{"id":13637,"date":"2017-04-01T11:43:42","date_gmt":"2017-04-01T08:43:42","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=13637"},"modified":"2018-02-12T12:41:06","modified_gmt":"2018-02-12T09:41:06","slug":"bilimsel-yontem-arayisi-icin-bir-rehber-kitap","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2017\/04\/01\/bilimsel-yontem-arayisi-icin-bir-rehber-kitap","title":{"rendered":"Bilimsel y\u00f6ntem aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in bir rehber kitap"},"content":{"rendered":"<p><em>Bilim felsefesi profes\u00f6r\u00fc Steven Gimbel\u2019in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 kitap, \u00f6nemli bir ihtiyaca yan\u0131t vermesi i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f. Kitap, genel ge\u00e7er kuramsal bilgiler sunman\u0131n bir ad\u0131m \u00f6tesine ge\u00e7iyor. Bilimsel y\u00f6ntem \u00fczerine yaz\u0131lm\u0131\u015f klasik metinlerden se\u00e7melerin de yer almas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, kitapta bilimsel ara\u015ft\u0131rman\u0131n nas\u0131l yap\u0131labilece\u011fine ili\u015fkin g\u00fczel bir uygulama denemesi sunuluyor.<\/em><\/p>\n<p>Bilimsel ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemleri hakk\u0131nda \u015fimdiye de\u011fin say\u0131s\u0131z \u00e7al\u0131\u015fma ortaya konmu\u015ftur. \u00d6zellikle sosyal bilimlerin en \u00f6nemli tart\u0131\u015fma ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biri, her d\u00f6nemde, bilimsel ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemleri olagelmi\u015ftir. Bunda, soysal bilimlerin, do\u011fa bilimlerinde oldu\u011fu gibi deney yapma olana\u011f\u0131n\u0131n olmamas\u0131 \u00f6nemli bir etkendir. Bu nedenle sosyal bilimler her d\u00f6nemde, d\u00f6nemin toplumsal formasyonu, h\u00e2kim ideolojik e\u011filimleri, pop\u00fcler olan tart\u0131\u015fma ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan etkilenmi\u015f, ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemleri de bu etkinin bir izd\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc olarak her d\u00f6nemde farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermi\u015ftir. Sosyal bilimler i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemlerindeki bu de\u011fi\u015fkenlik, toplumun bilgisine ula\u015fmak i\u00e7in neyi ve nas\u0131l inceleyece\u011finiz, hangi sorular\u0131 soraca\u011f\u0131n\u0131z, b\u00fcy\u00fck oranda almay\u0131 umdu\u011funuz -ya da tahmin etti\u011finiz- yan\u0131tlarla do\u011frudan ilgili olmu\u015ftur. Bu nedenle bilimsel ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemlerinin, \u00f6zellikle sosyal bilimler \u00f6\u011frencileri i\u00e7in, genel bir tarihsel geli\u015fim ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma ile \u00f6\u011frenilebilmesi, bilimsel \u00fcretimin sa\u011fl\u0131kl\u0131 olarak yap\u0131labilmesi i\u00e7in \u00f6nemlidir. <em>Bilimsel Y\u00f6ntemin \u0130zinde<\/em>, bu anlamda \u00e7ok de\u011ferli bir ba\u015fvuru kitab\u0131 olmaya aday g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.<\/p>\n<p><strong>Kuramsal bilgi ve uygulama<\/strong><\/p>\n<p>Bilim felsefesi profes\u00f6r\u00fc Steven Gimbel\u2019in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 kitap, \u00f6nemli bir ihtiyaca yan\u0131t vermesi i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f. Kitap, genel ge\u00e7er kuramsal bilgiler sunman\u0131n bir ad\u0131m \u00f6tesine ge\u00e7iyor. Bilimsel y\u00f6ntem \u00fczerine yaz\u0131lm\u0131\u015f klasik metinlerden se\u00e7melerin de yer almas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, kitapta bilimsel ara\u015ft\u0131rman\u0131n nas\u0131l yap\u0131labilece\u011fine ili\u015fkin g\u00fczel bir uygulama denemesi sunuluyor. Bu bir rehber kitap, bir k\u0131lavuz. Hem bilimsel y\u00f6ntemi \u00f6\u011freten akademisyenler i\u00e7in hem de hen\u00fcz ara\u015ft\u0131rman\u0131n nas\u0131l yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6\u011frenme a\u015famas\u0131nda olan lisans \u00f6\u011frencileri i\u00e7in (hatta lise \u00f6\u011frencileri i\u00e7in de). \u00d6yle ki giri\u015f k\u0131sm\u0131nda, kitab\u0131n nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131na ili\u015fkin hem \u00f6\u011fretmenlere hem de \u00f6\u011frencilere yaz\u0131lm\u0131\u015f bir b\u00f6l\u00fcm de var. Bu b\u00f6l\u00fcmde \u00f6\u011frencilerden \u00f6ncelikle bir se\u00e7im yapmalar\u0131 isteniyor. \u0130\u00e7lerinde hem do\u011fa bilimleri hem de sosyal bilimler olan 9 bilim dal\u0131ndan birini se\u00e7ip, se\u00e7tikleri alandaki okumalarla i\u015fe ba\u015flamalar\u0131 \u00f6neriliyor. Bu alanlar \u015f\u00f6yle: Astronomi, fizik, kimya, jeoloji, evrimsel biyoloji, genetik, psikoloji, sosyoloji, iktisat.<\/p>\n<p>\u00d6\u011frenciler, yapt\u0131klar\u0131 se\u00e7imin ard\u0131ndan se\u00e7tikleri bilim dal\u0131n\u0131n tarihsel geli\u015fimine ve bu geli\u015fime ko\u015fut felsefi d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131mlar\u0131na ili\u015fkin metinleri okuyorlar ve ard\u0131ndan \u00f6rnek vaka \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131yorlar. \u00d6\u011frencilerin g\u00f6revi \u015f\u00f6yle tan\u0131mlan\u0131yor: \u201cSizin g\u00f6reviniz d\u00f6rt ad\u0131mdan olu\u015fuyor: (1) bilimsel epizodu a\u00e7\u0131klamak, (2) bu k\u0131s\u0131mdaki felsefeyi a\u00e7\u0131klamak, (3) bu felsefi e\u011filimi ta\u015f\u0131yan birinin bu epizodu nas\u0131l anlamland\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 ve bu d\u00f6nemi nas\u0131l kendi bilimsel y\u00f6ntem anlay\u0131\u015f\u0131na destek olacak bi\u00e7imde g\u00f6rece\u011fini a\u00e7\u0131klamak, (4) ger\u00e7ek-ya\u015fam bilimsel etkinli\u011finde i\u015fleyen ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmeyi t\u00fcm\u00fcyle kavramakta ba\u015far\u0131l\u0131 ya da ba\u015far\u0131s\u0131z olma durumlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak.\u201d (Gimbel, 2017, s.16)<\/p>\n<p>\u00d6\u011frenciler se\u00e7tikleri bilim dal\u0131n\u0131n, tarihsel geli\u015fim i\u00e7erisinde hangi felsefi sorularla geli\u015fti\u011fini, bu geli\u015fim s\u00fcresince hangi y\u00f6ntemleri kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 kitap boyunca okuduklar\u0131 bilim felsefesi metinleriyle takip ediyorlar. Bunlar bilimsel y\u00f6nteme ili\u015fkin belirli ak\u0131mlar\u0131n \u00f6nde gelen metinleri. \u00d6rne\u011fin t\u00fcmdengelimcilik ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda Aristoteles ve Descartes\u2019in metinlerini, t\u00fcmevar\u0131mc\u0131l\u0131kta Bacon, Newton ve Stuart Mill\u2019in yaz\u0131lar\u0131n\u0131 okuyorlar. Her bir ak\u0131m i\u00e7in de bir vaka \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131yorlar. Kitab\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 biraz karma\u015f\u0131k gelmi\u015f olabilir. Bir \u00f6rnekle a\u00e7\u0131klayal\u0131m.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin astronomi alan\u0131n\u0131 se\u00e7mi\u015f olan bir \u00f6\u011frenci, t\u00fcmdengelimcilik ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda Aristoteles\u2019in \u201c\u0130kincil \u00c7\u00f6z\u00fcmlemeler\u201d ve \u201cFizik\u201d, Descartes\u2019in \u201cY\u00f6ntem \u00dczerine\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 metinlerini okuyor, ard\u0131ndan vaka \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda Aristoteles\u2019in astronomi alan\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar hakk\u0131nda k\u0131sa bilgi al\u0131yor. \u00d6rnek okuma listesinde yer alan Aristoteles\u2019in \u201cG\u00f6ky\u00fcz\u00fc \u00dczerine\u201d adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 okumas\u0131 tavsiye ediliyor ve sonunda verilen \u00f6devde Aristoteles\u2019in hangi d\u00fc\u015f\u00fcncelerle g\u00f6kcisimlerinin hareketlerini nas\u0131l a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. Ard\u0131ndan t\u00fcmevar\u0131mc\u0131l\u0131k ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda ayn\u0131 \u015feyleri Batlamyus\u2019u inceleyerek ve onun \u201cAlmagest\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 okuyarak yap\u0131yor.