{"id":13219,"date":"2017-02-01T14:30:10","date_gmt":"2017-02-01T11:30:10","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=13219"},"modified":"2020-07-17T23:04:44","modified_gmt":"2020-07-17T20:04:44","slug":"moderniteden-geri-donus-mumkun-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2017\/02\/01\/moderniteden-geri-donus-mumkun-mu","title":{"rendered":"Moderniteden geri d\u00f6n\u00fc\u015f m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?"},"content":{"rendered":"<p><em>\u0130nsanl\u0131k, Modernitenin (bilimsel devrimin, ayd\u0131nlanman\u0131n, demokratik devrimlerin ve end\u00fcstri devrimlerinin) \u00f6nc\u00fc isimlerine ve bu ak\u0131m\u0131 toplumsalla\u015ft\u0131ran devrimci s\u0131n\u0131fa ne kadar bor\u00e7luysa, hatta daha da fazla, kapitalizmin i\u00e7 \u00e7eli\u015fkilerini analiz eden ve onu a\u015fman\u0131n yollar\u0131n\u0131 g\u00f6steren Marksist kuram\u0131n geli\u015ftiricilerine, bu kuram\u0131n hayat bulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan sosyalizm pratiklerine ve emperyalist tahakk\u00fcme direnen ulusal\/demokratik hareketlere de bor\u00e7ludur. Sosyalizm, Moderniteyi \u00e7\u00fcr\u00fcmekten ve bo\u011fulmaktan kurtard\u0131\u011f\u0131 gibi, evrenselle\u015ftirmi\u015ftir de.<\/em><\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131k, uygarl\u0131k tarihi boyunca, yani 7-8 biny\u0131ld\u0131r, b\u00fcy\u00fck ileri at\u0131l\u0131mlar ya\u015fad\u0131. Belki bunu daha yak\u0131n ve daha iyi bildi\u011fimiz bir s\u00fcre\u00e7 oldu\u011fu i\u00e7in s\u00f6yl\u00fcyoruz ama, bu ileri at\u0131l\u0131mlar\u0131n san\u0131r\u0131m en belirleyici olan\u0131 15.-16. y\u00fczy\u0131llarda Avrupa\u2019da ba\u015flayan ve bug\u00fcn t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 kapsayarak s\u00fcren Modernite s\u00fcrecidir.<\/p>\n<p>On binlerce y\u0131ll\u0131k b\u00fcy\u00fcsel d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imi ve 7-8 biny\u0131ll\u0131k dinsel d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imine (ki bunlar\u0131n ikisine birden \u201cinan\u00e7sal d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imleri\u201d diyebiliriz) son derece k\u00f6kl\u00fc ele\u015ftiriler getirerek, yeni bir d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imini, bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imini do\u011furmu\u015ftur Modernite.<br \/>\nYeni bir d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imi, onu toplumsalla\u015ft\u0131racak devrimci bir s\u0131n\u0131f ile bulu\u015ftu\u011funda, o s\u0131n\u0131f\u0131n elindeki bir silaha d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde, her \u015feyi, b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirir. Hi\u00e7bir \u015fey eskisi gibi olamaz art\u0131k; ne felsefe, ne bilim, ne sanat, ne siyaset, ne \u00fcretim, ne toplum, ne de birey\u2026 Elde yepyeni bir y\u00f6ntem vard\u0131r ve her \u015feye ba\u015fka ve yepyeni bir a\u00e7\u0131dan yakla\u015f\u0131lacakt\u0131r; bulu\u015f \u00fcst\u00fcne bulu\u015f, ke\u015fif \u00fcst\u00fcne ke\u015fif, devrim \u00fcst\u00fcne devrim yap\u0131lacakt\u0131r.<br \/>\nModernitenin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 \u015fudur: Do\u011fadaki ve toplumdaki s\u00fcre\u00e7ler, herhangi bir do\u011fa\u00fcst\u00fc ve fizik\u00f6tesi g\u00fcc\u00fcn tasarruflar\u0131 sonucunda olu\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r, do\u011fa yasalar\u0131na tabidir; insano\u011flu akl\u0131yla bu yasalar\u0131 kavrayabilir ve kavrad\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde do\u011fay\u0131 ve toplumu d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilir. K\u0131sacas\u0131, insan\u0131n kaderi kendi ellerindedir.