{"id":14327,"date":"2016-11-01T17:37:47","date_gmt":"2016-11-01T14:37:47","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=14327"},"modified":"2017-12-13T17:43:37","modified_gmt":"2017-12-13T14:43:37","slug":"hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/11\/01\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami","title":{"rendered":"Hasan Ayd\u0131n\u2019\u0131n yeni kitab\u0131ndan esinlenerek\u2026\u00a0\u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn -g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de \u0131\u015f\u0131k tutan- dram\u0131"},"content":{"rendered":"<p><em>Hasan Ayd\u0131n, \u0130slam K\u00fclt\u00fcr\u00fcnde Felsefenin Krizi ve Ayd\u0131nlanma Sorunu\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yeni kitab\u0131nda, Gazz\u00e2l\u00ee &#8211; \u0130bn R\u00fc\u015fd tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131, \u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn hakim \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131na getirdi\u011fi ele\u015ftirileri, ortaya att\u0131\u011f\u0131 kapsaml\u0131 felsefi-siyasi projeyi ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak inceledikten sonra, \u015fu saptamay\u0131 yap\u0131yor: \u201c\u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda okundu\u011funa, anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ve etki b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131na dair herhangi bir iz ve emare yoktur.\u201d Peki, neden? <\/em><\/p>\n<p>Hasan Ayd\u0131n\u2019\u0131n \u201c\u0130slam K\u00fclt\u00fcr\u00fcnde Felsefenin Krizi ve Ayd\u0131nlanma Sorunu\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yeni kitab\u0131 <em>Bilim ve Gelecek Kitapl\u0131\u011f\u0131<\/em>\u2019ndan \u00e7\u0131kt\u0131. Hem dergimizin yazar\u0131 hem de ki\u015fisel dostum olan Ayd\u0131n\u2019\u0131n yaz\u0131lar\u0131na, konferanslar\u0131na, dolay\u0131s\u0131yla d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ve konular\u0131 ele al\u0131\u015f tarz\u0131na a\u015fina olmama kar\u015f\u0131n, bu son kitab\u0131n\u0131n beni yine de sarsabildi\u011fini ve derin d\u00fc\u015f\u00fcncelere sevk etti\u011fini itiraf etmem gerek.<\/p>\n<p>\u00d6ncelikle k\u0131saca i\u00e7eri\u011fi hakk\u0131nda bilgi verelim, \u00e7\u00fcnk\u00fc kitap \u00e7ok taze (hatta bu yaz\u0131 yaz\u0131l\u0131rken matbaadayd\u0131) ve hen\u00fcz da\u011f\u0131t\u0131ma girmi\u015f, dolay\u0131s\u0131yla okurlara ula\u015fm\u0131\u015f de\u011fil.<\/p>\n<p>Hasan Ayd\u0131n, \u0130slam k\u00fclt\u00fcr ve d\u00fc\u015f\u00fcn tarihinin iki kritik d\u00f6nemine yo\u011funla\u015f\u0131yor. \u0130lki, \u0130slam\u2019\u0131n y\u00fckseli\u015f ve doruk d\u00f6nemi diyebilece\u011fimiz 9.-13. y\u00fczy\u0131llar aras\u0131. \u0130kincisi ise, ilkinin biti\u015fiyle ba\u015flamas\u0131na kar\u015f\u0131n esas 19. y\u00fczy\u0131ldan itibaren belirginle\u015fen\/keskinle\u015fen ve h\u00e2l\u00e2 devam eden s\u00fcre\u00e7.<\/p>\n<p>Bu iki s\u00fcre\u00e7 de, farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerle temasa ge\u00e7en \u0130slam\u2019\u0131n bir t\u00fcr ayd\u0131nlanma ata\u011f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmesiyle ba\u015flayan d\u00f6nemler. Hasan Ayd\u0131n, ilki ba\u015flay\u0131p bitmi\u015f, ikincisinin ise ana saflar\u0131 ve temalar\u0131 belli olmu\u015f bu iki s\u00fcreci \u015fu soru ba\u011flam\u0131nda ayr\u0131nt\u0131s\u0131yla inceliyor ve yan\u0131t ar\u0131yor: \u0130slam k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fen ayd\u0131nlanma at\u0131l\u0131mlar\u0131 neden bir s\u00fcre sonra durakl\u0131yor ve donuyor? \u0130lkinde neden b\u00f6yle oldu; ikincisinde ne gibi tehlikeler ya\u015fan\u0131yor\/ya\u015fanabilir?<\/p>\n<p>\u0130\u015fte Hasan Ayd\u0131n\u2019\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 de\u011ferli k\u0131lan, hem kadim hem de son derece g\u00fcncel olan bu sorulara ili\u015fkin yapt\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmalar ve \u00fcretti\u011fi yan\u0131tlar. Dolay\u0131s\u0131yla bu hem kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 bir felsefe tarihi kitab\u0131 hem de g\u00fcncel ideolojik\/politik bir yap\u0131t.<\/p>\n<p>\u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6nem ve mek\u00e2n, bizi ister istemez yak\u0131c\u0131 g\u00fcncel meseleler girdab\u0131na \u00e7ekiyor. Anl\u0131k olarak \u00f6yle sorunlarla u\u011fra\u015fmak zorunda kal\u0131yoruz ki, s\u00fcrece odaklanmaya halimiz kalm\u0131yor. O kadar \u201cpolitik\u201diz ki, teoriyi unutuyoruz (asl\u0131nda teorisiz bir politika d\u00f6n\u00fcp dola\u015f\u0131p apolitikli\u011fe var\u0131r). Bu, h\u0131zla akan olaylar silsilesinin pe\u015finden ko\u015fu\u015fturmaya ve sonu\u00e7ta etkisizle\u015fmeye, giderek s\u0131radanla\u015fmaya yol a\u00e7\u0131yor. Bu y\u0131k\u0131c\u0131 e\u011filime g\u00f6\u011f\u00fcs germek zorunday\u0131z. Hasan Ayd\u0131n\u2019\u0131n kitab\u0131n\u0131 bunun bir arac\u0131 olarak kullanabiliriz. \u00c7\u00fcnk\u00fc hem bizi i\u00e7ine \u00e7eken girdaba ili\u015fkin bir yap\u0131t, hem de bizi o girdab\u0131 yaratan s\u00fcre\u00e7 \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmeye davet ediyor.