\u201cOkuryazar kesim,\u201d deniyor belli bir d\u00fczeyde m\u00fcrekkep yalam\u0131\u015flardan bahsedilirken. Eskiden daha s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rd\u0131k: \u201cokuman, yazman var m\u0131,\u201d diye sorulurdu.\u00a0 Art\u0131k kinayeli bi\u00e7imde \u201cyok mu\u201d diye soruluyor okuma refleksimiz beklenen h\u0131z\u0131 veya dikkati kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131nda. Baz\u0131 b\u00fcrokratik meselelerle ve evrak i\u015fleriyle \u00e7ocuk ya\u015f\u0131mda ilgilenmek durumunda kald\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in devletle de biraz erken kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131 san\u0131yorum. \u0130lkin hastane, belediye, devlet dairesi gibi yerlerde dikkatimi \u00e7ekmi\u015fti bu soru. \u00c7o\u011fu zaman kulaklar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r i\u015fitti\u011fi varsay\u0131m\u0131yla ba\u015f\u0131 t\u00fclbentli teyzeye, kasketli amcaya sorulurdu y\u00fcksek sesle: \u201cokuman, yazman var m\u0131?\u201d Sanki \u00f6nlerine kanserde kal\u0131t\u0131msal etkiye dair uzun bir makale veyahut iktisadi k\u0131rsal kalk\u0131nmayla ilgili bir rapor konup\u00a0 \u201chaydi oku da g\u00f6relim\u201d denilmesinden \u00e7ekiniyormu\u015f gibi al\u00e7ak sesle \u201cvar tabii\u201d dedikleri duyulurdu. E\u011fer yan\u0131t \u201cyoktur\u201d, \u201cbilmem\u201d benzeri\u00a0 s\u00f6zc\u00fcklerse duyabilmek i\u00e7inse daha da kulak kesilmek gerekirdi. Oysaki ismini yazmas\u0131ndan fazlas\u0131 beklenmezdi \u00e7o\u011fundan. Devlet kap\u0131s\u0131na i\u015fi d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f tedirgin insanlar\u0131 durup dururken \u201cokur musun\u201d, \u00fcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck bir de \u201cyazar m\u0131s\u0131n\u201d diye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n ne alemi var diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm. \u0130lla ikisi de bilinmeliydi? Sanki\u00a0 birini bilip di\u011ferini bilmemek m\u00fcmk\u00fcnm\u00fc\u015f gibi.<\/p>\n
Okuyabilir ama yazamayabilir<\/strong><\/p>\n Me\u011fer m\u00fcmk\u00fcnm\u00fc\u015f. San\u0131r\u0131m biraz geciktim fakat e\u011fri oturup do\u011fru konu\u015fmak gerekirse ben yeni yeni fark ediyorum. Okumay\u0131 bildi\u011finden zerre kadar \u015f\u00fcphe duymad\u0131\u011f\u0131m insanlar\u0131n s\u0131k s\u0131k yazamayabildiklerine \u015fahit oluyorum. Yaln\u0131zca baz\u0131 kelimelerin yanl\u0131\u015f yaz\u0131lmas\u0131ndan, noktalama i\u015faretlerinin eksik veya yerli yersiz kullan\u0131lmas\u0131ndan bahsetmiyorum. Hatta kiminin \u201cplaza T\u00fcrk\u00e7esi\u201d, kiminin \u201cT\u00fcrkilizce\u201d dedi\u011fi, yerli yabanc\u0131 s\u00f6zc\u00fcklerin tuhaf bi\u00e7imde yan yana dizilmesiyle ortaya \u00e7\u0131kan \u0130ngilizce T\u00fcrk\u00e7e ala\u015f\u0131m\u0131 c\u00fcmlelerden de daha ba\u015fka bir problem var. Ba\u015flanan bir c\u00fcmlenin do\u011fru s\u00fcrd\u00fcr\u00fclememesi, \u00e7o\u011fu zaman da uygun bi\u00e7imde tamamlanamamas\u0131. \u00d6znesiyle y\u00fckleminin bile birbirine uymamas\u0131. \u00d6rnekler verecek de\u011filim. Eposta kutunuza gelen mesajlara \u015f\u00f6yle bir g\u00f6z gezdirmenizin yeterince ikna edici olaca\u011f\u0131n\u0131 varsay\u0131yorum. G\u00f6nderilen mesajlar\u0131n\u0131z da ayn\u0131 bi\u00e7imdeyse bir anormallik g\u00f6rmemeniz de olas\u0131 elbet.