66 milyon y\u0131l \u00f6nce soylar\u0131n\u0131n t\u00fckenmesinden \u00f6nce Afrika\u2019da ya\u015fam\u0131\u015f olan son dinozorlardan biri, Fas\u2019\u0131n kuzeyindeki bir fosfat madeninde ke\u015ffedildi. Bath \u00dcniversitesi Milner Evrim Merkezi \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde fosiller \u00fczerinde yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fma, s\u00fcper k\u0131ta Gondwana\u2019n\u0131n, kretase d\u00f6neminin ortalar\u0131nda par\u00e7alanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Afrika\u2019da ba\u011f\u0131ms\u0131z bir dinozor faunas\u0131n\u0131n geli\u015fti\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n
\u2013 Yeni t\u00fcr,\u00a0Chenanisaurus barbaricus,\u00a0<\/em>D\u00fcnya \u00fczerinde ya\u015fam\u0131\u015f son dinozor t\u00fcrlerinden biri ve 66 milyon y\u0131l \u00f6nce g\u00f6kta\u015f\u0131 \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131nda yok olan t\u00fcrler aras\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n \u2013 Kuzey Amerikal\u0131\u00a0T-rex<\/em>\u2019in, daha k\u00fc\u00e7\u00fck olan Afrikal\u0131 bir \u00e7a\u011fda\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n \u2013 Fosil ayn\u0131 zamanda g\u00fcney yar\u0131mk\u00fcredeki ba\u011f\u0131ms\u0131z faunan\u0131n da bir kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n 66 milyon y\u0131l \u00f6nce dev bir g\u00f6kta\u015f\u0131 taraf\u0131ndan soylar\u0131n\u0131n t\u00fckenmesinden \u00f6nce, kretase d\u00f6neminin sonunda Afrika\u2019da ya\u015fam\u0131\u015f olan dinozorlar hakk\u0131nda bilinen neredeyse pek bir \u015fey yok. Bu zaman diliminde, deniz seviyeleri \u00e7ok y\u00fcksekti ve bu nedenle fosillerin \u00e7o\u011fu deniz ta\u015flar\u0131ndan gelmekteydi.<\/p>\n Bunlar\u0131n aras\u0131ndaki Fas\u2019\u0131n fosfat yataklar\u0131 66 milyon y\u0131l \u00f6nce ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan antik bir deniz yata\u011f\u0131n\u0131n kal\u0131nt\u0131lar\u0131d\u0131r. Bu fosfat geni\u015f k\u00f6m\u00fcr madenlerinden toplanmaktad\u0131r ve kolal\u0131 i\u00e7eceklerden g\u00fcbreye kadar her alanda kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n Ge\u00e7en sene, Bath \u00dcniversitesi Biyoloji & Biyokimya B\u00f6l\u00fcm\u00fc ve Milner Evrim Merkezi\u2019nden Dr. Nick Longrich, Fas\u2019\u0131n Oulad Abdoun Havzas\u0131\u2019nda Sidi Chennane\u2019deki madenlerde ke\u015ffedilmi\u015f olan nadir bir \u00e7enekemi\u011fi par\u00e7as\u0131 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Fas, Fransa ve \u0130spanya\u2019daki meslekta\u015flar\u0131yla birlikte Longrich, bu \u00e7enekemi\u011finin bir \u201cAbelisaurus<\/em>\u201da ait oldu\u011funu tespit etmi\u015ftir.<\/p>\n Abelisaurus<\/em>lar\u00a0T-rex<\/em>ler ve di\u011fer\u00a0Tyrannosaurus<\/em>lar\u00a0 gibi iki bacakl\u0131 y\u0131rt\u0131c\u0131lard\u0131, fakat biraz daha k\u0131sa, daha k\u00fct burunluydular ve hatta daha ufak kollar\u0131 vard\u0131. Kretase d\u00f6neminin sonunda,\u00a0\u00a0Tyrannosaurus<\/em>lar Kuzey Amerika ve Asya\u2019da egemenken,\u00a0Abelisaurus<\/em>lar Afrika, G\u00fcney Amerika, Hindistan ve Avrupa\u2019n\u0131n en y\u0131rt\u0131c\u0131 hayvanlar\u0131yd\u0131lar.