<\/p>\n<p>Ayd\u0131n\u2019\u0131n verdi\u011fi yan\u0131tlar\u0131 ve ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 burada \u00f6zetlemeyece\u011fim. Kitaba ula\u015fan okur kendi okuma-d\u00fc\u015f\u00fcnme-s\u00fczme ser\u00fcvenini ya\u015fayacakt\u0131r; kald\u0131 ki bunlar h\u00e2l\u00e2 ucu a\u00e7\u0131k sorular. Ben bu k\u0131sa yaz\u0131da, ilk bak\u0131\u015fta \u201cklasik Hasan Ayd\u0131n konular\u0131n\u0131\u201d i\u00e7erdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilecek bu yap\u0131t\u0131n neden zihnimi bu denli \u00e7al\u0131\u015fmaya zorlad\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde duraca\u011f\u0131m. Yani kitaptan bana bula\u015fan birka\u00e7 soruya de\u011finmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Hasan Ayd\u0131n, Gazz\u00e2l\u00ee &#8211; \u0130bn R\u00fc\u015fd tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131, \u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn hakim \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131na getirdi\u011fi ele\u015ftirileri, ortaya att\u0131\u011f\u0131 kapsaml\u0131 felsefi-siyasi projeyi ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak inceledikten sonra, \u015fu saptamay\u0131 yap\u0131yor: \u201c\u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda okundu\u011funa, anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ve etki b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131na dair herhangi bir iz ve emare yoktur.\u201d \u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn fikriyat\u0131 \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda hi\u00e7bir toplumsal kar\u015f\u0131l\u0131k bulmam\u0131\u015f. Buna Osmanl\u0131 d\u00f6nemi de dahil.<\/p>\n<p>Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, \u0130bn R\u00fc\u015fd Bat\u0131\u2019da, R\u00f6nesans d\u00f6neminde Averros diye \u015f\u00f6hret olmu\u015f ve Averroism diye bir ak\u0131m yay\u0131lm\u0131\u015f. Modern d\u00f6nemde de (19. y\u00fczy\u0131lda) onu d\u00fc\u015f\u00fcnce tarihinin derinliklerinden ke\u015ffedenler yine Bat\u0131l\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar.<\/p>\n<p>Bu, son derece ilgin\u00e7 bir durum ve bence kitab\u0131n kilit saptamalar\u0131ndan biri. Hasan Ayd\u0131n \u00f6zel olarak bu konuya yo\u011funla\u015fm\u0131yor, ama kitab\u0131n tamam\u0131nda asl\u0131nda bu soruya yan\u0131t ar\u0131yor. \u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn neden etkisiz kald\u0131\u011f\u0131 sorusu, \u0130slam\u2019da ayd\u0131nlanma at\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131n neden s\u00fcreklilik kazanamad\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131\u011f\u0131 sorusunun bir alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Biz bu noktadan y\u00fcr\u00fcyelim, \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki tart\u0131\u015fmalara ve m\u00fccadelelere yans\u0131mas\u0131 da var. B\u00f6ylece talihsiz filozof \u0130bn R\u00fc\u015fd, fikirleriyle de\u011fil belki ama, fikirlerinin neden bir toplumsal kar\u015f\u0131l\u0131k bulamad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131yla, dolayl\u0131 da olsa bir esin kayna\u011f\u0131 olu\u015fturabilir.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>13-15. y\u00fczy\u0131llar aras\u0131, sadece merkez \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda de\u011fil, onun bir par\u00e7as\u0131 olmakla birlikte hen\u00fcz \u00e7evresi olarak tan\u0131mlanabilecek Anadolu\u2019da, hatta orta\u00e7a\u011f Do\u011fu uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ba\u015fka bir oda\u011f\u0131 olan \u00c7in\u2019de de \u00f6nemli bir zaman kesiti.<\/p>\n<p>Burada ayr\u0131nt\u0131s\u0131na giremeyiz ama, o d\u00f6nemlerde uygarl\u0131\u011f\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131k merkezi olan -\u00c7in\u2019den Osmanl\u0131\u2019ya kadar- Do\u011fu\u2019da genel bir toplumsal i\u00e7 hesapla\u015fma ya\u015fan\u0131yor. <em>Bilim ve Gelecek<\/em>\u2019in eski say\u0131lar\u0131nda bu konulara de\u011finmi\u015ftik. \u00d6rne\u011fin: 15. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda \u00c7in\u2019de Ming Hanedan\u0131 d\u00f6neminin neredeyse t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 muazzam filosuyla gezmi\u015f \u00fcnl\u00fc amirali (ayn\u0131 zamanda k\u00e2\u015fifi ve taciri) Zheng He\u2019yi tan\u0131t\u0131rken; Anadolu\u2019da ikili (hatta daha da fazla!) iktidarlar d\u00f6nemi diyebilece\u011fimiz, bir yandan Ankara Ahi devletinin kuruldu\u011fu, di\u011fer yandan Babai isyanlar\u0131n\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 13. y\u00fczy\u0131l\u0131 \u00f6zellikle \u00d6mer Tuncer\u2019in yaz\u0131lar\u0131yla incelerken; sonralar\u0131 yine Anadolu\u2019da Bizans\u2019\u0131n y\u0131k\u0131l\u0131\u015f ve Osmanl\u0131\u2019n\u0131n imparatorla\u015fma s\u00fcrecini, gerek \u015eeyh Bedreddin isyan\u0131 gerekse \u0130stanbul\u2019un fethi dosyalar\u0131yla ele al\u0131rken; yine o d\u00f6nemde \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen b\u00fcy\u00fck halk hareketlerini (Karmatiler, Hasan Sabbah vb.) incelerken\u2026 Ha\u00e7l\u0131 Seferlerini ve Mo\u011fol istilalar\u0131n\u0131 da birer yan unsur olarak bunlara katabiliriz.