<br \/>\nBelki bu tarz d\u00fc\u015f\u00fcncenin ipu\u00e7lar\u0131na, Antik Yunan\u2019\u0131n \u00f6zellikle \u0130yonya k\u00f6kenli materyalist filozoflar\u0131nda, onlar\u0131n devamc\u0131s\u0131 Romal\u0131 Lucretius gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerde, Orta\u00e7a\u011f Do\u011fu uygarl\u0131klar\u0131n\u0131n (\u00c7in, Hint, \u0130slam) alt\u0131n \u00e7a\u011flar\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck filozoflarda da rastl\u0131yoruz ama, onlar bu d\u00fc\u015f\u00fcnceleri toplumsalla\u015ft\u0131racak bir devrimci s\u0131n\u0131ftan, maddi g\u00fc\u00e7ten, bir toplumsal kald\u0131ra\u00e7tan yoksundular; dolay\u0131s\u0131yla ancak sonraki izleyicileri i\u00e7in birer esin kayna\u011f\u0131 olabildiler.<br \/>\nFakat Avrupa\u2019da R\u00f6nesans ve Reform hareketleriyle ba\u015flayan, Bilimsel Devrim ve Ayd\u0131nlanma felsefesiyle devam eden Modernite s\u00fcreci, burjuvazi \u00f6nderli\u011findeki emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n aristokrasiye ba\u015fkald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 demokratik devrimlerle (\u0130ngiliz, Frans\u0131z, Amerikan, Alman devrimleri) toplumsalla\u015fabildi. Devrimci burjuvazi iktidar\u0131 ele ge\u00e7irdi, aristokrasiyi tasfiye etti ve end\u00fcstri devrimleriyle yeni bir \u00fcretim tarz\u0131n\u0131 (kapitalizm) h\u00e2kim k\u0131ld\u0131. Buna Modernitenin ilk at\u0131l\u0131m\u0131 (ilk a\u015famas\u0131) diyebiliriz.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Bu ilk a\u015faman\u0131n gerek d\u00fc\u015f\u00fcn, gerek bilim, gerekse siyaset alan\u0131ndaki \u00f6nc\u00fclerine \u00e7ok \u015fey bor\u00e7ludur insanl\u0131k. D\u00f6ne d\u00f6ne bu isimleri vurguluyoruz ve an\u0131msat\u0131yoruz. \u0130\u015fte elinizdeki derginin kapak dosyas\u0131 bu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin en radikallerini, Tanr\u0131\u2019yla bile bo\u011fu\u015fmay\u0131 g\u00f6ze alanlar\u0131n\u0131 tan\u0131t\u0131yor.<br \/>\nFakat Modernite bo\u011fulabilirdi; bu ilk a\u015famada tak\u0131l\u0131p kalabilirdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc Modernitenin bu ilk a\u015famas\u0131n\u0131n, burjuva \u00f6nderli\u011finden dolay\u0131, s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar\u0131 vard\u0131. Burjuvazi Modernitenin toplumsal anlamda \u00f6nc\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131yd\u0131 ama temsil etti\u011fi toplumsal sistemin a\u015famayaca\u011f\u0131 i\u00e7 \u00e7eli\u015fkilerinden dolay\u0131 giderek Modernite at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki bir engele d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc.<br \/>\nBurjuvazinin temsil etti\u011fi sistem (kapitalizm) ba\u015f\u0131ndan itibaren; 1) Sermayenin emek \u00fczerindeki egemenli\u011fine ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcne, 2) Kapitalist-emperyalist ezen \u00fclkelerin, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc kapsayan ezilen \u00fclkeler \u00fczerindeki y\u0131k\u0131m ve talan\u0131na, tahakk\u00fcm\u00fcne, s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcne dayan\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla burjuva ayd\u0131nlanmas\u0131, burjuva laikli\u011fi, burjuva insan haklar\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, toplumun egemen, y\u00f6netici, elit kesimleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Emek\u00e7i s\u0131n\u0131flara ve ezilen halklara gelindi\u011finde ise, burjuva ayd\u0131nlanmas\u0131, gericili\u011fe, orta\u00e7a\u011f karanl\u0131\u011f\u0131na, dincili\u011fe, despotizme, y\u0131k\u0131ma, talana, k\u00f6leli\u011fe ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Emek\u00e7iler ve ezilen halklar, burjuvazinin istedi\u011fi ve s\u0131n\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 kadar \u201cayd\u0131nlanabilirler\u201d, \u00f6tesi yasakt\u0131r.