{"id":12695,"date":"2017-11-16T11:40:58","date_gmt":"2017-11-16T08:40:58","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=12695"},"modified":"2017-11-16T11:40:58","modified_gmt":"2017-11-16T08:40:58","slug":"tarihoncesi-insanlar-icin-yamyamlik-sadece-beslenmeyle-ilgili-degildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2017\/11\/16\/tarihoncesi-insanlar-icin-yamyamlik-sadece-beslenmeyle-ilgili-degildi","title":{"rendered":"Tarih\u00f6ncesi insanlar i\u00e7in yamyaml\u0131k sadece beslenmeyle ilgili de\u011fildi"},"content":{"rendered":"

Evrimsel \u00f6nc\u00fclerimiz aras\u0131nda eski yamyaml\u0131k vakalar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fmak, zorlu bir bilimsel m\u00fccadeledir.<\/em>\u00a0Journal Scientific Reports\u2019da 6 Nisan 2017\u2019de yay\u0131mlanan yeni bir ara\u015ft\u0131rma, nedenleri ne olursa olsun, sadece yemek i\u00e7in birbirlerini avlamad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/em><\/p>\n

\u00c7erezler keyif verir, fakat onlar\u0131 takip etmek zorunda kalm\u0131\u015f olsan\u0131z, bu zahmetinize de\u011ferler miydi? Ta\u015f devri \u00f6nc\u00fclerimiz de, birbirlerini yeme konusunda ayn\u0131 \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f olabilir.\u00a0Neandertal<\/em>ler ve t\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn tarih\u00f6ncesi \u00fcyeleri bazen yamyaml\u0131k yapm\u0131\u015ft\u0131r. Genellikle yamyaml\u0131k, a\u00e7l\u0131k, gruplar aras\u0131 \u015fiddet veya \u00f6l\u00fcm sonras\u0131 t\u00f6rensel uygulamalar gibi fakt\u00f6rlerle ili\u015fkilendirilmi\u015ftir. \u015eimdilerde yeni bir ara\u015ft\u0131rma, atalar\u0131m\u0131z\u0131n muhtemelen birbirlerini sadece yemek i\u00e7in avlamad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n

\u0130ngiltere\u2019deki Brighton \u00dcniversitesi\u2019nden James Cole bu durumu, \u201cY\u00fcksek kalorili hayvanlara k\u0131yasla, kalori d\u00fczeyinde \u00e7ok fazla besleyici olmamam\u0131z nedeniyle\u201d diye a\u00e7\u0131kl\u0131yor: \u201cBir mamutun yan\u0131nda, bir d\u00fczine hafif\u00a0Neandertal<\/em>\u00a0bile, c\u0131l\u0131z bir besin olurdu.\u201d<\/p>\n

Cole, ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde iddias\u0131n\u0131\u00a0Scientific Reports<\/em>\u2019ta sundu.<\/p>\n

Cole, kasaplarda g\u00f6r\u00fclen kemikler \u00fczerindekilere benzer izler i\u00e7eren, yamyaml\u0131k bulgular\u0131n\u0131n ele ge\u00e7ti\u011fi eski dokuz fosil alan\u0131na odakland\u0131. B\u00f6lgeleri, ara\u015ft\u0131rman\u0131n odakland\u0131\u011f\u0131 paleolitik d\u00f6neme ait olarak yakla\u015f\u0131k 900.000 y\u0131l \u00f6ncesinden yakla\u015f\u0131k 14.000 y\u0131l \u00f6ncesine kadar tarihlendirdi. Bu alanlar\u0131n be\u015fi evrimsel kuzenimiz\u00a0Neandertal<\/em>leri i\u00e7eriyordu, ikisi kendi t\u00fcr\u00fcm\u00fczdendi ve geri kalanlar\u0131 insan evrim dal\u0131n\u0131n soyu t\u00fckenmi\u015f \u00fcyeleriydi.<\/p>\n

Cole\u2019un sorusu \u015fu: Alanlarda bulunan, \u00fczerinde kasapl\u0131k izleri bulunan kemik fosillerinin ait oldu\u011fu bedenler, ka\u00e7 kalori sa\u011flard\u0131? Bunu tahmin etmek i\u00e7in, \u00f6nce ortalama olarak modern bir insan\u0131 yemenin yakla\u015f\u0131k 144.000 kalori verebilece\u011fini s\u00f6yleyen, daha \u00f6nce yay\u0131nlanm\u0131\u015f verileri kulland\u0131. Daha sonra bunu bulunan fosillerin ya\u015f aral\u0131klar\u0131na uyarlad\u0131.<\/p>\n

