{"id":12783,"date":"2017-11-16T16:51:18","date_gmt":"2017-11-16T13:51:18","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=12783"},"modified":"2017-11-16T16:51:18","modified_gmt":"2017-11-16T13:51:18","slug":"genlerin-uykusuzlukta-da-parmagi-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2017\/11\/16\/genlerin-uykusuzlukta-da-parmagi-var","title":{"rendered":"Genlerin uykusuzlukta da parma\u011f\u0131 var!"},"content":{"rendered":"<p><em>Nature Genetics<\/em>\u2019te yay\u0131mlanan bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, uluslararas\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma ekibi, ilk kez, uykusuzlukla ilgili yedi risk geni buldu. Bu bulguyla ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, uykusuzlu\u011fa neden olan biyolojik mekanizmalar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesine y\u00f6nelik \u00f6nemli bir ad\u0131m att\u0131. Ayr\u0131ca bulgu, uykusuzlu\u011fun iddia edildi\u011fi gibi sadece psikolojik bir durum olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatl\u0131yor.<\/p>\n<p>Uykusuzluk, en yayg\u0131n sa\u011fl\u0131k \u015fik\u00e2yetlerindendir. Tedavi sonras\u0131 bile, yetersiz uyku bir\u00e7ok insan\u0131n kal\u0131c\u0131 bir zafiyeti olmaya devam etmektedir. Bu uluslararas\u0131 projenin ba\u015f ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 olan profes\u00f6rler Danielle Posthuma (Amsterdam Vrije \u00dcniversitesi) ve Eus Van Someren (Hollanda N\u00f6robilim Enstit\u00fcs\u00fc, Amsterdam Vrije \u00dcniversitesi), risk genlerini belirleyerek, uykusuzluk e\u011filimine neden olan biyolojik mekanizmalar\u0131 \u00e7\u00f6zmeye daha da yakla\u015ft\u0131lar.<\/p>\n<p><strong>Uykusuzluklar i\u00e7in umut ve tan\u0131ma<\/strong><\/p>\n<p>Uyku ve uykusuzluk konusunda uzman Prof. Van Someren, bulgular\u0131n, n\u00f6ronlar i\u00e7indeki ve aras\u0131ndaki ileti\u015fim d\u00fczeyinde, uykusuzlu\u011fun anla\u015f\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik bir yola\u011f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 oldu\u011funa ve b\u00f6ylece yeni tedavi y\u00f6ntemlerinin bulunmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yor. Ayr\u0131ca, bulgular\u0131n uykusuzlu\u011fun te\u015fhisine yard\u0131mc\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 umuyor. \u201cUykusuzlu\u011fun, \u015fiddeti, yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve riskleri ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, sadece birka\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fma uykusuzlu\u011fun nedenlerini hedef al\u0131yor. Uykusuzluk t\u00fcmden \u2018kafan\u0131zda olan her \u015fey\u2019 olarak ifade ediliyor. Ara\u015ft\u0131rmam\u0131z yeni bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 getiriyor ve uykusuzlu\u011funun kayna\u011f\u0131n\u0131n genlerde oldu\u011funu ortaya koyuyor.\u201d<\/p>\n<p>113.006 ki\u015fiden olu\u015fan bir \u00f6rneklemde, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar uykusuzluk i\u00e7in yedi gen buldu. Bu genler, transkripsiyonun d\u00fczenlenmesinde, DNA\u2019dan, RNA kopyas\u0131 yapmada ve \u00e7evreyle ileti\u015fim kurmak \u00fczere h\u00fccreler taraf\u0131ndan salg\u0131 maddelerinin sal\u0131nmas\u0131nda (ekzositoz) rol oynar. Tan\u0131mlanm\u0131\u015f genlerden biri olan MEIS1, daha \u00f6nce iki di\u011fer uyku bozuklu\u011fu ile ili\u015fkilendirilmi\u015ftir: Uykuda Periyodik Bacak Hareketleri (PLMS) ve Huzursuz Bacak Sendromu (RLS).Konrad Oexle ve N\u00f6rogenetik Enstit\u00fcs\u00fc\u2019den ara\u015ft\u0131rmac\u0131larla yap\u0131lan i\u015fbirli\u011fi sayesinde, gendeki genetik varyantlar\u0131n bu \u00fc\u00e7 bozuklu\u011fa etki etti\u011fi sonucuna var\u0131labilmi\u015ftir. \u00c7arp\u0131c\u0131 bi\u00e7imde, PLMS ve RLS huzursuz hareket ve his ile karakterize edilirken, uykusuzluk temelde huzursuz bir bilin\u00e7 ak\u0131\u015f\u0131yla karakteristiktir.