<\/p>\n<p>Birbirinden olduk\u00e7a farkl\u0131 tarihsel olaylar ve s\u00fcre\u00e7ler, ama hepsinde ortak bir nokta var. Do\u011fu\u2019nun b\u00fcy\u00fck merkezi-feodal imparatorluklar\u0131, o zaman kesitinde, \u015fu soruyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmi\u015fler: Feodalizmde devam m\u0131, tamam m\u0131? Ve hepsi ayn\u0131 yan\u0131t\u0131 vermi\u015fler: Devam! \u0130\u015fte bu \u201cdevam karar\u0131\u201d, Zheng He\u2019nin de \u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn de idam ferman\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Tabii, bir referandum yap\u0131lm\u0131yor; toplumlar alttan alta s\u00fcren s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin sonucunda yollar\u0131n\u0131 \u00e7iziyorlar. O d\u00f6nemlerde Do\u011fu imparatorluklar\u0131 feodalizmin \u201czay\u0131f halkas\u0131\u201d de\u011fillerdi. Belli bir birikim olu\u015fmu\u015f, toplum kaynamaya ba\u015flam\u0131\u015f ve bir yol ayr\u0131m\u0131na gelmi\u015flerdi ama, feodal \u00fcretim ili\u015fkileri hen\u00fcz geli\u015ftirici barutunu t\u00fcketmemi\u015fti. \u201c\u00d6n-burjuva\u201d diyebilece\u011fimiz unsurlar ve ili\u015fkiler u\u00e7 vermi\u015fti ama, hen\u00fcz iktidar talep edecek g\u00fc\u00e7ten yoksundular. Dolay\u0131s\u0131yla bu krizler, yeni \u201cfeodal devrimlerle\u201d a\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>K\u0131sacas\u0131, \u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019ler bir toplumsal maniveladan, fikirlerini al\u0131p bayrak edinecek bir maddi g\u00fc\u00e7ten yoksundular, dayanacaklar\u0131 bir \u201cs\u0131n\u0131f\u201dlar\u0131 yoktu. Bu nedenle \u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn felsefi-siyasal projesi bo\u015flukta kald\u0131 ve \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda hi\u00e7bir iz b\u0131rakamad\u0131. Gazz\u00e2l\u00ee\u2019nin bir s\u0131n\u0131f\u0131 vard\u0131, ama \u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn yoktu.<\/p>\n<p>Peki, o d\u00f6nemde feodalizmin zay\u0131f halkas\u0131 neresiydi? Uygarl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nc\u00fc odaklar\u0131 durumundaki b\u00fcy\u00fck merkezi-feodal imparatorluklar\u0131n \u00e7evresindeki co\u011frafya, yani Avrupa. Feodalizmi nispeten g\u00fc\u00e7s\u00fcz ve \u00e7ok-par\u00e7al\u0131 olan, kabuklar\u0131n\u0131 k\u0131r\u0131p geli\u015febilmek i\u00e7in ba\u015fka bir yol bulmak zorunda olan, o ihtiyac\u0131, yani \u201cba\u015fka yolu\u201d temsil eden bir s\u0131n\u0131f\u0131n (burjuvazinin) serpilme olana\u011f\u0131 buldu\u011fu Avrupa\u2026 Kristof Kolomb\u2019un d\u00fcnyan\u0131n zenginliklerine ula\u015fmak i\u00e7in h\u0131rsla \u201cba\u015fka bir yol\u201d aray\u0131\u015f\u0131, Avrupa\u2019da ye\u015feren bu yeni s\u00fcrecin tipik sembol\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u00c7ok kabaca ge\u00e7iyoruz ama, \u0130bn R\u00fc\u015fd \u0130slam co\u011frafyas\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnce tarihinin karanl\u0131klar\u0131na terk edilirken, Averros\u2019un Avrupa\u2019da hayat bulabilmesinin ve R\u00f6nesans\u2019\u0131n temelini olu\u015fturan fikir ak\u0131mlar\u0131ndan birinin temsilcisi olabilmesinin nedeni budur.<\/p>\n<p>Gelelim g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ve k\u0131ssadan hisse: D\u00fc\u015f\u00fcnceler kendi ba\u015flar\u0131na d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftiremezler. Ancak bir toplumsal g\u00fc\u00e7le birle\u015febildikleri oranda d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirmenin bayra\u011f\u0131 olabilirler. Tarih fikir m\u00fcnazaralar\u0131 tarihi de\u011fildir, s\u0131n\u0131f m\u00fccadeleleri tarihidir. Entelekt\u00fceller bir toplumsal g\u00fc\u00e7le birle\u015femedikleri s\u00fcrece yok h\u00fckm\u00fcndedirler! \u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn dram\u0131ndan \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131m\u0131z birinci ders budur.