasyonlarda bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Genomun k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131nda buna rastlamak m\u00fcmk\u00fcn, ama izler orada\u201d diyor Rogers.<\/p>\n \u015eimdiye kadar d\u00f6rt farkl\u0131 insan pop\u00fclasyonunun genomlar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131: Modern Avrasyal\u0131lar, modern Afrikal\u0131lar, Neandertaller ve Denisova insanlar\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fcze ait \u00f6rnekler 1000-Genomes projesinin birinci faz\u0131ndan, arkaik \u00f6rnekler ise Max Planck Evrimsel Antropoji Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden elde edildi. Utah ekibi, iki veya \u00fc\u00e7 ayr\u0131 insan grubunun ortak genetik mutasyonlara sahip oldu\u011fu birka\u00e7 milyon n\u00fckleotidlik b\u00f6lgeleri analiz etti ve bu \u015fekilde on ayr\u0131 b\u00f6lge tespit edildi.<\/p>\n Genel kabule kar\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n Yeni metot daha \u00f6nce modern Avrasyal\u0131larla, Neandertallerin genomlar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 2\u2019sinin ayn\u0131 oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki eski tahmini destekliyor. Ancak di\u011fer bulgular yerle\u015fik teorileri sorgulayan nitelikte.<\/p>\n Analiz sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re n\u00fckleotid b\u00f6lgelerinin y\u00fczde 20\u2019si yaln\u0131zca Neandertaller ve Denisova insanlar\u0131 taraf\u0131ndan payla\u015f\u0131lan bir mutasyona i\u015faret ediyor ve bu \u201cgenetik zaman damgas\u0131\u201d arkaik gruplar ayr\u0131lmadan \u00f6nceki zaman dilimini bize g\u00f6steriyor. Ekibin hesaplar\u0131na g\u00f6re Neandertaller ve Denisova insanlar\u0131 744.000 y\u0131l \u00f6nce, yani di\u011fer t\u00fcm tahminlerden daha eski bir tarihte ayr\u0131ld\u0131lar. \u201cE\u011fer Neandertaller ve Denisova insanlar\u0131 daha ileri bir tarihte ayr\u0131lm\u0131\u015f olsalard\u0131, bu iki arkaik DNA \u00f6rne\u011finde bulunan fakat g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki \u00f6rneklerde bulunmayan daha fazla say\u0131da mutasyon bulunmal\u0131yd\u0131\u201d diyor Rogers.<\/p>\n Analiz Neandertal n\u00fcfusunun yaln\u0131zca 1000 civar\u0131nda olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da sorgulad\u0131. Bu tez i\u00e7in \u015f\u00f6yle bir kan\u0131t var, Neandertal DNA\u2019s\u0131 genellikle d\u00fc\u015f\u00fck genetik \u00e7e\u015fitlili\u011fe sahip k\u00fc\u00e7\u00fck pop\u00fclasyonlarda g\u00f6r\u00fclen cinsten mutasyonlar ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n Fakat farkl\u0131 b\u00f6lgelerden elde edilen fosillerden izole edilen Neandertal DNA\u2019lar\u0131 da birbirinden farkl\u0131. Bu durum, \u00e7al\u0131\u015fmada ortaya \u00e7\u0131kan ve Neandertallerin k\u00fc\u00e7\u00fck gruplar halinde ya\u015famalar\u0131na ra\u011fmen (ki bu durum genomlar\u0131ndaki zararl\u0131 mutasyonlar\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor) d\u00fcnya genelinde n\u00fcfuslar\u0131n\u0131n olduk\u00e7a fazla oldu\u011fu tezini destekliyor. \u201cTahminimiz \u015fu ki, Neandertaller birbirinden co\u011frafi olarak izole olmu\u015f, zaman zaman birbirleriyle etkile\u015fime girme f\u0131rsat\u0131 sunan k\u00fc\u00e7\u00fck \u2018adac\u0131klarda\u2019 ya\u015f\u0131yordu. Fakat bu k\u00fc\u00e7\u00fck \u2018adac\u0131klar\u2019 aras\u0131nda seyahat etmek olduk\u00e7a zahmetli, bu y\u00fczden genellikle kendi gruplar\u0131yla birlikte kalma e\u011filimleri vard\u0131\u201d diyor Bohlender.<\/p>\n Analizin ortaya \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re Neandertaller par\u00e7al\u0131, izole pop\u00fclasyonlar \u015feklinde ya\u015fayarak toplam n\u00fcfuslar\u0131n\u0131 on binlere ula\u015ft\u0131rd\u0131lar. \u201cZengin bir Neandertal fosili ar\u015fivi var. Neandertallerin ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fu bir\u00e7ok da alan var. E\u011fer d\u00fcnya genelinde yaln\u0131zca 1000 Neandertal ya\u015fam\u0131\u015f olsayd\u0131, bu kadar bulguya ula\u015fmam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn olmayabilirdi\u201d diyor Rogers.<\/p>\n Rogers, yeni metodu di\u011fer ara\u015ft\u0131rmalara da uygulamak konusunda sab\u0131rs\u0131zland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor ve ekliyor: \u201cBir dereceye kadar, \u015fimdiye kadarki bulgular\u0131m\u0131z\u0131n metodun \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor oldu\u011funa kan\u0131t oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Bu heyecan verici, olaylar\u0131 y\u00fcksek kesinlikte tahmin edebilme yetene\u011fimiz var, hem de kimsenin fark\u0131na varmad\u0131\u011f\u0131 kadar ge\u00e7mi\u015fteki olaylar\u0131.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Arkaik insanlar\u0131n tarihini ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in geli\u015ftirilen ve DNA dizilerini analiz eden yeni metot, insanlar, Neandertaller ve Denisova insanlar\u0131 hakk\u0131nda \u015fimdiye kadar bilinenlerle \u00e7eli\u015fen bulgular sunuyor. Neandertal-Denisova soyunun, modern insanlardan ayr\u0131ld\u0131ktan sonra neredeyse t\u00fckendi\u011fi bulundu. Bu ayr\u0131lmadan yaln\u0131zca 300 nesil sonra, yani g\u00fcn\u00fcm\u00fczden 744.000 y\u0131l \u00f6nce, Neandertaller ve Denisova insanlar\u0131 da birbirinden ayr\u0131ld\u0131. Sonras\u0131nda d\u00fcnyadaki […]<\/p>\n","protected":false},"author":428,"featured_media":12621,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1128,211,19,21,32],"tags":[243,197,272,200,529],"class_list":["post-12620","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-163-sayi","category-antropoloji","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","category-evrim","tag-antropoloji","tag-biyoloji","tag-dna","tag-evrim","tag-neandertal"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12620","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/428"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12620"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12620\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12621"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12620"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12620"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12620"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}