<\/p>\n<p><strong>Genetik di\u011fer \u00f6zelliklerle \u00e7ak\u0131\u015f\u0131yor<\/strong><\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ayn\u0131 zamanda anksiyete bozukluklar\u0131, depresyon ve nevrotik bozukluklar ve d\u00fc\u015f\u00fck \u00f6znel iyilik gibi di\u011fer \u00f6zelliklerle g\u00fc\u00e7l\u00fc bir genetik \u00f6rt\u00fc\u015fme buldu.\u00a0 Doktora \u00f6\u011frencisi ve ara\u015ft\u0131rman\u0131n yazarlar\u0131ndan Ane Hammerschlag, \u201cBu \u00f6zelliklerin uykusuzluk ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olmas\u0131 ilgin\u00e7 bulgudur. Bunun k\u0131smen payla\u015f\u0131lan genetik temelden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz\u201d diyor.<\/p>\n<p><strong>Erkekler ve kad\u0131nlar i\u00e7in farkl\u0131 genler<\/strong><\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, ayn\u0131 genetik varyantlar\u0131n erkeklerde ve kad\u0131nlarda \u00f6nemli olup olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde de \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Prof. Posthuma, \u201cGenetik \u00e7e\u015fitlerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n farkl\u0131 oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131: Bu, k\u0131smen, farkl\u0131 biyolojik mekanizmalar\u0131n erkeklerde ve kad\u0131nlarda uykusuzlu\u011fa neden olabilece\u011fini g\u00f6steriyor\u201d diyor. \u201cKad\u0131nlar aras\u0131nda yayg\u0131nl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan da bir fark bulduk: Ara\u015ft\u0131r\u0131lan \u00f6rneklemde, 50 ya\u015f\u0131ndan daha ya\u015fl\u0131 insanlar da dahil olmak \u00fczere kad\u0131nlar\u0131n y\u00fczde 33\u2019\u00fcnde uykusuzluk oldu\u011fu bildirildi, erkekler i\u00e7in bu oran y\u00fczde 24.\u201d<\/p>\n<p>Risk genleri topluluklarda DNA\u2019lar\u0131 yoluyla izlenebilir ve binlerce ki\u015fiye te\u015fhis konabilir. UK BioBank (\u0130ngiltere\u2019de b\u00fcy\u00fck bir DNA veritaban\u0131) uykusuzlu\u011fun te\u015fhisine yarayacak bilgiye sahip de\u011fildir, ancak kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131na uykuya dalmakla ilgili problemlerinin olup olmad\u0131klar\u0131n\u0131 ve kesintisiz bir uyku ya\u015fay\u0131p ya\u015famad\u0131klar\u0131n\u0131 sordu. UK Biobank,\u00a0slaapregister.nl\u2018den (Hollanda Uyku Kayd\u0131) elde edilen bilgilerin en iyi \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak, hangisinin uykusuzluk profiliyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilk kez anlayabildi. Bu iki topluluktan gelen bilgiyi birbiriyle ili\u015fkilendirmek fark yaratt\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nature Genetics\u2019te yay\u0131mlanan bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, uluslararas\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma ekibi, ilk kez, uykusuzlukla ilgili yedi risk geni buldu. Bu bulguyla ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, uykusuzlu\u011fa neden olan biyolojik mekanizmalar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesine y\u00f6nelik \u00f6nemli bir ad\u0131m att\u0131. Ayr\u0131ca bulgu, uykusuzlu\u011fun iddia edildi\u011fi gibi sadece psikolojik bir durum olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatl\u0131yor. Uykusuzluk, en yayg\u0131n sa\u011fl\u0131k \u015fik\u00e2yetlerindendir. Tedavi sonras\u0131 bile, yetersiz uyku bir\u00e7ok [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":761,"featured_media":12784,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,35],"tags":[431,347,418],"class_list":["post-12783","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-noroloji","tag-gen","tag-noroloji","tag-uyku"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12783","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/761"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12783"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12783\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12784"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12783"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12783"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12783"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}