<br \/>\nBurjuvazinin ideologlar\u0131, burjuva ayd\u0131nlanmas\u0131n\u0131n bu g\u00fcd\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc perdelemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Onlara g\u00f6re, ayd\u0131nlanma akl\u0131n egemenli\u011fi demektir ama, bu \u201cakl\u0131\u201d burjuvazi ve onun devleti temsil etmektedir. B\u00f6ylece \u201cakl\u0131n egemenli\u011fi\u201d, burjuva s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve onun devletinin egemenli\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Emek\u00e7iler ve ezilen halklar kendilerine dayat\u0131lan bu ak\u0131l kadar \u201cak\u0131ll\u0131\u201d olabilir. Emeklerini kime satacaklar\u0131na (yani kim taraf\u0131ndan s\u00f6m\u00fcr\u00fcleceklerine) karar verebilecek kadar \u201c\u00f6zg\u00fcr\u201d olabilirler. M\u00fclkiyetleri ne kadarsa o kadar \u201chak sahibi\u201ddirler. Burjuvazinin sistemi b\u00f6yle i\u015fler.<br \/>\n\u0130lk ipu\u00e7lar\u0131 19. y\u00fczy\u0131lda Avrupa\u2019da g\u00f6r\u00fclen, 20. y\u00fczy\u0131lda t\u00fcm d\u00fcnyaya yay\u0131lan, kapitalist sisteme g\u00f6\u011f\u00fcs germe ve giderek a\u015fma y\u00f6n\u00fcndeki b\u00fcy\u00fck pratikler ya\u015fanmasayd\u0131, Modernite -tarihte bir\u00e7ok \u00f6rne\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi- kendi i\u00e7ine \u00e7\u00f6kebilir, \u00e7\u00fcr\u00fcyebilir ve bo\u011fulabilirdi. Proletarya \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki sosyalist devrimler ve ezilen halklar\u0131n anti-emperyalist kurtulu\u015f m\u00fccadeleleri, Moderniteye bir gen\u00e7lik a\u015f\u0131s\u0131 yapt\u0131 ve onun ikinci dalgas\u0131n\u0131 (at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131) temsil etti. \u00d6zellikle 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n sosyalizm pratikleriyle Modernite, Avrupa\u2019yla s\u0131n\u0131rl\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131 ve d\u00fcnyal\u0131la\u015ft\u0131.<br \/>\nBu nedenle insanl\u0131k, Modernitenin (bilimsel devrimin, ayd\u0131nlanman\u0131n, demokratik devrimlerin ve end\u00fcstri devrimlerinin) \u00f6nc\u00fc isimlerine ve bu ak\u0131m\u0131 toplumsalla\u015ft\u0131ran devrimci s\u0131n\u0131fa ne kadar bor\u00e7luysa, hatta daha da fazla, kapitalizmin i\u00e7 \u00e7eli\u015fkilerini analiz eden ve onu a\u015fman\u0131n yollar\u0131n\u0131 g\u00f6steren Marksist kuram\u0131n geli\u015ftiricilerine, bu kuram\u0131n hayat bulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan sosyalizm pratiklerine ve kapitalist\/emperyalist s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve tahakk\u00fcme direnen ulusal\/demokratik hareketlere de bor\u00e7ludur. Sosyalizm, Moderniteyi \u00e7\u00fcr\u00fcmekten kurtard\u0131\u011f\u0131 gibi, onu evrenselle\u015ftirmi\u015ftir de.<br \/>\nNe demek istedi\u011fimiz \u015f\u00f6yle bir tablo hayal edilirse daha rahat anla\u015f\u0131labilir: G\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda sosyalizm prati\u011fini ya\u015famam\u0131\u015f bir Rusya ve \u00c7in ile cumhuriyet devrimini ya\u015famam\u0131\u015f bir T\u00fcrkiye\u2019nin bulundu\u011funu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne getirin\u2026 Bir k\u00e2bus olurdu bu!