<\/p>\n<p>Kitapta yer verilen bilimsel y\u00f6nteme ili\u015fkin felsefi ak\u0131mlar olduk\u00e7a geni\u015f ve detayl\u0131. Bilim felsefesine ili\u015fkin temel metinlerin ba\u015fta gelenlerine yer verilmi\u015f. T\u00fcmdengelimcilik ve t\u00fcmevar\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n yan\u0131 s\u0131ra hipotetik t\u00fcmdengelimcilik, yanl\u0131\u015flamac\u0131l\u0131k, holistik g\u00f6r\u00fc\u015f, semantik g\u00f6r\u00fc\u015f ve ele\u015ftirel g\u00f6r\u00fc\u015flere de yer verilmi\u015f. Kitab\u0131n olumsuz olarak g\u00f6r\u00fclebilecek tek yan\u0131, \u00e7ok \u00f6zenli olmayan bir \u00e7eviri dili kullan\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131. Kitapta T\u00fcrk\u00e7esi yayg\u0131n olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde yabanc\u0131 dilde yaz\u0131lm\u0131\u015f olan baz\u0131 kavramlar bulunuyor. Bunun yan\u0131 s\u0131ra T\u00fcrk\u00e7e c\u00fcmle yap\u0131s\u0131na \u00e7ok da uygun olmayan, kelimesi kelimesine \u00e7evrilmi\u015f baz\u0131 c\u00fcmleler okumay\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. Yine de<em> Bilimsel Y\u00f6ntemin \u0130zinde<\/em>, lisans \u00f6\u011frencilerinin \u00e7ok i\u015fine yarayacak bir ders kitab\u0131 olacak gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.<\/p>\n<p><em>&#8211; Bilimsel Y\u00f6ntemin \u0130zinde <\/em>-Bilim Felsefesinin \u00d6\u011fretilmesinde Yeni Bir Yakla\u015f\u0131m-, Haz. Steven Gimbel, \u0130ng. \u00c7ev. \u00d6zlem \u00dcnl\u00fc, Dipnot Yay\u0131nlar\u0131, 1. Bask\u0131, 2017, Ankara, 452 s.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilim felsefesi profes\u00f6r\u00fc Steven Gimbel\u2019in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 kitap, \u00f6nemli bir ihtiyaca yan\u0131t vermesi i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f. Kitap, genel ge\u00e7er kuramsal bilgiler sunman\u0131n bir ad\u0131m \u00f6tesine ge\u00e7iyor. Bilimsel y\u00f6ntem \u00fczerine yaz\u0131lm\u0131\u015f klasik metinlerden se\u00e7melerin de yer almas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, kitapta bilimsel ara\u015ft\u0131rman\u0131n nas\u0131l yap\u0131labilece\u011fine ili\u015fkin g\u00fczel bir uygulama denemesi sunuluyor. Bilimsel ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemleri hakk\u0131nda \u015fimdiye de\u011fin say\u0131s\u0131z \u00e7al\u0131\u015fma [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":453,"featured_media":13638,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[195,513],"tags":[482,465,1507],"class_list":["post-13637","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-158-sayi","category-kitapcil","tag-bilim","tag-bilim-felsefesi","tag-bilimsel-yontem"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13637","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/453"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13637"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13637\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13638"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13637"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13637"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13637"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}