Yemekten \u00f6nce ellerimizi y\u0131kamak ya da her g\u00fcn ayn\u0131 yoldan i\u015fe gitmek gibi al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n baz\u0131lar\u0131 faydal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar, beyne k\u0131ymetli bir alan sa\u011flayarak \u00f6nemli bir i\u015fi tamamlar. Fakat baz\u0131lar\u0131 da (her g\u00fcn i\u015ften sonra bir kurabiye yemek gibi) getirileri iyi olmasa da, yapmaktan vazge\u00e7emedi\u011fimiz hale gelir.<\/p>\n
Duke \u00dcniversitesi\u2019nde bir grup sinirbilimci, davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n \u201cana kumandas\u0131\u201d olabilecek tek bir tip n\u00f6ron grubunu beynin derinliklerinde buldu. Ekip, al\u0131\u015fkanl\u0131k bi\u00e7iminin, bu etkili h\u00fccrelerin aktivitesini artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u015feker arayan farelerde bu h\u00fccreleri ila\u00e7la bloke ettiklerinde al\u0131\u015fkanl\u0131k davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n da ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcler.<\/p>\n
Duke \u00dcniversitesi T\u0131p Merkezi N\u00f6roloji ve N\u00f6robiyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Nicole Calakos, \u201cBunlar g\u00f6rece nadir n\u00f6ronlar olmakla birlikte; beynin d\u0131\u015far\u0131 aktar\u0131lan mesajlar\u0131n\u0131 olu\u015fturan temel n\u00f6ronlarla kuvvetli bir ba\u011flant\u0131 i\u00e7indeler. Bulgular\u0131m\u0131z, bu h\u00fccrenin \u2018ana kumanda\u2019 \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve giden n\u00f6ronlarca yollanan mesajlar\u0131 yeniden d\u00fczenleme yetileri oldu\u011funu ortaya koydu\u201d diyor.\u00a0eLife<\/em>\u2019de yay\u0131mlanan makale, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k veya zorlant\u0131 bozuklu\u011fu olan ki\u015filerin tedavilerine yeni kap\u0131lar a\u00e7abilecek gibi duruyor.<\/p>\n Ekip bu konuya ilk kez 2016 y\u0131l\u0131nda, al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n beyinde yaratabilece\u011fi kal\u0131c\u0131 izlerle ilgili yapt\u0131klar\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmada g\u00f6z atm\u0131\u015ft\u0131. Calakos bu \u00e7al\u0131\u015fmada yine Duke \u00dcniversitesi psikoloji ve sinirbilim b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fan Henry Yin\u2019den de destek alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Ekip, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda bir grup sa\u011fl\u0131kl\u0131 fareye, lezzetli bir \u00f6d\u00fcle ula\u015fabilmeleri i\u00e7in bir kola basmalar\u0131 konusunda e\u011fitim yapt\u0131rd\u0131. Pek \u00e7ok fare, kola basma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 edindi ve hatta bunu, sonunda \u00f6d\u00fcl olmasa da yapmaya ba\u015flad\u0131. Ayr\u0131ca t\u00fcm \u00f6d\u00fcle ula\u015fma ve hepsini yeme \u015fanslar\u0131 varken \u201cilk \u00f6nce\u201d yapmay\u0131 istiyorlard\u0131.<\/p>\n Ekip daha sonra kola basma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 geli\u015ftirenle geli\u015ftirmeyen fareleri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131. Bu konuda \u00f6zellikle beynin \u201cgit\u201d diyen ve faaliyeti tetikleyen yola\u011f\u0131 ile \u201cdur\u201d diyen ve faaliyeti kesen yola\u011f\u0131n\u0131 i\u00e7eren derin beyin b\u00f6lgesi olan \u201cstriatum\u201d incelendi.<\/p>\n Bulgular, al\u0131\u015fkanl\u0131k edinen farelerde her iki yola\u011f\u0131n da daha g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funu g\u00f6sterdi. Al\u0131\u015fkanl\u0131k bi\u00e7imi ayn\u0131 zamanda bu iki yola\u011f\u0131n zamanlamas\u0131n\u0131 da g\u00f6rece de\u011fi\u015ftirmi\u015fti. \u201cGit\u201d yola\u011f\u0131 \u201cdur\u201ddan daha \u00f6nce faaliyete ge\u00e7iyordu.<\/p>\n Mevcut \u00e7al\u0131\u015fmada ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, kal\u0131c\u0131 beyin de\u011fi\u015fikli\u011fiyle \u00e7e\u015fitlilik kazanan bu koordinasyon d\u00fczene\u011finin \u015femas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Ba\u015flang\u0131\u00e7tan itibaren bu nadir tek tip h\u00fccrenin (FSI) \u201cana kumanda\u201dy\u0131 olu\u015fturan ve d\u0131\u015fa g\u00f6nderilen mesajlar\u0131 yayg\u0131n \u015fekilde de\u011fi\u015ftirebilen bir \u00f6zelli\u011fe sahip oldu\u011funu sezdiler.