{"id":12969,"date":"2017-11-21T12:18:21","date_gmt":"2017-11-21T09:18:21","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=12969"},"modified":"2018-02-07T19:00:41","modified_gmt":"2018-02-07T16:00:41","slug":"marsda-suyun-varligi-icin-daha-guclu-kanitlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2017\/11\/21\/marsda-suyun-varligi-icin-daha-guclu-kanitlar","title":{"rendered":"Mars\u2019ta suyun varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in daha g\u00fc\u00e7l\u00fc kan\u0131tlar"},"content":{"rendered":"<p>Mars\u2019\u0131n y\u00fczeyinde nehir birikintileri bulunmaktad\u0131r ve 3,5 milyar y\u0131ldan da \u00f6ncesinde y\u00fczeydeki s\u0131v\u0131 suyu destekleyebilen bir y\u00fczey ortam\u0131 oldu\u011fu kaydedilmi\u015ftir. Mars\u2019\u0131n Aeolis Dorsa ad\u0131ndaki bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, Mars\u2019ta g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f en muhte\u015fem ve yo\u011fun bir \u015fekilde y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f nehir birikintilerinin baz\u0131lar\u0131n\u0131 i\u00e7erir.<\/p>\n<p>Bu birikintiler uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinden g\u00f6zlemlenebilirler, \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar \u201ctopografik inversiyon\u201d (bir zamanlar birikintilerin doldurdu\u011fu topografik olarak al\u00e7ak nehir kanallar\u0131n\u0131n gezegenin y\u00fczeyinde s\u0131rtlar olu\u015fturacak \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131) olarak adland\u0131r\u0131lan bir s\u00fcre\u00e7 ge\u00e7irmi\u015flerdir.<\/p>\n<figure id=\"attachment_12971\" aria-describedby=\"caption-attachment-12971\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-12971\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/mars-y\u00fczeyi-hareket-300x226.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"226\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/mars-y\u00fczeyi-hareket-300x226.jpg 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/mars-y\u00fczeyi-hareket-80x60.jpg 80w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/mars-y\u00fczeyi-hareket-100x75.jpg 100w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/mars-y\u00fczeyi-hareket-180x135.jpg 180w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/mars-y\u00fczeyi-hareket-238x178.jpg 238w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/mars-y\u00fczeyi-hareket.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-12971\" class=\"wp-caption-text\">Noktal\u0131 beyaz ok, dirsek bar\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve nehir g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fc kaydederek kavisli katmanlar\u0131 g\u00f6stermektedir. Eski vadi duvarlar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 dokusal ve albedo de\u011fi\u015fiklikleri ile belirlenmi\u015f ve ayr\u0131ca yanal nehir g\u00f6\u00e7\u00fcyle ili\u015fkilendirilmi\u015ftir. Dirsek barlar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f ve tamamen noktal\u0131 beyaz ve noktal\u0131 siyah \u00e7izgiler aras\u0131nda s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6lgede topografik olarak ters \u00e7evrilmi\u015f nehir birikintilerinin s\u0131rtlar olarak ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir (\u00f6rne\u011fin, siyah ok). Baz\u0131 yerlerde (\u00f6rne\u011fin, noktal\u0131 beyaz okun g\u00fcneyi) s\u0131rtlar\u0131n noktal\u0131 s\u0131n\u0131rlara kar\u015f\u0131 akmas\u0131 bir zamanlar ak\u0131\u015f\u0131n vadi duvar\u0131 boyunca yeniden y\u00f6nlendirildi\u011fini g\u00f6sterir.<\/figcaption><\/figure>\n<p>B.T. Cardenas ve Jackson Jeoloji Okulu\u2019ndan (Jackson School of Geosciences) \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131, y\u00f6r\u00fcngedeki uydu kameralar\u0131ndan elde ettikleri y\u00fcksek \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckteki g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri ve topografik verileri kullanarak, g\u00f6\u00e7ebe k\u0131y\u0131 \u015feridi taraf\u0131ndan kontrol edilen akarsu \u00e7\u00f6keltileri istifleme modelleri ve sedimentasyon stillerindeki de\u011fi\u015fiklikleri belirliyorlar. Ayr\u0131ca bu s\u0131rtlar\u0131n bir altk\u00fcmesinde nehrin eski ta\u015f\u0131nma y\u00f6n\u00fcn\u00fc \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in bir y\u00f6ntem geli\u015ftiriyorlar.<\/p>\n<p>Bu \u00f6l\u00e7\u00fcmler birlikte, ara\u015ft\u0131r\u0131lan nehir birikintilerinin bir zamanlar g\u00f6m\u00fck vadileri doldurdu\u011funu g\u00f6stermektedir. D\u00fcnya \u00fczerinde g\u00f6m\u00fck vadiler, genellikle denizel denge seviyesinin (\u00f6statik) s\u0131ras\u0131yla al\u00e7almas\u0131 ve y\u00fckselmesi ile yar\u0131lm\u0131\u015f ve doldurulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Cardenas ve \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131, kendi \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131nda, b\u00fcy\u00fck bir su g\u00f6vdesindeki benzer al\u00e7alma ve y\u00fckselme seviyelerinin, eski vadilerin olu\u015fumunu zorlad\u0131\u011f\u0131 sonucuna vard\u0131lar. D\u00fcnya \u00fczerindeki denizel denge seviyesi de\u011fi\u015fikliklerine benzer bir \u00f6l\u00e7ekte olan ve her biri 50 metreyi a\u015fan su seviyesi d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ve y\u00fckseli\u015flerin bir\u00e7ok b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc g\u00f6steren \u00e7apraz kesme ili\u015fkileri vadi \u00f6l\u00e7e\u011finde g\u00f6zlemlendi.<\/p>\n<p>B\u00f6ylesi b\u00fcy\u00fck su seviyesi dalgalanmalar\u0131 ve k\u0131y\u0131 \u015feridi hareketlerinin, nehir birikintileri taraf\u0131ndan kaydedilmesi, sonu\u00e7 olarak, katastrofik hidrolojik olaylar\u0131n beklenmedi\u011fi ak\u0131m a\u015fa\u011f\u0131 su k\u00fctlesinin uzun vadeli stabilite kontrol\u00fcnde oldu\u011funu \u00f6neriyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mars\u2019\u0131n y\u00fczeyinde nehir birikintileri bulunmaktad\u0131r ve 3,5 milyar y\u0131ldan da \u00f6ncesinde y\u00fczeydeki s\u0131v\u0131 suyu destekleyebilen bir y\u00fczey ortam\u0131 oldu\u011fu kaydedilmi\u015ftir. Mars\u2019\u0131n Aeolis Dorsa ad\u0131ndaki bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, Mars\u2019ta g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f en muhte\u015fem ve yo\u011fun bir \u015fekilde y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f nehir birikintilerinin baz\u0131lar\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Bu birikintiler uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinden g\u00f6zlemlenebilirler, \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar \u201ctopografik inversiyon\u201d (bir zamanlar birikintilerin doldurdu\u011fu topografik olarak al\u00e7ak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":870,"featured_media":12970,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[30,19],"tags":[248,1057,505],"class_list":["post-12969","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-astronomi","category-bilim-gundemi","tag-astronomi","tag-mars","tag-su"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12969","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/870"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12969"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12969\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12970"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12969"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12969"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12969"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}