{"id":13649,"date":"2017-04-01T12:08:21","date_gmt":"2017-04-01T09:08:21","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=13649"},"modified":"2025-08-03T11:27:22","modified_gmt":"2025-08-03T08:27:22","slug":"yerli-ve-milli-diye-diye-tepelenen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2017\/04\/01\/yerli-ve-milli-diye-diye-tepelenen","title":{"rendered":"\u201cYerli ve milli\u201d diye diye tepelenen?"},"content":{"rendered":"<p><em>Bir g\u00fcn yerli ve milli u\u00e7ak \u00fcretmeye ba\u015fl\u0131yorlar, ertesi g\u00fcn yerli ve milli enerji \u00fcretimine ge\u00e7iyorlar. \u00dcstelik Cumhuriyet tarihi boyunca yarat\u0131lan kamu birikiminin, milli sanayinin neredeyse tamam\u0131n\u0131 10 y\u0131l i\u00e7inde \u00f6zelle\u015ftirmekle \u00f6v\u00fcnenler de ayn\u0131 ki\u015filer. Bildi\u011finiz gibi b\u00f6yle l\u00fczumsuz \u00e7eli\u015fkilerin g\u00fcndeme getirilip kafam\u0131z\u0131n kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in tedbir olarak yerli ve milli olmayan bir k\u0131s\u0131m gazeteciler ve biliminsanlar\u0131 memleketin \u00e7e\u015fitli hapishanelerinde kontrol alt\u0131nda tutuluyor. Nihayet yerli ve milli cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 sistemi imal edilecek noktaya da gelindi. Ge\u00e7ti\u011fimiz birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde hem d\u0131\u015far\u0131da, hem i\u00e7eride kavgaya tutu\u015fulmayanlar\u0131n say\u0131s\u0131 bir elin parmaklar\u0131n\u0131 ge\u00e7emedi\u011finden galiba g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde \u201cyerli ve milli\u201d olmaktan ba\u015fka \u00e7are de yok. \u00a0<\/em><\/p>\n<p><strong>Kolomb\u2019un \u201cHintliler\u201di<\/strong><\/p>\n<p>Yerli ve milli. Bu iki s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc \u201cve\u201d ile birle\u015ftirmeyip, olsa olsa virg\u00fclle ay\u0131rarak yan yana kullanmay\u0131 tercih edece\u011fimden bendeki \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 biraz farkl\u0131. Yerli s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ne vakit kula\u011f\u0131ma \u00e7al\u0131nsa, akl\u0131ma Kristof Kolomb\u2019un Hindistan\u2019a varmak i\u00e7in \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 deniz yolculu\u011fu bekledi\u011finden k\u0131sa s\u00fcrm\u00fc\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, ayak bast\u0131\u011f\u0131 G\u00fcney Amerika k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131 Hindistan\u2019\u0131n adalar\u0131 sanmas\u0131 gelir. Dolay\u0131s\u0131yla bu k\u0131y\u0131larda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 insanlar\u0131 pek benzetemese de Hintli saym\u0131\u015ft\u0131r. Meselenin ilk bak\u0131\u015fta g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi olmad\u0131\u011f\u0131 sonralar\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f, fakat yine de Amerika yerlilerini g\u00fcn\u00fcm\u00fczde h\u00e2l\u00e2 \u201cHintli\u201d diye \u00e7a\u011fr\u0131lmaktan kurtarmaya yetmemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Yerlili\u011fi kendi ad\u0131na kullanan dilin ise bamba\u015fka sorunlar\u0131 var. Bir ba\u015f\u0131na anlaml\u0131 de\u011fil yerlilik. Yabanc\u0131y\u0131 bilmeyenin yerlilik gibi bir tasas\u0131 da yok muhtemelen. Yerli olmayanlar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra \u015fekillenen bir tan\u0131m bu. Yerliyle birlikte as\u0131l yabanc\u0131y\u0131 te\u015fhis etmek ve tabii hemen ard\u0131ndan bu yabanc\u0131lar\u0131 baz\u0131 s\u00f6z ve eylem haklar\u0131ndan men etmek i\u00e7in kullan\u0131lan bir s\u0131fat. Daha \u00e7ok da i\u00e7e d\u00f6n\u00fck bir yerlilik\/yabanc\u0131l\u0131k aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n arac\u0131. Zaman zaman gelece\u011fe dair farkl\u0131 tezleri, beklentileri olan bir grubun, toplumun b\u00fct\u00fcn\u00fc ad\u0131na hareket edebilmek, kendi d\u0131\u015f\u0131nda kalanlar\u0131n gelece\u011finde de s\u00f6z ve hak sahibi olabilmek i\u00e7in di\u011ferlerinin yabanc\u0131 oldu\u011fu iddias\u0131yla \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131 veya \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131.