<\/p>\n
Hen\u00fcz elime ge\u00e7medi\u011fi zamanlar bile bana bu kitab\u0131n \u00e7ekici gelen bir taraf\u0131 vard\u0131. Fakat bir t\u00fcrl\u00fc an\u0131msayam\u0131yordum bu \u00e7ekicili\u011fin nedenini. Arad\u0131\u011f\u0131m bilgi beni \u015fa\u015f\u0131rtmayacak \u015fekilde \u0130skender Sava\u015f\u0131r\u2019\u0131n derslerinden al\u0131yormu\u015f kayna\u011f\u0131n\u0131. Ben de dersten an\u0131msad\u0131\u011f\u0131m bilgiyle kitaba biraz uzak gibi g\u00f6r\u00fcnen bir noktadan ba\u015flay\u0131p kitab\u0131n i\u00e7ine do\u011fru yol izleyece\u011fim. Hayalet uzuv deyince fiziksel olarak var olmayan bir organ\u0131n, kendini \u00e7e\u015fitli sinyallerle var etmesi gibi bir durumla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yoruz. Elbette kitab\u0131n i\u00e7indeki bir\u00e7ok vaka da benzer sebepten senelerce \u015fik\u00e2yet ederek ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Ama s\u00f6yledi\u011fim gibi ilk \u00f6nce kitaba uzak gibi g\u00f6r\u00fcnen bir noktadan ba\u015flamak istiyorum.<\/p>\n
Hayalet uzuv konusunun \u015fiirsel bir taraf\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Hayalet uzuv ki\u015finin \u00e7e\u015fitli sebeplerden bir par\u00e7as\u0131n\u0131n kayb\u0131yla ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7tir. Hayalet uzvu bu \u015fekilde tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 unutmadan \u0130skender Sava\u015f\u0131r\u2019\u0131n dersindeki cezbedici c\u00fcmlesini direkt olarak aktaray\u0131m; \u201cGeri d\u00f6nen \u015fey, kaybedilen \u015fey de\u011fildir.\u201d<\/p>\n
Dersten hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m bu c\u00fcmlenin \u00f6ncesinde hoca \u015f\u00f6yle diyordu:\u201cDaha ger\u00e7ek\u00e7i bir ili\u015fki kurarsan\u0131z; hayalin ger\u00e7ek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131na varmakla, hayalin bir ger\u00e7eklik kayb\u0131 \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015f oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesi size b\u00fcy\u00fck bir varl\u0131k alan\u0131 a\u00e7ar. Ama o varl\u0131k alan\u0131 sizin i\u00e7in var olan bir varl\u0131\u011f\u0131n kaybedilmesiyle a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. O y\u00fczden sembol kullanman\u0131n kendisi \u00fcz\u00fcnt\u00fcn\u00fcn \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015ftir. Semboller sembolize ettikleri as\u0131l \u015feyi \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 ama onlar\u0131n olmad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylerler. Buradan hareketle hayalet uzvun bir kay\u0131pla ba\u015fa \u00e7\u0131kma mekanizmas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Hatta Robert D. Romanyshyn bir makalesinde(1) ba\u015fa \u00e7\u0131kma mekanizmalar\u0131ndan olan bast\u0131rma (repression)\u2019n\u0131n hayali bir tarihe benzedi\u011fini s\u00f6yler. Ayn\u0131 zamanda bu hayali tarih imk\u00e2ns\u0131z bir gelece\u011fe do\u011fru devam etme karar\u0131d\u0131r, der psikanalist yazar. Yani hayalet uzuv ya\u015fanan her ne ise ona kar\u015f\u0131 verilmi\u015f bir tepki, bir ba\u015fa \u00e7\u0131kma mekanizmas\u0131d\u0131r. Bu mekanizma neredeyse \u201cv\u00fccut bulmu\u015f\u201d \u015fekliyle ki\u015finin olmayan uzvunda bar\u0131n\u0131r. Ve tan\u0131mlaman\u0131n bu bi\u00e7imi, hayalet uzva \u015fiirsellik katan d\u00fc\u015f\u00fcnceyi de i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Beyin, yok olu\u015fu ile \u00e7e\u015fitli sinyaller olu\u015fturan bu par\u00e7aya \u015fiir yaz\u0131yor, a\u011f\u0131t yak\u0131yor diyebilir miyiz? Yani hayal g\u00fcc\u00fc, muhayyile dedi\u011fimiz \u015fey kay\u0131pla ba\u015fa \u00e7\u0131kma mekanizmas\u0131 olarak beynin bu anormal i\u015flevi zemininde okunabilir mi? Dahas\u0131, bu bir yas s\u00fcreci mi?<\/p>\n
