{"id":13973,"date":"2017-02-01T12:40:52","date_gmt":"2017-02-01T09:40:52","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=13973"},"modified":"2018-02-12T12:50:53","modified_gmt":"2018-02-12T09:50:53","slug":"13973","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2017\/02\/01\/13973","title":{"rendered":"\u201c\u00d6teki\u201d okur"},"content":{"rendered":"

Ayn\u0131 metinleri okumu\u015f ayn\u0131 yollardan ge\u00e7mi\u015fizdir de benim bir ald\u0131\u011f\u0131m topraktan kar\u015f\u0131mdaki on alm\u0131\u015ft\u0131r. Bitti diyerek b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m posadan o daha neler s\u00fczm\u00fc\u015ft\u00fcr; hayret ederim. \u201cYahu ne de g\u00fczel okumu\u015f,\u201d derim. Ayn\u0131 k\u0131y\u0131lara ayak basm\u0131\u015f\u0131zd\u0131r fakat o benim y\u0131llarca Hindistan sand\u0131\u011f\u0131m yerin yepyeni, kocaman bir k\u0131ta oldu\u011funu bir bak\u0131\u015fta anlam\u0131\u015ft\u0131r. Neredeyse ezbere bildi\u011fimi sand\u0131\u011f\u0131m kitab\u0131 a\u00e7ar \u00f6yle bir yerini g\u00f6sterir ki de\u011fil okumak, o kitaba elimi dahi s\u00fcrmemi\u015f gibi bakakal\u0131r\u0131m.<\/em><\/p>\n

Kitapseverlerin birbirlerine kar\u015f\u0131 genellikle pozitif \u00f6nyarg\u0131lar\u0131 vard\u0131r. Benzer duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcnce ikliminde ya\u015fayan toplumsal bir gruptan bahsediyormu\u015f gibi bahsederler kendilerini de par\u00e7as\u0131 sayd\u0131klar\u0131 topluluktan. Asl\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade etmekten ka\u00e7\u0131nsalar da zaman zaman insanlar\u0131 okuyanlar ve okumayanlar olarak ikiye ay\u0131rd\u0131klar\u0131na dair bir izlenim edinmek g\u00fc\u00e7 de\u011fildir. \u201cNitelikli okur\u201d diyebilece\u011fimiz, \u015fiir okuyan, ortalaman\u0131n \u00fczerinde seyreden edebiyat\u0131 takip eden, eli zaman zaman felsefeye, tarihe, psikolojiye de uzanan okurlar aras\u0131nda sanki daha da kuvvetlidir bu d\u00fc\u015f\u00fcnce. Peki ger\u00e7ekten b\u00f6yle midir? Belli bir \u00f6zelli\u011fiyle s\u0131fatlanabilen insanlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu k\u00fcmenin bir cemaat, en az\u0131ndan bir grup olu\u015fturmak i\u00e7in yeterince g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011flara sahip oldu\u011funu sanm\u0131yorum. \u201cKitapseverlik\u201d belki okuman\u0131n ki\u015fiye \u00f6zg\u00fcl\u00fckten kurtar\u0131lamayacak bir yan\u0131 da oldu\u011fu i\u00e7in hayvanseverlik, do\u011faseverlik gibi b\u00fcy\u00fck uzla\u015fmalara yaslanarak birlikte hareket etme veya tutum alma, kamuoyu olu\u015fturma gibi sonu\u00e7lara kolay kolay yol a\u00e7maz. Bir okurun di\u011feriyle kar\u015f\u0131la\u015fma halleri bile \u00e7e\u015fitlidir.<\/p>\n

Paralel okurlar<\/strong><\/p>\n

\u00d6te yandan, d\u00fcnya \u00fczerine da\u011f\u0131lm\u0131\u015f Cortazar, Camus, Calvino, Pessoa hatta Orhan Pamuk okurlar\u0131 diye bir ger\u00e7ek de vard\u0131r. Dahas\u0131, \u017di\u017eek\u2019in, Badiou\u2019nun, Ranci\u00e8re\u2019in yak\u0131n takip\u00e7ilerine Avustralya\u2019dan \u0130skandinavya\u2019ya, Kuzey Afrika\u2019ya, \u0130\u00e7 Asya\u2019ya kadar herhangi bir yerde rastlamak k\u00fcresel k\u00f6y\u00fcn sakinleri olarak hi\u00e7birimizi \u015fa\u015f\u0131rtmaz. Baz\u0131 yazarlar\u0131n hi\u00e7 bilmedikleri uzak diyarlarda kendi topraklar\u0131nda dahi g\u00f6remedikleri bir ilginin muhatab\u0131 olabilmelerini yad\u0131rgamak giderek g\u00fc\u00e7le\u015fiyor.<\/p>\n