<\/p>\n<p>Siyasi yelpazenin d\u00f6rt bir yan\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda y\u00f6netimler taraf\u0131ndan k\u00fclt\u00fcrleri, ya\u015fam tarzlar\u0131, t\u00fcketim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 \u00e7ok da farkl\u0131 olmayan geni\u015f kesimlerin radikalle\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131p birbirlerine kar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rmek zor de\u011fil. \u0130\u015fi buraya vard\u0131rmayanlar da \u201cdi\u011ferlerinden\u201d do\u011fabilecek tehditleri g\u00fcndemde tutarak bir teyakkuz hali yaratma \u00e7abas\u0131nda en az\u0131ndan. Halbuki arada s\u0131rada grup halinde saf de\u011fi\u015ftirenlerin veyahut birey olarak bir taraftan ayr\u0131l\u0131p ba\u015fka bir tarafa kat\u0131lanlar\u0131n yeni ortama uyum sa\u011flamakta zorlanmad\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu nedenle arzunun farkl\u0131 bir gelecek hayali yerine, suyun ba\u015f\u0131n\u0131 tutmaya y\u00f6nelik oldu\u011fu izlenimine kap\u0131l\u0131yor insan ister istemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kaynaklar\u0131 ele ge\u00e7irenler kendilerinden saymad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrekli olarak d\u0131\u015flay\u0131p uzak tutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Millinin tek ba\u015f\u0131na yeterli bulunmay\u0131p ilaveten yerlilikle s\u0131fatlanmas\u0131n\u0131n \u015fart ko\u015fulmas\u0131 bundan olsa gerek. \u201cYerli ve milli\u201d demek, milli olan\u0131n yerli olmayan k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n da varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespitine, \u00a0yerli olmaman\u0131n millili\u011fi de \u015faibeli hale getirdi\u011fine i\u015faret ediyor. Her iktidar\u0131n kendini bor\u00e7lu hissetti\u011fi odaklara ve kesimlere g\u00f6re de\u011fi\u015fken bir yerlilik\/yabanc\u0131l\u0131k tan\u0131m\u0131 var. Halihaz\u0131rda \u201cmilli\u201dli\u011fi delik de\u015fik eden bu kullan\u0131mla, hele maksat b\u00f6yle baya\u011f\u0131 \u00e7\u0131karlar\u0131n g\u00f6zetilmesi olunca asl\u0131nda Kolomb\u2019un Hintliler\u2019inden daha isabetli tariflere var\u0131lam\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>\u201cMillici Abi\u201d<\/strong><\/p>\n<p>S\u00f6zc\u00fck olarak \u201cmilli\u201d ise bir hik\u00e2yeyi getiriyor g\u00f6zlerimin \u00f6n\u00fcne. Kemal Tahir\u2019in \u00f6l\u00fcms\u00fcz karakteri ve \u201cesir \u015fehrin mahpusu\u201d K\u00e2mil Bey i\u015fgal \u0130stanbul\u2019unda \u201cKuvvac\u0131lar\u201da yard\u0131m etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken yakalan\u0131nca Harp Divan\u0131 taraf\u0131ndan mahk\u00fbm edilerek Sultanahmet Cezaevi\u2019ne konur. Yanl\u0131\u015fl\u0131kla adi su\u00e7lular\u0131n ko\u011fu\u015funa yerle\u015ftirilir. Alttan almas\u0131na ra\u011fmen s\u00fcrekli \u00fczerine gelinmesine, iyi niyetinin suiistimal edilmesine, dahas\u0131 aptal yerine konulmas\u0131na fazla dayanamay\u0131p ko\u011fu\u015f a\u011fas\u0131 Osman\u2019\u0131 ve adamlar\u0131n\u0131 bir g\u00fczel benzetir. Olay yat\u0131\u015ft\u0131ktan sonra avluya ilk \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda mahk\u00fbmlardan biri gardiyanlar taraf\u0131ndan falakaya yat\u0131r\u0131lmay\u0131 g\u00f6ze alarak \u201cHaaayt be! Millici Abi, nur ol!