<br \/>\n\u0130nsanl\u0131k Sovyet ve \u00c7in sosyalist devrimlerine ve en tipik \u00f6rne\u011fi T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fanm\u0131\u015f cumhuriyet devrimlerine -di\u011fer her \u015feyi bir kenara b\u0131raksak bile- en az\u0131ndan Moderniteyi bor\u00e7ludur. Sosyalist devrimler ya\u015fanmam\u0131\u015f olsayd\u0131, bug\u00fcn \u0130ngiliz, Frans\u0131z, Amerikan ve Alman devrimlerini an\u0131msamayacakt\u0131k bile. Bilimsel devrimin an\u0131t isimleri Kopernik, Galilei, Kepler, Newton, Lavoisier, Darwin\u2019i; ayd\u0131nlanman\u0131n -bug\u00fcn dergimizde kapak yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z- b\u00fcy\u00fck filozoflar\u0131n\u0131 duyan\u0131m\u0131z olmayacakt\u0131. Nazilerin, I\u015e\u0130D\u2019lerin d\u00fcnyas\u0131nda ya\u015f\u0131yor olacakt\u0131k.<br \/>\nSosyalizm k\u00fcpe\u015fteden at\u0131l\u0131rsa, ortada bilimsel devrim, ayd\u0131nlanma ve demokratik devrimler de kalmaz. Bug\u00fcn \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ac\u0131lar ya\u015fayarak bunu kavr\u0131yor ve kavrayacakt\u0131r insanl\u0131k.<br \/>\nK\u0131sacas\u0131 Modernite, sosyalizm ile yeniden hayat bulmu\u015f ve kendisine geri d\u00f6n\u00fclmez bir yol a\u00e7abilmi\u015ftir. Bilimsel devrim ve ayd\u0131nlanma ile sosyalizm aras\u0131ndaki\u00a0<strong>kopu\u015fu<\/strong>\u00a0kavramak gerekir elbet, Modernitenin ikinci at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n niteliklerini iyi anlayabilmek i\u00e7in. Ama bug\u00fcn daha \u00f6nemlisi, bilimsel devrim ve ayd\u0131nlanma ile sosyalizm aras\u0131ndaki\u00a0<strong>s\u00fcreklili\u011fi<\/strong>\u00a0kavramakt\u0131r; Moderniteye y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lara sa\u011flam bir kar\u015f\u0131 duru\u015f geli\u015ftirebilmek i\u00e7in.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Modernite s\u00fcreci hen\u00fcz ilk a\u015famalar\u0131nda, \u00e7ok gen\u00e7. Siyasal iktidarlar nispeten kolayl\u0131kla de\u011fi\u015febilir, ama toplumlar\u0131n ve bireyin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc uzun zaman ister. Dolay\u0131s\u0131yla duraklamalar, geriye d\u00fc\u015f\u00fc\u015fler ya\u015fanabilir. Fakat yukar\u0131da da a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi, d\u00fcnyan\u0131n \u00e7ok geni\u015f alanlar\u0131nda ya\u015fanan sosyalizm pratikleri sayesinde Modernite a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik e\u015fik a\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nModernite s\u00fcrecine bir kez girmi\u015f ve ilerlemi\u015f (hele sosyalizmi de bir bi\u00e7imde ya\u015fam\u0131\u015f olan) toplumlar, bir daha Modernite \u00f6ncesine d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemezler. Hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 Rusya\u2019y\u0131 tekrar \u00c7arl\u0131k Rusya\u2019s\u0131na, \u00c7in\u2019i tekrar \u0130mparatorluk \u00c7in\u2019ine d\u00f6nd\u00fcremez. Sosyalizm olduk\u00e7a ileri bir ad\u0131m, oradan geri d\u00f6n\u00fc\u015fler ya\u015fanabilir, kapitalist yola sap\u0131labilir, ama Modernite \u00f6ncesine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn yolu kapal\u0131d\u0131r. O i\u015f bitti! Bu, sosyalizmin, \u00e7o\u011fu ki\u015finin fark etmedi\u011fi, en b\u00fcy\u00fck kazan\u0131m\u0131d\u0131r.<br \/>\nVe hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 T\u00fcrkiye\u2019yi tekrar bir Osmanl\u0131 toplumuna, bir \u00fcmmet toplumuna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcremez. O i\u015f de bitti!