<\/p>\n Ge\u00e7enlerde kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m bir mesleki seminerde ticari ili\u015fkilerde taraflar\u0131 ihtilafa d\u00fc\u015f\u00fcren, davaya g\u00f6t\u00fcren konular\u0131n ba\u015f\u0131nda \u201cs\u00f6zle\u015fme belirsizlikleri\u201d oldu\u011fu s\u00f6ylendi. Bu belirsizliklerin nedeni olarak da \u00e7o\u011fu zaman i\u015fe dair belirsizliklerin ve bunlara dair \u00f6nlemlerin s\u00f6zle\u015fmelerde net olarak tarif edilmemesi vurguland\u0131. Benzer sorunlar ve \u00e7ok daha fazlas\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler kadar bile ilgi g\u00f6rmeyen mesleki yaz\u0131\u015fmalar\u0131n, evraklar\u0131n \u00e7o\u011funda mevcut. Kapsam\u0131 belirsiz uzla\u015fmalar, detaylar\u0131 incelenmeden \u201cuygundur\u201d diye\u00a0 imzalanan tutanaklar, ge\u00e7i\u015ftirmek i\u00e7in ba\u015ftan savma cevaplanan sorular i\u015fin ifa edilmesinde ortaya \u00e7\u0131kan en ufak bir aksamada hi\u00e7 beklemedi\u011fimiz b\u00fcy\u00fckl\u00fck problemler olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n G\u00fcndelik s\u00f6zl\u00fc dile daha da yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z fakat mecburen yaz\u0131l\u0131 dilde kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir alan daha var. Sosyal medyada birbirini hi\u00e7 tan\u0131mayan insanlar kadar y\u0131llar\u0131n\u0131 birlikte ge\u00e7irmi\u015f \u00e7ok yak\u0131n dostlar\u0131n da s\u0131k s\u0131k kolayca kanl\u0131 b\u0131\u00e7akl\u0131 olabildiklerini g\u00f6rmek i\u015ften de\u011fil. K\u0131sa bir yorumla payla\u015f\u0131lan haber veya foto\u011fraf \u00fczerine, bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n yine k\u0131sa bir yorumu nedeniyle bir anda k\u0131yamet kopabiliyor. \u00c7at\u0131\u015fma neden? Tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z ki\u015finin beklemedi\u011fimiz, yak\u0131\u015ft\u0131ramad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bi\u00e7imde davranmas\u0131ndan. Alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fiddette derhal kar\u015f\u0131l\u0131k verdi\u011fimiz anda muhtemelen biz de onun beklemedi\u011fi gibi davranm\u0131\u015f oluyoruz. En basit meseleler hakk\u0131nda dahi saatlerce tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, g\u00fcnlerce yaz\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 halde kar\u015f\u0131s\u0131ndakini anlad\u0131\u011f\u0131ndan veya do\u011fru anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan emin olam\u0131yor kimse ve herkes s\u00fcrekli yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmaktan \u015fikayet\u00e7i. Yanl\u0131\u015f bir c\u00fcmleyi d\u00fczeltebilmek i\u00e7in sayfalar dolusu a\u00e7\u0131klama yapmak gerekebiliyor.<\/p>\n K\u00f6t\u00fc niyetli okuma<\/strong><\/p>\n T\u00fcm bunlara meydan vermemek i\u00e7in yazar olmak \u015fart m\u0131? Elbette de\u011fil; fakat birka\u00e7 c\u00fcmlelik bir paragraf\u0131 do\u011fru kurabilmek i\u00e7in okur olmak \u015fart galiba. Belki de yine okuru kay\u0131r\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcnme pahas\u0131na, yazamamaktan, meram\u0131n\u0131 yaz\u0131l\u0131 olarak ifade edememekten kaynaklan\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcnen ileti\u015fim sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funun asl\u0131nda okuma zaaf\u0131yla alakal\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ad\u0131n\u0131 yazabilene nas\u0131l \u201cyazar\u201d payesi vermiyorsak, eline verilen prospekt\u00fcs\u00fc okuyabilen kimseyi de kolayca \u201cokur\u201c sayamay\u0131z. Okumak i\u00e7in sab\u0131r, dinlemek i\u00e7in tahamm\u00fcl gerekiyor. Bir hikayeyi ba\u015ftan sona takip edebilmek, bir ba\u015fka zamana, mek\u00e2na, ki\u015fiye aktarabilecek kadar kendine mal edebilmek, k\u0131sacas\u0131 anlamak, kavramak \u00e7aba istiyor. Oysa \u015fairin de te\u015fhis etti\u011fi gibi \u201ckimselerin vakti yok\u201d. Kimileri sevmedi\u011fi yeme\u011fin i\u00e7inden sevdi\u011fi par\u00e7alar\u0131 ay\u0131klar gibi \u00f6nemli veya g\u00fczel yerlerini se\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor bir esere bakarken. Ya aforizma ar\u0131yor metnin i\u00e7inde, ya da genel k\u00fclt\u00fcr\u00fcne katk\u0131 sa\u011flayacak somut bir bilgi par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131. \u00d6nemsiz g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yerlerin neden \u00f6nemsiz oldu\u011funa, \u00f6nemsizse neden okunmas\u0131 i\u00e7in oraya konulmu\u015f oldu\u011funa dair etrafl\u0131ca d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f de\u011fil \u00e7o\u011fu zaman. Hal b\u00f6yle olunca kitap yerine makalenin, roman\u0131n k\u0131sas\u0131n\u0131n, \u00f6yk\u00fcn\u00fcn mikrosunun makbul say\u0131lmas\u0131na \u015fa\u015fmamal\u0131. B\u00f6yle bir yakla\u015f\u0131mdan hacimli ve zahmetli metinlere ilgi beklenebilir mi? K\u00f6t\u00fc niyetli okuma diyorum buna ben. Dinlemenin, duyman\u0131n yitirilmesiyle aras\u0131ndaki mesafe \u00e7ok uzun de\u011fil. Di\u011ferini anlama zahmetine katlanmak belki \u00e7ok daha kolay kendini hakikaten duymaya \u00e7al\u0131\u015fmaktan. Birincisini yapamayan ikincinin \u00fcstesinden nas\u0131l gelecek? B\u00f6yle okuman\u0131n da bir bedeli olmal\u0131 san\u0131yorum. Belki s\u00f6zc\u00fcklerini, seslerini, i\u015faretlerini yitirdi\u011fimiz bir dilin g\u00fcnden g\u00fcne mant\u0131\u011f\u0131n\u0131, manas\u0131n\u0131 da yitirmemize neden oluyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u201cOkuryazar kesim,\u201d deniyor belli bir d\u00fczeyde m\u00fcrekkep yalam\u0131\u015flardan bahsedilirken. Eskiden daha s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rd\u0131k: \u201cokuman, yazman var m\u0131,\u201d diye sorulurdu.\u00a0 Art\u0131k kinayeli bi\u00e7imde \u201cyok mu\u201d diye soruluyor okuma refleksimiz beklenen h\u0131z\u0131 veya dikkati kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131nda. Baz\u0131 b\u00fcrokratik meselelerle ve evrak i\u015fleriyle \u00e7ocuk ya\u015f\u0131mda ilgilenmek durumunda kald\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in devletle de biraz erken kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131 san\u0131yorum. \u0130lkin hastane, belediye, devlet […]<\/p>\n","protected":false},"author":74,"featured_media":13811,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[194,513,515],"tags":[210,955,1551],"class_list":["post-13810","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-157-sayi","category-kitapcil","category-nautilus","tag-kitap","tag-okumak","tag-yazmak"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t