\u201d diye naray\u0131 patlat\u0131r. O g\u00fcnden sonra mahk\u00fbmlar aras\u0131nda \u201cMillici Abi\u201d kal\u0131r ad\u0131 K\u00e2mil Bey\u2019in. K\u00f6t\u00fclerden olu\u015fan k\u00fc\u00e7\u00fck bir az\u0131nl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 herkesin takdirini kazanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak cesareti g\u00f6stermi\u015ftir. Osman A\u011fa pisli\u011fin tekidir. Yerine g\u00f6re yobaz, yerine g\u00f6re hapishanede d\u00f6nen kirli i\u015flerin idarecisi, orta\u011f\u0131. \u00dcstelik i\u015fgalcilerden ve \u0130stanbul h\u00fck\u00fcmetinden yana, Anadolu\u2019da direnenlere kar\u015f\u0131 k\u00fcf\u00fcrbaz. Ko\u011fu\u015fa milli m\u00fccadeleden haber veren gazetelerin girmesine dahi engel olur.<\/p>\n<p>Kemal Tahir roman\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a belli eder millicilerden yana oldu\u011funu. Asl\u0131nda ne yazar\u0131n ne de K\u00e2mil Bey\u2019in milli olmak veya \u00f6yle g\u00f6r\u00fcnmek gibi \u00f6zel bir gayesi yoktur. Onlar\u0131n millicili\u011fi insanl\u0131klar\u0131ndan, tarih ve yurt bilin\u00e7lerinden ileri gelir. \u0130\u015fgalcilerin milliyetinden olsalard\u0131 dahi yine ayn\u0131 nedenlerle Kuvay-\u0131 Milliye\u2019den yana olmalar\u0131 beklenirdi. Kemal Tahir\u2019in derdi millicilikten ziyade ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyan\u0131n, i\u00e7inde bulundu\u011fu toplumun insanlar\u0131n\u0131n karakterini tan\u0131makt\u0131r. O g\u00fcnlerin ge\u00e7erli sosyoloji, psikoloji anlay\u0131\u015flar\u0131na, iktisad\u0131n arz-talep dengelerine g\u00f6re belirlenemeyen, cetvelle \u00f6l\u00e7\u00fclemeyen, teraziyle tart\u0131lamayan, kendisini tan\u0131mayan dostunu da, d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131 da zaman zaman hayrete d\u00fc\u015f\u00fcren bu insanlar\u0131, bu toplumu anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. \u0130nsana dair hakikatleri arayan bir romanc\u0131 olmakt\u0131r arzusu. Bu s\u00fcrekli aray\u0131\u015f\u0131 onu ayn\u0131 zamanda T\u00fcrk sosyologlar\u0131na, tarih\u00e7ilerine, iktisat\u00e7\u0131lar\u0131na ilham veren bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr yapm\u0131\u015ft\u0131r ve milli bir de\u011fer haline de getirmi\u015ftir. Bug\u00fcn yerlilik ve millilik ad\u0131na biliminsanlar\u0131n\u0131 laboratuvarlar\u0131ndan, k\u00fct\u00fcphanelerinden, \u00f6\u011frencilerinden koparmak suretiyle \u00fczerinde tepinilen i\u015fte bu ve benzeri aray\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir g\u00fcn yerli ve milli u\u00e7ak \u00fcretmeye ba\u015fl\u0131yorlar, ertesi g\u00fcn yerli ve milli enerji \u00fcretimine ge\u00e7iyorlar. \u00dcstelik Cumhuriyet tarihi boyunca yarat\u0131lan kamu birikiminin, milli sanayinin neredeyse tamam\u0131n\u0131 10 y\u0131l i\u00e7inde \u00f6zelle\u015ftirmekle \u00f6v\u00fcnenler de ayn\u0131 ki\u015filer. Bildi\u011finiz gibi b\u00f6yle l\u00fczumsuz \u00e7eli\u015fkilerin g\u00fcndeme getirilip kafam\u0131z\u0131n kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in tedbir olarak yerli ve milli olmayan bir k\u0131s\u0131m gazeteciler ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":74,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[195,513,515],"tags":[1512,1513,1511,1514],"class_list":["post-13649","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-158-sayi","category-kitapcil","category-nautilus","tag-milli","tag-ozellestirme","tag-yerli","tag-yerlilik"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13649","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/74"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13649"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13649\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13649"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13649"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13649"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}