{"id":13068,"date":"2017-08-01T17:21:12","date_gmt":"2017-08-01T14:21:12","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=13068"},"modified":"2018-02-08T17:11:54","modified_gmt":"2018-02-08T14:11:54","slug":"ekonomik-dengesizlik-pahasina-toplumsal-denge","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2017\/08\/01\/ekonomik-dengesizlik-pahasina-toplumsal-denge","title":{"rendered":"Ekonomik dengesizlik pahas\u0131na toplumsal denge"},"content":{"rendered":"

Sat\u0131n Al\u0131nan Zaman \u2013 Demokratik Kapitalizmin Gecikmi\u015f Krizi<\/em>\u00a0kitab\u0131 2016 yaz\u0131nda \u00e7\u0131kt\u0131. Bir 20. y\u00fczy\u0131l tarihsel ekonomi-politik incelemesi olan kitap 3 b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fuyor. Bu b\u00f6l\u00fcmlerde yazar, olduk\u00e7a \u00f6zg\u00fcvenli bir tav\u0131rla kendi tan\u0131mlar\u0131n\u0131 ve tezlerini s\u0131ral\u0131yor. Burada kitab\u0131n yazar\u0131 Wolfgang Streeck\u2019in, kapitalizmin sonu ad\u0131na bilimsel (ekonomik) \u00f6ng\u00f6r\u00fcler ile me\u015fhur oldu\u011funu belirtmekte fayda var. 1974\u2019te M\u00fcnster \u00dcniversitesi Sosyoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yard\u0131mc\u0131 do\u00e7entlik \u00fcnvan\u0131n\u0131 alan Streeck, daha sonra profes\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sosyoloji ve end\u00fcstriyel ili\u015fkiler alan\u0131nda yapt\u0131. 2014\u2019e kadar Max Planck Toplum Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn direkt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapt\u0131. Alman yazar\u0131n hen\u00fcz T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evrilmemi\u015f\u00a0Kapitalizmin Sonu Nas\u0131l Olacak?<\/em>\u00a0ad\u0131nda bir kitab\u0131 bulunuyor.<\/p>\n

\u0130lkin, kitab\u0131n \u00f6ns\u00f6z\u00fc okurlara sunulan bir terminoloji s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc ve m\u00fcsabaka i\u00e7in sahay\u0131 haz\u0131rlama s\u00fcreci olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f. Burada ekonomi tarihinin galat-\u0131 me\u015fhurlar\u0131yla m\u00fcsabaka ediliyor. \u00d6rne\u011fin kapitalizm bir krizler dizisi, ekonomi de \u201ckendi i\u00e7inde geni\u015flemekte olan piyasalardaki stratejik eylem ve kolektif b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 sonucunda tarih i\u00e7inde ampirik yollarla yeniden in\u015fa edilmi\u015f, bir yanda s\u0131n\u0131fsal konum ve \u00e7\u0131karlar di\u011fer yandaysa \u00f6rg\u00fctl\u00fc gruplar ve politik kurumlar aras\u0131ndaki dinamik etkile\u015fimle geli\u015fen \u201cpiyasa kavgas\u0131\u201dn\u0131n g\u00fcd\u00fcm\u00fc\u201d tan\u0131m\u0131yla bu dizideki s\u00fcrerlik politikas\u0131 olarak yer al\u0131yor.<\/p>\n

Ekonomi i\u00e7in 1940-1970 aras\u0131 istikrar\u0131n bir istisna oldu\u011fu, ona fazla g\u00fcvenilmemesi gerekti\u011fi, kapitalizm her krizden \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 bir\u00a0zaman sat\u0131n alma<\/em>\u00a0ile ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi kitab\u0131n ana tezi. Kitaba g\u00f6re bu zaman\u0131n da s\u0131k s\u0131k t\u00fckenmesi kriz s\u00fcre\u00e7lerinin olu\u015fumunun bir ba\u015fka a\u00e7\u0131klamas\u0131. Bunun en \u00f6nemli delili 2008 krizinin de 1970lerden k\u00f6k buluyor olmas\u0131. 1960 sonlar\u0131 patlayan enflasyona \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak getirilen Keynes\u00e7i-olmayan kamu bor\u00e7lanmas\u0131, daha sonra \u00f6zel bor\u00e7larla geni\u015fleme ve sonra tekrar kriz (2008)\u2026 Bu d\u00fczlemde 2008 bir mortgage krizi de\u011fil, o evleri o fiyatlarlarla sat\u0131n alamayacak insanlara sat\u0131lmas\u0131n\u0131n getirdi\u011fi do\u011fal bir durum. \u00d6yle ki yaln\u0131z o insanlar\u0131n gelir d\u00fczeyi de\u011fil, bununla beraber i\u00e7inde tutulduklar\u0131 ya\u015fam standard\u0131 buna neden oluyor. Zira toplumun ya\u015fam standard\u0131 kapitalizmin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u201cgerek \u015fart\u201d. \u0130stihdam, sosyal g\u00fcvence, mesai d\u0131\u015f\u0131 zaman ve verimli \u00e7al\u0131\u015fma birbiri ile ba\u011flant\u0131l\u0131 bile\u015fenler. Bunlar\u0131n kapitalizmin merkezindeki s\u0131n\u0131f taraf\u0131ndan cebredilmesiyle yine krize s\u00fcr\u00fcklenen kapitalizmin kendisi oluyor. Patron s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bu yapt\u0131\u011f\u0131ysa vergi sisteminin daralt\u0131lmas\u0131 demek oluyor. Burada g\u00f6r\u00fclen d\u00f6ng\u00fc, kitaba g\u00f6re bir do\u011fal s\u00fcre\u00e7, kapitalizmin krizler dizisi olarak tan\u0131m\u0131 da bu nedenle ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. \u015e\u00f6yle ki, kitab\u0131n ifadesiyle \u201cse\u00e7kinler iyi okullar, iyi havaalanlar\u0131, iyi \u015fehirler ister ama kaynak i\u00e7in katk\u0131 paylar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131ndansa di\u011ferlerinin vergilendirilmesini tercih ederler\u201d. Bunlar iyi olunca sisteme geri d\u00f6necek nitelik de y\u00fckseliyor fakat patronlar bu niteli\u011fi bedavadan elde etmek istiyorlar.<\/p>\n