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>\u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn dram\u0131n\u0131n ilkine ba\u011fl\u0131 ikinci bir boyutu daha var. Bu da kitapta \u00e7arp\u0131c\u0131 bir bi\u00e7imde anlat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Hasan Ayd\u0131n\u2019\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlemelerinden \u00e7\u0131kar\u0131labilece\u011fi gibi, \u0130bn R\u00fc\u015fd -Gazz\u00e2l\u00ee fikriyat\u0131na kar\u015f\u0131 ne kadar keskin ele\u015ftiriler getirse de- sistem i\u00e7i bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcr, hakim paradigman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fildir. Hakim sistemin koyu karanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde \u201cayd\u0131nl\u0131k bir alan\u201d, bir \u201c\u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131\u201d a\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r; yani reformcudur. Bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc de ezilen halk i\u00e7in de\u011fil, kendisi i\u00e7in (felsefe ve felsefeciler i\u00e7in) talep etmektedir.<\/p>\n<p>\u0130bn R\u00fc\u015fd halk\u00e7\u0131 de\u011fildir; tam tersine se\u00e7kincidir. Hatta denilebilir ki, hakim \u0130slam\u2019\u0131n has temsilcisi Gazz\u00e2l\u00ee, \u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019e g\u00f6re daha \u201chalk\u00e7\u0131\u201dd\u0131r, halkla daha ha\u015f\u0131r ne\u015firdir, \u00e7\u00fcnk\u00fc onun halk\u0131 y\u00f6netilebilir k\u0131lmak diye bir derdi vard\u0131r. \u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn, halk\u0131n idare edilmesi i\u00e7in dinin i\u015flevselli\u011fi ve gereklili\u011fi konusunda hi\u00e7bir itiraz\u0131 yoktur. O se\u00e7kinler i\u00e7in \u201cfelsefe\/d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u201d istemektedir. Felsefe yapma ve d\u00fc\u015f\u00fcnme etkinli\u011fi zaten \u201ccahil halka\u201d g\u00f6re de\u011fildir, bu etkinlik se\u00e7kinlere \u00f6zg\u00fcd\u00fcr; s\u0131radan halka din yeter.<\/p>\n<p>\u0130bn R\u00fc\u015fd ve benzeri felsefeciler (Hasan Ayd\u0131n, \u00f6rne\u011fin \u0130bn Tufeyl\u2019in de benzer yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 bu filozofun <em>Hay bin Yakzan<\/em> adl\u0131 eserini \u00e7\u00f6z\u00fcmlerken \u00e7ok g\u00fczel anlat\u0131yor) bu yakla\u015f\u0131mlar\u0131yla halk\u0131 Gazz\u00e2l\u00ee\u2019lere teslim etmi\u015flerdir. Daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc kendi iplerini \u00e7ekmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Denilebilir ki, \u0130bn R\u00fc\u015fd daha \u00f6tesini isteyemezdi, d\u00f6nemin nesnel ko\u015fullar\u0131 buna izin vermezdi. \u00d6yle de\u011fil, meydan o kadar da bo\u015f de\u011fil. Bu tart\u0131\u015fmalar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011flarda \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 kaynamakta ve b\u00fcy\u00fck halk isyanlar\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Babek isyan\u0131ndan Karmatilere, Hasan Sabbah ve Alamut devletinden Babai isyanlar\u0131na, Bedreddin\u2019den Celalilere kadar daha k\u00f6ktenci yollar arayanlar vard\u0131r.<\/p>\n<p>Belki bunlar\u0131n hepsi \u201cerken \u00f6ten horoz\u201ddurlar, hen\u00fcz zamanlar\u0131 gelmemi\u015ftir, yenilmi\u015flerdir. Ama \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda bir g\u0131d\u0131ml\u0131k reform dahi yap\u0131lm\u0131\u015fsa bu hareketler sayesindedir ve gelece\u011fe iz b\u0131rakm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130bn R\u00fc\u015fd ise unutulup gitmi\u015ftir ne yaz\u0131k ki\u2026<\/p>\n<p>\u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn dram\u0131n\u0131n ikinci boyutu da budur. R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn bir s\u0131n\u0131f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi halk\u0131 da yoktur.<\/p>\n<p>Bu da g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ayd\u0131nlanmac\u0131lar\u0131 ve entelekt\u00fcelleri i\u00e7in bir ders olmal\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz Gazz\u00e2l\u00ee\u2019lerine kar\u015f\u0131 \u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn y\u00f6ntemiyle m\u00fccadele edemeyiz. Ayd\u0131nlanma ve laiklik bir \u201chalk\/toplum sorunu\u201d olarak kavranmad\u0131k\u00e7a, ayd\u0131nlar felsefi ve bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcncenin toplumsalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n neferleri olmad\u0131k\u00e7a Gazz\u00e2l\u00ee\u2019lerle ba\u015fa \u00e7\u0131kmaya olanak yoktur.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Hasan Ayd\u0131n\u2019\u0131n yeni \u00e7\u0131kan kitab\u0131n\u0131 t\u00fcm <em>Bilim ve Gelecek<\/em> okurlar\u0131na \u00f6neriyorum. Bu t\u00fcr \u00e7ok say\u0131da ufuk a\u00e7\u0131c\u0131 dersler bulacaklard\u0131r kitapta.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye bir hesapla\u015fmaya do\u011fru gidiyor. Ve bu hesapla\u015fman\u0131n en \u00f6nemli cephelerinden biri de ayd\u0131nlanma ve laiklik. T\u00fcrkiye toplumu, hatta b\u00f6lgemizdeki toplumlar bir kez daha karar verecekler: Orta\u00e7a\u011f karanl\u0131\u011f\u0131 m\u0131, emek\u00e7i ayd\u0131nlanmas\u0131 m\u0131?