\u015eu ana kadar kitaba uzak g\u00f6r\u00fcnen bir yolda ilerledi\u011fimi s\u00f6ylesem dahi kitaptaki vakalarda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan problemler aras\u0131nda ki\u015filerde kayb\u0131n ink\u00e2r\u0131 \u015feklinde g\u00f6r\u00fclebilecek davran\u0131\u015f \u00f6rneklerinin de sunuldu\u011funu eklemek faydal\u0131 olacak. Robert D. Romanyshyn\u2019nin \u201cimk\u00e2ns\u0131z gelece\u011fe do\u011fru devam etme karar\u0131\u201d s\u00f6z\u00fc de hastalar\u0131n olmayan uzuvlar\u0131yla halen varm\u0131\u015f\u00e7as\u0131na ya\u015famalar\u0131yla paralel g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n
Ramachandran 2007\u2019nin Mart ay\u0131nda California\u2019daki TED konu\u015fmas\u0131na \u015f\u00f6yle ba\u015fl\u0131yor;<\/p>\n
\u201c\u00d6n\u00fcm\u00fczde pelte gibi bir k\u00fctle var yakla\u015f\u0131k 1,5 kg\u2019l\u0131k. \u0130ki elle avuca s\u0131\u011fabilecek bir pelte. O pelte y\u0131ld\u0131zlar aras\u0131 mesafeyi d\u00fc\u015f\u00fcnebilir, sonsuzlu\u011fun anlam\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilir ve kendisinin sonsuzlu\u011fun anlam\u0131n\u0131 nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnebilir. Ben, \u00f6zfark\u0131ndal\u0131k dedi\u011fim bu tuhaf yinelenen \u00f6zelli\u011fin n\u00f6rolojinin \u201ckutsal kasesi\u201d oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ve bir g\u00fcn bu fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n nas\u0131l olu\u015ftu\u011funu anlayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 umuyorum.\u00a0 Peki bu gizemli organ\u0131 nas\u0131l ara\u015ft\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z?\u201d<\/em><\/p>\n Kitab\u0131n tam da i\u00e7inden bu soruya cevap bulabiliyoruz. Ramachandran ve Blakeslee filozoflar\u0131n \u00e7e\u015fitli sorular \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnden ama bu konular\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n yaln\u0131zca deneyler yoluyla \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011finin art\u0131k a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015ftu\u011fundan bahsediyor. Yani \u015fu ana kadar sorulan sorulara \u00f6ncelikle ki\u015filerin anne ve babalar\u0131na at\u0131fta bulunularak de\u011fil, deneysel yoldan beynin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na dair bilgi edinerek cevap aranmal\u0131d\u0131r diyor bu iki yazar. Fakat deneysel yollar\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz vakalarda Freudyen teori de unutulmayarak s\u00fcrekli s\u0131nan\u0131yor ve eksikleri ifade ediliyor.<\/p>\n Kitab\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 neredeyse beyne giri\u015f dersi niteli\u011finde, ama ard\u0131ndan gelen sayfalar \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 vakalar \u00fczerinden \u015fu ana kadar do\u011fru bilinen bilgileri sarsacak k\u0131vamda ilerliyor. \u00d6rne\u011fin dogmalar\u0131n tam tersini s\u00f6yleyen bilgi, beyin haritalar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015febilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Bunun tersi, kabul olan g\u00f6r\u00fc\u015f ise eri\u015fkin beyninde ba\u011flant\u0131lar\u0131n sabitlendi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Penfield haritas\u0131 diye an\u0131lan, ayn\u0131 zamanda homonkulus da diyebilece\u011finiz haritalar\u0131n ders kitaplar\u0131n\u0131n aksi bir bilgi temelinde de\u011fi\u015fime u\u011frayabilmesi \u201cTom Vakas\u0131\u201d \u00fczerinden ifade buluyor.