<br \/>\nZorlayabilirler, toplumsal fay hatlar\u0131yla oynayabilirler, toplumu s\u0131k\u0131nt\u0131ya sokabilirler\u2026 \u0130lerlemeyi durdurabilir, hatta bir\u00e7ok kazan\u0131m\u0131 geri alabilirler\u2026 Zaten Cumhuriyet tarihi boyunca bu m\u00fccadele ya\u015fan\u0131yor. Fakat T\u00fcrkiye\u2019ye padi\u015fahl\u0131\u011f\u0131 ve halifeli\u011fi geri getiremezler.<br \/>\nT\u00fcrkiye\u2019ye oranla \u00e7ok daha zay\u0131f bir Modernite birikimine sahip olan Suriye\u2019de bile, d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u015feriat\u00e7\u0131\/cihat\u00e7\u0131 ter\u00f6ristlerini toplay\u0131p \u00fclkeye salmalar\u0131na ra\u011fmen ba\u015far\u0131l\u0131 olam\u0131yorlar. T\u00fcrkiye\u2019de hi\u00e7 ba\u015far\u0131l\u0131 olamazlar.<br \/>\nG\u00fcncele bula\u015fmayan, kuramsal bir yaz\u0131 niyetiyle ba\u015flad\u0131k ama \u00fclkenin bu ko\u015fullar\u0131nda olmuyor, beceremiyoruz. Son diyece\u011fimiz \u015fu:<br \/>\nBizim \u00fclkemizde, laik cumhuriyet\u00e7ilik ile vatan kurtar\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve kuruculu\u011fu (yani T\u00fcrkiyecilik) \u00f6zde\u015fle\u015fmi\u015ftir. Siyasal \u0130slamc\u0131 ak\u0131m ve Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k ise tarihsel olarak vatana muhalefet ve emperyalizm i\u015fbirlik\u00e7ili\u011fi ile damgal\u0131d\u0131r. Cumhuriyet tarihi boyunca bu ger\u00e7e\u011fi tersine \u00e7evirecek bir geli\u015fme de ya\u015fanm\u0131\u015f de\u011fil, hatta daha da belirginle\u015fti\u011fi s\u00f6ylenebilir. Cumhuriyet\u00e7ili\u011fi daha da ileri g\u00f6t\u00fcrmenin, ilericili\u011fin yolu a\u00e7\u0131kt\u0131r, ama cumhuriyet y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve gericili\u011fin yolu t\u0131kal\u0131. Ne kadar zorlan\u0131rsa zorlans\u0131n, bu temel ger\u00e7ek \u00f6n\u00fcnde sonunda kendini dayatacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Moderniteyi (T\u00fcrkiye \u00f6zelinde laik-demokratik cumhuriyeti) zorlamay\u0131n. Bizden s\u00f6ylemesi\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsanl\u0131k, Modernitenin (bilimsel devrimin, ayd\u0131nlanman\u0131n, demokratik devrimlerin ve end\u00fcstri devrimlerinin) \u00f6nc\u00fc isimlerine ve bu ak\u0131m\u0131 toplumsalla\u015ft\u0131ran devrimci s\u0131n\u0131fa ne kadar bor\u00e7luysa, hatta daha da fazla, kapitalizmin i\u00e7 \u00e7eli\u015fkilerini analiz eden ve onu a\u015fman\u0131n yollar\u0131n\u0131 g\u00f6steren Marksist kuram\u0131n geli\u015ftiricilerine, bu kuram\u0131n hayat bulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan sosyalizm pratiklerine ve emperyalist tahakk\u00fcme direnen ulusal\/demokratik hareketlere de bor\u00e7ludur. Sosyalizm, Moderniteyi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":13220,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[193,512,29],"tags":[230,433,1178,378],"class_list":["post-13219","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-156-sayi","category-parantez","category-toplum","tag-insanlik-tarihi","tag-kapitalizm","tag-modernite","tag-sosyalizm"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13219","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/493"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13219"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13219\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13220"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13219"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13219"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13219"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}