<\/p>\n<p>Bu hesapla\u015fmaya emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n ve halk\u0131n temsilcisi olarak m\u00fcdahil olma iddias\u0131ndaki \u00f6nc\u00fcler i\u00e7in bulunmaz bir donan\u0131m sa\u011fl\u0131yor Hasan Ayd\u0131n\u2019\u0131n yap\u0131t\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hasan Ayd\u0131n, \u0130slam K\u00fclt\u00fcr\u00fcnde Felsefenin Krizi ve Ayd\u0131nlanma Sorunu\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yeni kitab\u0131nda, Gazz\u00e2l\u00ee &#8211; \u0130bn R\u00fc\u015fd tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131, \u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn hakim \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131na getirdi\u011fi ele\u015ftirileri, ortaya att\u0131\u011f\u0131 kapsaml\u0131 felsefi-siyasi projeyi ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak inceledikten sonra, \u015fu saptamay\u0131 yap\u0131yor: \u201c\u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda okundu\u011funa, anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ve etki b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131na dair herhangi bir iz ve emare yoktur.\u201d Peki, neden? Hasan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":14329,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[190,224,221,512,28,222],"tags":[206,467,237,441,946],"class_list":["post-14327","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-153-sayi","category-din-ve-dinler-tarihi","category-felsefe","category-parantez","category-sosyal-bilimler","category-tarih","tag-bilim-tarihi","tag-din-felsefesi","tag-felsefe","tag-islam-felsefesi","tag-islam-tarihi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t<!-- All in One SEO 4.9.8 - aioseo.com -->\n\t<meta name=\"robots\" content=\"max-image-preview:large\" \/>\n\t<meta name=\"author\" content=\"Ender Helvac\u0131o\u011flu\"\/>\n\t<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/11\/01\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami\" \/>\n\t<meta name=\"generator\" content=\"All in One SEO (AIOSEO) 4.9.8\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:title\" content=\"Hasan Ayd\u0131n\u2019\u0131n yeni kitab\u0131ndan esinlenerek\u2026 \u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn -g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de \u0131\u015f\u0131k tutan- dram\u0131 | Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/11\/01\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami\" \/>\n\t\t<meta property=\"fb:app_id\" content=\"2104805563100892\" \/>\n\t\t<meta property=\"fb:admins\" content=\"1250955469\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/ibn-rusd.jpg\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:secure_url\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/ibn-rusd.jpg\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"452\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-11-01T14:37:47+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2017-12-13T14:43:37+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bilimvegelecekdergisi\/\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:site\" content=\"@bilimvegelecek\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:title\" content=\"Hasan Ayd\u0131n\u2019\u0131n yeni kitab\u0131ndan esinlenerek\u2026 \u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn -g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de \u0131\u015f\u0131k tutan- dram\u0131 | Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/ibn-rusd.jpg\" \/>\n\t\t<script type=\"application\/ld+json\" class=\"aioseo-schema\">\n\t\t\t{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2016\\\/11\\\/01\\\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami#article\",\"name\":\"Hasan Ayd\\u0131n\\u2019\\u0131n yeni kitab\\u0131ndan esinlenerek\\u2026 \\u0130bn R\\u00fc\\u015fd\\u2019\\u00fcn -g\\u00fcn\\u00fcm\\u00fcze de \\u0131\\u015f\\u0131k tutan- dram\\u0131 | Bilim ve Gelecek\",\"headline\":\"Hasan Ayd\\u0131n\\u2019\\u0131n yeni kitab\\u0131ndan esinlenerek\\u2026\\u00a0\\u0130bn R\\u00fc\\u015fd\\u2019\\u00fcn -g\\u00fcn\\u00fcm\\u00fcze de \\u0131\\u015f\\u0131k tutan- dram\\u0131\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/ehelvacioglu#author\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/11\\\/ibn-rusd.jpg\",\"width\":800,\"height\":452},\"datePublished\":\"2016-11-01T17:37:47+03:00\",\"dateModified\":\"2017-12-13T17:43:37+03:00\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2016\\\/11\\\/01\\\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami#webpage\"},\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2016\\\/11\\\/01\\\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami#webpage\"},\"articleSection\":\"153. Say\\u0131, Din ve Dinler Tarihi, Felsefe, Parantez, Sosyal Bilimler, Tarih, bilim tarihi, din felsefesi, felsefe, islam felsefesi, islam tarihi\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2016\\\/11\\\/01\\\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami#breadcrumblist\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr#listItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari#listItem\",\"name\":\"Dergi