Kitaba g\u00f6re sistem, 1970 krizinde s\u0131k\u0131\u015fmadan \u201ckapitalizmin \u00f6zsuyu\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 paran\u0131n \u00fcretilmesi yoluyla \u00e7\u0131k\u0131yor. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, kapitalizm \u00f6zsuyunun miktar\u0131n\u0131 art\u0131rma yoluna gidiyor. Bu bir zaman sat\u0131n alma, bunun diyeti ise kapitalizmin finansalla\u015fmas\u0131 ya da piyasalar\u0131n likidasyonu. Elde tutulamayan piyasalar 2008\u2019de son seviyesine dek bo\u015fal\u0131yor.<\/p>\n

\u00d6zg\u00fcn duru\u015fu, iddial\u0131 tezlerinin yan\u0131nda yer yer sert \u00e7\u0131k\u0131\u015flarla ilerleyen kitaba ad\u0131n\u0131 veren\u00a0\u201csat\u0131n al\u0131nan zaman\u201d<\/em>\u00a0terimi \u015fu kinayeli tez c\u00fcmlesi ile a\u00e7\u0131klanabilir: \u201cPolitik toplumsal denge, ekonomik dengesizlik pahas\u0131na yarat\u0131l\u0131r.\u201d 1970 ve 2008 krizleri aras\u0131ndaki ili\u015fki bu tez i\u00e7in bir g\u00f6zlem alan\u0131: Kitaba g\u00f6re, d\u00fcnyan\u0131n serbest\u00e7e bas\u0131lm\u0131\u015f paraya bo\u011fulmas\u0131, h\u00e2lihaz\u0131rdaki kapitalizmin finansalla\u015fmas\u0131 sorununu verip buna e\u015flik eden gelir e\u015fitsizli\u011findeki art\u0131\u015f\u0131n astronomik vaziyette y\u00fckselmesine yol a\u00e7t\u0131. K\u00e2ra odakl\u0131 patronlar i\u015f\u00e7ileri sosyal g\u00fcvenceden yoksun b\u0131rakt\u0131, onlar\u0131 mesaiye bo\u011fdu ve azami verimlilik beklerken de i\u015fsizlikle tehdit etti. B\u00f6ylelikle sistem krizini kendi yaratt\u0131. Sistemin sahipleri yurtta\u015flar\u0131n sistem \u00fczerindeki demokratik kontrol\u00fcn\u00fc saf d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakt\u0131, sistemi bor\u00e7la (vergiyle) kontrol etti. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u201cpiyasa a\u00e7\u0131s\u0131ndan neyin adil oldu\u011funa piyasa karar verir\u201d ilkesi<\/p>\n

– Sat\u0131n Al\u0131nan Zaman- Demokratik Kapitalizmin Gecikmi\u015f Krizi, Wolfgang Streeck, Ko\u00e7 \u00dcniversitesi Yay\u0131nlar\u0131, 2016, 328 s.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sat\u0131n Al\u0131nan Zaman \u2013 Demokratik Kapitalizmin Gecikmi\u015f Krizi\u00a0kitab\u0131 2016 yaz\u0131nda \u00e7\u0131kt\u0131. Bir 20. y\u00fczy\u0131l tarihsel ekonomi-politik incelemesi olan kitap 3 b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fuyor. Bu b\u00f6l\u00fcmlerde yazar, olduk\u00e7a \u00f6zg\u00fcvenli bir tav\u0131rla kendi tan\u0131mlar\u0131n\u0131 ve tezlerini s\u0131ral\u0131yor. Burada kitab\u0131n yazar\u0131 Wolfgang Streeck\u2019in, kapitalizmin sonu ad\u0131na bilimsel (ekonomik) \u00f6ng\u00f6r\u00fcler ile me\u015fhur oldu\u011funu belirtmekte fayda var. 1974\u2019te M\u00fcnster \u00dcniversitesi Sosyoloji […]<\/p>\n","protected":false},"author":598,"featured_media":13069,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1125,513],"tags":[278,433,210,1083],"class_list":["post-13068","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-162-sayi","category-kitapcil","tag-ekonomi","tag-kapitalizm","tag-kitap","tag-zaman"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t