<\/p>\n Dr. Longrich: \u201cBu s\u0131rad\u0131\u015f\u0131 ve inan\u0131lamayacak nadirlikte bir bulgu, \u00e7\u00fcnk\u00fc deniz ta\u015flar\u0131ndan gelen bir dinozor neredeyse piyango kazanmak gibi; bu biraz balina fosili i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma yap\u0131p aslan fosili bulmaya benziyor. Fakat fosfat madenleri \u00e7ok zengindir, bu milyonlarca piyango bileti almaya benzer, dolay\u0131s\u0131yla bizim asl\u0131nda bunun gibi nadir rastlanan dinozorlar\u0131 bulmak i\u00e7in bir \u015fans\u0131m\u0131z var\u201d diyor ve ekliyor: \u201cFas\u2019ta bu d\u00f6nemden hemen hi\u00e7 dinozor fosili bulunmuyor; bu Afrika\u2019daki kretase d\u00f6neminin sonundan adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ilk dinozor bile olabilir. Ayn\u0131 zamanda bu dinozor, dinozorlar\u0131 yery\u00fcz\u00fcnden silen kitlesel yok olu\u015f \u00f6ncesi Afrika\u2019daki son dinozorlardand\u0131r. Bu heyecan verici bir bulgu, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu d\u00f6nemde Kuzey Yar\u0131mk\u00fcre\u2019de ne kadar farkl\u0131 faunalar oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.\u201d<\/p>\n Chenanisaurus barbaricus\u00a0<\/em>olarak adland\u0131r\u0131lan, yeni ke\u015ffedilmi\u015f dinozor, iki aya\u011f\u0131 \u00fczerinde durabilmekteydi ve bodur kollar\u0131 vard\u0131. Dr. Longrich ekliyor: \u201cAbelisaurus\u2019lar \u00e7ok k\u0131sa kollara sahipti. \u00dcst kol kemikleriyle alt kollar\u0131 k\u0131sayd\u0131 ve ufac\u0131k elleri vard\u0131.\u201d<\/p>\n Fosilin di\u015flerinin kemi\u011fi \u0131s\u0131rmaktan a\u015f\u0131nm\u0131\u015f gibi olmas\u0131,\u00a0T-rex<\/em>\u00a0gibi, Chenanisaurus<\/em>\u2019un da bir avc\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. Ayr\u0131ca, k\u0131smen t\u00fcyl\u00fc olan\u00a0T-rex<\/em>\u2019in aksine,\u00a0Chenanisaurus<\/em>\u2019un sadece pullar\u0131 vard\u0131, beyni daha ufakt\u0131 ve y\u00fcz\u00fc daha k\u0131sa ve derindi.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rma projesi, \u00fclkenin zengin fosil miras\u0131n\u0131 korumak amac\u0131yla Fas\u2019ta paleontoloji koleksiyonlar\u0131 yaratmaya ve ara\u015ft\u0131rmaya yard\u0131mc\u0131 olan uluslararas\u0131 bilimsel bir i\u015fbirli\u011finin par\u00e7as\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Bu \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in kullan\u0131lan numuneler Fas\u2019da bulunan\u00a0Office Ch\u00e9rifien de Phosphates<\/em>\u2019\u0131n paleontolojik koleksiyonunda muhafaza edilmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 66 milyon y\u0131l \u00f6nce soylar\u0131n\u0131n t\u00fckenmesinden \u00f6nce Afrika\u2019da ya\u015fam\u0131\u015f olan son dinozorlardan biri, Fas\u2019\u0131n kuzeyindeki bir fosfat madeninde ke\u015ffedildi. Bath \u00dcniversitesi Milner Evrim Merkezi \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde fosiller \u00fczerinde yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fma, s\u00fcper k\u0131ta Gondwana\u2019n\u0131n, kretase d\u00f6neminin ortalar\u0131nda par\u00e7alanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Afrika\u2019da ba\u011f\u0131ms\u0131z bir dinozor faunas\u0131n\u0131n geli\u015fti\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcyor. \u2013 Yeni t\u00fcr,\u00a0Chenanisaurus barbaricus,\u00a0D\u00fcnya \u00fczerinde ya\u015fam\u0131\u015f son dinozor t\u00fcrlerinden […]<\/p>\n","protected":false},"author":410,"featured_media":12693,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[211,19],"tags":[417,816,426],"class_list":["post-12692","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-antropoloji","category-bilim-gundemi","tag-dinazor","tag-fosil","tag-kesif"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t