Say\\u0131lar\\u0131\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari#listItem\",\"position\":2,\"name\":\"Dergi Say\\u0131lar\\u0131\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari\\\/153-sayi#listItem\",\"name\":\"153. Say\\u0131\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr#listItem\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari\\\/153-sayi#listItem\",\"position\":3,\"name\":\"153. Say\\u0131\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari\\\/153-sayi\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2016\\\/11\\\/01\\\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami#listItem\",\"name\":\"Hasan Ayd\\u0131n\\u2019\\u0131n yeni kitab\\u0131ndan esinlenerek\\u2026\\u00a0\\u0130bn R\\u00fc\\u015fd\\u2019\\u00fcn -g\\u00fcn\\u00fcm\\u00fcze de \\u0131\\u015f\\u0131k tutan- dram\\u0131\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari#listItem\",\"name\":\"Dergi Say\\u0131lar\\u0131\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2016\\\/11\\\/01\\\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami#listItem\",\"position\":4,\"name\":\"Hasan Ayd\\u0131n\\u2019\\u0131n yeni kitab\\u0131ndan esinlenerek\\u2026\\u00a0\\u0130bn R\\u00fc\\u015fd\\u2019\\u00fcn -g\\u00fcn\\u00fcm\\u00fcze de \\u0131\\u015f\\u0131k tutan- dram\\u0131\",\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari\\\/153-sayi#listItem\",\"name\":\"153. Say\\u0131\"}}]},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\",\"name\":\"Bilim ve Gelecek\",\"description\":\"Ayl\\u0131k bilim, k\\u00fclt\\u00fcr ve politika dergisi\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/02\\\/bilim-ve-gelecek-logo-1.png\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2016\\\/11\\\/01\\\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami\\\/#organizationLogo\",\"width\":272,\"height\":90,\"caption\":\"Bilim ve Gelecek Dergisi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2016\\\/11\\\/01\\\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami\\\/#organizationLogo\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/ehelvacioglu#author\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/ehelvacioglu\",\"name\":\"Ender Helvac\\u0131o\\u011flu\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2016\\\/11\\\/01\\\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami#authorImage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/19a38f002670615a9acad7d2992fb551f538f094e40b99cb13f0b2d2bc823256?s=96&d=mm&r=g\",\"width\":96,\"height\":96,\"caption\":\"Ender Helvac\\u0131o\\u011flu\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2016\\\/11\\\/01\\\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami#webpage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2016\\\/11\\\/01\\\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami\",\"name\":\"Hasan Ayd\\u0131n\\u2019\\u0131n yeni kitab\\u0131ndan esinlenerek\\u2026 \\u0130bn R\\u00fc\\u015fd\\u2019\\u00fcn -g\\u00fcn\\u00fcm\\u00fcze de \\u0131\\u015f\\u0131k tutan- dram\\u0131 | Bilim ve Gelecek\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#website\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2016\\\/11\\\/01\\\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami#breadcrumblist\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/ehelvacioglu#author\"},\"creator\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/ehelvacioglu#author\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2016\\\/11\\\/ibn-rusd.jpg\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2016\\\/11\\\/01\\\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami\\\/#mainImage\",\"width\":800,\"height\":452},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2016\\\/11\\\/01\\\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami#mainImage\"},\"datePublished\":\"2016-11-01T17:37:47+03:00\",\"dateModified\":\"2017-12-13T17:43:37+03:00\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/\",\"name\":\"Bilim ve Gelecek\",\"description\":\"Ayl\\u0131k bilim, k\\u00fclt\\u00fcr ve politika dergisi\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\"}}]}\n\t\t<\/script>\n\t\t<!-- All in One SEO -->\n\n","aioseo_head_json":{"title":"Hasan Ayd\u0131n\u2019\u0131n yeni kitab\u0131ndan esinlenerek\u2026 \u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn -g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de \u0131\u015f\u0131k tutan- dram\u0131 | Bilim ve Gelecek","description":"","canonical_url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/11\/01\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami","robots":"max-image-preview:large","keywords":"","webmasterTools":{"miscellaneous":""},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/11\/01\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami#article","name":"Hasan Ayd\u0131n\u2019\u0131n yeni kitab\u0131ndan esinlenerek\u2026 \u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn -g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de \u0131\u015f\u0131k tutan- dram\u0131 | Bilim ve Gelecek","headline":"Hasan Ayd\u0131n\u2019\u0131n yeni kitab\u0131ndan esinlenerek\u2026\u00a0\u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn -g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de \u0131\u015f\u0131k tutan- dram\u0131","author":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/ehelvacioglu#author"},"publisher":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/ibn-rusd.jpg","width":800,"height":452},"datePublished":"2016-11-01T17:37:47+03:00","dateModified":"2017-12-13T17:43:37+03:00","inLanguage":"tr-TR","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/11\/01\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami#webpage"},"isPartOf":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/11\/01\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami#webpage"},"articleSection":"153. Say\u0131, Din ve Dinler Tarihi, Felsefe, Parantez, Sosyal Bilimler, Tarih, bilim tarihi, din felsefesi, felsefe, islam felsefesi, islam tarihi"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/11\/01\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami#breadcrumblist","itemListElement":[{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr#listItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari#listItem","name":"Dergi Say\u0131lar\u0131"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari#listItem","position":2,"name":"Dergi Say\u0131lar\u0131","item":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\/153-sayi#listItem","name":"153. Say\u0131"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr#listItem","name":"Home"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\/153-sayi#listItem","position":3,"name":"153. Say\u0131","item":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\/153-sayi","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/11\/01\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami#listItem","name":"Hasan Ayd\u0131n\u2019\u0131n yeni kitab\u0131ndan esinlenerek\u2026\u00a0\u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn -g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de \u0131\u015f\u0131k tutan- dram\u0131"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari#listItem","name":"Dergi Say\u0131lar\u0131"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/11\/01\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami#listItem","position":4,"name":"Hasan Ayd\u0131n\u2019\u0131n yeni kitab\u0131ndan esinlenerek\u2026\u00a0\u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn -g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de \u0131\u015f\u0131k tutan- dram\u0131","previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\/153-sayi#listItem","name":"153. Say\u0131"}}]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization","name":"Bilim ve Gelecek","description":"Ayl\u0131k bilim, k\u00fclt\u00fcr ve politika dergisi","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/bilim-ve-gelecek-logo-1.png","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/11\/01\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami\/#organizationLogo","width":272,"height":90,"caption":"Bilim ve Gelecek Dergisi"},"image":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/11\/01\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami\/#organizationLogo"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/ehelvacioglu#author","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/ehelvacioglu","name":"Ender Helvac\u0131o\u011flu","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/11\/01\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami#authorImage","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/19a38f002670615a9acad7d2992fb551f538f094e40b99cb13f0b2d2bc823256?s=96&d=mm&r=g","width":96,"height":96,"caption":"Ender Helvac\u0131o\u011flu"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/11\/01\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami#webpage","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/11\/01\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami","name":"Hasan Ayd\u0131n\u2019\u0131n yeni kitab\u0131ndan esinlenerek\u2026 \u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn -g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de \u0131\u015f\u0131k tutan- dram\u0131 | Bilim ve Gelecek","inLanguage":"tr-TR","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#website"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/11\/01\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami#breadcrumblist"},"author":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/ehelvacioglu#author"},"creator":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/ehelvacioglu#author"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/ibn-rusd.jpg","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/11\/01\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami\/#mainImage","width":800,"height":452},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/11\/01\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami#mainImage"},"datePublished":"2016-11-01T17:37:47+03:00","dateModified":"2017-12-13T17:43:37+03:00"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#website","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/","name":"Bilim