Cole, bir alandaki t\u00fcm par\u00e7alar tek seferde t\u00fcketilmi\u015f olsalar dahi, bundan kazan\u0131lacak enerjinin, avc\u0131lar\u0131n mamut, y\u00fcnl\u00fc bir gergedan ya da bir ay\u0131 gibi tek bir b\u00fcy\u00fck hayvandan alacaklar\u0131ndan fazla olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Peki atalar\u0131m\u0131z neden kendi t\u00fcr\u00fcn\u00fc avlama g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcyle u\u011fra\u015fm\u0131\u015flard\u0131?<\/p>\n

Cole, \u201cSenin kadar ak\u0131ll\u0131 ve becerikli; senin onunla sava\u015ft\u0131\u011f\u0131n bi\u00e7imde sana kar\u015f\u0131l\u0131k verecek bir hayvanla u\u011fra\u015f\u0131yorsun\u201d diye ekliyor. Baz\u0131 durumlarda atalar\u0131m\u0131z\u0131n kolay bir yemek i\u00e7in arkada\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcp yemi\u015f olabileceklerini belirtiyor. Ama esas de\u011findi\u011fi nokta, yamyaml\u0131\u011f\u0131n muhtemelen beslenme ama\u00e7l\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, baz\u0131 sosyal veya k\u00fclt\u00fcrel fakt\u00f6rler taraf\u0131ndan uyar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde. \u00d6rne\u011fin, yamyaml\u0131k, kendi b\u00f6lgelerini savunmak gibi \u015fiddet olaylar\u0131n\u0131 izlemi\u015f olabilir.<\/p>\n

Cole\u2019un makalesinin alan\u0131nda devrim yapmas\u0131 pek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Alanda s\u00f6z sahibi olan Berkeley\u2019deki Kaliforniya \u00dcniversitesi\u2019nden Tim White ve Boulder\u2019daki Colorado \u00dcniversitesi\u2019nden Paola Villa, Cole\u2019un yeni \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n \u201cinsan yamyaml\u0131\u011f\u0131 konusundaki genel anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirmedi\u011fini\u201d belirtiyorlar.<\/p>\n

Ancak, \u0130spanya, Barselona yak\u0131nlar\u0131ndaki Katalan \u0130nsan Paleoekolojisi ve Sosyal Evrim Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden Palmira Saladie, Cole\u2019un \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n \u201cku\u015fkusuz yeni b\u00f6lgelerin yorumlanmas\u0131nda (ve) eski yorumlar\u0131n yeniden de\u011ferlendirilmesinde anahtar olaca\u011f\u0131n\u0131\u201d belirtiyor. \u201cAtalar\u0131m\u0131z\u0131n neden bazen birbirlerini yedi\u011fini anlamak i\u00e7in h\u00e2l\u00e2 gitmemiz gereken \u00e7ok yolumuz oldu\u011funu\u201d da ekliyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Evrimsel \u00f6nc\u00fclerimiz aras\u0131nda eski yamyaml\u0131k vakalar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fmak, zorlu bir bilimsel m\u00fccadeledir.\u00a0Journal Scientific Reports\u2019da 6 Nisan 2017\u2019de yay\u0131mlanan yeni bir ara\u015ft\u0131rma, nedenleri ne olursa olsun, sadece yemek i\u00e7in birbirlerini avlamad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. \u00c7erezler keyif verir, fakat onlar\u0131 takip etmek zorunda kalm\u0131\u015f olsan\u0131z, bu zahmetinize de\u011ferler miydi? Ta\u015f devri \u00f6nc\u00fclerimiz de, birbirlerini yeme konusunda ayn\u0131 \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f […]<\/p>\n","protected":false},"author":383,"featured_media":12696,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[211,19,32],"tags":[200,816,529,598,1089],"class_list":["post-12695","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-antropoloji","category-bilim-gundemi","category-evrim","tag-evrim","tag-fosil","tag-neandertal","tag-paleolitik-cag","tag-yamyamlik"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t