Bu ortamda a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 ayn\u0131 metinlerle ha\u015f\u0131r ne\u015fir olmu\u015f insanlar\u0131n bulunmas\u0131, kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 da tesad\u00fcf say\u0131lamaz. Paralel okurlar olarak nitelenebilirler mi? Birbirleriyle tesad\u00fcfen tan\u0131\u015fan akrabalar veya ayn\u0131 mahallenin insanlar\u0131 gibi nas\u0131l ki ayn\u0131 f\u0131r\u0131n\u0131n ekme\u011fiyle, ayn\u0131 manav\u0131n meyvesi, sebzesiyle d\u00fcnyan\u0131n tad\u0131na varm\u0131\u015flarsa, okurluklar\u0131 da ayn\u0131 metinler aras\u0131nda dola\u015farak, ayn\u0131 yazarlarla ahbapl\u0131k ederek boy atm\u0131\u015ft\u0131r. Aralar\u0131ndaki dostluk h\u0131zla geli\u015fmeye m\u00fcsaittir b\u00f6yle iki kitapseverin tesad\u00fcfen kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131nda. Baz\u0131 yazarlar\u0131n, baz\u0131 eserlerin veya zihinlerde yer etmi\u015f c\u00fcmle par\u00e7ac\u0131klar\u0131n\u0131n parolalar ve \u015fifreler gibi ard\u0131 ard\u0131na dizilerek kilitli kap\u0131lar\u0131 a\u00e7mas\u0131, dar ge\u00e7itleri geni\u015fletmesi i\u015ften de\u011fildir. Kimi zaman bir otob\u00fcs yolculu\u011funda ba\u015flay\u0131p biten, kimi zaman bir \u00f6m\u00fcr boyu s\u00fcren s\u0131k\u0131 dostluklar do\u011far bu kar\u015f\u0131la\u015fmalardan.<\/p>\n

Has\u0131m okurlar<\/strong><\/p>\n

Tersi de m\u00fcmk\u00fcn. Tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 varsayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z yazara dair hen\u00fcz sohbetin ba\u015f\u0131nda abart\u0131l\u0131 bir \u00f6vg\u00fc veya yersiz bir s\u00f6vg\u00fc duydu\u011fumuzda yanl\u0131\u015fl\u0131kla sobaya de\u011fmi\u015f gibi \u00e7ekeriz elimizi. Tan\u0131\u015fman\u0131n ba\u015f\u0131na gelen bir talihsizlik say\u0131labilir. Belki de isabetli bir \u00f6nyarg\u0131n\u0131n kendimizi korumam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131d\u0131r; bilemeyiz. Hele siyasal gerilimin y\u00fcksek oldu\u011fu hallerde b\u00f6yle antipatik \u00e7arp\u0131\u015fmalara \u00e7ok daha s\u0131k rastlamak m\u00fcmk\u00fcn. Kimine g\u00f6re \u201cdarbeci\u201d, di\u011ferine g\u00f6re \u201c\u015feriat\u00e7\u0131\u201d, \u00f6b\u00fcr\u00fcne g\u00f6re \u201csoyk\u0131r\u0131mc\u0131\u201d, bir ba\u015fkas\u0131na g\u00f6re \u201cter\u00f6rist\u201d gibi normal \u015fartlar alt\u0131nda bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc tarif etmekten \u00e7ok uzak kavramlarla nitelenen \u015fairler, yazarlar, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler hitap ettikleri varsay\u0131lan veya kendilerini benimseyen toplumsal kesimler i\u00e7inde istemeseler de adeta karantinaya al\u0131nm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130rili ufakl\u0131 birka\u00e7 metin yaz\u0131p dola\u015f\u0131ma sokmu\u015f herkesin kolayca harcanmas\u0131na, mahk\u00fbm edilmesine veya omuzlarda ta\u015f\u0131nmas\u0131na imk\u00e2n sa\u011flayacak bir s\u00f6z\u00fcn\u00fc yakalamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Kar\u015f\u0131 k\u0131y\u0131lara ait bu yaz\u0131 emek\u00e7ilerinin tan\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131na, daha da \u00f6tesi dostluklar\u0131na ra\u011fmen okurlar\u0131 has\u0131m oluverir birbirine.<\/p>\n