ve Gelecek","description":"Ayl\u0131k bilim, k\u00fclt\u00fcr ve politika dergisi","inLanguage":"tr-TR","publisher":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization"}}]},"og:locale":"tr_TR","og:site_name":"Bilim ve Gelecek","og:type":"article","og:title":"Hasan Ayd\u0131n\u2019\u0131n yeni kitab\u0131ndan esinlenerek\u2026 \u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn -g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de \u0131\u015f\u0131k tutan- dram\u0131 | Bilim ve Gelecek","og:url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/11\/01\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami","fb:app_id":"2104805563100892","fb:admins":"1250955469","og:image":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/ibn-rusd.jpg","og:image:secure_url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/ibn-rusd.jpg","og:image:width":800,"og:image:height":452,"article:published_time":"2016-11-01T14:37:47+00:00","article:modified_time":"2017-12-13T14:43:37+00:00","article:publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bilimvegelecekdergisi\/","twitter:card":"summary_large_image","twitter:site":"@bilimvegelecek","twitter:title":"Hasan Ayd\u0131n\u2019\u0131n yeni kitab\u0131ndan esinlenerek\u2026 \u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn -g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de \u0131\u015f\u0131k tutan- dram\u0131 | Bilim ve Gelecek","twitter:image":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2016\/11\/ibn-rusd.jpg"},"aioseo_meta_data":{"post_id":"14327","title":null,"description":null,"keywords":null,"keyphrases":null,"primary_term":null,"canonical_url":null,"og_title":null,"og_description":null,"og_object_type":"default","og_image_type":"default","og_image_url":null,"og_image_width":null,"og_image_height":null,"og_image_custom_url":null,"og_image_custom_fields":null,"og_video":null,"og_custom_url":null,"og_article_section":null,"og_article_tags":null,"twitter_use_og":false,"twitter_card":"default","twitter_image_type":"default","twitter_image_url":null,"twitter_image_custom_url":null,"twitter_image_custom_fields":null,"twitter_title":null,"twitter_description":null,"schema":{"blockGraphs":[],"customGraphs":[],"default":{"data":{"Article":[],"Course":[],"Dataset":[],"FAQPage":[],"Movie":[],"Person":[],"Product":[],"ProductReview":[],"Car":[],"Recipe":[],"Service":[],"SoftwareApplication":[],"WebPage":[]},"graphName":"","isEnabled":true},"graphs":[]},"schema_type":null,"schema_type_options":null,"pillar_content":false,"robots_default":true,"robots_noindex":false,"robots_noarchive":false,"robots_nosnippet":false,"robots_nofollow":false,"robots_noimageindex":false,"robots_noodp":false,"robots_notranslate":false,"robots_max_snippet":null,"robots_max_videopreview":null,"robots_max_imagepreview":"large","priority":null,"frequency":null,"local_seo":null,"breadcrumb_settings":null,"limit_modified_date":false,"ai":null,"created":"2021-05-29 22:25:36","updated":"2025-06-05 19:20:37","seo_analyzer_scan_date":null},"aioseo_breadcrumb":"<div class=\"aioseo-breadcrumbs\"><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\" title=\"Home\">Home<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\" title=\"Dergi Say\u0131lar\u0131\">Dergi Say\u0131lar\u0131<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\/153-sayi\" title=\"153. Say\u0131\">153. Say\u0131<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\tHasan Ayd\u0131n\u2019\u0131n yeni kitab\u0131ndan esinlenerek\u2026 \u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn -g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de \u0131\u015f\u0131k tutan- dram\u0131\n\t\t<\/span><\/div>","aioseo_breadcrumb_json":[{"label":"Home","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr"},{"label":"Dergi Say\u0131lar\u0131","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari"},{"label":"153. Say\u0131","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\/153-sayi"},{"label":"Hasan Ayd\u0131n\u2019\u0131n yeni kitab\u0131ndan esinlenerek\u2026\u00a0\u0130bn R\u00fc\u015fd\u2019\u00fcn -g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de \u0131\u015f\u0131k tutan- dram\u0131","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/11\/01\/hasan-aydinin-yeni-kitabindan-esinlenerek-ibn-rusdun-gunumuze-de-isik-tutan-drami"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14327","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/493"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14327"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14327\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14329"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}