<\/p>\n FSI, beynin belli bir b\u00f6lgesindeki di\u011fer tip n\u00f6ronlar\u0131n aras\u0131nda lokal mesaj iletiminden sorumlu ara n\u00f6ronlard\u0131r. Striatum h\u00fccrelerinin sadece y\u00fczde 1\u2019ini olu\u015fturmakla birlikte, sarma\u015f\u0131k gibi uzayan dallar\u0131yla kalan y\u00fczde 95 n\u00f6ron aras\u0131ndaki \u201cdur\u201d ve \u201cgit\u201d yola\u011f\u0131n\u0131 tetiklerler.<\/p>\n Calakos, \u201cBiz bu bulmacay\u0131 \u00e7\u00f6zen bir mekanizma yaratmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz\u201d diyor. \u201cFSI\u2019lar di\u011fer tip h\u00fccrelerle ba\u011flant\u0131l\u0131 olduklar\u0131ndan, t\u00fcm de\u011fi\u015fiklikleri de y\u00f6neten tek h\u00fccre olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek\u201d diye de ekliyor. Bir sonraki \u00e7al\u0131\u015fma san\u0131r\u0131z bu noktadan ba\u015flayacakt\u0131r.<\/p>\n Al\u0131\u015fkanl\u0131k olu\u015ftu\u011funda FSI\u2019lar\u0131n ger\u00e7ekten bu h\u00fccresel orkestray\u0131 y\u00f6netip y\u00f6netmedi\u011fini anlamak i\u00e7in kola basma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 geli\u015ftiren farelerin beyinlerine daha da yak\u0131nda bak\u0131ld\u0131. Al\u0131\u015fkanl\u0131k, FSI\u2019lar\u0131 daha uyar\u0131labilir hale getirmi\u015fti. FSI tetiklenmesini azaltan ila\u00e7lar verildi\u011finde ise, \u201cdur\u201d ve \u201cgit\u201d yola\u011f\u0131n\u0131n al\u0131\u015fkanl\u0131k \u00f6ncesi halindeki d\u00fczenine d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc ve al\u0131\u015fkanl\u0131k davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n kayboldu\u011fu g\u00f6zlemlendi.<\/p>\n Calakos\u2019a g\u00f6re, zorlant\u0131 veya ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k gibi baz\u0131 zarars\u0131z davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z, beynimizin \u201cal\u0131\u015fkanl\u0131k \u00f6\u011frenme\u201d mekanizmas\u0131n\u0131n uyumunda da bir yozla\u015fma yaratabilmektedir. Al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n alt\u0131nda yatan sinirbilimsel mekanizmay\u0131 anlamak bu durumu da \u00e7\u00f6zebilecektir. Calakos, \u201cKesin olan bir \u015fey varsa o da, yeni tedavi y\u00f6ntemleri geli\u015ftirerek insanlara yard\u0131mc\u0131 olman\u0131n, ayn\u0131 zamanda beynin normal \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7imini de anlamam\u0131za ve nas\u0131l bozuldu\u011funu belirlememize yarayaca\u011f\u0131d\u0131r\u201d diyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yemekten \u00f6nce ellerimizi y\u0131kamak ya da her g\u00fcn ayn\u0131 yoldan i\u015fe gitmek gibi al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n baz\u0131lar\u0131 faydal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar, beyne k\u0131ymetli bir alan sa\u011flayarak \u00f6nemli bir i\u015fi tamamlar. Fakat baz\u0131lar\u0131 da (her g\u00fcn i\u015ften sonra bir kurabiye yemek gibi) getirileri iyi olmasa da, yapmaktan vazge\u00e7emedi\u011fimiz hale gelir. Duke \u00dcniversitesi\u2019nde bir grup sinirbilimci, davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n \u201cana kumandas\u0131\u201d olabilecek […]<\/p>\n","protected":false},"author":42,"featured_media":13136,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1130,19,21],"tags":[1158,254,306],"class_list":["post-13135","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-164-sayi","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","tag-aliskanlik","tag-beyin","tag-hucre"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13135","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/42"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13135"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13135\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13136"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13135"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13135"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13135"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}