Paralel okurluk muhabbetleri veya kar\u015f\u0131 taraf\u0131n okurlar\u0131yla giri\u015filecek mant\u0131k ve diskur m\u00fccadeleleri beni \u00e7ekmez. Co\u015fkun bir ne\u015fenin veya g\u00f6z\u00fc kararm\u0131\u015f \u00f6fkenin ate\u015fine odun atmaktan ka\u00e7\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131m. Sevdi\u011fim yazarlar\u0131n sevenleriyle de uyu\u015famam kolay. Yazar dostumun kar\u015f\u0131mdaki taraf\u0131ndan yanl\u0131\u015f veya eksik anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na h\u00fckmediveririm. S\u00f6ylediklerini takip etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, \u201cneyi, nas\u0131l okumu\u015f ki b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor,\u201d diye ge\u00e7iririm i\u00e7imden. Ben konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda, bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131 ortaya koydu\u011fumda muhtemelen kar\u015f\u0131 tarafta da benzer hisler olu\u015fuyordur. O da beni dinlerken bir y\u00fczeysel okur oldu\u011fumu iddia etmeyecek kadar nazik olsa bile meseleyi tamam\u0131yla yanl\u0131\u015f anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131 pek\u00e2l\u00e2 d\u00fc\u015f\u00fcnebilir. A\u00e7\u0131k bir \u00e7at\u0131\u015fmadan ka\u00e7\u0131nmalar\u0131na ra\u011fmen d\u00fc\u015fman okurlar\u0131nkinden bile zordur bu ikili aras\u0131nda g\u00fcvenli bir ba\u011f olu\u015fmas\u0131.,<\/p>\n

S\u0131k\u0131 okura \u00e7atmak<\/strong><\/p>\n

Nadir ger\u00e7ekle\u015fse de bir ba\u015fka okur t\u00fcr\u00fcyle kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131r as\u0131l ilgimi \u00e7eken. Ayn\u0131 metinleri okumu\u015f ayn\u0131 yollardan ge\u00e7mi\u015fizdir de benim bir ald\u0131\u011f\u0131m topraktan kar\u015f\u0131mdaki on alm\u0131\u015ft\u0131r. Bitti diyerek b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m posadan o daha neler s\u00fczm\u00fc\u015ft\u00fcr; hayret ederim. \u201cYahu ne de g\u00fczel okumu\u015f,\u201d derim. Ayn\u0131 k\u0131y\u0131lara ayak basm\u0131\u015f\u0131zd\u0131r fakat o benim y\u0131llarca Hindistan sand\u0131\u011f\u0131m yerin yepyeni, kocaman bir k\u0131ta oldu\u011funu bir bak\u0131\u015fta anlam\u0131\u015ft\u0131r. Neredeyse ezbere bildi\u011fimi sand\u0131\u011f\u0131m kitab\u0131 a\u00e7ar \u00f6yle bir yerini g\u00f6sterir ki de\u011fil okumak, o kitaba elimi dahi s\u00fcrmemi\u015f gibi bakakal\u0131r\u0131m. Bu halin bana zaman zaman k\u0131sa s\u00fcreli\u011fine kendimi k\u00f6t\u00fc hissettirdi\u011fi de olur. Daha evvel kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fum halde iyi bir kitaba hak etti\u011fi zaman\u0131 ay\u0131rmad\u0131\u011f\u0131m, benden bekledi\u011fi sabr\u0131 g\u00f6stermedi\u011fim i\u00e7in pi\u015fmanl\u0131k duyar\u0131m. D\u00f6nerim, tekrar ba\u015flar\u0131m kar\u0131\u015ft\u0131rmaya. Kimi zaman par\u00e7a par\u00e7a, kimi zaman ba\u015ftan sona okurum. Peki her kitap ba\u015f\u0131na b\u00f6yle bir kaliteli okurla kar\u015f\u0131la\u015fma \u015fans\u0131na sahip olabilecek miyim? Oysa okuduklar\u0131ma, bildi\u011fimi sand\u0131klar\u0131ma dair kendi kendimi \u015f\u00fcpheye s\u00fcr\u00fcklemeye g\u00fcc\u00fcm yetmeli. Her bit yeni\u011fi vesile yeni bir yola koyulmak i\u00e7in.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ayn\u0131 metinleri okumu\u015f ayn\u0131 yollardan ge\u00e7mi\u015fizdir de benim bir ald\u0131\u011f\u0131m topraktan kar\u015f\u0131mdaki on alm\u0131\u015ft\u0131r. Bitti diyerek b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m posadan o daha neler s\u00fczm\u00fc\u015ft\u00fcr; hayret ederim. \u201cYahu ne de g\u00fczel okumu\u015f,\u201d derim. Ayn\u0131 k\u0131y\u0131lara ayak basm\u0131\u015f\u0131zd\u0131r fakat o benim y\u0131llarca Hindistan sand\u0131\u011f\u0131m yerin yepyeni, kocaman bir k\u0131ta oldu\u011funu bir bak\u0131\u015fta anlam\u0131\u015ft\u0131r. Neredeyse ezbere bildi\u011fimi sand\u0131\u011f\u0131m kitab\u0131 a\u00e7ar […]<\/p>\n","protected":false},"author":74,"featured_media":13974,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[193,513,515],"tags":[1508,955,1577],"class_list":["post-13973","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-156-sayi","category-kitapcil","category-nautilus","tag-kitapcil","tag-okumak","tag-okur"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t