<\/p>\n Ramachandran ayn\u0131 zamanda g\u00fclme konusuna da kendi teorileri ile katk\u0131 sa\u011fl\u0131yor. G\u00fclmeyi evrimsel bir temelde okuyan Ramachandran\u2019a g\u00f6re g\u00fclen birey ortada endi\u015felenecek bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7evresine bildirir ve di\u011ferlerine kaynaklar\u0131n\u0131 bo\u015funa harcamamalar\u0131 gerekti\u011fi mesaj\u0131n\u0131 g\u00f6nderir. California\u2019da ya\u015fam\u0131\u015f bu bilim insan\u0131n g\u00f6z\u00fcnden bu teori bizlere fazlaca Amerikan televizyon \u015fakalar\u0131n\u0131 akla getiriyor olabilir ama a\u011fr\u0131 asembolisi denen ilgin\u00e7 n\u00f6rolojik bozukluk ile bu g\u00fclme \u00e7e\u015fidinin sinir bilimsel yap\u0131s\u0131na a\u00e7\u0131kl\u0131k getiriyor.<\/p>\n Son olarak; bu kitap n\u00f6roloji hastalar\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fma deneyimlerinden olu\u015fturulmu\u015f ve pop\u00fcler bilim kitaplar\u0131na yakla\u015fan \u00e7izgisinin yan\u0131nda bizlere yepyeni bilgileri ak\u0131lda kal\u0131c\u0131 vakalar \u00fczerinden sunarak \u00f6nceki bilgilerin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 sarsan a\u00e7\u0131klamalarda bulunuyor. Sinir bilimin Sherlock Holmes\u2019u diye an\u0131lan Ramachandran, \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 vakalar\u0131 onlarla kurdu\u011fu diyaloglar e\u015fli\u011finde bize sunuyor.<\/p>\n –\u00a0Beyindeki Hayaletler,<\/em>\u00a0<\/strong>Sandra Blakeslee, V. S. Ramachandran, 1998, \u0130ng. \u00c7ev. Levent \u00d6zt\u00fcrk, Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi Yay\u0131nevi, 2016, 326 s.<\/em><\/p>\n Dipnotlar:<\/strong><\/p>\n (1)Romanyshyn, R. D. (1977). PHENOMENOLOGY AND PSYCHOANALYSIS: CONTRIBUTIONS OF MERLEU-PONTY.\u00a0Psychoanalytic Review<\/em>,\u00a064<\/em>(2), 211.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Hen\u00fcz elime ge\u00e7medi\u011fi zamanlar bile bana bu kitab\u0131n \u00e7ekici gelen bir taraf\u0131 vard\u0131. Fakat bir t\u00fcrl\u00fc an\u0131msayam\u0131yordum bu \u00e7ekicili\u011fin nedenini. Arad\u0131\u011f\u0131m bilgi beni \u015fa\u015f\u0131rtmayacak \u015fekilde \u0130skender Sava\u015f\u0131r\u2019\u0131n derslerinden al\u0131yormu\u015f kayna\u011f\u0131n\u0131. Ben de dersten an\u0131msad\u0131\u011f\u0131m bilgiyle kitaba biraz uzak gibi g\u00f6r\u00fcnen bir noktadan ba\u015flay\u0131p kitab\u0131n i\u00e7ine do\u011fru yol izleyece\u011fim. Hayalet uzuv deyince fiziksel olarak var […]<\/p>\n","protected":false},"author":685,"featured_media":13808,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[194,513],"tags":[254,237,1508,347],"class_list":["post-13807","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-157-sayi","category-kitapcil","tag-beyin","tag-felsefe","tag-kitapcil","tag-noroloji"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13807","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/685"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13807"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13807\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13808"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13807"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13807"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13807"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}